I SA/Wa 1292/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi S. K. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 494/13 1. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 20.000 (dwadzieścia tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta W. na rzecz S. K. sumę pieniężną w kwocie 4.000 (cztery tysiące) złotych; 4. zasądza od Prezydenta W. na rzecz S. K. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. S. K. pismem z 17 października 2016 r. wniósł skargę na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 grudnia 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 494/13. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...] – pochodzącej z nieruchomości hipotecznej "[...]" o pow. [...] m ² – w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1 wyroku) oraz stwierdził, że bezczynność organu w prowadzeniu postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 wyroku). Skarżący wniósł o wymierzenie organowi grzywny w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia oraz o stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, zwrócił się o przyznanie od organu, na podstawie art. 154 § 7 P.p.s.a., na jego rzecz sumy pieniężnej w wysokości połowy zasądzonej grzywny. W uzasadnieniu skargi wskazał, że sprawa została wszczęta wnioskiem z 24 marca 2011 r. o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Decyzją z [...] lutego 2012 r., nr [...], Prezydent ustalił odszkodowanie jedynie za część nieruchomości o pow. [...] m ². Wniosek co do pozostałej części o pow. [...] m² nie został przez Prezydenta rozpoznany. Skarżący podniósł, że organ do dnia dzisiejszego nie zakończył postępowania, pomimo, iż w sprawie został zebrany materiał dowodowy, jest sporządzony operat szacunkowy określający wartość nieruchomości, a od wydania decyzji częściowej upłynęły 4 lata. Zaznaczył, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi W. trzykrotnie grzywny za niewykonanie ww. wyroku. Wyrokami: z 2 grudnia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2493/14 Sąd wymierzył grzywnę w wysokości 1.000 zł, z 2 października 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 1193/15 w wysokości 5.000 zł, a z 29 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 329/16 w wysokości 15.000 złotych. Pismem z 5 października 2016 r. skarżący wezwał organ do wydania decyzji oraz do wykonania prawomocnego wyroku ze skargi na bezczynność. Skarżący podniósł, że mimo iż organ został ukarany grzywną na łączną kwotę 21.000 zł, to w dalszym ciągu pozostaje bezczynny w sprawie. Odpowiadając na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że przedmiotowa nieruchomość została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Wskazał, że po zgromadzeniu całości wymaganej dokumentacji i sprawdzeniu, czy w sprawach nie występują okoliczności uniemożliwiające wydanie decyzji, będą podjęte czynności ustalające czy istnieją środki na pokrycie odszkodowań. Organ wyjaśnił, że nieprzesłanie skargi wraz z aktami sprawy w terminie spowodowane było bardzo dużą ilością wpływającej do organu korespondencji w sprawach odszkodowawczych za nieruchomości objęte działaniem dekretu. Wyjaśnił, że waga tych spraw, stopień ich skomplikowania oraz złożoność okoliczności, które powinny być ustalone w toku tych postępowań nie pozwalają na dotrzymanie ustawowych terminów przewidzianych na ich rozpatrzenie. W piśmie procesowym z 17 listopada 2017 r. skarżący poparł skargę i podniósł, że okoliczności wskazane w odpowiedzi na skargę nie mogą usprawiedliwiać bezczynności organu w wydaniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 t.j.), powoływanej dalej jako P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego przepisu wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę (wydanym na podstawie art. 149 P.p.s.a.) i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 19 grudnia 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 494/13 zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...] – pochodzącej z nieruchomości hipotecznej "[...]" o pow. [...] m² – w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Bezsporne jest, że odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy został doręczony Prezydentowi W. w dniu 12 marca 2014 r., co wynika z akt sądowych sprawy o sygn. akt I SAB/Wa 494/13 (data stempla wpływu akt do organu). Oznacza to, że termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął w dniu 12 maja 2014 r. Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu, jak również wielokrotnego wezwania przez skarżącego organu do wykonania prawomocnego wyroku pismami z 19 maja 2014 r., 17 lutego 2015 r., 22 kwietnia 2015 r., 4 maja 2015 r., 3 grudnia 2015 r., 5 października 2016 r., Prezydent nie rozpoznał w całości wniosku o odszkodowanie i nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Z powodu niewykonania wyroku z dnia 19 grudnia 2013 r., tutejszy Sąd wyrokami : z 2 grudnia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2493/14, z 2 października 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 1193/15 oraz z 29 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 329/16 wymierzył Prezydentowi W. grzywny w wysokości 1.000 zł, 5.000 zł i 15.000 zł. Pomimo powyższych trzech orzeczeń Sądu i wymierzonych na łączną kwotę 21.000 zł grzywien Prezydent W. nadal nie rozpoznał w całości wniosku i nie wydał decyzji w sprawie. Skoro więc, Prezydent w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. Taka sytuacja prowadzi do podważania zaufania jednostek do organów władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. W sprawie zostały zatem spełnione przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 P.p.s.a. i wymierzenie organowi grzywny. Stosownie natomiast do art. 154 § 6 P.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Biorąc pod uwagę znaczne przekroczenie wyznaczonego wyrokiem z dnia 19 grudnia 2013 r. terminu na załatwienie sprawy, a także okoliczność, że skarżący po raz kolejny występuje z wnioskiem o wymierzenie organowi grzywny ze względu na niewykonanie ww. wyroku, Sąd uznał, że grzywna w wysokości 20.000 zł jest adekwatną sankcją za niewykonanie wyroku. Kwota ta mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., spełniając funkcję represyjno – dyscyplinującą. Uwzględniono przy tym fakt, że Sąd wymierzył już Prezydentowi grzywny w różnych wysokościach i grzywny te nie spełniły swej funkcji. Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność organu po wyroku Sądu z dnia 19 grudnia 2013 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sprawa o przyznanie odszkodowania - pomimo wyroku zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość o pow. [...] m ² oraz trzech wyroków wymierzających grzywnę - nie została przez organ załatwiona, a wyznaczony w wyroku z dnia 19 grudnia 2013 r. termin załatwienia sprawy został znacznie przekroczony. Podnoszony w odpowiedzi na skargę brak wymaganej dokumentacji i konieczność sprawdzenia, czy w sprawie nie występują okoliczności uniemożliwiające wydanie decyzji nie może usprawiedliwiać niewykonania wyroku przez 4 lata. Obowiązkiem organu jest takie zorganizowanie pracy, by być w posiadaniu wymaganej do rozpoznania sprawy dokumentacji i sprawnie, bez zbędnej zwłoki, podejmować niezbędne czynności w sprawie. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 zd. 2 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Ponadto, Sąd uznał za zasadne przyznanie na rzecz skarżącego od organu sumy pieniężnej zgodnie z art. 156 § 7 P.p.s.a. Jest to dodatkowy środek o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie z przyczyn wyżej omówionych. Z tego względu Sąd orzekł, jak w punkcie 3 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. (pkt 4 sentencji). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł.