I OSK 1763/18

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-09-28

Skład orzekający: Aleksandra Łaskarzewska, Ewa Kręcichwost-Durchowska, Zbigniew Ślusarczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo oddalił skargę na decyzję uchylającą decyzję o przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego, nie dysponując kompletnymi aktami sprawy, w tym kluczową decyzją uchylającą pierwotną decyzję przyznającą świadczenie?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, uznając, że sąd pierwszej instancji orzekał na podstawie niekompletnych akt sprawy. Brak kluczowych dokumentów, takich jak decyzja uchylająca pierwotną decyzję o zasiłku pielęgnacyjnym i wniosek strony, uniemożliwił prawidłową kontrolę legalności zaskarżonej decyzji i poprzedzających ją rozstrzygnięć organów administracji. Sąd pierwszej instancji powinien był wezwać do uzupełnienia akt przed wydaniem wyroku.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła uchylenia decyzji przyznającej zasiłek pielęgnacyjny dla A. S. w związku z przebywaniem ojca dziecka na terenie N., co miało skutkować zastosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Po serii decyzji organów administracyjnych i wyroku WSA oddalającego skargę, sprawa trafiła do NSA na skutek skargi kasacyjnej. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak należytego uzasadnienia decyzji i niezbadanie istotnych okoliczności sprawy.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu sądowi. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz A. S. kwotę 360 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska sędzia NSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Protokolant starszy asystent sędziego Joanna Ukalska po rozpoznaniu w dniu 28 września 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 10 stycznia 2018 r. sygn. akt II SA/Sz 1108/17 w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie zasiłku pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]na rzecz A. S. kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 10 stycznia 2018 r. sygn. akt II SA/Sz 1108/17 oddalił skargę A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie zasiłku pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu Sąd I instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy: Prezydent Miasta S. decyzją z dnia [...] października 2011 r. przyznał na rzecz A. S. zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności na okres od [...] października 2011 r. do [...] września 2013 r. Następnie decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. orzekł o uchyleniu z dniem [...] lipca 2013 r., ww. decyzji z dnia [...] października 2011 r. w związku z wnioskiem E. S., że rezygnuje w trybie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 – obecnie Dz. U. z 2017r. poz. 1257 - dalej jako "K.p.a."), z pobierania zasiłku pielęgnacyjnego na rzecz syna w związku ze zmianą sytuacji rodzinnej. Decyzja uchylająca stała się ostateczna. Prezydent Miasta S. decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 104 K.p.a. art. 3 pkt 11 w zw. z art. 20 ust. 3, art. 17, art. 4, art. 8, art. 14, art. 23a ust. 1,2,5 i 6, art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 114 ze zm. – dalej jako "ustawa o świadczeniach rodzinnych"), art. 3 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. Nr 205, poz. 1212). uchylił powyższą decyzję własną z dnia [...] lipca 2013 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że z pisma Marszałka Województwa [...] z dnia [...] marca 2015 r. wynika, że w stosunku do E. i J. S. mają zastosowanie przepisy dotyczące koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego od [...] maja 2010 r. Z tego względu, w oparciu o przepis art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, organ uchylił decyzję uchylającą decyzję przyznającą E. S. na rzecz syna A. S. zasiłek pielęgnacyjny na okres od [...] października 2011 r. do [...] września 2013 r., skoro osoba podlega ustawodawstwu państwa, o którym mowa w ust. 1 tego przepisu w zakresie świadczeń rodzinnych w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. E. S. złożyła od powyższej decyzji odwołanie, zarzucając organowi naruszenie: - art. 107 K.p.a. w zw. z art. 23a ust. 5 w zw. z art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, brak wskazania przyczyn przyjęcia daty [...] maja 2010 r., od której organ uchylił decyzję, - art. 7, art. 77 K.p.a., poprzez ich niezastosowanie, - art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uchylenie decyzji z mocą wsteczną. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] stycznia 2016 r. Następnie, na skutek wniesionej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 22 września 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 903/16, stwierdził nieważność ww. decyzji organu odwoławczego wskazując, że odwołanie E. S. nie było podpisane, a zatem rozstrzygnięcie było przedwczesne. Ponownie rozpoznając sprawę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] stycznia 2016 r. Kolegium wskazało, że zgodnie z aktualnym brzmieniem ustawy o świadczeniach rodzinnych rozszerzono zakres kompetencji organu I instancji do uchylenia decyzji przyznającej stronie świadczenia rodzinne w okresie, w którym zastosowanie mają przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Organ zacytował art. 23a ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych i wskazał, że po ustaleniu, przez marszałka województwa, iż w sprawie zastosowanie mają przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, właściwy dotychczas organ (w tym przypadku Prezydent Miasta S.), uchyla decyzję przyznającą świadczenia rodzinne od dnia, w którym osoba podlega koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego i przekazuje sprawę do rozpatrzenia Marszałkowi Województwa, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy. Jednocześnie wskazał, że na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych organ I instancji miał uprawnienie do uchylenia decyzji ostatecznej z dniem, w którym stwierdzono, że zachodzi konieczność zastosowania przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. A. S., reprezentowany przez matkę E. S., wniósł na powyższą decyzję skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zarzucając jej naruszenie: - art. 107 K.p.a. w związku z art. 23a ust. 5 w zw. z art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych, przez ich niewłaściwe zastosowanie, tj. brak wskazania w uzasadnieniu decyzji dostatecznie jasnych przyczyn jej uchylenia, - art. 7, art. 77 K.p.a. przez ich niezastosowanie, - art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych przez jego niewłaściwą interpretację i niezbadanie przez organy, czy skarżący lub członek jego rodziny pobierał jakiekolwiek świadczenia z kraju zatrudnienia ojca dziecka oraz uchylenie decyzji z mocą wsteczną. W uzasadnieniu skargi podniósł, że organ zaniechał dostatecznego wykazania, dlaczego jako datę uchylenia decyzji przyjął datę wsteczną. Wskazał, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie ma żadnych wyjaśnień dlaczego organ przyjął, że w tym samym okresie strona pobierała świadczenia zarówno w kraju zamieszkania, jak i w kraju pracy ojca dziecka. Nie ma żadnego wyjaśnienia, ani wskazania, czy doszło do zbiegu pobieranych świadczeń, czy też nie – i na jakiej podstawie organ przyjął, że do tego doszło. Ponadto organy obu instancji, nie wskazały, czy ojciec dziecka faktycznie pobierał świadczenia rodzinne tożsame ze świadczeniami pobieranymi przez skarżącego oraz jaka była ich wysokość. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, że z akt sprawy wynika, że Marszałek Województwa [...] pismem z dnia [...] marca 2015 r. poinformował, że w przypadku rodziny skarżącego mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego od dnia [...] maja 2010 r. do dnia [...] czerwca 2013 r., gdyż zgodnie z dokumentami zebranymi w sprawie J. S., ojciec A. S., od kwietnia 2007 r. mieszka na terenie N., zaś E. S. wraz z dzieckiem mieszkają na terenie N. od [...] czerwca 2013 r. Powyższa informacja została dodatkowo uzupełniona pismem z dnia [...] marca 2017 r., w którym Marszałek Województwa [...] wyjaśnił, że ojciec dziecka J. S. już od kwietnia 2007 r. zamieszkiwał na terenie N., jednak przepisy dotyczące koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w jego wypadku mają zastosowanie dopiero od [...] maja 2010 r. Od tego bowiem dnia zmienił się zakres podmiotowy obowiązujących przepisów, tj. rozporządzenie nr 883/2004 stosuje się do obywateli Państwa Członkowskiego, bezpaństwowców i uchodźców mieszkających w Państwie Członkowskim, którzy podlegają lub podlegali ustawodawstwu jednego lub kilku Państw Członkowskich oraz członków ich rodzin i osób pozostałych przy życiu. Oznacza to, że przepisom rozporządzeń dotyczących koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego od dnia [...] maja 2010 r. podlegają także rodziny, w których żaden z rodziców nie wykonuje pracy zawodowej, a mieszkają w różnych krajach Unii Europejskiej. W oparciu o powyższą informację Prezydent Miasta S. zobowiązany był zatem do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji z dnia [...] lipca 2013 r. uchylającej decyzję o przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego na rzecz A. S. na okres od [...] października 2011 r. do [...] września 2013 r. Fakt, że w konkretnym przypadku winny mieć zastosowanie przepisy dotyczące koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego determinował treść wydanego rozstrzygnięcia. Od tego momentu uznać należało, że właściwym w sprawie organem stał się marszałek województwa – obowiązany do ustalenia jakiego rodzaju świadczenia, w jakim okresie i czy w ogóle pobierał drugi rodzic dziecka. Sąd Wojewódzki podkreślił, że ojciec dziecka, niezależnie od tego czy utrzymuje z nim kontakt i czy przyczynia się do jego utrzymania, uznawany jest za członka rodziny, a skoro tak, to w przypadku jego wyjazdu i podjęcia zatrudnienia, zastosowanie mają przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a właściwy organ, zgodnie z art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zobligowany jest uchylić decyzję przyznającą świadczenia rodzinne od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, o którym mowa w ust. 1, w zakresie świadczeń rodzinnych w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Sąd I instancji wyjaśnił, że od dnia 1 maja 2010 r. wszedł w życie przepis art. 2 rozporządzenia (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.U.UE.L.2004.166.1), zgodnie z którym –niniejsze rozporządzenie stosuje się do obywateli Państwa Członkowskiego, bezpaństwowców i uchodźców mieszkających w Państwie Członkowskim, którzy podlegają lub podlegali ustawodawstwu jednego lub kilku Państw Członkowskich oraz do członków ich rodzin i osób pozostałych przy życiu (w myśl art. 91 rozporządzenia nr 883/2004, stosuje się je od dnia wejścia w życie rozporządzenia wykonawczego). Wobec powyższego nie ulega wątpliwości, że przepisom rozporządzeń dotyczących koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego od dnia [...] maja 2010 r. podlegają także rodziny, w których żaden z rodziców nie wykonuje pracy zawodowej, a mieszkają w różnych krajach Unii Europejskiej. Za bezpodstawne zatem uznał Sąd I instancji zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jak też braku wskazania w uzasadnieniu decyzji dostatecznie jasnych przyczyn uchylenia decyzji z dnia [...] lipca 2013 r. oraz niewyjaśnienia, czy doszło do zbiegu pobierania świadczeń. Wyjaśnił, że w rozpoznawanej sprawie - okoliczność ta, podobnie jak i to, czy ojciec dziecka był zatrudniony na terenie N., ewentualnie w jakim charakterze był zatrudniony pozostaje bez znaczenia. Kwestie te nie mogły bowiem być badane przez Prezydenta Miasta S., a to z tego względu, że jak słusznie wskazano w zaskarżonej decyzji – organem właściwym do rozstrzygania powyższych kwestii jest obecnie Marszałek Województwa [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, że choć konieczne stało się uchylenie decyzji uchylającej z dniem [...] lipca 2013 r. decyzję o przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego, w żadnym razie nie jest to równoznaczne z odmową przyznania tych świadczeń. Z powyższego wynika jedynie, że rozstrzygnięcie w tym zakresie musi być wydane przez organ rzeczowo do tego właściwy, czyli Marszałka Województwa [...] (od 1 stycznia 2018 r. Wojewodę [...]). Podkreślił, że zaskarżona decyzja jest aktem, który nie rozstrzyga sprawy merytorycznie i nie przesądza o pozbawieniu skarżącego uprawnień. Decyzja ta jest swego rodzaju aktem porządkującym stan faktyczny i prawny, powodującym przekazanie sprawy do rozpoznania organowi właściwemu, z uwagi na okoliczność stosowania przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. A. S. reprezentowany przez E. S. reprezentowana przez radcę prawnego J. W. wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości oraz wnosząc o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie: - art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego niewłaściwą interpretację i niezbadanie przez organy obu instancji czy skarżąca lub członek jej rodziny pobierał jakiekolwiek świadczenia z kraju zatrudnienia ojca dziecka; - art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 7, 77 oraz 107 K.p.a., przez ich niewłaściwe zastosowanie i zaniechanie wnikliwej kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz oddalenie skargi, pomimo że w toku postępowania administracyjnego nie zastosowano norm wynikających z przywołanych przepisów, a nadto nie uzasadniono w sposób dostatecznie jasny przyczyn uchylenia decyzji przez organ, szczególnie nie odniesiono się do kwestii pobierania świadczenia przez ojca dziecka, jakiego rodzaju świadczenia pobierał i kiedy nastąpił zbieg świadczeń; - art. 145 § 1 pkt lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r. poz.1369 – obecnie Dz. U. z 20118 r. poz. 1302 - dalej jako "P.p.s.a.") poprzez nieuwzględnienie skargi pomimo stwierdzenia wprost w uzasadnieniu wyroku naruszenia przepisów postępowania - art. 107 K.p.a, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - to jest braku dostatecznie jasnych przyczyn uchylenia decyzji. W uzasadnieniu podniósł, że Sąd zaniechał wnikliwej kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz oddalił skargę, pomimo że w toku postępowania administracyjnego nie zastosowano norm wynikających z przywołanych przepisów K.p.a. oraz materialnych. Wskazał, że ustalenie o podlegania ustawodawstwu, o którym mowa w art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, należy rozumieć jako konieczność wskazania na przepis, który wyraźnie predestynuje pracownika przybywającego z innego Państwa Członkowskiego jako świadczeniobiorcę albo też jako konieczność wskazania aktu (rozstrzygnięcia, czynności) organu lub instytucji państwa obcego, która przyznała świadczenie zagraniczne wskutek skonkretyzowania takiego właśnie przepisu. Niezbędnym jest przy tym ustalenie, od kiedy w realiach danej sprawy wchodzą w grę przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Podkreślił, że warunkiem stosowania art. 30 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 23a ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych jest jednoznaczne ustalenie, czy i jakie świadczenia rodzinne zostały przyznane i wypłacone w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w okresie, za który polskie organy wypłaciły świadczenia rodzinne. Powołał treść art. 107 K.p.a. wskazując, że treść uzasadnienia decyzji administracyjnej winna obrazować, szczegółowy tok rozumowania organu, które doprowadziło do wydania konkretnego rozstrzygnięcia, oraz wskazywać i wyjaśniać przesłanki faktyczne, jakimi kierował się organ, podejmując konkretne rozstrzygnięcie. Tymczasem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie ma żadnych wyjaśnień dlaczego organ przyjął, że w tym samym okresie skarżąca pobierała świadczenia zarówno z kraju zamieszkania, jak i z kraju pracy ojca dziecka. Nie ma żadnego wyjaśnienia, ani wskazania, czy doszło do zbiegu pobieranych świadczeń, czy też nie - i na jakiej podstawie organ przyjął, że doszło. Ponadto, brak jest wskazania, czy ojciec dziecka faktycznie pobierał świadczenia rodzinne tożsame ze świadczeniami pobieranymi przez skarżącą oraz jaka była ich wysokość. Zdaniem skarżącego kasacyjnie Sąd Wojewódzki zaniechał wnikliwej kontroli legalności zaskarżonej decyzji, pomimo że w toku postępowania administracyjnego nie zastosowano norm wynikających z przepisów K.p.a. (art. 7 oraz 77 K.p.a.), nadto nie uzasadniono w sposób dostatecznie jasny przyczyn uchylenia decyzji przez organ, szczególnie nie odniesiono się do kwestii pobierania świadczenia przez ojca dziecka, jakiego rodzaju świadczenia pobierał i kiedy nastąpił zbieg świadczeń. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Granice te wyznaczają kierunek postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W okolicznościach rozpatrywanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził występowania przesłanek nieważności postępowania, o których mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a., wobec czego przeszedł do oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, jakkolwiek rozpoznanie wszystkich podniesionych w niej zarzutów na obecnym etapie nie jest możliwe. Przede wszystkim wskazać należy, że przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie było uchylenie decyzji Prezydenta Miasta S., uchylającej decyzję w sprawie zasiłku pielęgnacyjnego w związku z przebywaniem jednego z rodziców dziecka na terenie N. Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji organów obu instancji stanowiły przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 23a ust. 2 tej ustawy, w przypadku przebywania członka rodziny poza granicami Polski w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego po wydaniu przez organ właściwy decyzji przyznającej świadczenia rodzinne, organ właściwy występuje do marszałka województwa o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Z kolei, w myśl art. 23a ust. 5 tej ustawy, w przypadku gdy marszałek województwa ustali, że w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla decyzję przyznającą świadczenia rodzinne, od dnia w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, w którym przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, mają zastosowanie. Stosownie natomiast do art. 25 ust. 1ustawy o świadczeniach rodzinnych w przypadku wystąpienia zmian w liczbie członków rodziny, uzyskania dochodu lub innych zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, w tym na wysokość otrzymywanych świadczeń, osoba, o której mowa w art. 23 ust. 1, jest obowiązana do niezwłocznego powiadomienia o tym organu właściwego wypłacającego świadczenia rodzinne. Zgodnie zaś z art. 155 K.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Biorąc pod uwagę powyższe regulacje wskazać należy, że dla ustalenia czy zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Prezydenta Miasta S. z dnia [...] stycznia 2016 r. są prawidłowe, należy przede wszystkim ustalić jaki miała charakter oraz na jakiej podstawie prawnej została wydana decyzja z dnia [...] lipca 2013 r., którą organ pierwszej instancji uchylił decyzję przyznającą zasiłek pielęgnacyjny. Analiza przedstawionych Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu akt sprawy wskazuje, że dokonując oceny zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji oraz wydając zaskarżony wyrok, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie nie dysponował w tej sprawie ww. decyzją. W aktach administracyjnych sprawy brak jest ponadto wniosku E. S., który rzekomo stanowił podstawę do jej wydania. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego brak tych materiałów dokumentacyjnych, uniemożliwia prawidłową kontrolę zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Ani bowiem Sąd Wojewódzki ani organ administracji nie mogły w sposób bezsporny ustalić czy w sprawie miał zastosowanie art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, skoro niemożliwa jest jednoczesna kontrola decyzji o uchyleniu orzeczenia przyznającego zasiłek pielęgnacyjny. Mając niekompletne akta administracyjne nie sposób bowiem jednoznacznie stwierdzić, jaki był charakter oraz podstawa prawa uchylonej przez Prezydenta Miasta S. decyzji z dnia [...] lipca 2013 r. Z treści uzasadnień zaskarżonych w niniejszej sprawie decyzji domyślać się można jedynie, że podstawą jej wydania był wniosek E. S., że rezygnuje ona w trybie art. 155 K.p.a. z pobierania zasiłku pielęgnacyjnego na rzecz syna w związku ze zmianą sytuacji rodzinnej. W aktach brak jest jednak zarówno samej decyzji jak i ww. wniosku, na który powołują się organy obu instancji. W tym miejscu podnieść należy, że stosownie do art. 133 § 1 P.p.s.a., sąd administracyjny wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. W myśl zaś art. 62 pkt 1 P.p.s.a, Przewodniczący wydziału lub wyznaczony sędzia zarządza skompletowanie akt niezbędnych do rozpoznania sprawy, a w razie potrzeby także innych dowodów. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchybił wskazanej dyrektywie orzekając w niniejszej sprawie na podstawie niekompletnych akt administracyjnych. Orzekanie na podstawie akt sprawy nie oznacza bowiem podejmowania rozstrzygnięcia w oparciu o przekazane przez organ akta, lecz o wszystkie materiały, w oparciu o które rozstrzygnięcie podjął ten organ. Jeżeli zatem z lektury akt sprawy wynika, że przekazane Sądowi akta nie są pełne, to obowiązkiem Sądu jest wezwanie do ich uzupełnienia przed wydaniem wyroku. Jak zauważa się w literaturze, na podstawie akt sprawy sąd administracyjny ocenia, czy zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy jest pełny, czy został prawidłowo zebrany oraz czy jest wystarczający do ustalenia stanu faktycznego sprawy i wydania aktu administracyjnego. W razie zatem, gdyby organ administracji nie przedłożył sądowi pełnych akt sprawy (co powinno wynikać z tych akt) sąd wojewódzki nie powinien orzekać w sprawie, lecz powinien wezwać organ administracyjny do uzupełnienia akt sprawy. Jeżeli tego nie uczyni, wydany wyrok nie będzie zgodny z prawem (zob. K. Radzikowski, Orzekanie przez sąd administracyjny na podstawie akt sprawy, ZNSA 2009, nr 2, s. 50-61). Stanowisko powyższe jest tym bardziej uzasadnione, że w sprawie niniejszej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, za częściowo zasadny podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 107 K.p.a. wskazując, że Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pominęło wiele elementów, które dla prawidłowości uzasadnienia winny być w nim zawarte. Zauważając tego typu uchybienie przy niekompletnym materiale dowodowym niemożliwe jest, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonanie prawidłowej kontroli i ustalenie, czy w sprawie niniejszej rzeczywiście zastosowanie miał art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Co za tym idzie niemożliwe jest ustalenie czy Sąd I instancji oraz organy orzekające w sprawie dokonały stosownej kontroli w tym zakresie. W związku z powyższym za uzasadniony uznać należało zarzut naruszenia art. 145 §1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a. Słusznie bowiem podnosi skarżący kasacyjnie, że w sprawie niniejszej brak jest dostatecznie jasnych przyczyn uchylenia decyzji z dnia [...] lipca 2013 r., która przecież orzekała o uchyleniu decyzji o przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego na rzecz A. S. Rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie ponownie przeanalizuje zebrany w sprawie materiał dowodowy i uzupełni akta o brakujące dokumenty tj. wniosek E. S. oraz decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] lipca 2013 r., a następnie biorąc pod uwagę całość materiału dowodowego przeanalizuje wydane w sprawie rozstrzygnięcia organu z uwzględnieniem dostrzeżonych uchybieniem dotyczących naruszenia art. 107 K.p.a. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 §1 i art. 203 pkt 1 P.p.s.a. orzekł jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło