I OSK 3471/18

Dnia 24 października 2018 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Zgierski po rozpoznaniu w dniu 24 października 2018 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Miasta Stołecznego Warszawy na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2018 roku, sygn. akt I SA/Wa 2219/17 o odrzuceniu skargi Miasta [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2017 roku, Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia oddalić skargę kasacyjną I OSK 3471/18 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2018 r., I SA/Wa 2219/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Miasta [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2017 r. w przedmiocie umorzenia postępowania.. W uzasadnieniu Sąd I instancji stwierdził, że organ administracji publicznej, który wydał w pierwszej instancji decyzję administracyjną, nie jest uprawniony do wniesienia skargi na decyzję wydaną w wyniku odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej. Na powyższe postanowienie skargę kasacyjną złożyło Miasto [...], wnosząc o jego uchylenie w całości oraz o przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciło naruszenie: 1/ przepisów postępowania, tj. art. 50 § 1 oraz art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302), dalej p.p.s.a., polegające na przyjęciu, że Miasto [...] nie jest podmiotem legitymowanym do wniesienia skargi w sprawie o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego ustanowionego na gruncie stanowiącym własność [...], w tym na uznaniu, że Miasto [... ] nie ma interesu prawnego do wniesienia takiej skargi; 2/ przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 43, art. 45, art. 46 i art. 50 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2017 r. poz. 1875 ze zm.), dalej u.s.g., poprzez ich niezastosowanie, tj. pominięcie, że w rozpoznawanej sprawie [...] jest właścicielem mienia komunalnego i ma obowiązek wykonywać uprawnienia właścicielskie zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz najwyższą starannością, szczególnie w powiązaniu z działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, skoro do części nieruchomości podlegającej przekształceniu zgłoszone zostały roszczenia spadkobierców dawnych właścicieli hipotecznych nieruchomości (lub ich następców prawnych) i toczy się w tej sprawie postępowanie administracyjne. W ocenie autora skargi kasacyjnej nie można pominąć faktu, że postępowanie administracyjne w sprawie rozpatrzenia wniosków byłych właścicieli hipotecznych (bądź ich następców prawnych), dotyczące zwrotu części nieruchomości, stanowi zagadnienie wstępne względem przeprowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności tej nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Biorąc po uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do art. 50 § 1 i 2 p.p.s.a. uprawniony do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa materialnego. Może być ona - jako osoba prawna - stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy k.p.a. przyznają stronom postępowania administracyjnego. Ustawa może jednak organowi jednostki samorządu terytorialnego wyznaczyć rolę organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a. Wtedy będzie zabezpieczał interes jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie (uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 19 maja 2003 r., OPS 1/03). Zatem powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, czy sądowoadministracyjnego. W tej sytuacji uznać należało, że [...], jako jednostka samorządu terytorialnego, nie ma legitymacji procesowej strony w niniejszym postępowaniu, nie jest również podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na postanowienie organu odwoławczego (por. postanowienia NSA z dnia 27 października 2017 r., I OSK 2182/17). Prawidłowo zatem Sąd I instancji odrzucił skargę [...] na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.