II SA/Gl 914/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2017 r. sprawy ze skargi I. G. i J. G. na uchwałę Rady Gminy Pietrowice Wielkie z dnia 21 czerwca 2017 r. nr XXVI/264/2017 w przedmiocie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych oddala skargę. , Uchwałą z dnia 21 czerwca 2017 r. nr XXVI/264/2017 Rada Gminy Pietrowice Wielkie działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 446 ze zm.) oraz art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2016 poz. 1440 ze zm. ), po zasięgnięciu opinii Zarządu Powiatu Raciborskiego zaliczyła do kategorii dróg gminnych drogi położone w miejscowości Pietrowice Wielkie oznaczone w ewidencji gruntów jako działki: - 1 k.m. 13, - 2 k.m. 13 3.3 k.m. 13, - część działki 4 k.m. 13, zgodnie z mapą stanowiącą załącznik do uchwały. Uchwała ta została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego z 2017 r. pod pozycją 3885. Skargę na tę uchwałę wniosła I. G. zam. ul. [...] 47-480 Pietrowice Wielkie reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Domagając się stwierdzenia nieważności uchwały w całości ewentualnie w części,w jakiej ustala zaliczenie do kategorii dróg gminnych część działki nr 4 w Pietrowicach Wielkich (tj. w części dotyczącej § 1 pkt 4 tej uchwały) oraz zasądzenia kosztów postępowania zarzuciła Radzie Gminy Pietrowice Wielkie: - naruszenie art. 1 ustawy z dnia 21.03.1985 r. o drogach publicznych (tj. z dnia 23 sierpnia 2016 r., Dz.U. z 2016 r. poz. 1440), nazywanej dalej w skrócie u.d.p., w związku z § 4 pkt 2 u.d.p. oraz § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie z dnia 2 marca 1999 r. (Dz .U. Nr 43, poz. 430 ze zm..), nazywanego dalej w skrócie rozporządzeniem o warunkach technicznych, polegające na tym, iż w zaskarżonej uchwale Rada Gminy błędnie przyjęła, iż na części działki nr 4 w Pietrowicach Wielkich (zaznaczonej na mapie stanowiącej załącznik do tej uchwały) istnieje droga publiczna, podczas gdy na przedmiotowej części działki nr 4 (oznaczonej kolorem czerwonym na mapce sytuacyjnej stanowiącej załącznik nr 2 do niniejszej skargi) w dacie wydania zaskarżonej uchwały żadna droga nie istniała, w tym również droga publiczna, gdyż nieruchomość ta stanowiła przydomowy ogród skarżącej oraz jej męża J. G., a ponadto do dnia dzisiejszego na przedmiotowej części działki nr 4 nie istnieje żadna droga publiczna, - naruszenie art. 7 w zw. z art. 1, 2 oraz 5-6a u.d.p. w powiązaniu z przepisami rozporządzenia o warunkach technicznych, w szczególności § 4 ust. 1 i 2, § 15 ust. 1 pkt 3-6 tego rozporządzenia, ponieważ Rada Gminy Pietrowice Wielkie zaskarżoną uchwałą zaliczyła do kategorii dróg gminnych m.in. "drogę" położoną na części działki nr 4 w Pietrowicach Wielkich, podczas gdy w dacie podejmowania tej uchwały, a także na dzień dzisiejszy żadna droga publiczna - w tym gminna - nie istniała, a po drugie droga taka nadal nie istnieje na przedmiotowej części działki nr 4 (a więc zaskarżona uchwała poświadcza nieprawdę również według stanu na dzień wejścia w życie tej uchwały w dniu 13.07.2017 r.), gdyż wykonane przez gminę Pietrowice Wielkie w dniu 29.06.2017 r. utwardzenie terenu również nie może być kwalifikowane jako droga gminna, gdyż nie spełnia minimalnych wymogów, jakie powinny spełniać tego typu drogi zgodnie z przepisami o drogach publicznych i ww. rozporządzenia o warunkach technicznych. W bardzo obszernym uzasadnieniu wskazano, że skarżąca i jej mąż J. G. są właścicielami nieruchomości przy ul. [...] w Pietrowicach Wielkich - działki nr 5, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...] przez Sąd Rejonowy w Raciborzu o pow. 709 m2. Na tej nieruchomości znajduje się piętrowy budynek - dom jednorodzinny, w którym zamieszkują Państwo G. i matka skarżącej U. I. K. oraz budynek gospodarczy. Obok tej nieruchomości (na północny zachód), przy jej granicy znajduje się fragment działki nr 4 (wcześniej oznaczona nr 6) o powierzchni ok. 500 m2, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...] przez Sąd Rejonowy w Raciborzu. Według treści tej księgi wieczystej aktualnym właścicielem działki nr 4 jest Gmina Pietrowice Wielkie. Przedmiotowa część działki nr 4 była jednak w posiadaniu samoistnym skarżącej i jej męża (oraz ich poprzedników) od 30.10.1980 r., aż do 29.06.2017 r., kiedy to Gmina Pietrowice Wielkie (wynajęci przez nią pracownicy/zleceniobiorcy i urzędnicy gminy) bezprawnie wtargnęli na teren tej nieruchomości i przejęli nad nią władztwo. Państwo G. nie zgodzili się jednak z takim stanowiskiem i celem zamanifestowania, iż są oni samoistnymi właścicielami przedmiotowej nieruchomości i traktują ją jak swoją własność, ogrodzili przedmiotową część działki nr 4 od strony zachodniej - czerwono- białą taśmą ostrzegawczą wraz z tabliczkami z napisem "własność prywatna". Natomiast od strony wschodniej nieruchomość ta była od dawna (co najmniej od 30.10.1980 r.) ogrodzona metalową siatką osadzoną na żelbetowych słupach. W ocenie skarżącej zaskarżona uchwała w sposób istotny godzi w regulację dotyczącą ochrony samoistnego posiadania skarżących przedmiotowej części działki nr 4 i powoduje w istocie pozbawienie ich tego posiadania. Zgodnie bowiem z treścią art. 1 u.d.g. drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie ustawy o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych. Zaliczenie przez gminę przedmiotowego gruntu do dróg publicznych - gminnych - wywołuje skutek taki, że każdy może korzystać z tego gruntu w sposób niemal nieograniczony, z wyjątkami i ograniczeniami określonymi w u.d.g. Dotychczasowe samoistne posiadanie przedmiotowej nieruchomości przez Państwo G. zostało więc w sposób oczywisty naruszone, bowiem zaskarżona uchwała wywołała taki skutek prawny, że każdy obywatel może korzystać z tej nieruchomości, traktować ją jak drogę publiczną i przez nią się przemieszczać (przechodzić, przejeżdżać). Dowód na okoliczność, iż sporna część działki nr 4 nie stanowiła drogi, stanowi również załączony do nin. skargi uwierzytelniony odpis wypisu z rejestru gruntów dotyczący działki nr 4 z dn. 08.06.2017 r., zgodnie z którym działka ta oznaczona jest w całości jako tereny przemysłowe (symbol użytku Ba). Ponadto okoliczność ta również wynika z załączonej do nin. skargi kopii odpisu wypisu z rejestru gruntów dotyczącego m.in. działki nr 6 (aktualnie działki nr 4) z 12.06.1989 r. Z dokumentu tego wynika, iż działka nr 6 była w całości sklasyfikowana jako użytek rolny II klasy, o powierzchni 3,162 ha. Skarga zawiera także szereg wniosków dowodowych, które mają wykazać prawdziwość twierdzeń skarżących. Odpowiadając na skargę organ administracji reprezentowany przez profesjonalną pełnomocnik wniósł o jej odrzucenie bądź ewentualnie oddalenie podtrzymując stanowisko, że uchwała została podjęta w granicach i zgodnie z obowiązującym prawem. Na dalszym etapie postępowania jako skarżący przystąpił do niego również J. G., mąż skarżącej i współwłaściciel działki nr 5. W trakcie rozprawy pełnomocnik skarżących oświadczył, iż jego mocodawcy wystąpili do sądu powszechnego o zasiedzenie części działki oznaczonej numerem 4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia zaś art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Podstawą podjęcia zaskarżonej uchwały jest artykuł 7 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2222). Zgodnie z ust. 1 tego artykułu do dróg gminnych zalicza się drogi o znaczeniu lokalnym niezaliczone do innych kategorii, stanowiące uzupełniającą sieć dróg służących miejscowym potrzebom, z wyłączeniem dróg wewnętrznych. W świetle zaś ust. 2 tego artykułu zaliczenie do kategorii dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy po zasięgnięciu opinii właściwego zarządu powiatu. Przepis powyższy wskazuje przesłanki, jakie muszą zostać spełnione, aby dana droga mogła zostać zaliczona za publiczną i gminną. Odwołując się dodatkowo do art. 2a ustawy należy przyjąć, iż właścicielem drogi gminnej musi być gmina. Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy jednoznacznie stwierdzić, iż na moment podejmowania zaskarżonej uchwały właścicielem działki (stanowiącej drogę) była Gmina Pietrowice Wielkie. Ona jest bowiem wpisana jako właściciel do księgi wieczystej. Argumentacja skarżących dotycząca samoistnego posiadania fragmentu działki i władania nią jak właściciel" dla sprawy nie ma żadnego znaczenia. Złożony wniosek o zasiedzenie fragmentu 4 mógł co najwyżej stanowić przesłankę uzasadniającą uznanie skargi za złożoną przez podmioty posiadające interes prawny, których interes mógł zostać naruszony, co zresztą nastąpiło. Ale na dzień podjęcia uchwały właścicielem działki 4 była Gmina Pietrowice Wielkie i okoliczność ta w żaden sposób nie została przez skarżących podważona. Nie są zasadne również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. W orzecznictwie sądów powszechnych administracyjnych istnieje ugruntowany pogląd, iż podjęcie uchwały o uznaniu za drogę publiczną nie jest uzależnione od spełnienia przez drogę warunków określonych we wspomnianym rozporządzeniu. Można tu wskazać wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 sierpnia 2015 r. sygn. II CSK 637/14, gdzie skład orzekający uznał, iż "o zaliczeniu drogi do odpowiedniej kategorii i określeniu czyją własność ona stanowi decyduje nie sposób wykorzystania danego odcinka drogi i jego położenie, ale przepis u.d.p. oraz określone w tej ustawie organy administracji państwowej lub samorządowej. Taka regulacja wynika z konieczności zapewnienia na terenie całego kraju właściwego połączenia dróg poszczególnych kategorii i rozłożenia kosztów ich utrzymania pomiędzy poszczególne jednostki organizacyjne". Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 lutego 2006 r. (sygn. I OSK 1381/05 – za www.orzeczenia.nsa.gov.pl) "skorzystanie przez radę gminy z uprawnienia do zaliczenia drogi do kategorii dróg gminnych, nie jest uzależnione od spełnienia przez nią warunków technicznych określonych w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430 ze zm.)". Reasumując powyższe skład orzekający stwierdza, iż zaskarżona uchwała jest zgodna z prawem. Dotyczy ona bowiem drogi będącej własnością Gminy Pietrowice Wielkie. Został wyczerpany przewidziany prawem tryb postępowania, gdyż wystąpiono o uprzednią opinię do Zarządu Powiatu Raciborskiego, która to opinia była pozytywna. Rada Gminy Pietrowice Wielkie nie była wreszcie zobowiązana do badania, czy droga spełnia wymagania rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Wszelkie spory własnościowe pomiędzy skarżącymi i Gminą Pietrowice Wielkie nie mogą wpłynąć na ocenę prawidłowości podjętej uchwały. Na dzień jej podjęcia właścicielem drogi była bowiem jednostka samorządu terytorialnego. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.