II SA/Sz 466/15

WyrokWSA w Szczecinie2015-12-16

Skład orzekający: Marzena Iwankiewicz, Stefan Kłosowski, Katarzyna Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, naruszył art. 138 § 2 K.p.a. poprzez brak wskazania istotnych naruszeń przepisów postępowania oraz wytycznych dla organu pierwszej instancji, mimo braku konieczności uzupełniania materiału dowodowego?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., naruszył ten przepis, jeśli w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia nie zamieścił uwag dotyczących istotnego naruszenia przepisów postępowania ani wytycznych dla organu pierwszej instancji, zwłaszcza gdy nie zachodziła konieczność uzupełniania materiału dowodowego. W takiej sytuacji organ odwoławczy powinien rozważyć merytoryczne zakończenie sprawy lub wydać decyzję reformacyjną.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych po stwierdzeniu istotnych odstępstw od pierwotnego pozwolenia na budowę. W obiegu prawnym pozostawały decyzje nakazujące częściową rozbiórkę obiektu. Po serii postępowań i decyzji, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Powiatowego Inspektora zatwierdzającą projekt zamienny, uznając, że nie uwzględnia on nakazanej rozbiórki. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów K.p.a. i Prawa budowlanego, kwestionując konieczność wykonania rozbiórki w świetle zmiany planu miejscowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi T. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. zatwierdził projekt budowlany i udzielił T. i W. J. pozwolenia na budowę, obejmującego rozbudowę piekarni na działkach nr [...] (poprzednio [...]) przy ul. [...]. W związku ze stwierdzeniem, że roboty budowlane związane z rozbudową piekarni na działkach nr [...] (poprzednio [...]) przy ul. [...], realizowane są w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., w oparciu o przepis art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, wstrzymał prowadzenie robót budowlanych, a następnie decyzją z dnia [...] r., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 30 czerwca 2002 r. określonych dokumentów w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie. Stwierdzone odstępstwa prowadzonych robót budowalnych od ustaleń i warunków ustalonych decyzją o pozwoleniu na budowę dotyczyły zarówno konstrukcji rozbudowanej części piekarni jak również przekroczenia linii zabudowy od strony rzeki W. W postępowaniu odwoławczym Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. uchylił powyższą decyzję organu powiatowego w całości i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie do 30 czerwca 2002 r. określonych dokumentów. Powyższe rozstrzygnięcie utrzymał w mocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie prawomocnym wyrokiem wydanym w dniu 8 kwietnia 2004 r., sygn. akt II SA/Sz 876/02. W przedmiotowej sprawie toczyło się szereg postępowań. Organy nadzoru budowlanego wydawały kolejne decyzje administracyjne, których celem było doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Ostatecznie w obiegu prawnym pozostają dwie decyzje Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego: z dnia [...] r. w części nakazującej rozbiórkę części rozbudowanej piekarni (realizowanej na działkach nr [...] w S., posesja przy ul. [...]) przekraczającej linię zabudowy od strony rzeki W., określonej w uchwale nr XX/159/96 Rady Miejskiej w Sławnie z dnia 14 listopada 1996 r. oraz decyzja z dnia [...] r. nakładająca obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego częściową rozbiórkę, o której mowa wyżej jak również inne zmiany projektu zatwierdzonego w pozwoleniu na budowę, wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych i opinii technicznej o wykonaniu zrealizowanych robót zgodnie z warunkami technicznymi oraz przepisami prawa, wykonanej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane. Na skutek przedłożenia przez inwestora projektu zamiennego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. decyzją z dnia [...] r., na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, zatwierdził projekt budowlany zamienny przedmiotowej inwestycji i udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Z uzasadnienia decyzji wynikało, że z uwagi na wprowadzone uchwałą Nr XI/54/2007 Rady Miejskiej w Sławnie z dnia 27 kwietnia 2007 r. zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta Sławna dla działek nr [...] i fragmentu działki nr [...] w obrębie [..] przy ul. [...], przesunięta została linia zabudowy od strony rzeki W., a tym samym nie jest wymagana częściowa rozbiórka budynku. Decyzją z dnia [...] r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości powyższe rozstrzygnięcie wskazując, że zakres przedłożonego projektu budowlanego obejmuje również teren objęty niewykonanym nakazem rozbiórki z dnia [...] r., co jest niezgodne z prawem. Po uzupełnieniu materiału dowodowego i ponownym rozpatrzeniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. decyzją z dnia [...] r. ponownie zatwierdził projekt budowlany zamienny spornej inwestycji i udzielił pozwolenia na budowę, natomiast organ odwoławczy uznając, że projekt zamienny nie został poprawiony zgodnie ze wskazaniami oraz nie spełnia wymogów określonych w przepisach, decyzją z dnia [....] r. uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po otrzymaniu poprawionego projektu budowlanego zamiennego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. decyzją z dnia [...] r. decyzją z dnia [...]r., nr [...], działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 51 ust. 4 ustawy z 4 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) zatwierdził W. i T. J. projekt budowlany zamienny na rozbudowę istniejącego budynku usługowego – piekarnię z częścią mieszkalną, położonego na działce nr [...] w obrębie [...] przy ul. [...], udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oraz nałożył obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu. W uzasadnieniu decyzji organ opisał przebieg postępowania oraz dokonał analizy złożonych dokumentów stwierdzając, że zakres projektu zamiennego obejmuje działkę [...], która powstała po podziale działki nr [...](na działki nr [...]). W związku z podziałem działki nr [...] aktualnie sporządzony zakres projektu realizacyjnego zagospodarowania terenu działek nr [...] przy ul. [...] nie obejmuje działki, na której orzeczono nakaz rozbiórki, czyli obecnej działki nr [...]. W wyniku analizy pozwolenia na budowę wydanego [...] r. organ stwierdził, że obiekt dobudowany, zgodnie z projektem zagospodarowania terenu, znajdował się również na części dawnej działki nr [...] (aktualnie [...]), w związku z czym zakres opracowania projektu budowlanego zamiennego jest prawidłowy. Organ zaznaczył, że w dalszym ciągu obowiązuje nakaz rozbiórki samowolnie wzniesionego muru oporowego wzdłuż dawnej działki nr [...] i doprowadzenia jej do stanu pierwotnego poprzez usunięcie nawiezionego piasku. Udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu wydane zostanie po wykonaniu przez inwestora rozbiórki istniejącego zaplecza budowy. Odwołanie od powyższej złożyli Z. i E. D. – właściciele sąsiedniej nieruchomości reprezentowani przez A. J. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. uchylił decyzję organu powiatowego z dnia [...] w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Organ wskazał, że w obiegu prawnym nadal pozostają jego dwie prawomocne decyzje nakładające na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie, tj. opisane wyżej: decyzja z dnia [...] r. oraz decyzja z dnia [...] r. Powyższe, w ocenie organu oznacza, że warunkiem zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego przedmiotowej inwestycji i uzyskania pozwolenia na wznowienie robot budowlanych jest wykonanie w całości obowiązków nałożonych tymi decyzjami. Natomiast z akt sprawy, jak również uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że nie wykonano częściowej rozbiórki budynku (objętej decyzją ZWINB z dnia [...] r.), a przedłożony przez inwestora projekt budowlany zamienny nie uwzględnia tej rozbiórki (obowiązek wynikający z decyzji ZWINB z dnia [...] r.). Przy orzekaniu w sprawie organy nadzoru budowlanego związane są z pozostającymi w obiegu prawnym decyzjami prawomocnymi. Zatem dokonana w późniejszym okresie, tj. w roku 2007 zmiana w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennym Miasta S., w wyniku której przesunięta została nieprzekraczalna linia zabudowy od strony rzeki W., co powoduje, że rozbudowany obiekt nie narusza obecnych ustaleń aktualnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie może być podstawą odstąpienia od wyegzekwowania w całości obowiązków zawartych w wymienionych decyzjach. Organ podkreślił, że w aktualnym stanie prawnym nie jest możliwe zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego nie uwzględniającego rozbiórki i udzielenie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. wnieśli W. i T. J., zarzucając jej naruszenie art. 162 K.p.a., przepisów uchwały Nr XI/5/2007 Rady Miejskiej w Sławnie z dnia 27 kwietnia 2007 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Sławna oraz przepisów art. 50 i art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 84a ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Skarżący nie zgodzili się z poglądem organu, że wszystkie nałożone obowiązki muszą bezwzględnie zostać wykonane, ponieważ obowiązek w zakresie częściowej rozbiórki piekarni z uwagi na zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie nieprzekraczalnej linii zabudowy stał się bezprzedmiotowy, natomiast pozostałe obowiązki zostały wykonane. Wyrokiem z dnia 16 października 2014 r., wydanym w sprawie II SA/Sz 601/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. uchylił zaskarżoną decyzję wskazując w uzasadnieniu, że co do zasady, istnienie w obrocie prawnym prawomocnej decyzji nakazującej częściową rozbiórkę obiektu budowlanego uniemożliwia wydanie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny, który obejmuje nierozebraną część tegoż obiektu. Nawet późniejsza, tj. dokonana po wydaniu decyzji nakazującej rozbiórkę, zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie daje podstaw do przyjęcia, że orzeczony obowiązek rozbiórki już nie istnieje i w wyniku zmian przepisów prawa miejscowego nie podlega wykonaniu jako bezprzedmiotowy. Wbrew stanowisku strony skarżącej, zmiana planu miejscowego nie oznacza zmiany stanu faktycznego, lecz stanu prawnego. Zmiana określonych regulacji prawnych nie pociąga za sobą konsekwencji, które nakazywałyby uznać, że dotychczas wydane rozstrzygnięcia tracą podstawę prawną i moc obowiązującą, chyba że w nowych przepisach taki skutek został by przewidziany. Nadto sąd podkreślił, że podstawą procesową do wydania decyzji o charakterze kasacyjnym, stanowiącej odstępstwo od zasady merytorycznego i ostatecznego załatwienia sprawy w dwuinstancyjnym postępowaniu administracyjnym, jest art. 138 § 2 K.p.a. Przepis ten stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Tymczasem z uzasadnienia zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. wynika, że podstawowym uchybieniem organu I instancji było niedostrzeżenie tego, że skoro w obrocie prawnym istnieje m.in. decyzja z dnia [...] r. w zakresie orzekającym wobec inwestorów o obowiązku rozbiórki części rozbudowanej piekarni przekraczającej linię zabudowy od strony rzeki W., określonej w uchwale Rady Miejskiej w Sławnie z dnia 14 listopada 1996 r., Nr XX/159/96, a przedłożony projekt budowalny zamienny nie uwzględnia tej rozbiórki, to w takim stanie prawnym nie jest możliwe zatwierdzenie przedłożonego projektu budowlanego zamiennego. Sąd stwierdził, że ustalenia organu odwoławczego odnoszące się do stanu faktycznego, co do zasady niewadliwe, nie mogły stanowić wystarczającej podstawy do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania mu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy w uzasadnieniu swego orzeczenia nie zamieścił jakichkolwiek uwag odnoszących się do istotnego naruszenia przepisów postępowania jak i wytycznych dla organu I instancji, które odnosiłyby się do potrzeby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Z argumentacji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wynika, że organ ten nie znalazł podstaw prawnych do pozytywnego załatwienia wniosku strony o zatwierdzenie przedłożonego projektu budowlanego zamiennego. Zarzucenie organowi I instancji, iż ten nie dostrzegł przeszkód do zatwierdzenia przedstawionego projektu budowlanego zamiennego, pomimo posiadania wiedzy o niewykonaniu decyzji dot. częściowej rozbiórki obiektu objętego projektem, nie uzasadnia wydania decyzji kasacyjnej i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Należy mieć bowiem na uwadze, że organ odwoławczy posiada uprawnienia reformacyjno-merytoryczne. Sąd wskazał, że powyższe ustalenia prowadzą do uznania, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 K.p.a., które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W wytycznych dla organu sąd wskazał, że przystępując do ponownego rozpoznania sprawy ponownie rozważy on, czy istnieje możliwość wydania decyzji kończącej sprawę na mocy art. 138 § 1 K.p.a., czy też nastąpiło naruszenie przepisów postępowania, czyniąc koniecznym przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego przez organ pierwszej instancji i tym samym wydanie orzeczenia na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. ponownie uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. W uzasadnieniu organ argumentował, że orany nadzoru budowlanego, przy orzekaniu w sprawie są związane z pozostającymi w obiegu prawnym decyzjami prawomocnymi. Organ stwierdził, że analiza akt postępowania prowadzi do wniosku, że w obiegu prawnym pozostają dwie prawomocne decyzje Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S., nakładające na skarżących obowiązek wykonania określonych czynności, w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie, to jest decyzja z dnia [...] r. nakładająca obowiązek rozbiórki części rozbudowanej piekarni, przekraczającej linię zabudowy od strony rzeki W., określonej w uchwale Nr XX/159/96 Rady Miejskiej w Sławnie z dnia 14 listopada 1996 r. oraz decyzja z dnia [...] r. nakładająca obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego częściową rozbiórkę, o której mowa wyżej jak również inne zmiany projektu zatwierdzonego w pozwoleniu na budowę, wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych i opinii technicznej o wykonaniu zrealizowanych robót zgodnie z warunkami technicznymi oraz przepisami prawa, wykonanej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane. Organ powielił argumentację dotyczącą braku możliwości odstąpienia od wyegzekwowania w całości obowiązków zawartych w opisanych wyżej decyzjach i wskazał, że nie jest możliwe wydanie przez organ odwoławczy decyzji merytorycznej kończącej sprawę na podstawie art. 138 § 1 K.p.a. Musiałaby to być decyzja będąca konsekwencją niewykonania obowiązków nałożonych na inwestora w wymienionych wyżej decyzjach. Stosownie do wynikającego z przepisów prawa budowlanego trybu postępowania należałoby wydać decyzję na podstawie art. 511 ust. 1 pkt 5 ustawy prawo budowlane, natomiast zaskarżoną decyzję wydano na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 4 tej ustawy. Oznaczałoby to naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania. W konsekwencji organ II instancji, na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. ponownie uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia wskazując, że o ile stan faktyczny i prawny się nie zmieni powinien on rozważyć wydanie nakazu rozbiórki obiektu lub jego części bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. W ocenie organu wymaga to przeprowadzenia postępowania w znacznej części, do czego organ II instancji nie jest uprawniony. Skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. wniósł T. J. wskazując, że jest ona krzywdząca i wnosząc o jej uchylenie. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Pełnomocnik skarżącego, który zgłosił swój udział w sprawie na etapie postępowania przed sądem wniósł o zawieszenie postepowania z uwagi na toczące się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w W. postępowanie ze skargi T. J. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że narusza ona prawo w stopniu powodującym konieczność jej uchylenia. Przystępując do badania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności wskazać należy, że niniejsza sprawa była już przedmiotem badania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., który wyrokiem z dnia 16 października 2014 r. uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. wydaną w tym samym stanie faktycznym i prawnym wskazując, że organ winien rozważyć możliwość merytorycznego zakończenia postępowania, w sytuacji, gdy nie dostrzega konieczności uzupełnienia materiału dowodowego i przeprowadzenia postępowania w znacznym zakresie. Oznacza to, że ponowna kontrola zaskarżonej decyzji musi uwzględniać wiążący charakter oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w uzasadnieniu wyroku sądu. Zastosowanie ma bowiem art. 153 P.p.s.a. stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Pojęcie "ocena prawna" w rozumieniu przepisu art. 153 P.p.s.a. oznacza wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Ocena ta może się odnosić zarówno do przepisów prawa materialnego, jak i procesowego. Musi ponadto pozostawać w logicznym związku z treścią orzeczenia sądu administracyjnego, w którym została sformułowana. Związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2012r., sygn. akt II FSK 1328/10, dostępny w Internecie na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Artykuł 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2012r., sygn. akt II FSK 1404/13, dostępny w Internecie na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dokonując oceny prawnej rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w niniejszej sprawie sąd jest zatem związany oceną wyrażoną w cytowanym wyżej wyroku i w pełni ocenę tę podziela. Jak słusznie zauważył sąd w uzasadnieniu wyroku, brak było podstaw do wydania przez organ decyzji kasacyjnej w sytuacji, gdy organ odwoławczy w uzasadnieniu swego orzeczenia nie zamieścił jakichkolwiek uwag odnoszących się do istotnego naruszenia przepisów postępowania jak i wytycznych dla organu I instancji, które odnosiłyby się do potrzeby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. W tej sytuacji organ został zobowiązany do ponownej oceny materiału dowodowego w kontekście możliwości wydania decyzji merytorycznie kończącej postępowanie w sprawie ewentualnie, w przypadku stwierdzenia, że postępowanie wymaga uzupełnienia w znacznej części, wydania dla organu I instancji wytycznych dotyczących jego dalszego prowadzenia. W niniejszej sprawie organ, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, wydał decyzję kasacyjną nie uwzględniając wiążących wytycznych sądu. W dalszym ciągu bowiem organ nie wskazał organowi powiatowemu jakie czynności powinien wykonać w celu uzupełnienia postępowania, przy czym zauważyć należy, że zaskarżona decyzja została wydana w niezmienionych okolicznościach faktycznych i prawnych. Skoro organ stwierdza, że w aktualnym stanie prawnym nie jest możliwe zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego i jednocześnie nie dostrzega konieczności uzupełnienia postępowania, to oczywistym jest, że powinien wydać merytoryczną decyzję w sprawie i odmówić zatwierdzenia wadliwie sporządzonego projektu budowlanego. Z tych względów sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło