I SA/Gl 1248/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r. z tytułu odpłatnego zbycia udziału w lokalu mieszkalnym w kwestii wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji p o s t a n a w i a odmówić wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...]r., nr [...]. WSA/post.1 - sentencja postanowienia W skardze na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K., oznaczoną w sentencji niniejszego postanowienia, w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r. z tytułu odpłatnego zbycia udziału w lokalu mieszkalnym J. Z., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że wykonanie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...]r., nr [...], spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody majątkowej i uniemożliwi prawidłowe zaspokajanie podstawowych potrzeb jej rodziny. Podniosła, że z uwagi na niemożność jednorazowej zapłaty całości zobowiązania podatkowego od razu wystąpiła z wnioskiem o jej rozłożenie na raty podnosząc i wykazując przy pomocy stosownych dokumentów, że uzyskiwane dochody oraz ponoszone bieżące wydatki na utrzymanie nie pozwalają na zapłatę określonego w tej decyzji zobowiązania podatkowego. Zapłata jednorazowa doprowadzi bowiem do sytuacji, w której pozostanie bez środków do życia i tym samym zagrożenia bytu rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017, poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej: "P.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednak art. 61 § 3 P.p.s.a. stanowi, że po przekazaniu sądowi skargi, sąd, na wniosek skarżącego, może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w art. 61 § 1 P.p.s.a., jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (wyjątek stanowią tu przepisy prawa miejscowego, które weszły w życie), chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z treści art. 61 § 3 P.p.s.a. wynika, że sąd może wstrzymać na wniosek skarżącego akty lub czynności, o których mowa w art. 61 § 1 P.p.s.a. Z przepisu tego wynika więc, że po pierwsze, wstrzymanie wykonania aktu może nastąpić tylko na wniosek skarżącego, ale jedynie w zakresie, na jaki wskazuje skarżący w treści swego wniosku (sąd nie może orzekać o wstrzymaniu wykonania aktu z urzędu), a po drugie, wniosek o wstrzymanie wykonania musi dotyczyć zaskarżonego aktu. Dopiero, w przypadku gdy zaistnieją podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, sąd może, na podstawie art. 61 § 3 ost. zd. P.p.s.a., wstrzymać wykonanie także aktów wydanych w innych postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (zob. postanowienie NSA z dnia 31 stycznia 2013 r., sygn. akt II OZ 42/13, LEX nr 1 274 500). Oznacza to, że powołany przepis rozszerza możliwość wstrzymywania zaskarżonych aktów, wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Przy czym użyty w treści art. 61 § 3 P.p.s.a. zwrot "w granicach tej samej sprawy" należy interpretować na tle art. 3 § 2 P.p.s.a., który wskazuje na przedmiot sądowej kontroli. Ten ostatni przepis stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Można więc powiedzieć, że pojęcia "granice tej samej sprawy" i "granice sprawy", której dotyczy skarga zakreślają jednakowe ramy prawne. Należy bowiem przyjąć, że ustawodawca odsyła do pojęcia sprawy administracyjnej w jej rozumieniu materialnoprawnym. Granice jej wyznaczają elementy wyznaczające tożsamość skonkretyzowanego stosunku administracyjnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu tego stosunku oraz identyczność obu jego podstaw – prawnej i faktycznej. W związku z tym treścią art. 61 § 3 P.p.s.a. objęte będą zarówno akty zaskarżone jak i akty wydane w pierwszej instancji oraz akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lipca 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 683/12, LEX nr 1 920 236). Nie budzi wątpliwości przy tym fakt, że decyzja organu I instancji jest co do zasady niewykonalna, jednakże z uwagi na fakt, iż wniosek dotyczył decyzji wydanej "w granicach tej samej sprawy" możliwe było jego rozpatrzenie. Rozpoznając zatem złożony wniosek należy zatem wskazać, że z uwagi na mankamenty dowodowe uwiarygadniające nie mógł być on uwzględniony. Podniesiona przez stronę skarżącą argumentacja nie może doprowadzić do wstrzymania wykonania decyzji organu I instancji. Skarżąca nie przedstawiła bowiem żadnego dokumentu obrazującego jej sytuację, w szczególności majątkową i finansową, uniemożliwiając tym samym możliwość oceny jej wniosku. Fakt złożenia dokumentacji w postępowaniu o rozłożenie na raty zobowiązania podatkowego nie oznacza, że strona jest zwolniona z konieczności jej przedstawienia w postępowaniu sądowoadministracyjnym w zakresie złożonego przez nią wniosku o wstrzymanie wykonania. Wstrzymanie przez sąd wykonania zaskarżonego aktu lub czynności ma bowiem charakter wyjątkowy, ponieważ art. 61 § 3 P.p.s.a. uzależnia zastosowanie tej instytucji od wystąpienia okoliczności nadzwyczajnych. Regulacja ta nakłada na wnioskodawcę określone obowiązki. Strona dążąc bowiem do wstrzymania wykonania decyzji musi złożyć stosowny wniosek i uprawdopodobnić, że istnieją przesłanki uzasadniające odstąpienie od zasady wykonalności orzeczeń ostatecznych i wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2014 r., sygn. akt I OZ 363/14, opubl. w Lex nr 1464732; orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w internetowej bazie pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl.). Ponieważ postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji prowadzi do wyłomu od zasady wykonalności decyzji, strona nie może ograniczyć się w uzasadnieniu wniosku do ogólnikowego stwierdzenia, lecz precyzyjnie musi wskazać na zagrożenia płynące z jej wykonania (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 768/12, opubl. w Lex nr 1145639). We wniosku należy wskazać, w czym miałoby się wyrażać niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno zatem odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zasadne (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 czerwca 2014 r., sygn. akt II FZ 763/14, opubl. w Lex nr 1470059). Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, strona ma obowiązek uprawdopodobnić istnienie konkretnych i obiektywnych okoliczności pozwalających przyjąć, że wstrzymanie wykonania aktu jest zasadne. Nie wystarcza jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonania decyzji. Twierdzenia strony o niebezpieczeństwie spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wypadku wykonania decyzji, powinny zostać poparte dokumentami, które uwiarygodniłyby sytuację skarżącego (por. postanowienie NSA z dnia 18 października 2011 r., II GSK 1799/11, LEX nr 965117). Dodatkowo przyjdzie wskazać, że przychylenie się przez organ podatkowy do złożonego przez skarżącą wniosku o rozłożenie na raty spowoduje, że skutkiem wydanej decyzji będzie określenie nowego terminu płatności zgodnie z art. 49 § 3 O.p. Ponadto Sąd analizując akta sprawy również nie dostrzegł nadzwyczajnych okoliczności, które zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. pozwalałyby na wstrzymanie wykonania decyzji. W szczególności taką okolicznością nie jest sama konieczność uregulowania zobowiązania pieniężnego. Podkreślić wypada, że każdy akt zobowiązujący do uiszczenia należności pieniężnych powoduje dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 49/11, opubl. w Lex nr 742913). Wykonanie aktów dotyczących należności pieniężnych nie ma charakteru nieodwracalnego, gdyż ewentualne uwzględnienie skargi może spowodować, iż wszelkie należności uiszczone na ich podstawie zostaną zwrócone i to wraz z odsetkami. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a