I SA/Wa 1287/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie WSA Iwona Kosińska WSA Elżbieta Lenart Protokolant referent Marcin Sieradzki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi K. K. i J. M. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 stycznia 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 535/14 1. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Prezydenta W. na rzecz K. K. i J. M. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. K. K. i J. M. 12 lipca 2017 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 stycznia 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 535/14. Powyższym wyrokiem Sąd, w uwzględnieniu skargi K. K., zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia 25 września 1991 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], oznaczonej jako " Nieruchomość [...]nr [...]" działka [...]- w terminie czterech miesięcy od zwrotu akt z prawomocnym wyrokiem. Akta te wraz z odpisem prawomocnego wyroku doręczone zostały zaś organowi 22 kwietnia 2015 r. W związku z dalszym niepodejmowaniem przez organ rozstrzygnięcia w sprawie, K. K. i J. M. pismem z 17 maja 2017 r. wezwali Prezydenta W. do wykonanie prawomocnego wyroku z 28 stycznia 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 535/14, a następnie wnieśli opisaną na wstępie skargę, w której domagali się: stosownej oceny zlekceważenia przez Prezydenta W. wyroku tutejszego sądu, przyznanie na ich rzecz od organu sumy pieniężnej w wymiarze pięciokrotności sumy określonej w art. 154 § 6 ppsa oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie podnosząc, iż w chwili obecnie trwa gromadzenie materiałów niezbędnych do merytorycznego rozpatrzenia wniosku. W obecnej chwili konieczne jest zlecenie opinii geodezyjnej. mającej na celu wyliczenie powierzchni, która spełnia przesłanki wyznaczone art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga, w zakresie w jakim zarzuca Prezydentowi W. bezczynność w wykonaniu prawomocnego wyroku tut. sądu jest zasadna, co skutkować musi wymierzeniem organowi określonej w sentencji grzywny, jak też oceny charakteru zaistniałej zwłoki. Złożona ona została w trybie art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." Przepis ten w § 1 stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 p.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2 art. 154). Uwzględniając skargę sąd, w myśl § 7 art. 154 p.p.s.a., może ponadto przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 28 stycznia 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 535/14 zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia 25 września 1991 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], oznaczonej jako "[...]" działka [...]- w terminie czterech miesięcy od zwrotu akt z prawomocnym wyrokiem. Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły zaś do organu w dniu 22 kwietnia 2015 r. Od tej daty, zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a., rozpoczął zatem swój bieg czteromiesięczny termin wyznaczony wyrokiem w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczyny, winna być rozpoznana. W konsekwencji termin upłynął 22 sierpnia 2015 r. Niekwestionowaną okolicznością jest przy tym, że do dnia podjęcia niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania przez stronę do wykonania powyższego wyroku, organ ów zawisłej przed nim sprawy nie rozstrzygnął. Oznacza to, że od przeszło dwóch lat pozostaje w stanie bezczynności przy wykonywaniu wyroku w zakresie w jakim dotyczy on obowiązku rozpoznania wniosku z dnia 25 września 1991 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...], co uprawnia do oceny, że zwłoka ta przybrała postać kwalifikowaną, a więc rażąco narusza prawo. To z kolei czyni zasadnym żądanie wymierzenia mu z tego tytułu grzywny. Stan niewykonywanie wyroków godzi wszak w samą istotę zasady praworządności. Zważywszy na skalę przekroczenia terminu wykonania wyroku, jak też datę złożenia wniosku o przyznanie odszkodowania, skład orzekający ocenił, że adekwatną w tych okolicznościach faktycznych sankcją będzie grzywna w wymiarze 2000 złotych. W orzecznictwie podkreśla się bowiem, że grzywna stanowi w istocie karę za ignorowanie przez organy administracji publicznej wyroków sądowych. Ma zarówno charakter represyjny, jak i prewencyjny a jej celem jest zdyscyplinowanie organów administracji do wykonania w sposób zgodny z prawem wyroków sądów administracyjnych. Ustalenie wysokości wymierzonej grzywny pozostawione zostało miarkowaniu sądu, a ustawodawca określa jedynie jej górną granicę (zob. art. 154 § 6 p.p.s.a.). Funkcja represyjna sprowadza się do odpowiedniej dolegliwości materialnej za niezgodne z prawem działanie. Funkcja prewencyjna zaś powinna przeciwdziałać bezczynności i przewlekłości organu prowadzącego postępowanie. Realne zagrożenie sankcją powinno przede wszystkim zdyscyplinować organ i doprowadzić do sprawnego, a zarazem terminowego prowadzenia postępowania( vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2017 r. sygn. akt II FSK 888/17, publik. orzeczenia.nsa.gov.pl ). Mimo jednak kwalifikowanego charakteru stwierdzonej bezczynnośc,i Sąd nie znalazł wystarczająco uzasadnionych podstaw do uwzględnienia wniosku skarżących o przyznanie sumy pieniężnej. Przewidziana w art. 154 § 7 p.p.s.a. suma pieniężna nie ma wyłącznie charakteru dyscyplinująco-represyjnego. Suma ta pełni bowiem również funkcję kompensacyjną, jako że jest zadośćuczynieniem dla skarżącego za oczekiwanie na zakończenie jego sprawy i ta jej funkcja ma szczególne znaczenie. Nie chodzi przy tym o naprawienie szkody, gdyż odszkodowanie zostało wprost przewidziane w art. 154 § 4 p.p.s.a. Zaś ocena, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia skarżącemu za oczekiwanie na rozpoznanie i zakończenie jego sprawy, zwłaszcza gdy organ dopuszcza się niewykonania wyroku sądu, pozostawiona została sądowi (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 2017 r., I OSK 343/17, orzeczenia.nsa.gov.pl). Ocena ta powinna uwzględniać wszystkie istotne okoliczności sprawy. Zdaniem sądu określona w art. 154 § 7 p.p.s.a. suma pieniężna powinna być zatem stosowana w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu, to jest wówczas, gdy brak jest obiektywnie weryfikowalnych okoliczności, które ten stan rzeczy mogłyby tłumaczyć, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi, gdyż z akt sprawy wynika, ze w sprawie istnieje konieczność rozliczenia dawnych nieruchomości hipotecznych w granicach obecnych działek ewidencyjnych. Zatem w tej części Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a. (pkt 3 sentencji wyroku). Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 154 § 2 zd. drugie p.p.s.a. orzekł jak w punktach 1-2 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego (pkt 4 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. art. 205 § 2 powołanej ustawy.