I SA/Kr 1269/15

WyrokWSA w Krakowie2015-10-22

Skład orzekający: WSA Waldemar Michaldo, WSA Piotr Głowacki, WSA Stanisław Grzeszek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odpłatne przeniesienie (cesja) praw i obowiązków wynikających z przedwstępnych umów deweloperskich przez osoby fizyczne, które nie prowadzą działalności gospodarczej, stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o VAT i tym samym czyni je podatnikami VAT?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone interpretacje indywidualne, uznając, że działania skarżących polegające na odpłatnej cesji praw z przedwstępnych umów deweloperskich nie nosiły znamion działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o VAT. Kluczowe było to, że skarżący nie podejmowali aktywnych działań w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez profesjonalnych handlowców, a ich działania były związane z zarządzaniem majątkiem prywatnym, a nie z profesjonalnym obrotem.
Stan faktyczny
Skarżący, małżonkowie A. i J. L., zawierali przedwstępne umowy deweloperskie w celu zakupu nieruchomości jako lokaty kapitału. Z uwagi na niezgodność rzeczywistego wyglądu lokali z wizualizacjami, dokonywali odpłatnej cesji praw i obowiązków wynikających z tych umów na rzecz osób trzecich. Skarżący podkreślali, że nie prowadzą działalności gospodarczej, nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT i działali w celu zarządzania majątkiem prywatnym z myślą o dzieciach. Minister Finansów wydał interpretacje indywidualne uznające ich za podatników VAT, argumentując, że planowany wynajem lokali i dokonane cesje wskazują na działalność gospodarczą. Skarżący zaskarżyli te interpretacje, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o VAT oraz Ordynacji podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonych interpretacji indywidualnych Ministra Finansów oraz zasądzenie od Ministra Finansów na rzecz każdego ze skarżących kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

|Sygn. akt I SA/Kr 1269/15 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 października 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Waldemar Michaldo, Sędziowie: WSA Piotr Głowacki (spr.), WSA Stanisław Grzeszek, Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2015 r., sprawy ze skarg A. L. i J. L., na interpretacje indywidualne Ministra Finansów, z dnia 10 kwietnia 2015 r. Nr [...],[...], w przedmiocie podatku od towarów i usług, , I. uchyla zaskarżone interpretacje indywidualne,, II. zasądza od Ministra Finansów na rzecz każdego ze skarżących koszty, postępowania w kwotach po 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych)., , , Pismami z 30 grudnia 2014 r. A.L. i J.L. złożyli wnioski o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie ustalenia, czy wnioskodawca jest podatnikiem podatku VAT z tytułu odpłatnego przeniesienia (cesji) praw i obowiązków wynikających z przedwstępnych umów developerskich na rzecz podmiotów trzecich. W przedmiotowych wnioskach został przedstawiony następujący stan faktyczny: Wnioskodawcy, jako małżonkowie w ramach wspólności majątkowej małżeńskiej wspólnie zawierali w latach 2011-2014 przedwstępne umowy deweloperskie (przedwstępne umowy nabycia lokalu mieszkalnego). Celem umów był docelowo zakup nieruchomości, jako forma lokaty kapitału na przyszłość, dająca lepsze efekty ekonomiczne niż lokaty bankowe, a przez to lepsze zabezpieczenie majątkowe siebie i rodziny - docelowo zakupu lokalu mieszkalnego dla każdego ze swoich trzech małoletnich dzieci, aby ułatwić im rozpoczęcie dorosłego życia. Wszystkie umowy przedwstępne były zawierane na początkowym etapie inwestycji deweloperskiej, potocznie na etapie "dziury w ziemi" lub też na etapie budowy pierwszych kondygnacji. Zależało im na zakupie lokali na poddaszu i takich też nieruchomości poszukiwali. W związku jednak z momentem, w którym podpisywane były umowy przedwstępne, wybór konkretnego mieszkania opierał się w istocie na wizualizacjach. Najczęściej, gdy inwestycja była już na etapie końcowym, okazywało się, że wizualizacje niezbyt wiernie odzwierciedlały wygląd, układ lokali, kąt, pod jakim przebiegają skosy, co miało znaczący wpływ na obniżenie walorów użytkowych lokalu. Dlatego też podejmowali decyzje o cesji przysługujących im praw i obowiązków z umów przedwstępnych na rzecz innych osób zainteresowanych kupnem konkretnego lokalu. Chętnych poszukiwali samodzielnie. W jednym zaś przypadku deweloper, wiedząc, że są zainteresowani cesją, poinformował o tym chętnego. W efekcie, w formie aktu notarialnego dochodziło do podpisania stosownych umów odpłatnego przeniesienia praw i obowiązków w zakresie przedwstępnej umowy deweloperskiej. Łącznie na przestrzeni trzech lat cesje dokonywane były sześciokrotnie, następująco: 1) w dniu 20 maja 2011 r. (umowa przedwstępna podpisana w dniu 16 września 2010 r.), 2) w dniu 4 czerwca 2012 r. (umowa przedwstępna podpisana w dniu 27 maja 2011 r.), 3) w dniu 8 stycznia 2013 r. (umowa przedwstępna podpisana w dniu 30 stycznia 2012 r.), 4) w dniu 1 lipca 2013 r. (umowa przedwstępna podpisana w dniu 26 marca 2012 r.), 5) w dniu 14 sierpnia 2013 r. (umowa przedwstępna podpisana w dniu 15 marca 2013 r.), 6) w dniu 28 lipca 2014 r. (umowa przedwstępna podpisana w dniu 8 sierpnia 2013 r.). Wnioskodawcy podkreślili, że starali się dokonać właściwego wyboru "wymarzonych" lokali na poddaszu dla synów, niestety w większości przypadków na końcowym etapie budowy rzeczywistość rozmijała się z ich oczekiwaniami. Są pracownikami w różnych firmach (A.L. w firmie outsourcingowej, gdzie zajmuje się kadrami i płacami, natomiast J.L. w firmie z branży inżynieryjnej), które nie są związane z szeroko rozumianą branżą nieruchomości. Nie znają się na specyfice związanej z obrotem nieruchomościami. Nigdy też nie zakładali, nie prowadzili działalności gospodarczej w jakiejkolwiek formie, ani też nie są i nie byli nigdy zarejestrowani jako podatnicy VAT. Wszelkie czynności związane z zawieraniem przedwstępnych umów deweloperskich oraz cesji tych umów podejmowali samodzielnie nie angażując jakichkolwiek szczególnych sił, środków, zwłaszcza zaś nie zlecali wykonywania czynności pośrednikom. Nie były również podejmowane jakiekolwiek czynności mające uatrakcyjnić dokonanie cesji dla nabywcy, czy też zwiększyć wartość przenoszonych praw z umowy przedwstępnej. Czynności były z zakresu zarządzania wspólnym małżeńskim majątkiem prywatnym, z myślą o dzieciach, a nie o jakimkolwiek zarobku. Dodatkowo wskazali, że na wysokie ceny za m2 nieruchomości w K. (w nowym budownictwie od ok. 6 tys. zł za m2 w górę), zatem aby kupić atrakcyjne mieszkanie w możliwie najniższej cenie konieczny jest w praktyce wczesny zakup -już na etapie tzw. dziury w ziemi. Wnioskodawcy szczegółowo odpowiadali na dodatkowe pytania organu w zakresie m.in. angażowania wyłącznie oszczędności, nieuzyskiwania pieniędzy z kredytu lub jakiegokolwiek innego "zewnętrznego" źródła finansowania, terminów ukończenia budowy i ewentualnego wyodrębnienia zakupionych lokali przez dewelopera, wysokości wpłaconych zaliczek na zakup lokali, zasad dokonywania ewentualnych cesji wprowadzonych przez dewelopera. Dodatkowo podano, iż co do uzyskanych korzyści materialnych: odnośnie Cesji 1 nie uzyskano żadnych, jedynie zwrot wpłaconych deweloperowi zaliczek, co do Cesji 2 – uzyskano kwotę za dokonanie cesji w wysokości 10.000 zł, Cesja 3 - kwotę za dokonanie cesji w wysokości 25.000 zł, Cesja 4 - kwotę za dokonanie cesji w wysokości 8.000 zł, Cesja 5 - kwotę za dokonanie cesji w wysokości 20.000 zł, Cesja 6 - kwotę za dokonanie cesji w wysokości 27.900 zł. Uzyskane pieniądze zostały wykorzystane na cele prywatne (czy to na bieżące potrzeby życia codziennego, wypoczynek, czy też na cele lokaty kapitału na przyszłość - docelowo poprzez zakup nieruchomości). W związku z powyższym zadano następujące pytanie: czy dokonując przeniesienia praw i obowiązków z przedwstępnych umów deweloperskich opisanych w stanie faktycznym występowali wnioskujący w charakterze podatnika VAT? Zdaniem wnioskodawców, nie występowali oni w charakterze podatnika VAT, co wynika głównie z takich okoliczności, jak nie podejmowanie transakcji w ramach działalności gospodarczej (brak cech ciągłości, zarobkowego charakteru i odpowiedniego zorganizowania), lecz okazjonalnie w celu incydentalnym i poza sferą działalności gospodarczej, lecz z myślą o rodzinie i dzieciach. Rozpatrując wnioski interpretacjami indywidualnymi z dnia 10 kwietnia 2015 r. znak: [...] i [...], Minister Finansów na podstawie art. 14b § 1 i § 6 Ordynacji podatkowej uznał, że stanowisko wnioskodawców jest nieprawidłowe. Uzasadniając ocenę organ wskazał, że działania podejmowane przez wnioskodawców wskazują niezbicie, że zawierali przedwstępne umowy nabycia lokali mieszkalnych w celu ich wykorzystania do prowadzenia działalności gospodarczej w postaci wynajmu tych lokali przed uzyskaniem przez dzieci pełnoletniości. Bez znaczenia pozostaje fakt, że nie wykluczali umożliwienia zamieszkania dziecka w zakupionym mieszkaniu przed osiągnięciem pełnoletniości. Zatem, z uwagi na wiek dzieci, przez wiele lat lokale te miały być wynajmowane przez wnioskodawców, co niewątpliwie wskazuje na zamiar wykorzystania ich do prowadzenia działalności gospodarczej. Ponadto dokonując w latach 2011 - 2014 sześciokrotnie odpłatnego przeniesienia (cesji) praw i obowiązków wynikających z przedwstępnych umów developerskich na rzecz podmiotów trzecich, działali w charakterze handlowca, który dokonał odsprzedaży praw do lokali mieszkalnych, które to umowy stanowiły dla wnioskodawców majątek związany z działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, a nie majątek osobisty. Organ wskazał, iż zgodnie z potocznym znaczeniem pojęcia handlowca, jest nim osoba, która trudni się handlem, tj. nabywa towary w celu ich odprzedaży. Zgodnie z jednoznaczną definicją art. 4 ust. 1 VI Dyrektywy 2006/112/WE, a także art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług, działalnością gospodarczą jest wszelka działalność handlowców. Art. 2 ust. 1 VI Dyrektywy stanowi, iż opodatkowaniu podatkiem od wartości dodanej podlega dostawa towarów i świadczenie usług, wykonywane za wynagrodzeniem przez podatnika występującego w takim charakterze. Wnioskodawcy zamierzali wykorzystywać lokale do celów prywatnych dopiero po wieloletnim ich wynajmowaniu. Do tego czasu miały one być związane z prowadzoną działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT w zakresie najmu. Ponadto łącznie na przestrzeni trzech lat wnioskodawcy dokonali sześciu cesji praw i obowiązków wynikających z przedwstępnych umów developerskich na rzecz podmiotów trzecich, w tym pięć z nich została dokonana odpłatnie. Organ podał nadto, że najem jest odpłatny, a zatem służy dla celów zarobkowych, w związku z czym stanowi odpłatne świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 w/w. ustawy i podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na mocy przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT. W efekcie przedwstępne umowy nabycia lokali mieszkalnych zawierane były w celu wieloletniego wynajmu tych lokali osobom trzecim, a więc z zamiarem wykorzystania ich do prowadzenia działalności gospodarczej, albo w celu ich odsprzedaży (cesji), a nie z zamiarem wykorzystania ich w celach prywatnych. Termin "zamiar" należy pojmować nie jako wolę wewnętrzną, ale wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych możliwych do stwierdzenia okoliczności. Powyższe okoliczności decydują, iż wnioskodawca działał w charakterze handlowca tj. jako podmiot zajmujący się profesjonalnie obrotem cesjami praw i obowiązków wynikających z przedwstępnych umów developerskich na rzecz podmiotów trzecich. Organ odniósł się także do wskazanych we wnioskach orzeczeń, podnosząc ich nieadekwatność w niniejszej sprawie. Pismami z dnia 30 kwietnia 2015r. wnioskodawcy wezwali organ do usunięcia naruszenia prawa. Organ podatkowy pismami z dnia 1 czerwca 2015r. udzielił odpowiedzi na w/w wezwania, stwierdzając brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnych. A. i J. małżonkowie L. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargi na powyższe interpretacje, zarzucając naruszenie: - art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT poprzez błędną ocenę, iż czynność została wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług, oraz - art. 14b i 14 e Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie orzecznictwa sądów administracyjnych i wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 15 września 2011 r., w połączonych sprawach C -180/10 i C -180/11. W uzasadnieniu podtrzymano zawartą we wniosku ocenę, iż nawet podmiot będący podatnikiem VAT, jeśli wykorzystuje swój majątek prywatny niezwiązany z prowadzoną działalnością gospodarczą, to bez wykazania, że taka czynność miała charakter działalności gospodarczej nie może być za taką uznana z góry. Nadto ocena, że planowany odpłatny najem decyduje o charakterze działalności, jako gospodarczej jest przedwczesny. W oparciu o powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonych interpretacji i zasądzenie kosztów. W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Postanowieniem z dnia 22 października 2015r. sąd połączył sprawy o sygn. akt I SA/Kr 1269/15 i I SA/Kr 1270/15, celem ich łącznego rozpoznania, a także rozstrzygnięcia pod sygn. I SA/Kr 1269/15. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Zgodnie z art. 146 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności. Skargi są uzasadnione. Zgodnie z art. 14c § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, interpretacja indywidualna zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Z kolei § 2 tego przepisu stanowi, że w razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym. Z zacytowanych przepisów wynika, że celem interpretacji indywidualnej jest wskazanie, czy wnioskodawca prawidłowo postrzega skutki prawne przedstawionego przez niego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, a w przypadku błędnego stanowiska wnioskodawcy wskazanie stanowiska prawidłowego wraz z uzasadnieniem prawnym. Interpretacja ma więc stanowić dla wnioskodawcy rzetelną informację zarówno o treści przepisu i stanowisku organu, a także o przesłankach jakimi organ kierował się przedstawiając takie, a nie inne stanowisko w sprawie. Przy czym ocena stanowiska odnosić się powinna do jego całości i w takim właśnie kontekście winna być formułowana ocena poglądów wnioskodawcy prezentowana przez organ interpretacyjny. Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu fatycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Interpretacja zawierając tylko ocenę prawną stanowiska pytającego z przytoczeniem przepisów prawa jest więc dokonywana na podstawie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego przez wnioskodawcę; w tym zakresie organ interpretacyjny, jak też sąd administracyjny, nie dokonują własnych ustaleń faktycznych, a jedynie opierają się na stanie faktycznym lub zdarzeniu przyszłym przedstawionym przez wnioskodawcę. Zakres oceny stanu faktycznego, zawartego we wniosku o wydanie interpretacji wyznacza treść żądanego przez wnioskodawcę pytania. Organ interpretacyjny nie może wykraczać poza granice, które wyznaczają po pierwsze - treść zadanego pytania i po drugie - okoliczności stanu faktycznego przedstawiane we wniosku przez pytającego. Oznacza to, że jeżeli podatnik o coś nie pyta, to organ nie może tego oceniać ani też ingerować w stan faktyczny zawarty we wniosku. ( wyrok NSA z 30 października 20114r., sygn. akt II FSK 2452/12.) Organ wydający interpretację jest niejako "związany" merytorycznie zakresem problemu prawnego, jaki strona przedłoży we wniosku (por. wyrok NSA z dnia 7 lipca 2011 r., sygn. akt I FSK 1135/10, publ.: LEX nr 1082188). W zaprezentowanym we wnioskach stanie faktycznym pytający podali, że jako małżonkowie w ramach wspólności majątkowej małżeńskiej wspólnie zawierali w latach 2011-2014 przedwstępne umowy deweloperskie (przedwstępne umowy nabycia lokalu mieszkalnego). Celem umów był docelowo zakup nieruchomości, jako forma lokaty kapitału na przyszłość. Nie znają się na specyfice związanej z obrotem nieruchomościami. Nigdy też nie zakładali, nie prowadzili działalności gospodarczej w jakiejkolwiek formie, ani też nie są i nie byli nigdy zarejestrowani, jako podatnicy VAT. Wszelkie czynności związane z zawieraniem przedwstępnych umów deweloperskich oraz cesją tych umów podejmowali samodzielnie nie angażując jakichkolwiek szczególnych sił, środków, zwłaszcza zaś nie zlecali wykonywania czynności pośrednikom. Nie były również podejmowane jakiekolwiek czynności mające uatrakcyjnić dokonanie cesji dla nabywcy, czy też zwiększyć wartość przenoszonych praw z umowy przedwstępnej. Czynności były z zakresu zarządzania wspólnym małżeńskim majątkiem prywatnym, z myślą o dzieciach, a nie o jakimkolwiek zarobku. W związku z powyższym pytanie wnioskodawców miało na celu ustalenie, czy dokonując przeniesienia praw i obowiązków z przedwstępnych umów deweloperskich opisanych w stanie faktycznym występowali wnioskujący w charakterze podatnika VAT. To właśnie tak sformułowanym pytaniem i tak przedstawionym stanem faktycznym związany był Minister Finansów, jak też oceniający dokonane interpretacje sąd pierwszej instancji. Wedle organu podatkowego cesje praw i obowiązków z przedwstępnych umów nabycia lokali mieszkalnych dokonywane były w ramach działalności gospodarczej głównie z uwagi na to, że w przyszłości mieszkania miały być przedmiotem wynajmu. Nie sposób nie dostrzec, ze kwestia przyszłego wynajmu mieszkań determinowała rozstrzygnięcie organu, chociaż zagadnienie to nie pozostawało w wymiernym, weryfikowalnym, a tym bardziej adekwatnym związku z postawionym przez wnioskodawców pytaniem, a w konsekwencji z przyjętym przez organ statusem pytających, jako handlowców. W nakreślonym kontekście uprawniony jest zarzut, że wydane interpretacje wykraczają poza normatywny zakres art. 15 ust.1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług, albowiem wszystkie przesłanki (cechy) niezbędne do uznania za przedsiębiorcę winny być - co do zasady - oceniane przez pryzmat działań wnioskujących mających za przedmiot prawa i obowiązki z przedwstępnych umów developerskich, a nie przez pryzmat hipotetycznego przyszłego wynajmu. Wskazać również należy, że w realiach kontrolowanych spraw, wbrew przekonaniu organu, kluczowy dla oceny handlowego charakteru działalności jest zamiar ujawniany w trakcie sprzedaży owych praw i obowiązków, tj. ich cesji, a nie w momencie ich nabycia. W wyroku z dnia 31 stycznia 2013 r. w sprawie o sygn. akt I FSK 237/12 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że przedmiotem profesjonalnego obrotu mogą być również składniki majątku nabyte pierwotnie do celów osobistych i w takich celach wykorzystywane. Ważne, by w momencie sprzedaży podatnik podjął w istocie aktywne i planowe działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez handlowców, które to okoliczności nie miały miejsca na gruncie niniejszej sprawy. Skarżący nie dokonywali przecież i nie zamierzali dokonywać żadnych nakładów w celu przygotowania do sprzedaży, zwłaszcza przy użyciu kwalifikowanych środków, w trzech wypadkach w ogóle nie wystawiali nawet ogłoszeń w internecie. Zatem nawet w sytuacji, gdy pierwotnie podatnik zakupiłby nieruchomość z myślą o wykorzystywaniu jej do prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, ale później poniechał tego zamiaru i dokonując sprzedaży tej nieruchomości nie zachowywał się jak handlowiec, ale osoba wykonująca swoje prawo własności, to nie można uznać go w takiej sytuacji za podatnika VAT. W orzecznictwie akcentuje się, że nie może być mowy o działaniu w charakterze podatnika podatku VAT w przypadku sprzedaży przez daną osobę majątku prywatnego, czyli takiego, który nie jest przez nią wykorzystywany na potrzeby działalności gospodarczej i nie jest przedmiotem tej działalności (zob. np. wyroki NSA z dnia: 9 grudnia 2008 r., sygn. akt I FSK 1431/07 i 18 grudnia 2008 r., sygn. akt I FSK 1556/07). W tym kontekście dla uznania, że dany majątek wykorzystywany jest dla potrzeb osobistych podatnika nie jest konieczne dokonywanie w stosunku do niego aktywnych działań służących zaspokojeniu prywatnych jego potrzeb. Wystarczy samo jego posiadanie; na gruncie niniejszej sprawy zakup dokonany był zresztą w celach inwestycyjnych, dla ulokowania wolnych środków pochodzących z majątku osobistego podatników, a nie w celu dalszej odsprzedaży, czy wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej. Z kolei przyczyną cesji była nieadekwatność lokali w relacji do oczekiwań, przyjąć zatem należy, że wnioskodawcy zamierzali dokonać sprzedaży majątku prywatnego. Działalność wnioskujących nie była więc oczywiście działalnością zorganizowaną, tym bardziej w obliczu przedstawionych we wnioskach twierdzeń, a to że nie znają się na specyfice związanej z obrotem nieruchomościami, nigdy też nie zakładali i nie prowadzili działalności gospodarczej w jakiejkolwiek formie, ani też nie są i nie byli nigdy zarejestrowani jako podatnicy VAT. Wszelkie czynności związane z zawieraniem przedwstępnych umów deweloperskich oraz cesji tych umów podejmowali samodzielnie nie angażując jakichkolwiek szczególnych sił, środków, zwłaszcza zaś nie zlecali wykonywania czynności pośrednikom. Nie były również podejmowane jakiekolwiek czynności mające uatrakcyjnić dokonanie cesji dla nabywcy, czy też zwiększyć wartość przenoszonych praw z umowy przedwstępnej. Nie sposób także upatrywać po stronie pytających przymiotu ciągłości działalności. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w uzasadnieniu wyroku C-180/10 i C-181/10 podkreślił, że sama liczba i zakres transakcji sprzedaży dokonanych nie ma charakteru decydującego. Zakres transakcji sprzedaży nie może stanowić kryterium rozróżnienia między czynnościami dokonywanymi prywatnie, które znajdują się poza zakresem zastosowania dyrektywy, a czynnościami stanowiącymi działalność gospodarczą. TSUE stwierdził, że dużych transakcji sprzedaży można dokonywać również jako czynności osobistych. Nie ma takiego charakteru również długość okresu, w jakim te transakcje następowały, ani wysokość osiągniętych z nich przychodów. Całość tych elementów może bowiem odnosić się do zarządzania majątkiem prywatnym zainteresowanego. Natomiast odmiennie jest w wypadku, gdy zainteresowany podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi Dyrektywy VAT. Działania takie, zdaniem TSUE, nie należą do zakresu zwykłego zarządu majątkiem prywatnym. W tym zakresie w pełni aktualne są również tezy zawarte w wyroku składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 października 2007 r., I FPS 3/07 oraz następujących po tym wyroku orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. m.in. wyrok z 27 października 2009 r., w sprawie I FSK 1043/08), wskazujące na kryteria, jakim należy kierować się przy określaniu, że mamy do czynienia z działalnością gospodarczą, a nie z zarządem majątkiem prywatnym. Zatem stwierdzenie, czy dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik podatku od towarów i usług wymaga oceny każdorazowo odnoszącej się do okoliczności faktycznych danej sprawy. Opis stanu faktycznego przedstawiony we wnioskach o interpretację w żadnym przypadku nie wskazuje na takie formy aktywności sprzedających, które wykraczałyby poza ramy czynności związanych ze zwykłym wykonywaniem prawa własności; nie sposób wszak dopatrzyć się podejmowania przez skarżących aktywnych działań w zakresie obrotu nieruchomościami i angażowania środków podobnych do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców. Zgodzić należy się z oceną, że transakcjom cesyjnym nie można przypisać charakteru długofalowego. Nie zasługuje natomiast na aprobatę zarzut naruszenia art. 14b § 1 i art. 14e Ordynacji podatkowej poprzez odmowę uwzględnienia w wydanych interpretacjach stanowiska podatnika opartego na obowiązującym w obrocie prawnym orzecznictwie sądów administracyjnych oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Odniesienie się przez organ do powołanego i mającego zastosowanie w sprawie orzecznictwa konieczne jest dla zachowania wyrażonej w art. 121 Ordynacji podatkowej zasady zaufania do organów podatkowych. Odniesienie się do powoływanych przez podatnika orzeczeń, jest jednocześnie wymaganym przepisami prawa odniesieniem się do stanowiska podatnika, który argumentację zaprezentowaną w orzeczeniach sądowych przyjmuje i przedstawia jako własną. Jednakże, jak zasadnie wskazał organ w odpowiedzi na skargi, orzeczenie TSUE z dnia 15 września 2011 r. w połączonych sprawach C-180/10 i C-181/10, oraz orzeczenia sądów administracyjnych powołane we wnioskach było przedmiotem analizy Ministra Finansów. Strony jedynie wysnuły na jego tle odmienne stanowiska. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy obowiązkiem organu będzie zastosowanie się do rozważań prawnych zawartych w niniejszym uzasadnieniu. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 i 2 powyższej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło