I OSK 235/18

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-07-13

Skład orzekający: Małgorzata Pocztarek, Aleksandra Łaskarzewska, Tamara Dziełakowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pobieranie zasiłku dla opiekuna przez wnioskodawcę stanowi bezwzględną przeszkodę do przyznania mu świadczenia pielęgnacyjnego, mimo że niekonstytucyjność przepisu różnicującego prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w zależności od momentu powstania niepełnosprawności została stwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że pobieranie zasiłku dla opiekuna nie może stanowić bezwzględnej przeszkody do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, jeśli wnioskodawca wybiera to drugie, korzystniejsze świadczenie. Organy administracji powinny umożliwić stronie skorzystanie z prawa wyboru świadczenia, rozważając np. zawieszenie postępowania lub jednoczesne rozstrzygnięcie o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego i uchyleniu decyzji o zasiłku dla opiekuna.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z powodu niespełnienia warunku dotyczącego momentu powstania niepełnosprawności u osoby wymagającej opieki oraz pobierania przez wnioskodawcę zasiłku dla opiekuna. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji, uznając, że należy uwzględnić wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niekonstytucyjność przepisu różnicującego prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w zależności od momentu powstania niepełnosprawności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło skargę kasacyjną, kwestionując m.in. błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska, Sędzia NSA Tamara Dziełakowska (spr.), Protokolant starszy asystent sędziego Łukasz Mazur, po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 grudnia 2017 r. sygn. akt II SA/Łd 723/17 w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 6 grudnia 2017 r. (sygn. akt II SA/Łd 723/17) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w sprawie ze skargi J. K. uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] lipca 2017 r. i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji odmawiające skarżącemu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Powyższy wyrok wydany został w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. Prezydent Miasta [...] na podstawie art. 104 K.p.a. oraz art. 17 ust. 1 pkt 1 – 4, ust. 1a pkt 1 – 3, ust. 1b pkt 1, 2, ust. 5, art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1518 ze. zm.) oraz § 1 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 grudnia 2015 r. w sprawie postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. poz. 2284) odmówił skarżącemu przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad żoną B. K. Przyczyną odmowy było ustalenie, że niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała po ukończeniu przez nią 18 roku życia, a zatem niespełnienie warunku przewidzianego w art. 17 ust. 1 b pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z tym przepisem, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia. Decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy uznał, że przeszkodą dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest fakt pobierania przez skarżącego innego świadczenia z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawną żoną, a mianowicie zasiłku dla opiekuna przyznanego mu decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2014 r. Jego otrzymywanie, jak stwierdził organ, bezwzględnie wyklucza możliwość uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, a na dzień załatwiania sprawy strona nie zrezygnowała z przyznanego świadczenia. Organ dostrzegł, że w aktach sprawy znajduje się oświadczenie wnioskodawcy, że ma ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna, z którego chce zrezygnować w przypadku przyznania mu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, jednakże zdaniem Kolegium nie stanowi ono podstawy do przyjęcia, że ma miejsce rezygnacja z przyznanego stronie zasiłku dla opiekuna. W tych okolicznościach powołany przez wnioskodawcę wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 w którym Trybunał uznał za niekonstytucyjny art. 17 ust. 1 b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do tego świadczenia osób sprawujących opiekę w zależności od momentu powstania niepełnosprawności u osoby wymagającej opieki, pozostaje bez wpływu na załatwienie sprawy. Niezależnie od powyższego organ zwrócił uwagę, że w uzasadnieniu powołanego wyroku Trybunał stwierdził, że "skutkiem wejścia w życie wyroku nie jest ani uchylenie art. 17 ust. 1 b ustawy o świadczeniach rodzinnych, ani uchylenie decyzji przyznających świadczenia, ani wykreowanie prawa do żądania świadczenia dla opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, jeżeli niepełnosprawność podopiecznych nie powstała w okresie dzieciństwa"’. Skargę na powyższą decyzję złożył J. K., zarzucając jej naruszenie art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych bez uwzględnienia powyższego wyroku z dnia 21 października 2014 r., a przez to naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, a także naruszenia art. 27 ust. 5 w zw. z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ww. ustawy i art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 K.p.a. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie. Uchylając podjęte przez organy obu instancji decyzje – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), określanej dalej jako " P.p.s.a." - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, jak wynika z uzasadnienia wyroku uznał, że rozpatrzenie sprawy wymagało uwzględnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. Wobec tego, że zagadnienie to nie zostało objęte zarzutami wniesionej przez organ skargi kasacyjnej szczegółowe wywody Sądu pierwszej instancji w tym zakresie nie wymagały powtórzenia. Można jedynie wskazać, że Sąd ten doszedł do wniosku, że w obecnym stanie prawnym nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie tej części art. 17 ust. 1b ustawy, której niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny i choć w wyroku z dnia 21 października 2014 r. Trybunał wskazał, że skutkiem wejścia w życie jego orzeczenia nie jest ani uchylenie art. 17 ust. 1b ustawy, ani uchylenie decyzji przyznających świadczenia, ani wykreowanie "prawa" do żądania świadczenia dla opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, jeżeli niepełnosprawność podopiecznych nie powstała w okresie dzieciństwa, to jednocześnie nie skorzystał on z możliwości odroczenia utraty mocy obowiązującej derogowanej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy (art. 190 ust. 3 Konstytucji RP). Oznacza to, że bezpośrednim skutkiem wyroku jest utrata przez art. 17 ust. 1b ustawy we wskazanym zakresie domniemania konstytucyjności z dniem publikacji w Dzienniku Ustaw, a okoliczności tej Sąd nie może nie brać pod uwagę. Wywiódł, że w aktualnym stanie prawnym organy, rozpoznając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego złożony przez opiekuna dorosłej osoby niepełnosprawnej, mają obowiązek zbadać, czy wnioskodawca spełnia warunki do przyznania tego świadczenia, określone w art. 17 ustawy, z wyłączeniem tej części tego przepisu, która z dniem 23 października 2014 r. została uznana za niekonstytucyjną. Stwierdzenie niekonstytucyjności określonego przepisu ustawy ze swej istoty tworzy nowy stan prawny od chwili wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Wyrok o sygnaturze K 38/13 został ogłoszony w Dzienniku Ustaw z dnia 23 października 2014 r. pod poz. 1443 i z tym dniem wszedł w życie. Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Przyjęcie, że stwierdzenie niekonstytucyjności przepisu nie przekłada się na ukształtowanie nowego stanu prawnego jest sprzeczne z zasadami państwa prawa, które organy mają obowiązek wcielać w życie. Odnosząc się natomiast do akcentowanej przez organ odwoławczy okoliczności pobierania przez skarżącego zasiłku dla opiekuna, co w ocenie Kolegium stanowi negatywną przesłankę dla ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne, Sąd pierwszej instancji odwołał się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego w którym wyrażono pogląd, że art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy nie może wykluczać prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osobie, której to prawo odebrano regulacją niekonstytucyjną, "przymuszając" niejako do ubiegania się o świadczenie mniej korzystne (zasiłek dla opiekuna), którego uzyskanie jest z kolei przesłanką uniemożliwiającą powrót do uzyskiwania świadczenia poprzedniego (świadczenia pielęgnacyjnego). Fakt uzyskiwania przez skarżącego zasiłku dla opiekuna nie może być zatem w okolicznościach niniejszej sprawy przeszkodą do przyznania mu świadczenia pielęgnacyjnego. Doszło zatem do błędnego zastosowania (na skutek błędnej wykładni) art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy, które miało wpływ na wynik sprawy. Nie można zaistniałej, niekorzystnej dla skarżącego, sytuacji uznać za nieodwracalną. Jak wskazał Sąd pierwszej instancji, w ponownie prowadzonym postępowaniu organy uwzględnią ww. stanowisko i rozważą możliwość ewentualnego zawieszenia postępowania (art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.), celem podjęcia działań prowadzących do wyeliminowania we właściwym trybie decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna, na skutek złożonego przez skarżącego oświadczenia o rezygnacji z jego pobierania przy wykorzystaniu regulacji art. 100 § 1 K.p.a. W przedmiocie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego orzekną natomiast, po ewentualnym rozstrzygnięciu zagadnienia wstępnego, zgodnie z wykładnią dokonaną przez Sąd. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. zarzuciło: - naruszenie prawa materialnego: 1. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) przez niewłaściwe zastosowanie, gdyż dokonano oceny dowolnej, która to nie przystaje do stanu prawnego i zebranego materiału dowodowego, 2. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez błędną wykładnię polegającą na pominięciu prawnie uzasadnionych celów ww. ustawy i przyjęciu, że okoliczność pobierania przez skarżącego zasiłku dla opiekuna przyznanego w oparciu o przepisy ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 2092) nie stanowi kryterium negatywnego do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a w konsekwencji błędne uznanie, że sam fakt uzyskania i pobierania zasiłku dla opiekuna nie przesądza o odmowie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, - naruszenie przepisów postępowania: 3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, bowiem nie miało miejsca naruszenie norm materialnych, 4. art. 141 § 4 w związku z art. 153 P.p.s.a. przez niepełne przedstawienie stanu sprawy, przedstawienie oceny prawnej niespójnej w zakresie własnych rozważań, schematyzm uzasadnienia oraz brak wykazania że uchybienia miały wpływ na wynik rozstrzygnięcia, brak konkretnych wskazań co do dalszego prowadzenia postępowania, które to sprowadza się do ogólników. Wskazując na powyższe, organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, a w przypadku, gdyby wniosek powyższy nie zasługiwał na uwzględnienie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpatrzenia, orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego, rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz o rozważenie możliwości zastosowania art. 187 § 1 P.p.s.a. W uzasadnieniu podkreślono, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji strona nie zrezygnowała z przyznanego zasiłku dla opiekuna, a w obrocie prawnym nie funkcjonuje ostateczna decyzja o wygaszeniu (uchyleniu) tego prawa. Tym samym gdyby nawet hipotetycznie przyjąć, iż spełnione zostały pozostałe przesłanki wynikające z ustawy o świadczeniach rodzinnych, uprawniające skarżącego do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, to zbieg uprawnień w dalszym ciągu uniemożliwiałby przyznanie wnioskowanego wsparcia. W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest niezasadna. Oceniając wniesioną skargę kasacyjną w granicach określonych przepisem art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – zwanej także P.p.s.a.) i nie dostrzegając przy tym wystąpienia przesłanek nieważności, o których mowa w § 2 tego przepisu, za błędnie skonstruowany, a przez to niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. oraz art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Jak wielokrotnie zwracano uwagę w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, żaden z ww. przepisów nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Przepis art. 145 § 1 P.p.s.a. jest przepisem ogólnym (blankietowym), stanowiącym jedynie podstawę prawną orzeczenia. Nie jest możliwe rozpoznanie takiego zarzutu bez powiązania go z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów postępowania, którym zdaniem autora skargi kasacyjnej uchybił Sąd pierwszej instancji. Naruszenie analizowanego przepisu jest zawsze następstwem naruszenia innych norm prawnych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 19 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 2077/10; maja 2012 r. sygn. akt II GSK 563/11; 12 czerwca 2014 r. sygn. akt I GSK 64/13; 20 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 1747/13; 11 marca 2015 r. sygn. akt I OSK 2383/14 – orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym: orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei przepis art. 1 § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych nie jest przepisem prawa materialnego, lecz ustrojowym, określającym podstawowe kryterium sprawowania kontroli administracji publicznej przez sądy administracyjne. Sąd może go naruszyć wyłącznie wówczas, gdy oceni działalność administracji przyjmując inne, niż legalność, kryterium kontroli - przykładowo będzie ją oceniał pod kątem słuszności (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 12 marca 2009 r. sygn. akt II FSK 1659/07, 17 stycznia 2013 r. sygn. akt II GSK 1947/12, 10 stycznia 2018 r. sygn. akt II OSK 2437/17). Taka sytuacja nie miała miejsca w okolicznościach niniejszej sprawy. Jako niezasadny należało również ocenić zarzut naruszenia art. 141 § 4 w związku z art. 153 P.p.s.a. Przede wszystkim zauważyć trzeba, że w pierwszym z powołanych przepisów wymieniono elementy formalne, jakie ma zawierać uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego, a które kontrolowane w niniejszym postępowaniu kasacyjnym orzeczenie zawiera, w tym wyjaśnienie podstawy prawnej co do rozstrzygnięcia i jasno sformułowane wskazania co do dalszego postępowania. Organ odwoławczy nie wskazał natomiast, jakich okoliczności nie uwzględniono przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy. Z kolei ogólnikowe powołanie się na wiążącą w toku ponownie prowadzonego postępowania "ocenę prawną" w kontekście naruszenia art. 153 P.p.s.a., bez powiązania z konkretnymi przepisami prawa materialnego i procesowego nie mogło zostać ocenione. Nie zasługiwał także na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b o świadczeniach rodzinnych. Przede wszystkim stwierdzić trzeba, odnosząc się do akcentowanej w skardze kasacyjnej okoliczności pobierania przez skarżącego zasiłku dla opiekuna, że Sąd pierwszej instancji tej kwestii ani nie pominął, ani nie wyłączył zastosowania przesłanki określonej w tym przepisie. Analiza uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji prowadzi do wniosku, że zdaniem Sądu pierwszej instancji, rozpoznając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego złożony przez opiekuna dorosłej osoby niepełnosprawnej organy mają obowiązek zbadać, czy wnioskodawca spełnia warunki do przyznania tego świadczenia określone w art. 17 ustawy, z wyłączeniem tej części tego przepisu, która z dniem 23 października 2014 r. została uznana za niekonstytucyjną. Stanowisko to nie prowadzi jednak do sytuacji, w której skarżącemu przyznano by świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej oraz zasiłek dla opiekuna, a więc pobierałby on dwa świadczenia równocześnie. Ma ono jedynie na celu wyeliminowanie sytuacji, w której organ niejako z góry z uwagi na fakt pobierania tego zasiłku odmawiałby przyznania świadczenia wymienionego w art. 17 ww. ustawy. Jak podkreślał to zresztą Sąd pierwszej instancji, nie można "przymuszać" wnioskodawcy do ubiegania się o świadczenie mniej dla niego korzystne, a po jego uzyskaniu uniemożliwić uzyskanie korzystniejszego tylko dlatego, że zostało mu przyznane to pierwsze. Nie wolno pomijać, że ustawa o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów została uchwalona na skutek niekonstytucyjnego wygaszenia przez ustawodawcę decyzji przyznających świadczenia pielęgnacyjne. To, że w następstwie kolejnych zmian art. 17 doszło do sytuacji, że określona grupa osób spełnia warunki do uzyskania i jednego i drugiego świadczenia różniącego się znacznie wysokością (aktualnie zasiłek dla opiekuna wynosi 520 zł, zaś świadczenie pielęgnacyjne 1477 zł i to ostatnie podlega waloryzacji) nie może pozbawiać jej prawa wyboru z którego z nich skorzystać. Dostrzegł to również ustawodawca, wskazując w art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, że w przypadku zbiegu uprawnień m. in. do świadczenia pielęgnacyjnego i zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów przysługuje jedno z tych świadczeń "wybrane przez osobę uprawnioną". Dlatego też przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych należy wykładać w ten sposób, że wprawdzie istotnie jak twierdzi organ wyklucza on możliwość pobierania dwóch świadczeń jednocześnie, jednakże nie uniemożliwia wyboru przez uprawnionego świadczenia także wówczas gdy jedno z nich jest już przyznane wcześniejszą decyzją. I aby ten wybór, o którym mowa w art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zagwarantować stronie, to nie zachodzi konieczność rezygnacji z przyznanego już świadczenia przed otrzymaniem zapewnienia organu, że drugie z tych świadczeń rzeczywiście zostanie przyznane. Wymaganie organu, aby strona w pierwszej kolejności zrezygnowała z przyznanego jej decyzją świadczenia przed zbadaniem czy spełnia pozostałe warunki do otrzymania świadczenia wybranego i korzystniejszego dla niej stawia ją w dość trudnej sytuacji, wprowadza stan niepewności i zrozumiałą obawę co do tego czy uzyska wybrane ze świadczeń w miejsce już otrzymywanego. Trudno się dziwić, że strona nie chce zrezygnować z otrzymywanego świadczenia przed uzyskaniem pewności, że spełnia warunki do otrzymania świadczenia korzystniejszego. Kierując się zasadami zawartymi w przepisach art. 7, 8 i 9 K.p.a. organ powinien w pierwszej kolejności wyjaśnić, czy strona spełnia pozostałe przesłanki do otrzymywania świadczenia pielęgnacyjnego, a następnie poinformować ją, że wyłączną przeszkodą do jego przyznania pozostaje jedynie pobieranie zasiłku dla opiekuna. Skoro przepisy prawa umożliwiają stronie wybór świadczenia to organ nie powinien czynić jakichkolwiek przeszkód w uzyskaniu przez nią świadczenia korzystniejszego, a wręcz przeciwnie powinien przedsięwziąć takie czynności, aby strona mogła z tego prawa wyboru skorzystać. W tym celu właśnie Sąd pierwszej instancji wskazał organom administracyjnym na konieczność rozważenia ewentualnego zawieszenia postępowania w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego do czasu wyeliminowania decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna, co oczywiście nie uniemożliwia im poszukiwania innych rozwiązań proceduralnych gwarantujących stronie przewidziane w art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo wyboru świadczenia. W grę może wchodzić przykładowo jednoczesne (tego samego dnia) przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego i uchylenie decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna, czy też nawet rozstrzygnięcie o tych uprawnieniach w jednej decyzji. Wprawdzie na gruncie prawa administracyjnego obowiązuje wyprowadzana z przepisów art. 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 104 K.p.a. zasada "jedna sprawa (uprawnienie lub obowiązek wynikający z przepisu prawa) – jedna decyzja" tym niemniej z uwagi na to, że z przepisu prawa wynika, że strona może otrzymywać w tych samych okolicznościach faktycznych i prawnych tylko jedno ze świadczeń wybrane przez nią, to kwestia tego wyboru, a tym samym i rezygnacji z zasiłku dla opiekuna stanowi element faktyczny sprawy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, co wskazuje na możliwość załatwienia rezygnacji z zasiłku dla opiekuna w decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego. Ponownie rozpoznając sprawę, organy powinny rozważyć także i powyższe możliwości jej załatwienia. Najistotniejszą kwestią powinno być dla nich jedynie takie załatwienie sprawy, aby zagwarantować stronie wybór świadczenia i jednocześnie nie pozbawić jej należnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością opieki wsparcia. Wniosek organu o skorzystanie przez Naczelny Sąd Administracyjny z możliwości przewidzianej w art. 187 § 1 P.p.s.a nie jest zasadny. Powołane w skardze kasacyjnej dwa orzeczenia sądowoadministracyjne nie dowodzą rozbieżności w orzecznictwie, zwłaszcza że jedno z nich o sygnaturze IV SA/Gl 744/14 nie dotyczy zbiegu uprawnienia, o którym mowa w art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych tj. świadczenia pielęgnacyjnego z zasiłkiem dla opiekuna. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło