I GSK 2100/18

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2018-05-24

Skład orzekający: Piotr Pietrasz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego, która posłużyła do ustalenia wysokości kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, narusza interes prawny strony w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że uchwała rady gminy ustalająca stawki opłat za zajęcie pasa drogowego, która stanowiła podstawę prawną do wymierzenia stronie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, narusza jej interes prawny. Skoro uchwała ta determinowała wydanie decyzji nakładającej sankcję, a strona kwestionuje zgodność tej uchwały z prawem, posiada ona interes prawny do jej zaskarżenia. Sąd uchylił postanowienie WSA odrzucające skargę i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Stan faktyczny
Spółka I.Sp. z o.o. sp. komandytowa zaskarżyła uchwałę Rady Miasta Rzeszowa z 2012 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego, wskazując, że stawki te posłużyły do ustalenia kary pieniężnej nałożonej na nią decyzją Prezydenta Miasta Rzeszowa w 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę, uznając, że uchwała ma charakter generalny i nie narusza bezpośrednio interesu prawnego spółki. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej I.Sp. z o.o. sp. komandytowa z siedzibą w R. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 16 stycznia 2018 r. sygn. akt I SA/Rz 756/17 w sprawie ze skargi I.Sp. z o.o. sp. komandytowa z siedzibą w R. na uchwalę Rady Miasta Rzeszowa z dnia 29 maja 2012 r. nr XXXIII/635/2012 w przedmiocie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 16 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Rz 756/17 odrzucił skargę I. D.Sp. z o.o. sp. komandytowa z siedzibą w R. (dalej: spółka lub skarżąca) na uchwałę Rady Miasta Rzeszowa z dnia 29 maja 2012 r. nr XXXIII/635/2012 w przedmiocie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego. Rada Miasta Rzeszowa, w dniu 29 maja 2012 r. podjęła uchwałę nr XXXIII/635/2012, w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego. Stawki opłat zostały określone w załączniku do przedmiotowej uchwały. I. sp. z o.o. sp. k., wezwaniem z dnia 4 września 2017 r., zwróciła się do Rady Miasta Rzeszowa o usunięcie naruszenia prawa, którego jej zdaniem organ ten dopuścił się, podejmując w dniu 29 maja 2012 r. uchwałę nr XXXIII/635/2012, w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego. Przedmiotowe wezwanie zostało doręczone adresatowi w dniu 7 września. Wskazując na nieustosunkowanie się Rady Miasta Rzeszowa do wyżej opisanego wezwania, w dniu 24 października 2017 r. skarżąca wniosła, za pośrednictwem organu, skargę do Sądu na uchwałę Rady Miasta Rzeszowa z dnia 29 maja 2012 r., domagając się stwierdzenia jej nieważności i zasądzenia kosztów postępowania, według norm przepisanych. Uzasadniając istnienie po swojej stronie interesu prawnego we wniesieniu skargi skarżąca zaznaczyła, że Prezydent Miasta Rzeszowa, wydając w dniu (...) marca 2017 r. decyzję nr (...), nakładającą na nią karę pieniężną w kwocie 58 410 zł, za zajęcie bez zezwolenia pasa drogowego drogi publicznej, posłużył się do wymiaru kary stawkami opłat, ustalonymi zaskarżoną uchwałą Rady Miasta Rzeszowa z dnia 29 maja 2012 r. W tym zakresie skarżąca dodała, że złożyła odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia 3 marca 2017 r., nakładającej na nią karę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie, rozpatrując odwołanie od tego rozstrzygnięcia, utrzymało go w mocy, decyzją z dnia (...) maja 2017 r., nr SKO. (...). Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 9 maja 2017 r. skarżąca wniosła skargę do Sądu, która została zarejestrowana pod sygn. II SA/Rz 831/17. Mając na uwadze powyższe skarżąca podkreśliła, że zaskarżona uchwała oddziałuje na nią bezpośrednio i indywidualnie, wobec czego ma ona interes prawny w jej zaskarżeniu. Prezydent Miasta Rzeszowa, reprezentujący Radę Miasta Rzeszowa, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, ewentualne oddalenie, podkreślając, że skarżąca nie miała legitymacji do wniesienia skargi, z uwagi na niespełnienie przesłanki, o której mowa w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. (Dz. U. z 2017 r. poz. 1875 ze zm., dalej: u.s.g.). W jego ocenie zaskarżona uchwała nie naruszała interesu prawnego skarżącej. Na rozprawie w dniu 16 stycznia 2018 r. pełnomocnik skarżącej zaznaczył, że skarżąca ma w przedmiotowej sprawie interes prawny, który wynika z zaistniałego stanu faktycznego, a także przyszłych, mogących wystąpić stanów faktycznych. Uzasadniając odrzucenie skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie podkreślił, że podstawą złożenia skargi w niniejszej sprawie jest art. 101 ust 1 u.s.g. Sąd I instancji wskazał, że interes prawny w powołanym przepisie rozumiany jest jako istnienie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków konkretnego podmiotu (strony skarżącej) a zaskarżonym aktem lub czynnością. Skarga może zatem dotyczyć tylko jego "własnej sprawy administracyjnej" rozumianej jako przewidziana w przepisach prawa administracyjnego możliwość konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnego, którymi są organ administracji publicznej i indywidualny podmiot niepodporządkowany organizacyjnie temu organowi (T.Woś. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI. Wolters Kluwer, 2016. komentarz do art. 50). W opinii Sądu I instancji wykazanie naruszenia interesu prawnego, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g., należy do wnoszącego skargę, gdyż Sąd administracyjny, jako sąd dokonujący kontroli legalności zaskarżonych aktów, nie jest, co do zasady, uprawniony do prowadzenia postępowania dowodowego, w szczególności na okoliczność legitymowania się przez podmiot wnoszący skargę interesem prawnym do zaskarżenia wskazanego w skardze aktu – wykazania naruszenia tego interesu. W konsekwencji Sąd I instancji uznał, że skarżąca w niniejszej sprawie nie wykazała, iż zaskarżona przez nią uchwała naruszyła jej interes prawny. Nie wskazała bowiem istnienia konkretnego przepisu prawa, z którego w świetle regulacji zaskarżonej uchwały mogłaby wywodzić żądanie określonego działania ze strony organów administracji, lub przepisu prawa, którym została zobowiązania do powstrzymania się od określonego działania. Sąd podkreślił, że zaskarżona przez spółkę uchwała stanowi akt o charakterze abstrakcyjnym i generalnym, odnoszącym się do nieskonkretyzowanych podmiotów, zajmujących fragmenty pasa drogowego, na wskazane w uchwale cele, na obszarze Miasta Rzeszowa. Z tego względu jej postanowienia nie oddziaływają w sposób konkretny i bezpośredni na sytuację skarżącej. W opinii Sądu związku takiego nie sposób też wywieść z faktu, że określone zaskarżoną uchwałą stawki opłat posłużyły jako elementy kalkulacyjne do wyliczenia wysokości nałożonej na skarżącą kary pieniężnej w innej sprawie. Ponadto Sąd I instancji zaznaczył, że rozstrzygnięcie w przedmiocie nałożenia na spółkę kary zostało wydane w innej – odrębnej sprawie, która była przedmiotem oceny Sądu (sprawa sygn. II SA/Rz 831/17). Rozpoznając skargę na decyzję w przedmiocie nałożenia na spółkę kary pieniężnej Sąd oddalił skargę, prawomocnym (od dnia 15 grudnia 2017 r.) wyrokiem z dnia 26 października 2017 r. W opinii Sądu oparcie się na ustalonych w uchwale stawkach, jako wskaźnikach służących wyliczeniu wysokości kary porządkowej, nie pozwala na stwierdzenie, iż uchwała spowodowała naruszenie interesu prawnego skarżącej. W konsekwencji Sąd uznał, że w tym zakresie można upatrywać co najwyżej związku faktycznego pomiędzy podjęciem uchwały a sferą interesów spółki, jednakże stwierdzenie tego rodzaju interesu faktycznego, w dodatku o charakterze pośrednim, nie legitymuje strony skarżącej do wniesienia skargi na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. Na marginesie niniejszych rozważań Sąd dodał, że powoływanie się przez skarżącą na interes prawny, wynikający z przyszłych, mogących powstać stanów faktycznych (takie stanowisko wyraził pełnomocnik skarżącej, na rozprawie) potwierdza jedynie, że wpływ zaskarżonej uchwały na interes prawny skarżącej nie ma charakteru aktualnego, co przesądza o braku legitymacji po stronie spółki do wniesienia skargi w niniejszej sprawie. Ponadto Sąd wskazał, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy, iż skarga na uchwałę Rady Miasta Rzeszowa z dnia 29 maja 2012 r. została wniesiona (...) października 2017 r., a więc ponad cztery lata od jej podjęcia. Tak więc chociaż sama rozpiętość czasowa pomiędzy podjęciem zaskarżonej uchwały, a wniesieniem skargi do Sądu nie może przesądzać o brak u legitymacji do jej zaskarżenia, to jednak w przedmiotowej sprawie, w zestawieniu z wyżej przytoczonymi argumentami, potwierdza brak aktualności interesu prawnego spółki, wykluczającego przyjęcie jego naruszenia. Skargę kasacyjną zgodnie z art. 173 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) od przedmiotowego postanowienia złożyła skarżąca, zarzucając zaskarżonemu postanowieniu: 1) naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: 1) art. 50 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. poprzez niezastosowanie pierwszego z wymienionych przepisów, a użycie drugiej z norm, w konsekwencji: odrzucenie złożonej przez skarżącą skargi na uchwałę Nr XXXIII/635/2012 Rady Miasta Rzeszowa z dnia 29 maja 2012 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego, podając jako powód niniejszego: niewykazanie interesu prawnego gdy podmiot: I. D. Sp. z o.o. Sp.k. realnie go posiada, nie jest zasadnym podważanie jego uprawnienia do kwestionowania aktu prawa miejscowego, którego uregulowania bezpośrednio oddziałują na sytuację prawną skarżącego - na podstawie powołanej uchwały Rady Miasta Rzeszowa sporządzono decyzje administracyjną nakładającą na niego karę pieniężną (kara pieniężna za zajęcie pasa drogowego), powyższe oznacza, że Spółka ma interes prawny w zaskarżeniu w/w aktu prawnego, przy uwzględnieniu, że stawki opłaty za w/w zajęcie przez reklamę pasa drogowego zostały zróżnicowane w sposób sprzeczny z przepisami; 2) naruszenie prawa materialnego (błędna wykładnia): 2.1) art. 101 ust. 1 u.s.g. poprzez wadliwą interpretację tego przepisu tj. jak można konstatować z brzmienia w/w normy, do wniesienia skargi legitymowanym jest podmiot, co do którego istnieje interes prawny - niniejsze zostało spełnione biorąc pod uwagę, że I. D. Sp. z o.o. Sp. k. obciążono karą pieniężną za umieszczenie bez zezwolenia reklamy w pasie drogowym, używając stawek ze skarżonej uchwały Rady Miasta Rzeszowa- niewątpliwie więc przepisy tego aktu prawnego mają odniesienie wobec obowiązków spółki, determinują bowiem przygotowanie decyzji określonej treści, nakładającej wymóg uiszczenia opłaty w danej wysokości. Art. 32 Konstytucji RP statuuje zasadę równości tj. wszyscy są wobec prawa równi i muszą być równo traktowani przez władze publiczne, natomiast art. 6 ust. 1 ustawy o swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej przewiduje, że podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności gospodarczej jest wolne dla każdego, z zachowaniem warunków wyznaczonych przepisami. Skoro w/w normy ustanawiają regułę równości, której podporządkowane być powinny wszelkie aktywności władzy publicznej - w szczególności prawodawcze, to uznać należy, że temu, czyje prawa lub obowiązki określone są w regulacjach prawa miejscowego z uchybieniem wskazanej zasadzie przysługuje interes prawny o poddanie sądowo administracyjnej kontroli tego, czy takie naruszenie odpowiada przepisom prawnym. Trzeba wspomnieć też o stanowisku, przewijającym się w judykaturze: "zindywidualizowanie uchybienia praw przez uchwałę gminy w rozumieniu art. 101 u.s.g. nie polega tylko na naruszeniu prawa konkretnych, wymienionych wprost w uchwale podmiotów, ale również na naruszeniu praw podmiotów o danych cechach istniejących w dacie podejmowania uchwały, gdzie uchwała wprost oddziałuje na prawa i obowiązki tych osób. Nie chodzi przy tym o oddziaływanie urzeczywistniające się w chwili podjęcia uchwały, ale stworzenie takiego stanu prawnego, że realizacja postanowień uchwały dotknąć może podmiot negatywnymi skutkami w razie spełnienia się okoliczności faktycznych regulowanych uchwałą". Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zasadne są zarzuty dotyczące naruszenia przez zaskarżone postanowienie art. 58 ust. 1 pkt 5a p.p.s.a. i art. 101 ust. 1 u.s.g. Zgodnie z art. 58 ust. 1 pkt 5a p.p.s.a., sąd administracyjny odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt organu jednostki samorządu terytorialnego, podejmowany w sprawach z zakresu administracji publicznej, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Stosownie do powołanego art. 101 ust. 1 u.s.g. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. W wypadku skargi złożonej w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. badanie legitymacji skarżącego wymaga ustalenia nie tylko istnienia po jego stronie interesu prawnego, ale także naruszenia tego interesu. Jak wskazano w piśmiennictwie, dopiero naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania (oceny) skargi. Rozpoznając skargę, sąd ocenia, czy wraz z naruszeniem interesu prawnego doszło do naruszenia obiektywnego porządku prawnego i w zależności od tego skarga może, ale nie musi, być uwzględniona. Obowiązek uwzględnienia skargi na uchwałę organu gminy powstaje wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego (normy prawa materialnego). Obowiązku takiego nie ma wówczas, gdy naruszony zostaje interes prawny lub uprawnienie skarżącego, ale dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem. Wówczas, mimo że naruszony zostaje prawem chroniony interes skarżącego, nie ma obowiązku uwzględnienia skargi. Organ gminy działa w takiej sytuacji w granicach przysługującego mu uznania i o ile uznania tego nie nadużywa, nieuwzględnienie wezwania do usunięcia zarzucanego naruszenia nie może później skutkować stwierdzeniem przez sąd nieważności stosownej uchwały rady gminy (por. Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, pod red. R. Hausera, Z. Niewiadomskiego, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 808). Z uwagi na powyższe ze stanowiskiem Sądu I instancji nie można się zgodzić. Skarżąca kasacyjnie swój interes prawny w zaskarżeniu uchwały upatruje w konkretnych regulacjach uchwały Nr XXXIII/635/2012 z dnia 29 maja 2012 r., które kształtują wysokość stawki opłaty za umieszczenie w pasie drogowym reklam, a w konsekwencji od której zależy stawka opłaty za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia. Ponadto skarżąca kasacyjnie spółka wskazuje na decyzję administracyjną, którą nałożono na ten podmiot wymienioną opłatę sankcyjną za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia (decyzja z dnia 3 marca 2017 r. ) i jednocześnie zaznacza, że skargę na decyzję organu odwoławczego w tej sprawie oddalono prawomocnym wyrokiem z dnia 26 października 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 831/17. Jak już wskazano w myśl przepisu art. 101 ust. 1 u.s.g., każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest akt prawa miejscowego - uchwała Nr XXXIII/635/2012 z dnia 29 maja 2012 r. Rady Miast Rzeszowa w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego. Jak wynika z brzmienia art. 101 ust. 1 u.s.g., do wniesienia skargi legitymowanym jest jedynie podmiot, który wykaże istnienie interesu prawnego oraz naruszenie prawem chronionego interesu. Wnosząc więc skargę na podstawie tego przepisu ustawy należy wykazać się nie tylko interesem prawnym, ale też jego naruszeniem. W doktrynie wskazuje się, że interes prawny to subiektywny, własny pogląd jednostki na to, że administracja publiczna powinna podjąć na jego rzecz jakieś działanie lub powstrzymać się od działania. Jednak mając interes prawny jednostka nie uzyskuje jeszcze uprawnienia materialnoprawnego, ale jedynie prawo do uzyskania aktu, najczęściej w sformalizowanym postępowaniu, który potwierdzi pogląd jednostki lub mu zaprzeczy. Z normy prawnej wynika wtedy np. jakaś korzyść, której prawo pozwala oczekiwać, możliwość dążenia do jakiegoś skutku prawnego, możność obrony przed utratą już zdobytych uprawnień. Interes prawny jest w takim przypadku po to, aby uzyskać jakiś efekt, skutek prawny najczęściej w formie decyzji administracyjnej (aktu stosowania prawa) (zob. J. Zimmermann, Warszawa 2016, s. 356). Powszechnie wskazuje się, że interes prawny i uprawnienie powinny wynikać z przepisów prawa materialnego, te bowiem przepisy są źródłem uprawnień i interesów prawnych. Musi być zatem oparty na normie prawnej, którą da się wyodrębnić do końca ustalić. Zgodzić należy się ze stanowiskiem zajętym w zaskarżonym postanowieniu, że źródłem interesu prawnego lub uprawnienia jest zatem norma prawna kształtująca sytuację prawną wnoszącego skargę. Cechami interesu prawnego jest to, że ma on charakter indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisów prawa materialnego. Interes prawny musi więc wynikać bezpośrednio z konkretnej normy prawnej, a przy tym mieć realny charakter. Natomiast związek pomiędzy zaskarżoną uchwałą a własną indywidualną sytuacją prawną musi istnieć obecnie a nie w przyszłości i powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia konkretnych uprawnień albo nałożenia obowiązków. Niezasadne jest jednak stanowisko Sądu I instancji zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu, że wskazana uchwała nie narusza interesu prawnego skarżącej ze względu na to, iż stanowi akt o charakterze abstrakcyjnym i generalnym, odnoszącym się do nieskonkretyzowanych podmiotów, zajmujących fragmenty pasa drogowego, na wskazane w uchwale cele, na obszarze Miasta Rzeszowa, nie oddziałuje w sposób konkretny i bezpośredni na sytuację skarżącej. Zdaniem Sądu I instancji związku takiego nie sposób też wywieść z faktu, że określone zaskarżoną uchwałą stawki opłat posłużyły jako elementy kalkulacyjne do wyliczenia wysokości nałożonej na skarżącą kary pieniężnej w innej sprawie. Jak już wyżej wskazano interes prawny jednostka wywodzi z normy prawnej. Norma prawna może być natomiast wywiedziona z przepisu prawa, który zawiera normy o charakterze abstrakcyjnym i generalnym. Taki charakter ma również zaskarżona uchwała. Jest to bowiem zbiór przepisów prawa zawierających określone normy prawne o charakterze generalnym i abstrakcyjnym. W tym miejscu należy wskazać, że wątpliwości budzi stwierdzenie Sądu I instancji, iż przepisy uchwały regulujące stawki "posłużyły jako elementy kalkulacyjne do wyliczenia wysokości nałożonej na skarżącą kary pieniężnej w innej sprawie". Jest to co prawda stwierdzenie prawdziwe. Sąd I instancji nie dostrzegł jednak tego, że przepisy te przede wszystkim stanowiły podstawę prawną do nałożenia wskazanej sankcji. W szczególności przepisy regulujące wysokość opłaty za umieszczenie w pasie drogowym reklam (od której zależy stawka opłaty za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia) regulują sytuację materialnoprawną strony. Przy czym ustalenie treści zachowania jednostki w tym przypadku następuje poprzez wydanie decyzji administracyjnej (co też w tej sprawie miało miejsce). Skarżąca spółka jest (była) natomiast właścicielem reklamy ustawionej w pasie drogowym, a zatem zaskarżona uchwała stanowiła prawną podstawę dla wymierzenia jej opłat z tytułu zajęcia pasa drogowego. Niewątpliwie więc przepisy uchwały ustalające wysokość opłaty za zajęcie pasa drogowego miały wpływ na sferę jej obowiązków, gdyż ten akt prawny determinował wydanie decyzji z dnia 3 marca 2017 r. w przedmiocie kary za zajecie pasa drogowego drogi publicznej. Można dojść do wniosku, że decyzja z dnia 3 marca 2017 r. w przedmiocie kary za zajecie pasa drogowego drogi publicznej w istocie potwierdza istnienie interesu prawnego skarżącej kasacyjnie. Decyzja ta skonkretyzowała bowiem obowiązek prawny jednostki, wynikający z postanowień ustawy - prawo o drogach publicznych, a w szczególności art. 40 ust. 12 pkt 1 na podstawie którego wymierza się karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia oraz wynikający z postanowień uchwały, a w szczególności punktu 3 załącznika nr 1, który to przepis reguluje wysokość stawek za zamieszczenie w pasie drogowym reklam. Wbrew zatem stanowisku Sądu I instancji zachodzący związek pomiędzy postanowieniami wskazanych wyżej aktów prawnych, a sferą interesów skarżącej to nie tylko interes faktyczny, ale interes kwalifikowany, czyli interes prawny, a zatem prawnie chroniony, który co należy szczególnie podkreślić, w tej konkretnej sprawie, nawet przekształcił się w normę konkretną i indywidualną, związaną z obowiązkiem poniesienia przez skarżącą kasacyjnie wskazanej opłaty sankcyjnej. Legitymacja skarżącej w zakresie zainicjowania postępowania przed sądem administracyjnym celem weryfikacji przedmiotowej uchwały wiąże się również z tym, że jako adresat decyzji w przedmiocie kary za zajęcie pasa drogowego drogi publicznej ma prawo oczekiwać ochrony prawnej przejawiającej się możliwością ubiegania się o wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji wydanej na podstawie aktu prawa miejscowego, który - w opinii skarżącej kasacyjnie spółki - narusza postanowienia ustawy o drogach publicznych. Autor skargi kasacyjnej wywodzi w uzasadnieniu, że konsekwencją wadliwego (sprzecznego z ustawą o drogach publicznych) zróżnicowania w uchwale stawek opłaty za umieszczenie w pasie drogowym reklam było wadliwe ustalenie opłaty sankcyjnej. W opinii Naczelnego Sądu Administracyjnego należy w tym upatrywać elementu naruszenia interesu prawnego skarżącej kasacyjnie. Nie można również zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji o braku aktualności interesu skarżącej w zaskarżeniu uchwały z 2012 r. W tej sprawie wyznacznikiem aktualności tego interesu nie jest bowiem data wydania aktu prawa miejscowego, czyli 2012 r. ale data wydania przez organ administracyjny decyzji z dnia 3 marca 2017 r. Decyzja ta ukształtowała sytuację prawną skarżącej, a Sąd I instancji nie zakwestionował stanu aktualności tej sytuacji prawnej. Wprost przeciwnie, wskazał w uzasadnieniu, że skarga na decyzję organu odwoławczego w sprawie nałożenia sankcji została oddalona prawomocnym wyrokiem WSA w Rzeszowie. Skoro zatem sytuacja prawna skarżącej jest uregulowana w ten sposób, że spoczywa na niej skonkretyzowana powinność poniesienia opłaty za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia lub nawet opłatę taką już poniosła, a podmiot ten jest zdania, że przepisy aktu prawa miejscowego, na podstawie których nałożono powinność poniesienia tej opłaty są sprzeczne z ustawą, tym samym mamy w tym przypadku do czynienia ze wskazaniem na naruszenie przez akt prawa miejscowego interesu prawnego skarżącej kasacyjnie, polegającego na prawie do uzyskania aktu administracyjnego ustalającego taką opłatę w wysokości niższej od aktualnie wynikającej z decyzji z dnia 3 marca 2017 r. lub nawet uwalniającej w całości od takiej opłaty. Mając na uwadze powyższe rozważania Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że Sąd I instancji odrzucając skargę w tej sprawie naruszył art. 101 ust. 1 u.s.g. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a uchylił zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpozna skargę skarżącej spółki i dokona kontroli zaskarżonego aktu prawa miejscowego. Odnosząc się do zawartego w skardze kasacyjnej wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że o kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzeka jedynie wówczas, gdy rozpoznaje skargę kasacyjną od wyroku, ponieważ przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. wiążą zwrot kosztów postępowania kasacyjnego z wyrokiem Sądu I instancji oddalającym lub uwzględniającym skargę, co nie ma miejsca w przypadku rozpoznawania skargi kasacyjnej od postanowienia odrzucającego skargę. Kwestię tę przesądził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07 (opubl. ONSAiWSA 2008, nr 3, poz. 42), w treści której wyjaśniono, że przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie Sądu I instancji kończące postępowanie w sprawie. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi kasacyjnej nie był wyrok, lecz postanowienie odrzucające skargę, tj. kończące postępowanie w sprawie. Zatem bez względu na wynik postępowania kasacyjnego, zgodnie z powołaną wyżej uchwałą, Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu nie mógł rozstrzygnąć o kosztach, na podstawie art. 203 i 204 p.p.s.a., co jednak nie oznacza, że koszty związane z wniesieniem tej skargi kasacyjnej nie mogą być rozliczone w następnie wydanym wyroku, z uwzględnieniem zasad dotyczących zwrotu kosztów postępowania.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło