I SA/Gl 1020/17
WyrokWSA w Gliwicach2018-01-10
Skład orzekający: Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Sędzia WSA Dorota Kozłowska (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, wniesione po upływie terminu do ich zgłoszenia lub uzupełnione o nowe podstawy, mogą być przedmiotem rozpatrzenia przez organ egzekucyjny i organ nadzoru?Ratio decidendi
Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym stanowią zamknięty katalog sytuacji i mogą być wnoszone w ściśle określonym terminie. Po upływie tego terminu nie jest dopuszczalne zgłaszanie nowych zarzutów ani uzupełnianie już wniesionych o nowe podstawy faktyczne lub prawne. Organy egzekucyjny i nadzoru nie są uprawnione do rozpatrywania zarzutów zgłoszonych po raz pierwszy w późniejszym etapie postępowania, w tym w zażaleniu.Stan faktyczny
Skarżący M. B. kwestionował postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. o uznaniu za nieuzasadniony zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Zarzut dotyczył nieistnienia obowiązku zapłaty opłaty abonamentowej, który skarżący podnosił, ponieważ sprzedał mieszkanie, w którym rzekomo używano odbiorników RTV. Organy administracji uznały zarzut za nieuzasadniony, wskazując na wiążące stanowisko wierzyciela (Poczty Polskiej S.A.) oraz brak dowodów wyrejestrowania odbiorników przez skarżącego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędziowie WSA Wojciech Gapiński, Dorota Kozłowska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. (dalej: organ nadzoru) postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r . Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257, dalej: K.p.a.), art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1 i § 4 pkt 1 oraz art. 34 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1201, dalej: ustawa egzekucyjna, u.p.e.a.), po rozpoznaniu zażalenia M. B. (dalej: zobowiązany, skarżący) na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. (dalej: organ egzekucyjny) z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadniony zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 12 października 2015 r. o nr [...], wystawionego przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S. A. (dalej: wierzyciel, Poczta Polska S.A.), obejmującego należności z tytułu opłaty abonamentowej, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego.
Przedmiotowe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 12 października 2015 r. wierzyciel wystawił wobec zobowiązanego tytuł wykonawczy o nr [...] obejmujący należności z tytułu opłaty abonamentowej za okres od stycznia 2010 r. do lutego 2015 r. Pismem z dnia 12 października 2015 r. wierzyciel przesłał tytuł wykonawczy do organu egzekucyjnego, który w dniu 26 października 2015r. nadał mu klauzulę o skierowaniu do egzekucji.
Zawiadomieniem z dnia 19 lipca 2016 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę zobowiązanego. Zawiadomienie o zajęciu zostało doręczone zobowiązanemu w dniu 26 lipca 2016 r. wraz z odpisem tytułu wykonawczego .
Pismem z dnia 28 lipca 2016 r., nadanym w placówce pocztowej tego samego dnia, określonym jako skarga na zajęcie wynagrodzenia za pracę oraz wystawiony tytuł wykonawczy, zobowiązany zgłosił zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej w oparciu o przepis art. 33 § 1 pkt 1 ustawy egzekucyjnej - nieistnienie obowiązku. Zobowiązany podniósł, że w związku z dokonanym zajęciem oraz wystawionym tytułem wykonawczym, Poczta Polska S. A. wprowadziła w błąd organ egzekucyjny w zakresie braku płatności opłaty abonamentowej. Zobowiązany wskazał, iż wszelkie opłaty wskazane w tytule wykonawczym dotyczą mieszkania znajdującego się w B. przy ul. [...]. Mieszkanie to zostało przez niego sprzedane w 2000 r., po sprzedaży wymeldował się z mieszkania wraz
z rodziną. Zatem mieszkanie to nie jest jego własnością a wraz ze sprzedażą kupujący przejęli prawa i obowiązki względem lokalu. Nie ma on więc żadnych praw względem tego lokalu oraz nie może odpowiadać za nierzetelność lokatorów zajmujących to mieszkanie. Z związku z tym nie ma on obowiązku opłacenia należności wskazanych przez Pocztę Polską czy Urząd Skarbowy w T..
Postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2016 r. organ egzekucyjny zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o tytuł wykonawczy o nr [...]. I zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska
w przedmiocie zgłoszonego przez zobowiązanego zarzutu.
Wierzyciel postanowieniem z dnia 22 września 2016 r. nr [...] uznał zgłoszony przez zobowiązanego zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej za nieuzasadniony.
Zobowiązany złożył zażalenie na postanowienie wierzyciela. Postanowieniem z dnia 11 maja 2017 r. nr [...] wierzyciel utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia 22 września 2016 r.
Organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 14 czerwca 2017 r. uznał zarzut zgłoszony przez zobowiązanego na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 ustawy egzekucyjnej, dotyczący nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym za nieuzasadniony.
Zobowiązany złożył zażalenie na powyższe postanowienie organu egzekucyjnego. Zobowiązany podniósł, że nie może być karany za "osoby obce", które posiadają odbiorniki RTV w mieszkaniu znajdującym się w B. przy ul. [...]. Natomiast odnosząc się do przepisu art. 33 ustawy egzekucyjnej zarzucił także: przedawnienie, które wystąpiło w toku postępowaniu, błąd co do osoby zobowiązanego oraz brak upomnienia zgodnie z art. 15 § 1 ustawy. Zobowiązany podkreślił, iż wraz z wyprowadzeniem się dokonał wyrejestrowania odbiornika RTV oraz poinformował wierzyciela o zmianie adresu zamieszkania. Wskazał, iż ten aspekt jest przez wierzyciela pomijany, który twierdzi, iż nie dokonał on formalności związanych z wyrejestrowaniem odbiornika RTV, a być może zniszczył dokumenty z tym związane, aby móc żądać zapłaty.
Organ nadzoru postanowieniem z dnia 21 lipca 2017 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego.
Organ nadzoru wskazał, że zgodnie z art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków
o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Skoro zaś organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela w zakresie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 ustawy egzekucyjnej, to nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia podstaw do uwzględniania zarzutu i badania w tym trybie stanowiska wierzyciela. Zobowiązany zgłosił zarzut na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 ustawy egzekucyjnej, wskazując nieistnienie obowiązku.
Organ nadzoru odwołał się do stanowiska wierzyciela, który postanowieniem
z dnia 22 września 2016 r. uznał zarzut za nieuzasadniony. Wierzyciel wyjaśnił, że obowiązki związane z rejestracją odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz uiszczaniem opłat za ich użytkowanie mają swoje źródło w przepisach ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1204
z późn. zm.). Przepisy tej ustawy nakładają na posiadaczy odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych obowiązek rejestrowania używanych odbiorników oraz uiszczania opłaty abonamentowej począwszy od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego. Wierzyciel wyjaśnił, że fakt korzystania
z odbiorników RTV nie jest związany z prawem własności lokalu czy samego odbiornika RTV. Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa do dnia poprzedzającego zgłoszenie wyrejestrowania lub do miesiąca, w którym dopełniono w placówce Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych, bądź uzyskano zwolnienie z mocy prawa na podstawie przepisów ustawy z dnia 23 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1324). Wierzyciel stwierdził, iż rejestracja odbiornika telewizyjnego używanego pod adresem: [...] B. ul. [...], zgłoszona została na zobowiązanego. Po zgłoszeniu rejestracji została wydana książeczka opłat RTV
o numerze "[...]", stanowiąca dowód zarejestrowania odbiornika. Następnie
w chwili wejścia w życie przepisów rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych
i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342) zobowiązanemu został przyporządkowany indywidualny numer identyfikacyjny abonenta "[...]", który zastąpił dowód zarejestrowania w formie imiennej książeczki opłat "[...]". Wierzyciel, odnosząc się do okoliczności podnoszonej przez zobowiązanego, że nie mieszka on pod adresem: B. ul. [...], wyjaśnił, iż w przypadku zmiany miejsca zamieszkania, użytkownik odbiornika RTV ma obowiązek zgłosić ten fakt i po zaktualizowaniu danych adresowych kontynuować obowiązek uiszczania opłat abonamentowych. Jeżeli w nowym miejscu zamieszkania użytkownik nie korzysta
z odbiornika RTV zobowiązany jest dopełnić w urzędzie pocztowym formalności związanych z wyrejestrowaniem odbiornika RTV. I tak zgodnie z treścią § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U.
z 2013 r. poz. 1676), użytkownik odbiorników niezwłocznie powiadamia operatora wyznaczonego o zmianie danych zawartych w zgłoszeniu, o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników, o którym mowa w § 9, oraz
o zaprzestaniu używania odbiorników, przez złożenie w placówce pocztowej zgłoszenia wypełnionego w części dotyczącej zmiany danych wraz z podaniem indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownika lub z wykorzystaniem strony internetowej operatora wyznaczonego do wypełnienia zgłoszenia.
Wierzyciel wskazał także, że w okresie poprzedzającym zmiany związane
z wejściem w życie przepisów rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. użytkownik winien był niezwłocznie powiadomić właściwą placówkę Poczty Polskiej S.A., poprzez złożenie "Formularza zgłoszenia zmiany danych". (zgodnie z treścią § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych
i telewizyjnych, obowiązującego do dnia 31 grudnia 2013 r.). Wcześniej, zgodnie z § 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. (Dz.U. z 2005 r. Nr 141, poz. 1190), zmianę danych zawartych we wniosku rejestracyjnym należało zgłosić w terminie 7 dni od powstania zmiany na odcinku "Z" lub "W" stanowiącym integralną część obowiązujących wówczas książeczek radiofonicznych. Powyższe rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 70, poz. 338). Wierzyciel podkreślił, iż przepisy każdego z powołanych wyżej aktów prawnych nakładały na abonenta obowiązek powiadomienia właściwej placówki Poczty Polskiej (obecnie Poczty Polskiej S. A.) o zmianie nazwiska, nazwy lub firmy, miejsca zamieszkania, siedziby, miejsca używania odbiorników, zagubienia lub zniszczenia dowodu rejestracji, czy o fakcie zaprzestania używania odbiorników. Zatem, jeżeli abonent nie dokona skutecznego prawnie wyrejestrowania odbiorników, to zobowiązany jest do uiszczania opłat abonamentowych. Wierzyciel stwierdził, iż nie dysponuje dokumentem stanowiącym o dopełnieniu przez zobowiązanego
w urzędzie pocztowym formalności związanych z wyrejestrowaniem odbiornika telewizyjnego.
Organ nadzoru wskazał, że stanowisko wierzyciela jest ostateczne. Wierzyciel po ponownym rozpoznaniu sprawy w wyniku wniesionego przez zobowiązanego zażalenia postanowieniem z dnia 11 maja 2017 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia 22 września 2016 r., podtrzymując stanowisko w nim zawarte. Ponadto wierzyciel podał, że zobowiązany został powiadomiony o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników RTV. Zawiadomienie to zostało przesłane do zobowiązanego w dniu 10 września 2008 r. Zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, które weszły w życie z dniem 13 grudnia 2007 r. Poczta Polska S.A. została zobowiązana do nadania z urzędu posiadaczom imiennych książeczek radiofonicznych (w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia), indywidualnych numerów identyfikacyjnych i powiadomienia użytkowników o wprowadzonej zmianie. W myśl przepisów tego rozporządzenia, dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej stanowiły dowód zarejestrowania nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia. Niemniej nie oznacza to, iż w niniejszej sprawie nie ma dowodu zarejestrowania odbiorników przez zobowiązanego , bowiem takim dowodem jest obecnie, w stosunku do abonentów, który byli zarejestrowani, zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Wierzyciel wskazał, iż prawodawca w przepisach rozporządzenia nie posłużył się pojęciem "doręczenia" lecz "przesłania" zawiadomienia. W związku
z tym, przesyłając bez potwierdzenia odbioru zawiadomień, Poczta Polska S.A. wykonała obowiązek zawiadomienia użytkowników (posiadaczy książeczek opłat RTV) o nadaniu indywidualnych numerów identyfikacyjnych. Wierzyciel podkreślił, że nie odnotował zwrotu przesyłki listowej zawierającej zawiadomienie, co pozwalało przyjąć, iż zostało skutecznie odebrane ze skrzynki pocztowej. Tylko w przypadku zwrotu przesyłki do wierzyciela zobowiązany mógłby dowodzić, iż nie doszło do skutecznego zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego.
Organu nadzoru stwierdził, że prawidłowe jest postanowienie organu egzekucyjnego z dnia 14 czerwca 2017 r., który uznał wniesiony zarzut nieistnienia obowiązku za nieuzasadniony. Organ egzekucyjny wydał postanowienie zgodnie
z art. 34 ustawy egzekucyjnej, tj. po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w przedmiocie zgłoszonego zarzutu, a także wtedy, gdy postanowienie wierzyciela w tej sprawie było ostateczne. Organ egzekucyjny w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia przytoczył wiążące stanowisko wierzyciela w zakresie zarzutu zgłoszonego na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 ustawy egzekucyjnej. Organ egzekucyjny będąc związany stanowiskiem wierzyciela w zakresie istnienia obowiązku, nie był uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia podstaw do uwzględniania zarzutu i badania w tym trybie stanowiska wierzyciela. Organ nadzoru wyjaśnił, że także nie jest do tego uprawniony.
Na koniec, odnosząc się do podniesionych przez zobowiązanego w zażaleniu nowych zarzutów: przedawnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), błędu co do osoby zobowiązanego (art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a.), braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej (art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a.), organ nadzoru wyjaśnił, że zobowiązany pismem z dnia 28 lipca 2016 r. zgłosił zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, ograniczając je do zakwestionowania istnienia obowiązku (na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.) i wyznaczając tym samym zakres ich rozpoznania. Skoro zatem zobowiązany w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego, zgłosił tylko zarzut nieistnienia obowiązku to zarówno wierzyciel jak
i organ egzekucyjny nie byli uprawnieni odnieść się do innych podstaw zarzutów określonych w przepisie art. 33 § 1 u.p.e.a. Zgodnie bowiem z poglądem przyjętym w piśmiennictwie, jak i w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, zobowiązany nie może po upływie siedmiodniowego terminu do wniesienia zarzutów uzupełniać zgłoszonych zarzutów, powołując ich nowe podstawy, dlatego organ nadzoru nie jest uprawniony do rozpatrywania zarzutów zgłoszonych po raz pierwszy przez zobowiązanego w zażaleniu na postanowienia organu egzekucyjnego.
W skardze, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Gliwicach, skarżący nie sformułował konkretnych zarzutów. Niemniej zakwestionował postanowienie organu nadzoru i wniósł o rozpoznanie sprawy
w całości.
Skarżący podniósł, że pomimo złożenia zażalenia, nie zostało ono rozpoznane w prawidłowy sposób przez żadną jednostkę. Zgodnie z przepisem art. 33 § 1 ustawy egzekucyjnej organy tuszują wiele błędów popełnionych w tej sprawie, tj. pkt 1, 3, 4, 6 i 7 ww. przepisu. Skarżący zaznaczył, iż swoje stanowisko szczegółowo zawarł
w zażaleniu na postanowienie organu egzekucyjnego z dnia 14 czerwca 2017 r., które w pełni podtrzymuje, uznając je za część uzasadnienia skargi. Wskazał, że wszelkie czynności, których niedopełnienie zarzuca mu wierzyciel zostały przez niego wykonane. Nie zgadzając się z treścią wydanego przez organ nadzoru postanowienia wskazał, że nie do przyjęcia jest informacja, że nie może "po pierwszym zażaleniu" składać wniosków oraz dowodów na nowych podstawach, które pojawiły się po wydaniu przez wierzyciela drugiego rozstrzygnięcia.
W odpowiedzi na skargę organ nadzoru wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy).
Stwierdzenie zatem, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane
z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369
z późn. zm. - dalej P.p.s.a.)
Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (który w sprawie nie ma zastosowania). Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że Sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Postanowienie organu nadzoru nie zawiera uchybień, które mogłyby uzasadniać wyeliminowanie go z obrotu prawnego.
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym stanowią swoisty środek zaskarżenia przysługujący zobowiązanemu, różniący się od odwołania w ogólnym postępowaniu administracyjnym oraz
w postępowaniu podatkowym. Przepis art. 33 § 1 u.p.e.a. przewiduje zamknięty katalog sytuacji, które mogą być podstawą do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Podstawą zarzutu może być tylko:
1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku
z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;
4) błąd co do osoby zobowiązanego;
5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;
8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.
Skarżący pismem datowanym na dzień 28 lipca 2016 r. wniósł do organu egzekucyjnego zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego podnosząc jedynie zarzut nieistnienie obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.).
Zarzuty mogą być wnoszone w terminie siedmiu dni od pouczenia zobowiązanego o prawie zgłoszenia zarzutów (art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.). Orzecznictwo sądowe, podkreślając rangę dotrzymania terminu do wniesienia zarzutów i ich petryfikacji, wskazuje, że po upływie terminu do wniesienia zarzutów nie jest dopuszczalne zgłaszanie nowych zarzutów lub uzupełnianie zarzutów już wniesionych o nowe podstawy faktyczne lub prawne (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FSK 2615/10, LEX nr 1410622; z dnia 6 marca 2012 r., sygn. akt II FSK 1441/10, LEX nr 1424264; z dnia 1 września 2011 r., sygn. akt II FSK 407/10, LEX nr 954961; z dnia 26 sierpnia 2011 r., sygn. akt II FSK 474/10, LEX nr 1068722). Zobowiązany nie może także zgłosić nowych podstaw zarzutów w toku postępowania w sprawie stanowiska wierzyciela wobec zarzutów oraz ewentualnego postępowania zażaleniowego, nawet jeżeli "nowe" podstawy zarzutu nie mogły być zgłoszone w terminie, w tym czasie bowiem jeszcze nie istniały (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie z dnia 16 marca 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 2485/04, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; Piotr Przybysz, Postępowanie Egzekucyjne w Administracji, Warszawa 2015 r., s. 200).
Rację należy więc przyznać organowi nadzoru, który nie mógł rozpatrzyć zarzutów zgłoszonych po raz pierwszy przez skarżącego w zażaleniu na postanowienie organu egzekucyjnego. Jak już Sąd wyjaśnił, na gruncie postępowania egzekucyjnego w administracji wykluczone jest w późniejszym czasie składanie nowych zarzutów oraz uzupełnianie zarzutów wniesionych w terminie (zob. także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2016 r., sygn. akt II FSK 3259/13, LEX nr 2036528). W uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku wskazana, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są specyficznym środkiem zaskarżenia. Są one środkiem prawnym przysługującym zobowiązanemu w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego a nie w jego toku. Wynika to wprost z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., który to przepis zakreśla zobowiązanemu do zgłoszenia takich zarzutów siedmiodniowy termin liczony od dnia doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego. Zobowiązany nie może po upływie terminu do wniesienia zarzutów ich uzupełniać, powołując nowe podstawy, gdyż zarzuty takie są spóźnione i nie podlegają rozpatrzeniu.
Z powyższych względów także podniesione w skardze nowe zarzuty nie mogą być przedmiotem rozważań i oceny Sądu.
Zarówno organ egzekucyjny jak i organ nadzoru wydając rozstrzygnięcia stosownie do treści art. 34 § 1 u.p.e.a. uwzględniły stanowisko wierzyciela, które było dla nich wiążące.
W tym miejscu trzeba wyjaśnić, że pomimo tego, iż aktualne brzmienie art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. wyłącza skargę na postanowienia wierzyciela, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu, to ich kontrola przez sąd administracyjny jest realizowana w razie wniesienia skargi na postanowienie organu nadzoru. Skoro bowiem postanowienie zawierające wypowiedź wierzyciela jest wiążące dla organu egzekucyjnego i stanowi niezbędny element postanowienia tego organu w sprawie zgłoszonych zarzutów, to przy sądowej ocenie postanowienia organu egzekucyjnego i organu nadzoru nie można oderwać się od oceny zgodności z prawem stanowiska wierzyciela, które wiążąco oddziałuje na postanowienie organu egzekucyjnego.
Zarysowany powyżej zakres kognicji sądu administracyjnego, umożliwiający sądowi również kontrolę legalności postanowień wierzyciela daje się wyprowadzić
z art. 135 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Ocena przez sąd administracyjny zaskarżonego postanowienia wymaga zatem odniesienia się do sprawy w pełnym zakresie, a więc z uwzględnieniem okoliczności i rozstrzygnięć poprzedzających wydanie zaskarżonego postanowienia, zwłaszcza w sytuacji, gdy występuje między nimi bezpośredni związek, czy wręcz zależność polegająca na tym, że wypowiedź wierzyciela jest wiążąca dla organu egzekucyjnego i organu nadzoru.
Wierzyciel postanowieniem z dnia 22 września 2016 r. nr [...] uznał zgłoszony przez zobowiązanego zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej za nieuzasadniony. Następnie na skutek złożonego przez skarżącego zażalenia wierzyciel postanowieniem z dnia 11 maja 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia 22 września 2016 r.
Wierzyciel w wydanych postanowieniach wyjaśnił obowiązki związane
z rejestracją odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz uiszczaniem opłat za ich użytkowanie, wynikające z ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych. Podkreślił, że fakt korzystania z odbiorników RTV nie jest związany z prawem własności lokalu czy samego odbiornika RTV. Wierzyciel stwierdził, iż odbiornik telewizyjny używany pod adresem: [...] B. ul. [...] został zarejestrowany na skarżącego. Po zgłoszeniu rejestracji została mu wydana książeczka opłat RTV o numerze "[...]", która stanowiła dowód zarejestrowania odbiornika. Następnie w chwili wejścia w życie przepisów rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych skarżącemu został przyporządkowany indywidualny numer identyfikacyjny abonenta "[...]", który zastąpił dowód zarejestrowania w formie imiennej książeczki opłat "[...]". Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników RTV zostało przesłane do skarżącego w dniu 10 września 2008 r. Wierzyciel odnosząc się do okoliczności podnoszonej przez skarżącego, że nie mieszka on pod wskazanym powyżej adresem, wyjaśnił, że w przypadku zmiany miejsca zamieszkania, użytkownik odbiornika RTV ma obowiązek zgłosić ten fakt i po zaktualizowaniu danych adresowych kontynuować obowiązek uiszczania opłat abonamentowych. Jeżeli w nowym miejscu zamieszkania użytkownik nie korzysta z odbiornika RTV ma obowiązek dopełnić w urzędzie pocztowym formalności związanych
z wyrejestrowaniem odbiornika RTV. Skarżący nie przedstawił żadnego dokumentu potwierdzającego dopełnienie formalności związanych z wyrejestrowaniem odbiornika telewizyjnego. Natomiast w dokumentacji wierzyciela brak jest dokumentu świadczącego o wyrejestrowaniu przez skarżącego odbiornika telewizyjnego.
Stanowisko wierzyciela zawarte w wydanych przez niego postanowieniach należy uznać za prawidłowe. Wierzyciel zbadał wyczerpująco zarzut podniesiony przez skarżącego – nieistnienie obowiązku
Należy podkreślić, że Poczta Polska S.A, nie anulowała zgłoszonych przez użytkowników wcześniejszych wniosków rejestracyjnych, ani też nie dokonała
z urzędu ponownej rejestracji posiadanych przez użytkowników odbiorników RTV, a jedynie zgodnie z obowiązkiem nałożonym na mocy § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342) zastąpiła imienną książeczkę opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Trzeba także wskazać, że w myśl § 5 ust. 2 zdanie drugie powyższego rozporządzenia Poczta Polska była zobowiązana wyłącznie do powiadomienia użytkowników o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, poprzez przesłanie zawiadomienia w formie wzoru, stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia. Przywołany przepis mówi zatem o "powiadomieniu" użytkowników, a więc przesłanie przez Pocztę Polską zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru),na prawidłowy adres abonenta czyniło zadość wymogom określonym we wskazanym wyżej przepisie rozporządzenia. Poczta Polska nie odnotowała zwrotu przesyłki listowej zawierającej zawiadomienie, co pozwoliło na przyjęcie, że zostało ono skutecznie przesłane skarżącemu.
Sąd wskazuje także, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się już pogląd, że dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia. Prawodawca nakazał bowiem operatorowi przesłanie, a nie doręczenie stronie powiadomienia. (np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 października 2014 r., sygn. akt I SA/GI 518/14).
Skarżący, wnosząc zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § pkt 1 u.p.e.a.), winien przedstawić dowody potwierdzające, że ten obowiązek nie istnieje.
W rozpoznawanej sprawie wymagałoby to przedłożenia dowodu wyrejestrowania odbiornika. Takiego dowodu jednak skarżący nie przedstawił, podobnie jak dowodu, że poinformował wierzyciela o zmianie swojego miejsca zamieszkania, podnosząc, że takie dokumenty przechowuje się przez 5 lat, a ten czas już upłynął.
Zdaniem Sądu, to na skarżącym ciąży obowiązek wykazania okoliczności znoszących powstały uprzednio obowiązek w zakresie uiszczenia opłat abonamentowych. Choć w Kodeksie postępowania administracyjnego nie została zdefiniowana problematyka prawna ciężaru dowodu, to zgodnie przyjmuje się, że ciężar dowodu ciąży na tym, kto z danego stanu wywodzi korzystne dla siebie skutki. Konstrukcja powołanych wyżej regulacji prawnych, nakładających na abonenta obowiązek powiadomienia o zaprzestaniu używania odbiornika przesądza
o obowiązku wykazania dokonania tegoż powiadomienia przez skarżącego.
Sąd podziela w pełni pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Gliwicach wyrażony w wyroku z dnia 20 stycznia 2016 r., sygn. akt I SA/Gl 927/15, że regulacja dotycząca opłat abonamentowych, która obowiązek ich wnoszenia wiąże wyłącznie z zarejestrowaniem odbiornika, nakazuje przechowywać taki dokument, gdyż wierzyciel ma prawo dochodzić zaległych nieprzedawnionych opłat w czasie nieograniczonym, limitowanym wyłącznie terminem początkowym wyznaczonym datą rejestracji odbiornika. Wyrejestrowanie odbiornika jest zatem okolicznością kluczową dla bytu prawnego zaległych opłat abonamentowych i w interesie skarżącego było zabezpieczenie dowodu umożliwiającego wykazanie tej okoliczności.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło