VI SA/Wa 1868/17
WyrokWSA w Warszawie2018-01-11
Skład orzekający: Marzena Milewska - Karczewska, Izabela Głowacka - Klimas, Pamela Kuraś - Dębecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił podmiot odpowiedzialny za naruszenie przepisów ustawy o bezpieczeństwie morskim, polegające na używaniu jachtu rekreacyjnego do celów komercyjnych bez spełnienia wymogów dla jachtów komercyjnych, oraz czy prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe i uzasadnił nałożoną karę pieniężną?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji nieprawidłowo ustaliły podmiot odpowiedzialny za naruszenie przepisów ustawy o bezpieczeństwie morskim. Brak wystarczającego wyjaśnienia wątpliwości co do tego, czy skarżąca, czy też inny podmiot (Klub Żeglarski) był organizatorem rejsu, narusza zasady praworządności i pogłębiania zaufania do organów państwa. Ponadto, organy nie przeprowadziły należytego postępowania dowodowego w celu ustalenia stanu faktycznego oraz nie uzasadniły prawidłowo nałożonej kary pieniężnej, co stanowi naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na A. Sp. z o.o. za używanie jachtu rekreacyjnego do celów komercyjnych bez spełnienia wymogów dla jachtów komercyjnych. Skarżąca twierdziła, że organizatorem rejsu był inny podmiot – [...] Klub Żeglarski, któremu nieodpłatnie udostępniła jacht. Organy administracji uznały skarżącą za odpowiedzialną, opierając się na umowach z uczestnikami rejsu i dokumentacji jachtu. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego, nieprawidłowe ustalenie strony postępowania oraz brak uzasadnienia nałożonej kary.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Milewska - Karczewska Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas (spr.) Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Protokolant st. sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej na rzecz A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, z późn. zm.), dalej: "kpa", po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o. (skarżąca, strona, armator) od decyzji Dyrektora Urzędu Morskiego w [...] z dnia [...] listopada 2016 r. nr: [...] w sprawie wymierzenia kary w wysokości 5 000 zł wobec [...] Sp. z o.o. - armatora jachtu [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Do wydania przedmiotowej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] listopada 2016 r. Dyrektor Urzędu Morskiego w [...] wydał decyzję którą wymierzył karę w wysokości 5 000 zł armatorowi jachtu [...] - [...] Sp. z o.o.
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że w dniu [...] lutego 2016 r. do Urzędu Morskiego w [...] wpłynęło pismo Pani J. D. dotyczące rejsu na jachcie [...], który odbył się w dniach [...].01.2016 - [...].01.2016 na trasie z [...] do [...]. W piśmie Pani D. wskazała na zły stan techniczny jednostki oraz zwróciła się z zapytaniem, czy jacht [...] posiada prawidłowe dokumenty bezpieczeństwa. Po analizie pisma Pani D. oraz sprawdzeniu dokumentów bezpieczeństwa dla jachtu [...] (Karta Bezpieczeństwa nr [...] jachtu [...] uprawniająca do żeglugi jako jacht żaglowy rekreacyjny) Dyrektor Urzędu Morskiego w [...], na podstawie art. 61 § 4 kpa wszczął postępowanie w sprawie naruszenia art. 110 ust. 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim (Dz. U. z 2016 r. poz. 281, z późn. zm.), dalej: "ustawa o bezpieczeństwie morskim", polegającego na używaniu jachtu [...] do prowadzenia działalności komercyjnej przez armatora [...] Sp. z o.o.
Biorąc pod uwagę zebrany materiał dowodowy w postępowaniu wyjaśniającym, Dyrektor Urzędu Morskiego w [...] ustalił, że jacht [...] został wpisany do Polskiego Rejestru Jachtów prowadzonego przez Polski Związek Żeglarski i otrzymał certyfikat jachtowy jachtu żaglowego rekreacyjnego (nr [...]).
Na podstawie pozytywnych wyników inspekcji (inspekcje nie wykazały nieprawidłowości pod kątem spełniania przez jacht wymagań dla jachtów rekreacyjnych) w dniu [...] kwietnia 2015 r. dla jachtu [...] została wystawiona Karta Bezpieczeństwa nr [...] uprawniająca do żeglugi jako jacht żaglowy rekreacyjny w żegludze międzynarodowej.
Pani J. D. oraz Panowie L. L., J. N. i P. K. zawarli umowy udziału w imprezie (rejs morski na trasie [...] - [...] w dniach [...].01 - [...].01.2016) z [...] Sp. z o.o. i przekazali opłatę za rejs, w wysokości 865 zł każdy, na rachunek bankowy [...] Sp. z o.o. W umowach będących w posiadaniu Dyrektora Urzędu Morskiego w [...] w nagłówku [...] Sp. z o.o. występuje jako "agent", jednakże w dalszej treści umów jest mowa o stanowiących integralną część umowy: "Warunkach uczestnictwa w imprezach turystycznych organizowanych przez [...] Sp. z o.o.". W ocenie organu I instancji strona nie przedstawiła dowodów potwierdzających przekazanie w nieodpłatne użytkowanie jachtu [...][...] Klubowi Żeglarskiemu, a podmiot ten nie występuje jako organizator w żadnych dokumentach będących w posiadaniu Dyrektora Urzędu Morskiego w [...]. Samo oświadczenie strony o przekazaniu jachtu [...] w nieodpłatne użytkowanie [...] Klubowi Żeglarskiemu Dyrektor Urzędu Morskiego w [...] organ I instancji uznał za niewystarczające i niedostatecznie udowodnione.
Organ pierwszej instancji stwierdził, że jacht [...] nie jest jachtem komercyjnym, nie posiada dokumentów uprawniających do uprawiania żeglugi jako jacht komercyjny i nie spełnia wymogów ustawy dotyczących jachtów komercyjnych. Karta Bezpieczeństwa nr [...] potwierdza spełnienie przez w/w jacht wymogów dotyczących jachtów rekreacyjnych. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że jednostka ta jako jacht rekreacyjny była używana do prowadzenia działalności polegającej na odpłatnym udostępnianiu statku (umowy na rejs morski na trasie [...][...]zawarte z: J. D., L. L., J. N. i P. K.), co stanowi naruszenie art. 110 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie morskim. Przepis ten wprowadza zakaz używania jachtu morskiego, który nie spełnia wymogów ustawy dotyczących jachtów komercyjnych, do prowadzenia działalności, polegającej na: odpłatnym przewozie osób, odpłatnym wykonywaniu rejsów szkoleniowych, odpłatnym udostępnianiu statku w celach połowu organizmów morskich na podstawie sportowego zezwolenia połowowego zgodnie z przepisami o rybołówstwie, odpłatnym udostępnianiu statku obsadzonego załogą, każdym innym odpłatnym udostępnianiu statku. Organ pierwszej instancji wskazał, że art. 127 ust. 1 pkt 6 ustawy o bezpieczeństwie morskim stanowi, że kto używa lub udostępnia jacht morski do prowadzenia działalności, o której mowa w art. 5 pkt 9, nie spełniając wymogów ustawy dotyczących jachtów komercyjnych, podlega karze pieniężnej do wysokości nieprzekraczającej dwudziestokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za rok poprzedzający, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" dla celów emerytalnych i rentowych.
Pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. [...] Sp. z o.o. wniosła do Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej odwołanie od decyzji Dyrektora Urzędu Morskiego w [...]. Odwołanie zostało wniesione w terminie.
W odwołaniu strona zaskarżyła w całości decyzję Dyrektora Urzędu Morskiego w [...].
Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie:
I. Przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.;
1. Art. 10 § 1 kpa i art. 61 § 4 kpa przez zaniechanie zawiadomienia [...] Klubu Żeglarskiego o wszczęciu postępowania z urzędu, w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej, co stanowi o nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, gdyż organizatorem rejsów i podmiotem, w imieniu którego umowy o rejs morski są zawierane, jest [...] Klub Żeglarski, a niezawiadomienie go o wszczęciu postępowania pozbawia stronę postępowania możliwości czynnego uczestnictwa i zgłaszania wniosków dowodowych w postępowaniu,
2. Art. 7 kpa i art. 77 § 1 kpa przez zaniechanie przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego, zmierzającego do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności przez zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego, którego wyniki mogłyby stanowić podstawę przyjętego przez organ stwierdzenia, że jacht [...] nie spełnia wymogów ustawy dotyczących jachtów komercyjnych, jak również przez zaniechanie podjęcia wszelkich działań zmierzających do wyjaśnienia, czy [...] Sp. z o.o. używa tego jachtu w celach komercyjnych i czy jacht ten był poddawany wszelkim koniecznym inspekcjom wymaganym dla jachtu komercyjnego,
3. Art. 107 § 1 i 3 kpa przez wydanie decyzji bez przytoczenia wyczerpującego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, w szczególności bez przytoczenia wywodu prawnego odnoszącego się do wykładni przesłanki z art. 110 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie morskim, a także przez nieustosunkowanie się do kwestii, czy organ ocenia wyjaśnienia prezesa zarządu działającego za stronę za wiarygodne, czy też nie.
4. Art. 11 kpa i art. 107 § 1 kpa przez zaniechanie wyjaśnienia, dlaczego w ocenie organu jacht [...] nie spełnia wymogów ustawowych przewidzianych dla jachtów komercyjnych oraz zaniechanie przedstawienia analizy prawnej kryteriów ustawowych, jakie powinien spełniać jacht komercyjny - co uniemożliwia kontrolę prawidłowości rozumowania organu pierwszej instancji.
5. Art. 81 kpa przez przyjęcie okoliczności faktycznych stanowiących podstawę wydania decyzji za udowodnione bez umożliwienia wypowiedzenia się wszystkim stronom postępowania tj. [...] Klubowi Żeglarskiemu, jak również przez zamknięcie postępowania administracyjnego bez udzielenia [...] Sp. z o.o. terminu umożliwiającego złożenie stosownych wniosków dowodowych i dokumentów, który uwzględniłby konieczność częstych pobytów za granicą prezesa zarządu [...] Sp. z o.o., mimo wielokrotnie zgłaszanych wniosków o przedłużenie terminów do ustosunkowania się strony do zebranego materiału dowodowego i sygnalizowaniu niemożności czynnego uczestniczenia w postępowaniu z uwagi na częstą nieobecność prezesa zarządu [...] Sp. z o.o. w kraju.
6. Art. 80 kpa przez sformułowanie oceny, że jacht [...] nie spełnia wymogów dotyczących jachtów komercyjnych bez uwzględnienia faktów znanych organowi z urzędu, wynikających z dokumentacji znajdującej się w jego posiadaniu, zwłaszcza Orzeczenia Zdolności Żeglugowej oraz Karty Bezpieczeństwa, jak również bez należytego rozważenia faktów ujawnionych w toku postępowania, które wskazują na to, że jacht ten wbrew twierdzeniom organu spełnia wymogi ustawowe jachtu komercyjnego, a także przez pominięcie przy ocenie dowodów dostarczonych przez uczestników rejsu wyjaśnień złożonych przez stronę, jak również przez nieprawidłową interpretację sformułowań zawartych na blankiecie umowy, co doprowadziło do jednostronnej, niekorzystnej dla strony oceny zgromadzonego materiału dowodowego.
II. Prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. Art. 5 pkt 9 ustawy o bezpieczeństwie morskim przez jego zastosowanie w niniejszej sprawie, mimo że strona nie prowadzi odpłatnie działalności, o której mowa w tym przepisie, a niezależnie od kryterium odpłatności, jacht [...] nie jest używany do przewozu osób, co wyklucza zastosowanie tej normy prawnej w niniejszym stanie faktycznym.
2. Art. 28 kpa w zw. z art. 127 ust. 1 pkt 6 ustawy o bezpieczeństwie morskim przez przyjęcie, że [...] Klub Żeglarski nie jest stroną toczącego się postępowania.
3. Art. 127 ust. 1 pkt 6 ustawy o bezpieczeństwie morskim przez jego zastosowanie względem [...] Sp. z o.o., mimo że spółka ta nie używa, ani nie udostępnia jachtu morskiego do prowadzenia działalności, o której mowa w art. 5 pkt 9 tej ustawy.
4. Art. 110 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie morskim oraz art. 127 ust. 1 pkt 6 ustawy o bezpieczeństwie morskim przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że brak w dokumencie rejestracyjnym statku oraz w pozostałej dokumentacji jachtu informacji, że jacht jest wykorzystywany w celach komercyjnych, jest równoznaczny z niespełnieniem wymogów ustawy dotyczących jachtów komercyjnych.
Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania przed organem pierwszej instancji w całości, ewentualnie na podstawie art. 138 § 2 kpa o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Ponadto, na podstawie art. 135 kpa, strona wniosła o wstrzymanie natychmiastowego wykonania decyzji z uwagi na fakt, że rażąco narusza ona przepisy prawa materialnego i przepisy postępowania, co prowadzi do niesłusznego rozstrzygnięcia, a jej wykonanie naraża stronę na szkodę. Na podstawie art. 136 kpa strona wniosła o przeprowadzenie przez organ drugiej instancji dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, ewentualnie - w razie uwzględnienia wniosku o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji - zlecenie organowi pierwszej instancji przeprowadzenie postępowania przez dopuszczenie dowodu z:
1. Dokumentu w postaci Orzeczenia Zdolności Żeglugowej PZŻ oraz Karty Bezpieczeństwa, dla stwierdzenia, że jacht spełnia wszelkie wymagania, jakie stawia się zarówno jachtom rekreacyjnym, jak i jachtom komercyjnym.
2. Dokumentu w postaci Pozwolenia Radiowego.
3. Dokumentu w postaci umowy zawartej przez [...] sp. z o.o. dla stwierdzenia, że jacht [...] jest nieodpłatnie udostępniany [...] Klubowi Żeglarskiemu na potrzeby organizowanych przez niego rejsów, [...] sp. z o.o. działa w jego imieniu wyłącznie na zasadzie agenta w oparciu o wiążącą ich umowę agencyjną, a osoby znajdujące się na jachcie w trakcie rejsu nie mają statusu pasażera, lecz członka załogi.
4. Dokumentu w postaci dwóch dzienników jachtowych [...] za okres od stycznia do czerwca 2016 r.,
5. Oględzin jachtu [...] dla stwierdzenia, że wspomniane w piśmie skierowanym do organu,
6. Opinii biegłego mającego uprawnienia do wykonywania przeglądów technicznych jachtów morskich o długości do 15 m dla stwierdzenia, że stan techniczny jachtu [...] nie zagraża bezpieczeństwu żeglugi i że jacht ten spełnia wymogi ustawy stawiane jachtom komercyjnym.
7. Przesłuchania członka zarządu działającego za stronę, W. C. dla stwierdzenia, że jacht jest poddawany regularnie inspekcjom i spełnia wszystkie wymagania stawiane jachtom rekreacyjnym i komercyjnym, jak również dla stwierdzenia, że w maju 2016 r. Urząd Morski odmówił dokonania inspekcji jachtu, twierdząc że jacht posiadał ważne dokumenty, poprzednia inspekcja była wystarczająca i nie ma podstaw do przeprowadzenia kolejnej oraz dla stwierdzenia, że jego czynny udział w postępowaniu był co najmniej znacząco utrudniony, a niekiedy niemożliwy z uwagi na częstą nieobecność w kraju.
W piśmie z dnia [...] kwietnia 2017 r. strona (po zapoznaniu się tego samego dnia z aktami postępowania) wskazała, że w toku postępowania odwoławczego nie zostały podjęte właściwie żadne czynności dowodowe, zwłaszcza zaś organ nie uzupełnił materiału dowodowego zgodnie z wnioskami złożonymi w odwołaniu (oprócz uwzględnienia orzeczenia zdolności żeglugowej wydanego przez Polski Związek Żeglarski dla jachtu [...]). W związku z powyższym, strona wniosła o dopuszczenie pozostałych dowodów zawnioskowanych w odwołaniu od decyzji. Dodatkowo strona podniosła, że zupełnie nieprawdziwe jest twierdzenie Urzędu Morskiego w [...], jakoby jacht zarejestrowany jako rekreacyjny nie mógł spełniać wymogów, jakie stawiane są jachtom komercyjnym, gdyż rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 28 lutego 2012 r. w sprawie bezpiecznego uprawiania żeglugi przez jachty morskie (j.t.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1557), dalej: "rozporządzenie w sprawie bezpiecznego uprawiania żeglugi przez jachty morskie", stawia dokładnie takie same wymagania bezpieczeństwa jachtom rekreacyjnym oraz uczestniczącym w odpłatnych rejsach. Strona podniosła, że jacht [...] był poddany także inspekcjom, jakie są wymagane dla tej drugiej kategorii jachtów, a inspektorzy dokonując inspekcji jachtu, zaakceptowali wszystkie dokumenty jachtu i nie kwestionowali nigdy ich prawidłowości.
Strona przekazała również umowę nieodpłatnego udostępnienia jachtu [...][...] Klubowi Żeglarskiemu oraz warunki uczestnictwa, w ramach których strona wskazała na § 22 stanowiący, że [...] Klub Żeglarski nie przewozi pasażerów.
Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zważył co następuje.
Przepisy ustawy o bezpieczeństwie morskim wraz z wydanymi na jej podstawie aktami wykonawczymi ustanawiają szczegółowe warunki i przesłanki określające zasady używania jachtów morskich. W niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie ma określenie rodzaju prowadzonej przez stronę i będącej przedmiotem decyzji organu pierwszej instancji, działalności na jachcie [...] oraz zidentyfikowanie odpowiednich cech technicznych tej jednostki pod kątem jej przeznaczenia, w kontekście analizowanej działalności strony.
Na wstępie, organ drugiej instancji odniósł się do twierdzeń strony przedstawionych w pkt. 1.1 oraz w pkt. II.2 odwołania, gdzie wskazano, że organizatorem rejsów i podmiotem, w imieniu którego umowy o rejs morski są zawierane, jest [...] Klub Żeglarski, podczas gdy w tym zakresie [...] Sp. z o.o. jest jedynie agentem. Organ II instancji podkreślił, że na udostępnionym klientom (uczestnikom rejsu morskiego na trasie [...]-[...] w dniach [...].01.- [...].01.2016) formularzu, nazwanym "ZGŁOSZENIE – UMOWA UDZIAŁU W IMPREZIE" widnieje wzmianka, że klient potwierdza zapoznanie się z programem imprezy oraz ze stanowiącymi integralną część niniejszej umowy "Warunkami uczestnictwa w imprezach turystycznych organizowanych przez [...] sp. z o.o." W ostatniej rubryce tego formularza widnieje pozycja "Uwagi organizatora", gdzie wskazuje się na konieczność wypełnienia i odesłania mailem lub faksem formularza (do [...]). W żadnym miejscu tego formularza nie można odnaleźć nawiązania do podmiotu o nazwie [...] Klub Żeglarski. Z tych powodów, organ drugiej instancji uznał (podobnie jak Dyrektor Urzędu Morskiego w [...] w zaskarżonej decyzji), że faktycznym organizatorem rejsu jest [...] Sp. z o.o.
Odnosząc się do kwestii działalności prowadzonej na jachcie [...], należy wskazać, że formularz "ZGŁOSZENIE - UMOWA UDZIAŁU W IMPREZIE" wyraźnie wskazuje, że chodzi o rejs morski, odpłatny dla jego uczestników. Ponadto, zamieszczone na stronie internetowej prowadzonej przez [...] Sp. z o.o. [...] dodatkowe informacje o rejsach zawierają stwierdzenie o możliwości uzyskania stażu pełnomorskiego od 100 do 200 godzin, potwierdzonego opinią kapitana zgodnie z wymaganiami Polskiego Związku Żeglarskiego na stopnie morskie. W ocenie organu drugiej instancji tego rodzaju działalność odpowiada formom działalności wymienionym art. 5 pkt 9 ustawy o bezpieczeństwie morskim. Przepis ten wskazuje, że przez jacht komercyjny należy rozumieć statek przeznaczony do celów sportowych lub rekreacyjnych, używany do przewozów nie więcej niż 12 pasażerów w ramach prowadzenia działalności polegającej na:
- odpłatnym przewozie osób,
- odpłatnym wykonywaniu rejsów szkoleniowych,
- odpłatnym udostępnianiu statku w celach połowu organizmów morskich na podstawie sportowego zezwolenia połowowego zgodnie z przepisami o rybołówstwie,
- każdym innym odpłatnym udostępnianiu statku.
W ocenie organu II instancji nie sposób nie uznać, że na jachcie [...] miało miejsce odpłatne udostępnienie statku, dodatkowo z elementami rejsu szkoleniowego, umożliwiającego jego uczestnikom nabycie odpowiedniej praktyki, która przy potwierdzeniu jej przez kapitana statku, uprawnia o ubieganie się o wyższe kwalifikacje żeglarskie. Nie można więc zaakceptować twierdzeń strony uwzględnionych w pkt 11.1 i II.3 odwołania, że nie prowadzi ona odpłatnie działalności, o której mowa w w/w przepisie ustawy o bezpieczeństwie morskim. Konsekwencją takiego ustalenia jest uznanie jachtu [...] za jacht komercyjny.
Organ II instancji wyjaśnił zasadę, że art. 110 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie morskim wprowadza zasadę, że jachty morskie mogą uprawiać żeglugę na wodach morskich po spełnieniu wymagań w zakresie bezpiecznego uprawiania żeglugi, dotyczących w szczególności środków ratunkowych, sprzętu sygnałowego, nawigacyjnego i ochrony przeciwpożarowej, urządzeń radiokomunikacyjnych i wyposażenia pokładowego, w zależności od długości jachtu oraz rejonu pływania. W ustępie 2 tego artykułu zabrania się używania jachtu morskiego do prowadzenia działalności o której mowa w art. 5 ust. 9, który nie spełnia wymogów ustawy dotyczących jachtów komercyjnych.
Na podstawie upoważnienia zawartego w ustępie 4 tego artykułu wydane zostało rozporządzenie w sprawie bezpiecznego uprawiania żeglugi przez jachty morskie. § 7 tego rozporządzenia stanowi, że każdy jacht morski powinien być używany zgodnie z jego przeznaczeniem wynikającym z dokumentu rejestracyjnego oraz karty bezpieczeństwa.
Organ podkreślił, że w trakcie prowadzenia opisanej powyżej działalności jacht [...] posiadał kartę bezpieczeństwa Nr [...] wydaną w dniu [...] kwietnia 2015 r. przez Urząd Morski w [...] i ważną do dnia [...] lipca 2017 r. W karcie widnieje stwierdzenie, że w/w statek został poddany inspekcji i dopuszczony do uprawiania żeglugi jako jacht rekreacyjny. Wobec wyraźnego brzmienia § 7 rozporządzenia w sprawie bezpiecznego uprawiania żeglugi przez jachty morskie nie do zaakceptowania są twierdzenia strony, że jacht [...] spełnia wymogi ustawowe jachtu komercyjnego. Z tych względów w ocenie organu II instancji postulowane przez stronę uwzględnienie dodatkowych środków dowodowych (dzienników jachtowych i oględzin jachtu [...], opinii biegłego w zakresie stanu technicznego tego jachtu [...] i przesłuchania członka zarządu W. C. dla stwierdzenia, że jacht jest poddawany regularnie inspekcjom) nie ma uzasadnienia z uwagi na bezprzedmiotowość tych dowodów dla wyjaśnienia sprawy. Wskazać też należy, że powyższe okoliczności zostały przedstawione i dostatecznie wyjaśnione przez organ pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W związku z powyższym zarzuty zawarte w pkt 1.2, 1.3, 1.4, 1.6 oraz 11.4 odwołania nie można uznać za uzasadnione.
Organ II instancji podkreślił ponadto, że zgodnie z kartą bezpieczeństwa Nr [...] wydaną przez Urząd Morski w [...] w dniu [...] lipca 2014 r. jacht [...] istotnie posiadał w pewnym okresie status jachtu komercyjnego. Termin ważności tej karty upłynął jednak w dniu [...] listopada 2014 r. Odnośnie zarzutów w pkt I.5 odwołania, dotyczących uniemożliwienia przez organ pierwszej instancji stronie złożenia stosownych wniosków dowodowych i dokumentów, organ II instancji wyjaśnił, że [...] Sp. z o.o. miała możliwość wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Zostały przekazane jej akta sprawy przez organ pierwszej instancji (pismo z dnia [...] lipca 2016 r., nr: [...]), strona była również informowana o zakończeniu postępowania wyjaśniającego (pismo z dnia [...] września 2016 r. nr: [...]). Ponadto Urząd Morski w [...] przychylił się do prośby wystosowanej przez stronę w piśmie z dnia [...] października 2016 r. o możliwość udzielenia odpowiedzi w terminie do dnia [...] listopada 2016 r. (termin zaproponowany przez stronę) i nie podejmował w tym czasie żadnych działań oczekując na odpowiedź strony.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie wywiodła skarżąca [...] sp. z o.o. Domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ja poprzedzającej Dyrektora Urzędu Morskiego w [...]. Zaskarżonym decyzją zarzuciła:
I. skierowanie decyzji do podmiotu nie będącego stroną postępowania, tj. do [...] sp. z o.o., zamiast do [...] Klubu Żeglarskiego przy T. S. na [...] z siedzibą przy ul. [...], co stanowi o nieważności decyzji organów administracyjnych pierwszej i drugiej instancji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.,
II. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
1. art. 10 § 1 k.p.a. i art. 61 § 4 k.p.a. przez zaniechanie zawiadomienia [...] Klubu Żeglarskiego o wszczęciu postępowania z urzędu w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej, co stanowi przyczynę wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. na skutek uniemożliwienia wzięcia udziału w postępowaniu bez jej winy,
2. art. 15 k.p.a. przez jego niezastosowanie polegające na zaniechaniu przez organ drugiej instancji przeprowadzenia jakichkolwiek czynności procesowych, które miałyby uzupełnić materiał dowodowy, co w istocie pozbawiło stronę skarżącą jednej instancji,
3. art. 7 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 78 § 1 k.p.a. przez ich niezastosowanie polegające na:
a. oparciu się na materiałach dostarczonych przez osoby, które złożyły zawiadomienie do organu administracyjnego bez zweryfikowania autentyczności i wiarygodności złożonych dokumentów,
b. zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego w kierunku ustalenia aktualnego stanu technicznego jachtu [...], w szczególności przez zaniechanie dopuszczenia zawnioskowanych dowodów, których przeprowadzenie odpowiedziałoby na pytanie, czy jacht ten spełnia wymogi jachtu komercyjnego,
c. niewyczerpujące przeprowadzenie postępowania dowodowego, które prowadzi do wyeliminowania istotnych okoliczności faktycznych sprawy z materiału dowodowego sprawy,
4. art. 80 k.p.a. przez:
a. przyjęcie, że złożone przez osoby zawiadamiające kserokopie dokumentów mają moc dowodową i mogą stanowić dowód z dokumentu w niniejszym postępowaniu bez konieczności zweryfikowania ich autentyczności przez złożenie oryginałów tych dokumentów do postępowania,
b. nieprawidłową, jednostronną i dowolną interpretację złożonych do akt sprawy dokumentów, w szczególności przez przyjęcie, że warunki uczestnictwa w cytowanych fragmentach mogą stanowić dowód, że skarżący występuje w roli organizatora imprez turystycznych,
c. przyjęcie, że jacht [...] nie spełnia wymogów dotyczących jachtów komercyjnych,
d. przyjęcie, że nieprawdą jest, że jacht [...] nie przechodzi inspekcji wymaganych na potrzeby jachtów komercyjnych,
e. pominięcie okoliczności, że złożone przez osoby zawiadamiające kartki stanowiące kserokopie dokumentów niezłożonych do akt niniejszej sprawy w oryginale odnoszą się do innego niż skarżący podmiotu, prowadzącego inną niż on działalność gospodarczą,
f. pominięcie okoliczności, że złożone przez osoby zawiadamiające kartki stanowiące kserokopie dokumentów niezłożonych w oryginale do akt niniejszej sprawy zawierają niepełne, błędne i nieaktualne informacje, w szczególności zaś zostały przedstawione z pominięciem niektórych znajdujących się informacji w szablonach wzorów używanych przez skarżącą,
g. uznanie za nieistotne dla rozstrzygnięcia kwestii związanych ze stanem technicznym jachtu i oddalenie na tej podstawie dowodów, które zmierzały do wykazania, że jacht spełnia wymogi jachtu komercyjnego,
5. art. 81 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. przez zakończenie postępowania w drugiej instancji bez udzielenia stronie informacji o możliwości zgłaszania wniosków dowodowych przed zakończeniem postępowania administracyjnego w drugiej instancji,
6. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. przez ich niezastosowanie polegające na odmowie uwzględnienia odwołania bez przytoczenia wyczerpujących oraz przekonujących argumentów odpierających wszystkie podniesione przez stronę zarzuty.
III. naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 28 k.p.a. w zw. z art. 127 ust. 1 pkt 6 ustawy o bezpieczeństwie morskim przez przyjęcie, że [...] Klub Żeglarski nie jest stroną toczącego się postępowania, a następnie przeprowadzenie postępowania, pomimo braku zawiadomienia [...] Klubu Żeglarskiego o postępowaniu, co stanowi jednocześnie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. przyczynę wznowienia postępowania z powodu braku możliwości wzięcia udziału w postępowaniu nie ze swojej winy,
2. art. 5 pkt 9 ustawy o bezpieczeństwie morskim w zw. z art. 5 pkt 10 c ustawy o bezpieczeństwie morskim przez zastosowanie tych przepisów w stosunku do skarżącego, mimo że ani on jako agent turystyczny, ani też organizator usług oraz imprez turystycznych nie przewozi pasażerów w rozumieniu tej ustawy,
3. art. 110 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie morskim przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że zastosowanie tego przepisu jest możliwe już wtedy, gdy jacht nie posiada odpowiedniej wzmianki w dokumentacji (brak wzmianki o wykorzystaniu jachtu w celach komercyjnych zamiast turystycznych), co jest równoznaczne z niespełnieniem wymogów ustanawianych dla jachtów komercyjnych, podczas gdy przesłankę tę należy interpretować w kontekście aktualnego stanu technicznego jachtu za pomocą opinii biegłego, który ma uprawnienia do dokonywania przeglądów technicznych jachtu, nie zaś wyłącznie w kontekście rzekomo nieprawidłowej dokumentacji jachtu,
4. art. 110 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie morskim oraz art. 127 ust. 1 pkt 6 ustawy o bezpieczeństwie morskim w zw. z art. 5 pkt 9 ustawy o bezpieczeństwie morskim przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na przypisaniu skarżącej prowadzenia działalności gospodarczej wymienionej w pkt od a do e tego przepisu, mimo że w rzeczywistości nie prowadzi ona takiej działalności gospodarczej, ani też nie udostępnia, ani nie używa odpłatnie jachtu.
Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. skarżąca wniosła o:
- stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia [...] czerwca 2017 r. i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Morskiego w [...] z dnia [...] listopada 2016 r. - z uwagi na skierowanie jej do podmiotu, który nie jest stroną w sprawie, co stanowi podstawę stwierdzenia nieważności na mocy art. 156 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.,
- ewentualnie na podstawie art. 145 § 1 pkt b p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. lub na podstawie art. 145 § 1 pkt a lub c p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 3 p.p.s.a.,
- uchylenie decyzji Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia [...] czerwca 2017 roku i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Morskiego w [...] z dnia [...] listopada 2016 r. i umorzenie postępowania w sprawie,
- ewentualnie na podstawie art. 145 § 1 pkt b lub p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. lub na podstawie art. 145 § 1 pkt a lub c p.p.s.a.,
- uchylenie decyzji Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia [...] czerwca 2017 roku i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Morskiego w [...] z dnia [...] listopada 2016 roku,
a następnie po przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji wnosiła o:
- dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci dwóch dzienników jachtowych jachtu [...] za okres od stycznia do czerwca 2016 roku, znajdujących się w posiadaniu kapitana jachtowego T. K., zastrzegając jednocześnie możliwość zgłoszenia wniosku o wezwanie T. K. przez organ administracji publicznej do przedłożenia wskazanych dzienników jachtowych w razie zaistnienia problemów z ich samodzielnym odzyskaniem przez stronę,
- przeprowadzenie oględzin jachtu [...] dla stwierdzenia, że wspomniane w piśmie skierowanym do organu administracyjnego przez J. D. usterki nie istnieją,
- opuszczenie dowodu z opinii biegłego mającego uprawnienia do wykonywania przeglądów technicznych jachtów morskich o długości do 15 m. dla stwierdzenia, że stan techniczny jachtu [...] nie zagraża bezpieczeństwu żeglugi i że jacht ten spełnia wymogi ustawy stawiane jachtom komercyjnym,
- dopuszczenie dowodu z przesłuchania członka zarządu działającego za stronę, W. C. (wezwanie proszę kierować na adres strony) dla stwierdzenia, że jacht jest poddawany regularnie inspekcjom i spełnia wszystkie wymogi stawiane jachtom rekreacyjnym i komercyjnym, jak również dla stwierdzenia, że w maju 2016 roku Urząd Morski w [...] odmówił dokonania inspekcji jachtu, twierdząc, że jacht posiadał ważne dokumenty, poprzednia inspekcja była wystarczająca i nie ma podstaw do przeprowadzania kolejnej oraz dla stwierdzenia, że jego czynny udział w postępowaniu przed organem pierwszej instancji był co najmniej znacząco utrudniony, a niekiedy niemożliwy z uwagi na częstą nieobecność w kraju,
8. zasądzenie kosztów postępowania od organu administracyjnego na rzecz skarżącej według norm przepisanych.
Skarżąca wniosła również o dopuszczenie dowodów przez Sąd a mianowicie dopuszczenie dowodu ze wzoru aktualnego regulaminu i umowy uczestnictwa oraz trzech egzemplarzy umów zawartych w ostatnim czasie między osobami korzystającymi z usług turystycznych, a [...] sp. z o.o. występującą w roli agenta turystycznego dla stwierdzenia, że skarżący nie występuje w roli organizatora imprez turystycznych, ani usług turystycznych. Wnoszę także o dopuszczenie dowodu z umowy agencyjnej zawartej przez [...] sp. z o.o. oraz [...] Klub Żeglarski.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca rozwinęła poszczególne jej zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie odnosząc się do poszczególnych zarzutów skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Kontrola sądu nie obejmuje natomiast zasadniczo oceny wypełniania przez organy administracji tzw. pozasystemowych kryteriów słusznościowych, w szczególności kierowania się zasadami współżycia społecznego, ani kryteriów celowościowych, takich jak realizacja określonej polityki stosowania prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z 25 września 2009 r., I OSK 1403/08, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA").
Skarga zasługuje na uwzględnienie jednakże po części z innych przyczyn niż w niej wskazano.
Istota problemu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia odpowiedzialności jednego z dwóch podmiotów, a mianowicie skarżącej albo [...] Klubu Żeglarskiego za używanie jachtu [...] posiadającego w czasie rejsu z [...] do [...] w terminie [...] stycznia 2016 r. do [...] stycznia 2016 r. certyfikat bezpieczeństwa dla jachtu rekreacyjnego, niezgodnie z jego przeznaczeniem tj. do prowadzenia działalności, o której mowa w art. 5 pkt 9, nie spełniając wymogów ustawy dotyczących jachtów komercyjnych.
Zgodnie z art. 127 ust. 1 pkt 6 ustawy o bezpieczeństwie morskim kto używa lub udostępnia jacht morski do prowadzenia działalności, o której mowa w art. 5 pkt 9, nie spełniając wymogów ustawy dotyczących jachtów komercyjnych, podlega karze pieniężnej do wysokości nieprzekraczającej dwudziestokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za rok poprzedzający, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" dla celów emerytalnych i rentowych.
W ocenie organu podmiotem odpowiedzialnym za powyższe naruszenie była skarżąca - armatora [...] Sp. z o.o.
Jak wynika z akt sprawy jacht [...] został wpisany do Polskiego Rejestru Jachtów prowadzonego przez Polski Związek Żeglarski i otrzymał certyfikat jachtowy jachtu żaglowego rekreacyjnego (nr [...]). Na podstawie pozytywnych wyników inspekcji (inspekcje nie wykazały nieprawidłowości pod kątem spełniania przez jacht wymagań dla jachtów rekreacyjnych) w dniu [...] kwietnia 2015 r. dla jachtu [...] została wystawiona Karta Bezpieczeństwa nr [...] uprawniająca do żeglugi jako jacht żaglowy rekreacyjny w żegludze międzynarodowej. W toku całego postępowania skarżąca wskazywała, że nieodpłatnie udostępniła jacht [...][...] Klubowi Żeglarskiemu i to ten Klub organizował rejs z [...] do [...] w terminie [...] stycznia 2016 r. do [...] stycznia 2016 r. na powyższą okoliczność skarżąca nie przedstawiła jednak żadnych dokumentów. Jedynie z załączonej do pisma z dnia [...] kwietnia 2017 r. umowy armatorskiej z dnia [...] stycznia 2012 r. z pkt 6 wynika, że skarżąca odstąpi jacht nieodpłatnie wraz z kapitanem co sezon przez minimum połowę czasu na potrzeby rejsów żeglarskich organizowanych przez [...] Klub Żeglarski. Powyższe w ocenie Sądu potwierdza twierdzenia skarżącej, że organizatorem przedmiotowego rejsu mógł być [...] Klub Żeglarski, czego organ jednak nie wyjaśnił.
Ponieważ w niniejszej sprawie mamy doczynienia z nałożeniem na skarżącą kary pieniężnej, a więc obciążenia jej obowiązkiem, a skarżąca w toku całego postępowania przed organem pierwszej instancji działała bez profesjonalnego pełnomocnika, który pojawił się dopiero na etapie postępowania odwoławczego organ winien być w ocenie Sądu całkowicie pewien, że ukarany został właściwy podmiot oraz że wszystkie zainteresowane strony brały udział w postępowaniu, gdyż w innym wypadku organ narazi się na naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 kpa.
Stosownie do art. 8 k.p.a., organy administracji publicznej powinny prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Stanie na straży praworządności wymaga od organu prowadzenia postępowania w taki sposób, aby nie było wątpliwości, że podejmuje wszelkie niezbędne działania zmierzające do załatwienia sprawy. Zawarta w art. 8 zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa określa wyraźnie to, co implicite jest zawarte w zasadzie praworządności. Z zasady wyrażonej w art. 8 wynika bowiem przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Brak zaufania obywateli do organów państwa jest z reguły skutkiem naruszenia prawa przez organy państwowe, zwłaszcza zaś niektórych wartości w nim wyrażonych, takich jak równość i sprawiedliwość.
Art. 8 kpa winien być w ocenie Sądu stosowany zwłaszcza w sytuacji spraw skomplikowanych. Pomimo tego, że ustawodawca nie nałożył w tej regulacji na organ dodatkowych obowiązków, to jednak organ w sytuacji, gdy strona w toku całego postępowania wskazuje na inny podmiot jako ponoszący odpowiedzialność za określone naruszenie winien tą kwestie wyjaśnić nie tylko w oparciu o nadesłane przez niezadowolonych klientów prawdopodobnie kserokopie dokumentów, ale również przez zwrócenie się bezpośrednio do [...] Klubu Żeglarskiego z zapytaniem, kto był organizatorem rejsu z [...] do [...] w terminie [...] stycznia 2016 r. do [...] stycznia 2016 r., zwłaszcza, że z umowy armatorskiej wynikała, że także [...] Klub Żeglarski mógł być organizatorem rejsu. Podkreślenia wymaga w tym miejscu, że organ administracji, który w ogóle nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez stronę za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia swym obowiązkom wynikającym z art. 8 i 11 kpa" (wyrok NSA z dnia 6 sierpnia 1984 r., II SA 742/84, ONSA 1984, nr 2, poz. 67).
Reasumując w ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie w sytuacji, gdy istniały wątpliwości co do oceny informacji dotyczących podmiotu odpowiedzialnego za powyższe naruszenie wynikające z rozbieżności danych pozyskanych z dokumentów przedłożonych przez niezadowolonych uczestników rejsu [...]-[...] - Zgłoszenie - Umowa Udziału w Imprezie, a oświadczeniem skarżącej i umową armatorska znajdującą się w aktach sprawy, obowiązkiem organu było, zgodnie z zasadą ogólną prawdy materialnej wyznaczonej dyspozycją art. 7 k.p.a., wezwanie wnioskodawcy do usunięcia takich wątpliwości. Gdyby zaś tych wątpliwości nie usunięto, to zgodnie z zasadą przezorności, należałoby zwrócić się do [...] Klub Żeglarski z zapytaniem, kto był organizatorem rejsu.
Ponieważ organy obu instancji powyższych wątpliwości nie usunęły w związku z tym doszło do naruszenia art. 8 kpa., a także art. 7, 77 kpa. ponieważ organ nie podjął wszelkich kroków koniecznych do należytego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpatrując ponownie kwestie związane z prawidłowym ustaleniem strony postępowania organ weźmie również pod uwagę treść Umowy Agencyjnej z dnia [...] stycznia 2012 r., zawartej między skarżącą a [...] Klubem Żeglarskim, której kopie organ otrzymał na rozprawie w dniu [...] stycznia 2018 r.
Rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie polegało na nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 5000 zł, jednak wysokość nałożonej kary nie została przez organ w żaden sposób uzasadniona, co niewątpliwie narusza art. 107 § 3 kpa. Oraz uniemożliwia Sądowi ustosunkowanie się do powyższej decyzji we wskazanym zakresie.
W wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim dnia 28 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Go 441/14 (LEX nr 1519889) stwierdzono, że prawidłowe uzasadnienie rozstrzygnięcia powinno umożliwiać stronie zapoznanie się z motywami, którymi kierował się organ, a także kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia przez Sąd. Treść uzasadnienia winna obrazować szczegółowy tok rozumowania organu, które doprowadziło do wydania konkretnego rozstrzygnięcia, oraz wskazywać i wyjaśniać przesłanki faktyczne, jakimi kierował się organ podejmując konkretne rozstrzygnięcie. Uzasadnienie decyzji wydawanej przez organ odwoławczy winno nadto zawierać szczegółowe ustosunkowanie się do zarzutów zawartych w odwołaniu i nie może pozostać w obrocie prawnym decyzja organu odwoławczego, która w uzasadnieniu nie zawiera własnych ustaleń i rozważań poprzestając na ustaleniach i rozważaniach organu pierwszej instancji. Podobnie w wyroku z dnia 6 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Ol 257/14 (LEX nr 1465425) WSA w Olsztynie podkreślił, że organ administracji obowiązany jest do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do realizacji decyzji bez stosowania środków przymusu. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do okoliczności istotnych dla danej sprawy. Obowiązkiem organu odwoławczego przy uzasadnianiu decyzji jest więc ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania. Niewykonanie tego obowiązku stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji. Pogląd ten jest w orzecznictwie ugruntowany (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1757/12, LEX nr 1303055, wyrok WSA w Kielcach z dnia 28 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Ke 56/13, LEX nr 1311189, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 lutego 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 1039/12, LEX nr 1287174, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Wr 693/11, LEX nr 1139507).
Podkreślić przy tym trzeba, że uzasadnienie stanowiące integralną część decyzji, jest elementem umożliwiającym sądową kontrolę w zakresie oceny prawidłowości przeprowadzenia postępowania administracyjnego z poszanowaniem reguł wynikających z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Jego zadaniem jest wyjaśnienie podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Powinno się w nim znaleźć pełne odzwierciedlenie i ocena zebranego materiału dowodowego oraz wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek jakimi kierował się organ w procesie decyzyjnym. Uzasadnienie powinno przekonywać zarówno co do prawidłowości oceny stanu faktycznego i prawnego, jak i co do zasadności samej treści podjętego rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej, z przytoczeniem przepisów prawa. Przez właściwe motywowanie decyzji organ realizuje zasadę przekonywania, wyrażoną w art. 11 k.p.a. Zasada ta nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre dowody czy też twierdzenia lub wyjaśnienia strony, albo nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy - okoliczności podnoszonych przez stronę. Organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez strony za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia obowiązkom wynikającym z art. 8 i 11 k.p.a. Zaniechanie przez organy administracji państwowej uzasadnienia swych decyzji (postanowień) w sposób przekonujący, a więc odnoszący się do wszystkich zarzutów, zgodny z zasadami wyrażonymi w art. 7-9 i 11 k.p.a. skutkuje wadliwością tych decyzji jako naruszających dyspozycję art. 77, 80, 81 i art. 107 § 3 k.p.a. (por. wyrok NSA z 11 lipca 2001 r. sygn. akt IV SA 703/99 LEX nr 51234).
Na zakończenie należy wskazać, że na etapie odwołania (pismo z dnia [...] grudnia 2016 r. [...] w aktach administracyjnych) skarżąca podnosiła, że art. 5 pkt 9 ustawy o bezpieczeństwie morskim jest błędnie interpretowany przez organ ponieważ jacht [...] z założenia nie przewozi pasażerów wszystkie osoby obecne na pokładzie to członkowie załogi. Do powyższego zarzutu odwołania organ II instancji również się nie ustosunkował, co jest o tyle istotne, że przepis art. 127 ust. 1 pkt 6 ustawy o bezpieczeństwie morskim będący podstawą nałożenia kary pieniężnej bezpośrednio odwołuje się do powyższej regulacji. Tak więc prawidłowa interpretacja art. 5 pkt 9 ustawy o bezpieczeństwie morskim jest tu niezbędna. Organ winien powtórnie rozpatrując sprawę wyjaśnić jak rozumie sam wyżej przywołany przepis art. 5 pkt 9, a także jaki był status niezadowolonych klientów, czy byli w szczególności pasażerami w rozumieniu art. 5 pkt 9 ustawy o bezpieczeństwie morskim. Dokonując powyższych ustalenia organ winien mieć na uwadze fakt, że definicja pasażera zawarta jest w art. 5 pkt 10c ustawy o bezpieczeństwie morskim.
Biorąc powyższe pod rozwagę działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzje o kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 ust. 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło