II OSK 1231/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-02-18
Skład orzekający: Barbara Adamiak, Robert Sawuła, Piotr Korzeniowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku zmiany rozporządzenia dotyczącego chorób zawodowych, wniosek o stwierdzenie choroby zawodowej, która była już przedmiotem wcześniejszego postępowania zakończonego ostateczną decyzją, może zostać rozpatrzony merytorycznie, jeśli nowa regulacja obejmuje szerszy zakres chorób skóry niż poprzednia?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że w sprawie występuje tożsamość sprawy, co uzasadnia umorzenie postępowania. Sąd stwierdził, że pomimo zmiany przepisów dotyczących chorób zawodowych, zakres regulacji z 1983 r. był szerszy i obejmował wszystkie choroby skóry, w tym pokrzywki, co zostało przejęte przez rozporządzenie z 2009 r. w pozycji dotyczącej pokrzywki kontaktowej. W związku z tym, sprawa została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją z 2000 r., co uniemożliwia jej ponowne merytoryczne rozpoznanie.Stan faktyczny
Z. K. złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił jego skargę na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. o umorzeniu postępowania w sprawie choroby zawodowej. Skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych, wskazując na brak tożsamości sprawy z wcześniejszym postępowaniem zakończonym decyzją z 2000 r., gdyż choroba skóry pod postacią wyprysku na dłoniach i twarzy nie mieści się w zakresie znaczeniowym pokrzywki kontaktowej. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną oraz odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędziowie Sędzia NSA Robert Sawuła Sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski (spr.) Protokolant asystent sędziego Julia Słomińska po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2020 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Z. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 grudnia 2017 r. sygn. akt IV SA/Wr 459/17 w sprawie ze skargi Z. K. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie choroby zawodowej 1) oddala skargę kasacyjną, 2) odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Wyrokiem z 5 grudnia 2017 r., sygn. IV SA/Wr 459/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (dalej: Sąd I instancji), po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z [...] czerwca 2017 r., nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie choroby zawodowej, oddalił skargę w całości.
W skardze kasacyjnej Z. K. (dalej: skarżący kasacyjnie) zaskarżył w całości wyrok Sądu I instancji.
Na podstawie art. 173, art. 174 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), Sądowi I instancji zarzucono:
- naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a, w zw. art. 105 k.p.a. przez wskazanie, że w niniejszej sprawie zaszły przesłanki do umorzenia postępowania (powaga rzeczy osądzonej), w sytuacji gdy niniejsza sprawa nie jest tożsama ze sprawą zakończoną w decyzji z [...] grudnia 2000 r.
W skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi co do istoty oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że w niniejszej sprawie nie występuje tożsamość sprawy (nie zachodzi tożsamość przedmiotowa), gdyż "choroba skóry pod postacią wyprysku skóry na dłoniach i twarzy", nie mieści się w zakresie znaczeniowym chorób: pokrzywka kontaktowa (poz. 18.6 wykazu chorób zawodowych) – zakres tych chorób jest inny, nie zachodzi pomiędzy nimi tożsamość znaczeniowa. Zdaniem skarżącego kasacyjnie "chorobę skóry pod postacią wyprysku skóry na dłoniach i twarzy" można zakwalifikować w aktualnym wykazie chorób zawodowych jako zapalenie skóry z podrażnieniami (poz. 18.2), natomiast pokrzywka kontaktowa to poz. 18.6 wykazu chorób zawodowych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie jest zasadna.
Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Ponadto zgodnie z treścią art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie, mimo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej.
Nie jest zasadny zarzut dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 105 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej: k.p.a.).
Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.
Bezprzedmiotowość postępowania z jakiejkolwiek przyczyny obejmuje zarówno przyczyny podmiotowe, jak i przyczyny przedmiotowe (por. wyrok NSA z 24 kwietnia 2018 r., II OSK 1469/16, LEX nr 2522081).
Istota rozpoznawanej sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy zachodziła tożsamość sprawy w przedmiocie stwierdzenia u Z. K. choroby zawodowej. Na wstępie należy wskazać, że tożsamość sprawy musi dotyczyć przedmiotu sprawy, tj. podstawy prawnej, podstawy faktycznej i treści żądania strony. Zmiana stanu prawnego nie wpływa przy tym na zmianę przedmiotu, jeżeli regulacja prawna została w pełni przejęta przez nowy akt.
W rozpoznawanej sprawie występuje tożsamość podstawy faktycznej i treści żądania strony. Skarżący bowiem domaga się rozpoznania choroby zawodowej w postaci: pokrzywka kontaktowa, poz. 18.6 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367).
W przeszłości toczyło się już postępowanie administracyjne w sprawie choroby zawodowej Z. K., które zakończyło się decyzją Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. z [...] grudnia 2000 r. o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej: choroby skóry pod postacią wyprysku na dłoniach i twarzy (pozycja 10 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych) utrzymaną w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W., Oddział w L. w decyzji z [...] lutego 2001 r.
Rozważenia zatem wymagała kwestia tożsamości podstawy prawnej. Podstawę prawną decyzji z dnia [...] grudnia 2000 r. stanowiły przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.). Natomiast w dniu złożenia ponownego wniosku o stwierdzenie choroby zawodowej (9 listopada 2015 r.) obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1367). W załączniku do rozporządzenia z 18 listopada 1983 r. za chorobę zawodową uznano pod pozycją 10, choroby skóry.
Zgodnie zaś z załącznikiem do rozporządzenia z 30 czerwca 2009 r. za chorobę zawodową uznaje się chorobę skóry – pokrzywkę kontaktową (pozycja 18.6). Z zestawienia obu opisów chorób skóry wynika, że zakres regulacji z 1983 r. był szerszy niż regulacji z 2009 r. Szerszym pojęciowo jest jednostka chorobowa wskazana w rozporządzeniu z 1983 r., gdyż obejmuje ona wszystkie choroby skóry, również pokrzywki. Sąd I instancji, oceniając tożsamość podstawy prawnej, prawidłowo dokonał zestawienia obu tych przepisów i zakresu ich regulacji, mając na względzie ich brzmienie i uznał, że doszło do przejęcia w nowej regulacji spektrum przypadków chorobowych zdefiniowanych w rozporządzeniu z 1983 r. i dlatego w tej części regulacja została przejęta przez rozporządzenie z 2009 r., a w konsekwencji prowadzi to do uznania, że w sprawie występuje również tożsamość podstawy prawnej (por. wyrok NSA z 26 sierpnia 2008 r. II OSK 585/08, LEX nr 490621).
W związku z powyższym należało uznać, że zachodziła tożsamość sprawy. Oznacza to, że brak było podstaw do merytorycznego rozpatrzenia wniosku skarżącego w przedmiocie choroby zawodowej choroby skóry – pokrzywki kontaktowej (pozycja 18.6. wykazu chorób zawodowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych) wobec tego, że sprawa ta została rozstrzygnięta decyzją ostateczną z [...] grudnia 2000 r. Zatem prawidłowo organ odwoławczy uznał za zasadne umorzenie postępowania przez organ pierwszej instancji.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Przyjmując, że zachodzi sytuacja szczególnie uzasadniona, związana z trudną sytuację materialną skarżącego, na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a., odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło