II FZ 521/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jan Grzęda po rozpoznaniu w dniu 17 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Kr 1078/17 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 21 sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r. postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie. Postanowieniem z dnia 23 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Kr 1078/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w sprawie ze skargi M. J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 21 sierpnia 2017 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Z uzasadnienia postanowienia Sądu pierwszej instancji wynika, że w ww. skardze skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W jego uzasadnieniu wskazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji wyrządzi mu znaczną szkodę. Ustalona kwota podatku dochodowego wynosi 61.371,00 zł, co stanowi dla niego istotną sumę, nie posiada on wolnych środków, które mógłby przeznaczyć na zapłatę ww. zobowiązania, a przeprowadzenie egzekucji administracyjnej spowoduje nieodwracalną szkodę po jego stronie, gdyż może utracić zaufanie banku, który go kredytuje, a także płynność finansową prowadzonej działalności. W zaskarżonym postanowieniu WSA w Krakowie podniósł, że przy ocenie wniosku nie można tracić z pola widzenia, iż skarżący nie wskazał na żadne konkretne dane, z których wynikałoby, że zostały spełnione przesłanki, wynikające z powyższej regulacji. Zdaniem Sądu, same twierdzenia skarżącego, niepoparte stosownymi dokumentami i wiarygodnymi danymi, nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienia jego wniosku; nadto, w ocenie WSA, nie ulega wątpliwości, że przy wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów, które mogłyby wskazywać na jego aktualną sytuację materialną, finansową, bytową i społeczną. W zażaleniu wywiedzionym od ww. postanowienia skarżący zaskarżył je w całości, wnosząc o jego zmianę i wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji, zarzucając: 1. naruszenie art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") poprzez pominięcie, co skutkowało przyjęciem, że skarżący ma wolne środki pieniężne wykluczające powstanie znaczącej szkody w wyniku egzekucji zaskarżonej decyzji i oddaleniem wniosku o wstrzymanie wykonalności decyzji; 2. art. 106 § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 kodeksu postępowania cywilnego poprzez przyjęcie, że skarżący nie poparł stosownymi dokumentami i wiarygodnymi danymi twierdzeń dotyczących jego sytuacji majątkowej, oraz że brak jest niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącemu szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków, co skutkowało oddaleniem wniosku o wstrzymanie wykonalności decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie ma usprawiedliwione podstawy i dlatego zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że w tzw. postępowaniu wpadkowym, wszczętym na skutek wniesienia przez stronę wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego, o którym to wniosku mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny jest zobowiązany ocenić, czy zostały spełnione przesłanki wstrzymania zaskarżonego aktu w oparciu o analizę wniosku strony oraz dokumentów zebranych w aktach sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 22 października 2014 r., sygn. akt II FZ 1378/14, dostępne, podobnie jak inne orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu, w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Obowiązek taki wynika z systemowego odczytania art. 133 § 1 w związku z art. 166 p.p.s.a. Na mocy tego ostatniego przepisu artykuły p.p.s.a. dotyczące wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych znajdują odpowiednie zastosowanie do postanowień tychże sądów. W myśl zaś art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Odpowiednie odczytanie ww. przepisu dla postępowania wpadkowego, które kończy się postanowieniem dotyczącym wniosku strony o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego, polega na tym, że jako podstawę oceny sądu należy przyjąć akta sprawy, które dokumentują wszystkie ustalenia faktyczne poczynione w danym postępowaniu. Zatem rozpoznając ww. wniosek wojewódzki sąd administracyjny nie może pomijać w swoim rozumowaniu informacji zawartych w aktach sprawy. Ich pełna analiza jest warunkiem prawidłowej oceny stanu faktycznego, która znajduje swoje odzwierciedlenie w postanowieniu sądu. Poprzestawanie tylko na treści wniosku strony o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wniosku jest niedopuszczalnym naruszeniem obowiązku wojewódzkiego sądu administracyjnego do rzetelnego rozpoznania danej sprawy zgodnie z wymogami prawa. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji nie uczynił zadość ciążącemu na nim obowiązkowi rzetelnej analizy akt sprawy. Zaskarżone postanowienie WSA w Krakowie ogranicza się do analizy wniosku strony, na co jednoznacznie wskazuje jego uzasadnienie. Sąd stwierdza wprost, pisząc o skarżącym: "nie wskazał on na żadne konkretne dane, z których wynikałoby, że zostały spełnione przesłanki, wynikające z powyższej regulacji [wstrzymania wykonania decyzji]. Same twierdzenia skarżącego, niepoparte stosownymi dokumentami i wiarygodnymi danymi nie mogą bowiem stanowić podstawy do uwzględnienia jego wniosku". Sąd pierwszej instancji nie odniósł się natomiast do zawartości akt sprawy oraz dokumentów, które skarżący przedstawił przy wniosku o przyznanie prawa pomocy. Twierdzenie Sądu o braku stosownych dokumentów, czy danych, jest oczywiście nieusprawiedliwione, gdy wziąć pod uwagę dowody przedstawione przez stronę dowody w zakresie postępowania dotyczącego prawa pomocy (karty nr 43-70 akt sądowych). Na marginesie zwrócić można uwagę, że wniosek ten został rozpatrzony pozytywnie, z czego wnosić można m.in., iż nie podważono wiarygodności przedstawionej przez skarżącego dokumentacji. Stwierdzić więc trzeba, że ocena WSA w Krakowie była przedwczesna. W celu wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenie skutków, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., strona ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających stwierdzić, ze wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne. Twierdzenia te powinny być co najmniej uprawdopodobnione (por. np.: postanowienie NSA z dnia 13 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 182/10). Wojewódzki Sąd Administracyjny natomiast rozpoznając wniosek zobowiązany jest wskazać z jakich względów uznał, że żądanie strony zasługuje bądź nie zasługuje na uwzględnienie (por. postanowienie NSA z dnia 22 marca 2010 r., sygn. akt II FZ 49/10). Analiza akt sprawy, treść zażalenia oraz uzasadnienie zaskarżonego postanowienia prowadzą w rozpoznawanej sprawie do przekonania, że Sąd pierwszej instancji niewystarczająco wyjaśnił z jakich względów uznał, że ww. wniosek strony nie zasługuje na uwzględnienie. WSA w Krakowie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia jedynie ogólnikowo, mało precyzyjnie i bez odniesienia się do konkretnych okoliczności rozpoznawanej sprawy wskazał na brak przesłanek uzasadniających uczynienie zadość złożonemu wnioskowi. Nadto, co przesądzające, wbrew twierdzeniom Sądu pierwszej instancji, skarżący przestawiał dokumentację, która winna zostać wzięta pod uwagę. Wskazane powyżej uchybienie WSA w Krakowie wskazuje na niedopełnienie obowiązku wynikającego z art. 133 § 1 w związku z art. 166 p.p.s.a. Rozpoznając ponownie wniosek strony, WSA w Krakowie w sposób pełny przeanalizuje akta sprawy, w celu zrekonstruowania sytuacji majątkowej skarżącego. Dopiero bowiem taka analiza pozwoli na ocenę, czy w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, co jest przesłanką, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wskazując na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.