II SA/Sz 630/16

WyrokWSA w Szczecinie2016-10-13

Skład orzekający: Renata Bukowiecka-Kleczaj, Barbara Gebel, Katarzyna Grzegorczyk-Meder

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, może wykroczyć poza zakres zaskarżenia odwołaniem, jeśli jest to niezbędne dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., może uchylić decyzję organu pierwszej instancji w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, nawet jeśli odwołanie dotyczyło tylko części decyzji. Jest to dopuszczalne, gdy stwierdzono naruszenie przepisów postępowania, które ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a wyjaśnienie koniecznego zakresu sprawy jest niezbędne do jej prawidłowego rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy nie jest związany granicami odwołania i może rozpatrzyć sprawę w całości, o ile nie orzeka na niekorzyść strony odwołującej się (art. 139 k.p.a.).
Stan faktyczny
Wójt Gminy wydał decyzję zezwalającą na usunięcie drzew, ustalając opłaty i zobowiązując do nasadzeń zastępczych. Strony wniosły odwołanie od części decyzji dotyczącej usunięcia dębu szypułkowego oraz warunku uzyskania pozwolenia na budowę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu pierwszej instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na liczne naruszenia przepisów postępowania. Strony zaskarżyły decyzję Kolegium, zarzucając naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji w całości, mimo że odwołanie dotyczyło tylko części rozstrzygnięcia.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 października 2016 r. sprawy ze skargi P. C. i A. C.-Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr Wójt Gminy działając na podstawie art. 83 ust. 1, art. 83c ust. 3 i 4, art. 83d ust. 5, art. 84 ust. 1, 2 i 3, art. 85 ust. 1, art. 87 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, art. 104, art. 106 i art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego, § 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew, Obwieszczenia Ministra Środowiska z 25 września 2012 r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz stawek kar za zniszczenie zieleni na rok 2015 (M.P.2014.958), art. 37 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczpospolitej Polskiej i administracji morskiej, postanowienia Dyrektora Urzędu Morskiego znak: [...] z dnia [...] r., postanowienia Dyrektora Urzędu Morskiego znak: [...] z dnia [...] r. po rozpatrzeniu wniosku A. C.-Z. oraz P. C. z dnia [...] r.: 1. Zezwolił wnioskodawcom na usunięcie 2 szt. drzew gatunku Sosna pospolita o obwodach pni 115 cm, 130 cm (oznaczone C, E) znajdujących się na działce nr ewidencyjny [...] przy ul. [...] w terminie do 31 grudnia 2016 r. 2. Ustalił opłatę za usunięcie drzew wymienionych w pkt 1 decyzji w wysokości [...] zł. 3. Zobowiązał posiadacza nieruchomości do odtworzenia zieleni wysokiej poprzez wykonanie nasadzeń 2 szt. sadzonek drzew gatunku Platan klonolistny o wysokości min. 150 cm na działce nr ewidencyjny [...] w M. w terminie do [...] 4. Odroczył termin uiszczenia opłat z pkt 2 niniejszej decyzji na okres 3 lat od dnia upływu terminu wskazanego w zezwoleniu na wykonanie nasadzeń zastępczych. 5. Zobowiązał wnioskodawcę do przedłożenia w Urzędzie Gminy w terminie 14 dni od daty posadzenia drzew, oświadczenia o wykonaniu obowiązku nasadzeń zastępczych, ustalonych w punkcie 3 decyzji oraz planu sytuacyjnego z zaznaczoną lokalizacją drzew. 6. Zezwolił wnioskodawcom na usunięcie 1 szt. drzewa gatunku Dąb szypułkowy o obwodzie pnia 298 cm (oznaczone H) znajdującego się na działce nr ewidencyjny [...] przy ul. [...] w terminie do 31 grudnia 2016 r. 7. Ustalił opłatę za usunięcie drzewa opisanego w pkt 6 w wysokości [...] zł. 8. Zastrzegł, że zezwolenie na usunięcie kolidujących z planowanym przedsięwzięciem drzew wymienionych w pkt 1 i 6 niniejszej decyzji może zostać wykonane pod warunkiem uzyskania pozwolenia na budowę. P. C. i A. C. –Z. wnieśli odwołanie od części powyższej decyzji tj.: 1) w zakresie dotyczącym zezwolenia na usunięcie 1 sztuki drzewa gatunku dąb szypułkowy, zawartym w punktach 6-7 decyzji, oraz 2) w zakresie, w jakim zezwolenie na usunięcie drzew wymienionych w punktach 1 i 6 decyzji zostało wydane pod warunkiem uzyskania pozwolenia na budowę, tj. punkt 8 decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie: - art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a które polegało na nieuzasadnionym przyjęciu, w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, że w odniesieniu do drzewa z punktu 6 decyzji konieczne jest nałożenie obowiązku opłaty, bez możliwości nałożenia obowiązku dokonania nasadzeń zamiennych, podczas gdy jego wycięcie jest uzasadnione w szczególności koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa w jego otoczeniu oraz stanem, w którym to drzewo się znajduje, "co doprowadziło organ pierwszej instancji do niewłaściwego zastosowania prawa materialnego i nałożenia na stronę obowiązku dokonania opłaty za wycięcie drzewa, bez jego odroczenia i zobowiązania strony do dokonania nasadzeń zamiennych", - art. 86 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, polegające na nałożeniu obowiązku dokonania opłaty za usunięcie drzewa z punktu 6 decyzji, w sytuacji gdy organ ustalił, że dopiero po dokonaniu szeregu specjalistycznych działań będzie ono "całkowicie bezpieczne", wobec czego na chwilę obecną zagraża ono bezpieczeństwu, co z kolei sprawia, że zgodnie z art. 86 ust. 1 nie pobiera się opłat za jego usunięcie, - art. 83d ust. 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody w związku z art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw, przez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji gdy zgodnie z brzmieniem ustawy nowelizującej do postępowań wszczętych przed jej wejściem w życie, a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe, wobec czego przepis ten nie mógł znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie. Odwołujący się wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w zaskarżonej części i w tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy poprzez wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa wskazanego w punkcie 6 zaskarżonej decyzji bez ustalenia opłaty za jego usunięcie i uchylenie punktu 8 zaskarżonej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 83 ust. 1 pkt 1 i 83c ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, art. 53 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw, po rozpatrzeniu odwołania P. C. i A. C. – Z. uchyliło w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W pierwszej kolejności Kolegium stwierdziło, że mimo zaskarżenia tylko części decyzji tj. jej pkt. 6, 7 i 8, z uwagi na dyspozycję art. 138 § 2 k.p.a. oraz wady zaskarżonej decyzji i samego postępowania, konieczne jest uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Pozostawienie bowiem w mocy części jej zapisów, z uwagi na dostrzeżone wady, mogłoby w konsekwencji prowadzić nawet do nieważności postępowania. Kolegium w pełni podzieliło podniesione przez strony argumenty i stwierdziło, że dostrzeżone uchybienia stanowią podstawę do wydania decyzji o charakterze kasacyjnym. Kolegium co do zasady zgodziło się z twierdzeniami organu I instancji, że orzeczenia organu administracji publicznej zapadają na podstawie stanu prawnego obowiązującego w dacie orzekania. Jednakże zgodnie z art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw, do postępowań w sprawach o których mowa w art. 83-87 ustawy zmienianej w art. 29, w brzmieniu dotychczasowym, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie art. 29 pkt 6-9, stosuje się przepisy dotychczasowe. Oznacza to, że przedmiotowa sprawa musi być rozstrzygana na podstawie przepisów obowiązujących do dnia 28 sierpnia 2015 r. Wyjątek od przywołanego zapisu stanowi ust. 3 tego przepisu, który w niniejszej sprawie nie będzie miał jednak zastosowania. Powyższe oznacza, że rozstrzygnięcie wydane przez organ I instancji zawarte w punkcie 8 zaskarżonej decyzji jest wadliwe. Przepis, na którym organ I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie wszedł w życie 28 sierpnia 2015 r., a więc nie jest przepisem, który obowiązywał w dniu wszczęcia postępowania. Art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw wyraźnie reguluje kwestie stosowania właściwych przepisów w stosunku do postępowań wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną. Skoro tak, to nie jest właściwym stosowanie przepisów "nowych", na które powołał się organ wydając zaskarżoną decyzję. Z tych też przyczyn, organ za trafne uznał argumenty skarżących zawarte w odwołaniu oraz wystarczające do uznania tej części rozstrzygnięcia za wadliwe. Kolegium zleciło organowi I instancji, przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, prowadzenie postępowania z zastosowaniem właściwych regulacji. Organ II instancji zakwestionował ponadto prawidłowość sporządzonego w sprawie protokołu z oględzin z dnia 29 sierpnia 2014 r. wskazując, że zgodnie z art. 83 ust. 2c ustawy o ochronie przyrody, w brzmieniu obowiązującym do 28 sierpnia 2015 r. organ właściwy do wydania zezwolenia przed jego wydaniem dokonuje oględzin w zakresie występowania w obrębie zadrzewień gatunków chronionych. Natomiast wskazany protokół nie zawiera jakiegokolwiek zapisu w przedmiocie występowania w obrębie zadrzewień gatunków chronionych. Zawarte w nim zapisy są zapisami obejmującymi stany poszczególnych drzew. Dopiero w protokole z dnia 4 września 2014 r. dotyczącym jednego drzewa, można odnaleźć zapis mówiący o występowaniu w obrębie tego drzewa gatunków chronionych. Dostrzeżone wady wskazują na naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Zdaniem organu odwoławczego, wadliwa jest także wykonana w sprawie opinia biegłego. Zawiera ona w zasadzie jedynie opis stanu faktycznego oraz krótkie wnioski co do poszczególnych drzew. Z opinii nie wynika na jakiej podstawie biegły doszedł do formułowanych przez siebie wniosków, co legło u podstaw twierdzeń i zaleceń biegłego, w jaki sposób ustalił wiek drzew, na czym oparł swoje wywody. Organ pierwszej instancji natomiast pominął ocenę przedłożonej opinii, skupiając się jedynie na przytoczeniu jej treści. Zdaniem Kolegium, przedmiotowa opinia jest małowartościowa i z podanych przyczyn nie może stanowić wyłącznego dowodu w sprawie. Kolegium wskazało także na wadliwość doręczeń dokonywanych przez organ I instancji w toku prowadzonego postępowania. Wniosek z dnia 6 sierpnia 2014 r. został złożony przez A. C. – Z. i P. C. Z akt sprawy wynika, że osoby te są wspólnikami spółki cywilnej D. . P. C., A. C. - Z. Wszelka korespondencja prowadzona przez organ I instancji, w tym zaskarżona decyzja, adresowana i wysyłana jest łącznie do obojga stron (jako jedno pismo). Potwierdzenie odbioru kierowanej do stron korespondencji kwitowane jest w większości przez B. C. W ten sposób brak jest możliwości ustalenia, której ze stron została ona faktycznie doręczona, a która ze stron nie otrzymała jej. Jak wskazuje się w orzecznictwie, każdemu ze wspólników spółki cywilnej organ administracji obowiązany jest doręczyć wszelką korespondencję w sprawie (por. Wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 lutego 2011r. sygn. VI SA/Wa 2045/10). Skoro podmiotami wnioskującymi, a więc stronami w rozumieniu art. 28 k.p.a. byli wspólnicy spółki cywilnej, to organ powinien doręczać korespondencję każdemu ze wspólników z osobna. Organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji w sposób pobieżny i lakoniczny uzasadnił konieczność uiszczenia opłaty za wycinkę drzewa dąb szypułkowy. Uzasadnienie tej kwestii sprowadza się do dwóch zdań, w których trudno doszukać się powodów, dla których zdaniem organu, takie rozstrzygnięcie będzie bardziej korzystne dla ekosystemu, niż nasadzenia zastępcze. Z uwagi na okoliczność, że decyzja w sprawie wydania zgody na wycinkę drzewa jest tzw. decyzją uznaniową, to ewentualna odmowa lub wybrany sposób kompensacji powinien być uzasadniony w taki sposób, aby strona, której wniosek został załatwiony negatywnie lub niezgodnie z jej oczekiwaniami, mogła z łatwością poznać motywy, którymi kierował się organ. Zdaniem Kolegium, organ I instancji nie sprostał obowiązkowi wynikającemu z art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie rozstrzygnięcia obejmującego obowiązek uiszczenia opłaty za wycinkę drzewa dąb szypułkowy, nie daje podstaw do stwierdzenia dlaczego właśnie taki sposób kompensacji będzie właściwy, zaś nasadzenia zastępcze nie wypełnią luki powstałej w wyniku wycinki tego drzewa. Powyższą decyzję Kolegium P. C. i A. C. – Z. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnosząc o stwierdzenie jej nieważności w zakresie w jakim uchyla decyzję organu I instancji w punktach 1-5. Skarżący podnieśli zarzut rażącego naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 138 § 2 k.p.a., które polegało na uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, w sytuacji gdy odwołanie zostało wniesione jedynie odnośnie części decyzji organu I instancji. Skarżący podkreślili, że składając odwołanie zakwestionowali jedynie rozstrzygnięcia decyzji zawarte w punktach 6-8 decyzji dotyczące zezwolenia na usuniecie jednej sztuki drzewa typu dąb szypułkowy, ustalenia opłaty za usunięcie tego drzewa oraz zastrzeżenia, że zezwolenie na usunięcie drzew może zostać wykonane pod warunkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Powołując się na orzeczenia sądów administracyjnych skarżący podnieśli, że organ odwoławczy nie mógł wykroczyć poza granice wniesionego odwołania i rozstrzygnąć w części decyzji, która nie została przez skarżących zakwestionowana. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.), uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Z kolei stosownie do art. 134 p.p.s.a. sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną. Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności decyzji organu odwoławczego. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była kwestia zasadności wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej, tj. decyzji o uchyleniu w całości decyzji organu Wójta Gminy w przedmiocie zezwolenia skarżącym na usunięcie drzew znajdujących się na działce nr [...] przy ul. [...] i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W ramach kontroli decyzji kasacyjnej sąd administracyjny bada wyłącznie wystąpienie przesłanek z art. 138 § 2 k.p.a., nie ma zaś podstaw do merytorycznej oceny sprawy administracyjnej. Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Kodeks postępowania administracyjnego wyodrębnia zatem dwie przesłanki wydania przez organ odwoławczy decyzji, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, a mianowicie: po pierwsze stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania; po drugie uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Wyznaczenie dopuszczalności zakończenia postępowania odwoławczego decyzją kasacyjną, wymaga wyprowadzenia naruszenia przepisów postępowania, którego następstwem jest niewyjaśnienie podstawowych okoliczności stanu faktycznego sprawy, bez którego nie można sprawy rozstrzygnąć (vide: Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, B.Adamiak, J.Borkowski, Wydawnictwo CH.Beck 2016r. str. 620). Mając na uwadze zarzuty skargi wskazać należy, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności wyrażoną w art. 15 k.p.a., każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu pierwszej instancji podlega, w wyniku złożenia odwołania przez uprawniony podmiot - ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ drugiej instancji. Złożenie odwołania ma ten skutek, że organ odwoławczy uzyskuje możliwość ale i powinność ponownego rozpatrzenia sprawy, w której zapadła decyzja organu pierwszej instancji. Słusznie podkreśla się w orzecznictwie, że dla uznania, iż zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego została zrealizowana nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest, by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzję, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone (por. wyrok NSA z dnia 12 listopada 1992 r., sygn. akt V SA 721/92, dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). Taki model postępowania administracyjnego przesądza o tym, że organ odwoławczy nie jest związany zakresem żądania zawartego w odwołaniu i nie może ograniczyć się jedynie do kontroli zaskarżonej decyzji we wskazanym zakresie, lecz obowiązany jest rozpatrzyć odwołanie, dokonując merytorycznej i prawnej oceny całej decyzji, która powinna spełniać wymogi przewidziane art. 107 k.p.a. Z przyjętej przez Kodeks konstrukcji odwołania i zakresu kompetencji organu odwoławczego wynika, że nawet wówczas, gdy strona zaskarżyła jedynie część decyzji organu I instancji, to nie oznacza, iż w pozostałej, niezaskarżonej części decyzja ta staje się ostateczna. Organ odwoławczy, nie będąc związany granicami i podstawami odwołania, może a nawet powinien rozpatrzyć sprawę w granicach nie objętych zakresem odwołania, jeżeli jest to niezbędne dla jej prawidłowego rozstrzygnięcia. Jedyne ograniczenie, które wprowadził ustawodawca dla organu odwoławczego, zawarte jest w art. 139 k.p.a. - zakaz orzekania na niekorzyść strony odwołującej się. Zaakceptowanie odmiennego stanowiska oznaczałoby przyjęcie sprzecznej z Kodeksem postępowania administracyjnego zasady związania organu odwoławczego wniesionym przez stronę odwołaniem, a tym samym bezpodstawne ograniczenie kompetencji organu odwoławczego do kontroli decyzji w zaskarżonej części, nie zaś do ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia w całości sprawy administracyjnej rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją organu I instancji (por. wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt I OSK 218/08). Mając na uwadze powyższe, Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie podziela stanowiska skarżących jak i stanowiska zawartego w przytoczonych w skardze wyrokach, że organ odwoławczy nie może wykroczyć poza granice odwołania. Argumenty przytoczone przez organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazują na trafność uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej w całości, czyli również w zakresie niezaskarżonym odwołaniem tj. pkt 1-5. Za trafne należy uznać spostrzeżenie organu odwoławczego, że sporządzona na potrzeby sprawy opinia dendrologiczna zawiera ubogie wnioski i brak w niej przedstawienia metody ustalania wieku drzew. Nie ulega wątpliwości, że o ile ustalenie gatunku drzewa oraz obliczenie jego obwodu nie jest zwykle zabiegiem skomplikowanym, to już zbadanie wieku drzewa wymaga wiadomości specjalnych, a w konsekwencji, co do zasady – zwrócenia się do biegłego o wydanie opinii, o jakiej mowa w art. 84 § 1 k.p.a. Opinia biegłego, jak każdy dowód w sprawie, podlega ocenie organu prowadzącego postępowanie (art. 80 k.p.a.). Oczywiście organ nie może wkraczać w merytoryczną zasadność opinii, ponieważ nie dysponuje wiadomościami specjalnymi. Powinien jednak ocenić ją pod względem formalnym, tj. zbadać czy została wykonana i podpisana przez uprawnioną osobę, czy nie zawiera niejasności, pomyłek, braków, które powinny być uzupełnione, aby miała ona wartość dowodową. W tym zakresie organ ma więc prawo i obowiązek zbadać, czy przedłożona opinia jest zupełna, logiczna i wiarygodna. Opinia biegłego powinna zawierać nie tylko końcowe wnioski, ale i uzasadnienie, tj. motywy, które pozwalają dokonać analizy logiczności i poprawności wniosków bez wkraczania w sferę wiedzy specjalistycznej. Nie może zatem sprowadzać się tylko do konkluzji biegłego, ale musi przekonywać jako logiczna całość. Skoro zadaniem biegłego jest dostarczenie organowi orzekającemu wiadomości specjalnych w celu ułatwienia należytej oceny zebranego materiału dowodowego w sprawie, a nie rozstrzygnięcie sprawy za organ, to organ winien znać szczegółowe motywy przyjęcia danego orzeczenia. Biegły musi wskazać i wyjaśnić przesłanki, które doprowadziły go do przedstawionych konkluzji. Z kolei organ przy ocenie opinii biegłego, nie może ograniczyć się do powołania na konkluzję zawartą w opinii biegłego, lecz obowiązany jest sprawdzić, na jakich przesłankach biegły oparł tę konkluzję i skontrolować prawidłowość rozumowania przeprowadzonego w uzasadnieniu opinii (por. wyrok NSA z dnia 1 lutego 2007 r., sygn. akt II OSK 1445/06). Tymczasem w rozpoznawanej sprawie organ I instancji nie przeprowadził wymaganej oceny wartości dowodowej opinii dendrologicznej sporządzonej przez biegłego mgr. inż. K. G., lecz bezkrytycznie oparł się na zawartych w niej konkluzjach. To zaniechanie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jeśli się zważy, że biegły nie wyjaśnił sposobu ustalania wieku drzew w oparciu o zastosowaną metodę ani nie przedstawił opartego na niej wnioskowania, które doprowadziło do sformułowania zawartych w opinii konkluzji. Wszystko to sprawia, że przedmiotowa opinia w istocie wymyka się kontroli instancyjnej i sądowoadministracyjnej, i jako taka nie może być uznana za prawidłowy dowód w sprawie. Wytknięte przez Kolegium wadliwe doręczanie pism stronom w toku postępowania administracyjnego nie miało cech wady kwalifikowanej. Doręczenie pism w postępowaniu łącznie obu stronom rzeczywiście było wadliwe jednakże z uwagi na fakt, że nie pociągnęło ono za sobą żadnych negatywnych skutków dla stron, to nie mogło być zakwalifikowane jako naruszenie mogące mieć wpływ na wynik sprawy. Trafne zarzuty stron odwołujących się oraz stanowiąca podstawę wydania decyzji organu I instancji niepełna opinia dendrologiczna, odnosząca się do opisu nie tylko drzewa z gatunku dąb szypułkowy ale także do sosny pospolitej, stanowiły wystarczające uzasadnienie do uchylenia przez organ odwoławczy decyzji organu I instancji w całości. Reasumując uznać należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie stwierdziło, iż decyzja organu l instancji została wydana z takim naruszeniem przepisów, w tym przepisów postępowania, które uzasadniały uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, nie tylko z przyczyn podniesionych przez skarżących. Podkreślić należy, że zaskarżona decyzja jest decyzją kasacyjną co oznacza, że nie przesądza o tym, że rozstrzygnięcie organu I instancji po uwzględnieniu wskazówek organu odwoławczego, wydane zostanie na niekorzyść strony. Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło