III SA/Wa 528/17
WyrokWSA w Warszawie2018-01-17
Skład orzekający: Piotr Przybysz, Beata Sobocha, Waldemar Śledzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji może zostać wydane bez przeprowadzenia kalkulacji kosztów egzekucyjnych i bez wykazania, że w postępowaniu nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne?Ratio decidendi
Umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wymaga uprzedniego przeprowadzenia kalkulacji stanowiącej podstawę stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Brak takiej kalkulacji oraz nieodniesienie się do konkretnych wydatków egzekucyjnych stanowi naruszenie przepisów prawa, skutkujące uchyleniem zaskarżonego postanowienia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Skarżąca zarzuciła organom obu instancji naruszenie przepisów K.p.a. i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wskazując na posiadanie majątku, z którego można prowadzić egzekucję, oraz na brak należytej analizy kosztów egzekucyjnych. Organy uznały, że majątek Skarżącej nie wystarczy na pokrycie kosztów egzekucyjnych, powołując się m.in. na oddalenie wniosku o ogłoszenie upadłości.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził od Dyrektora Izby Administracyjnej Skarbowej w W. na rzecz P. sp. z o.o. kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Przybysz, Sędziowie sędzia WSA Beata Sobocha (sprawozdawca), sędzia WSA Waldemar Śledzik, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz P. sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Z akt egzekucyjnych wynika, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. (dalej "NUS") prowadził wobec majątku PHU A. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej "Skarżąca") postępowania egzekucyjne.
Po zbadaniu możliwości płatniczych Skarżącej NUS uznał, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne i postanowieniem z dnia 22 września 2016 r. umorzył postępowanie egzekucyjne z powodu bezskuteczności.
Skarżąca złożyła zażalenie na to postanowienie zarzucając mu naruszenie art. 59 § 2 w zw. z art. 64b ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016 r., poz. 599 ze zm., dalej "u.p.e.a.") poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż w niniejszej sprawie organ egzekucyjny nie uzyska kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Skarżąca wniosła o kontynuowanie postępowania egzekucyjnego i uchylenie zaskarżonego postanowienia z uwagi na fakt, iż posiada majątek, z którego można prowadzić egzekucję.
Skarżąca zwróciła uwagę, iż kwota zgromadzona na rachunku bankowym w Banku [...] S.A. ulega ciągłemu zwiększaniu, w związku z tym, że Skarżąca nadal egzekwuje należności od swoich dłużników. Skarżąca powołała się też na załączony do zażalenia wniosek o ogłoszenie upadłości, obejmujący likwidację jej majątku, w którym wskazane są środki finansowe zgromadzone w kasie Skarżącej na kwotę 30 319, 47 zł, a do których organ egzekucyjny nie dotarł, jak również wierzytelności z ciągle toczących się spraw sądowych.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej "DIS") utrzymał w mocy postanowienie NUS z dnia [...] września 2016 r.
DIS wskazał, że zgodnie z wpisem dokonanym w Krajowym Rejestrze Sądowym przez Sąd Rejonowy W. postanowieniem z dnia [...] września 2015 r. oddalony został wniosek o ogłoszenie upadłości, ponieważ majątek Skarżącej, jako niewypłacalnego dłużnika nie wystarczył na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego. Zdaniem DIS oznacza to niemożność wywiązywania się przez Skarżącą ze swoich zobowiązań. Słusznie zatem NUS umorzył postępowanie egzekucyjne w trybie art. 59 § 2 u.p.e.a.
DIS podkreślił, że NUS w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego podejmował szereg działań zmierzających do zaspokojenia wierzyciela. Zastosował wobec Skarżącej środki egzekucyjne przewidziane przez ustawodawcę w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. Nadto NUS dołożył należytej staranności w celu ustalenia rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej Skarżącej.
Skarżąca nie zgodziła się z postanowieniem DIS i złożyła skargę do Sądu.
Postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 2 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej "K.p.a.") polegające na:
- niedostatecznym wyjaśnieniu podstaw i przesłanek utrzymania w mocy postanowienia o umorzenia postępowania egzekucyjnego;
- niedostateczne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy w szczególności nie wzięcie pod uwagę faktu, że Skarżąca posiada majątek, który mógłby podlegać egzekucji;
- błąd w ustaleniach faktycznych w zakresie w jakim DIS przyjął, iż w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.
Skarżąca zarzuciła ponadto postanowieniu DIS naruszenie art. 59 § 2 u.p.e.a. polegające na niezweryfikowaniu przez DIS sprawy pod kątem zasadności zastosowania tego przepisu, a w konsekwencji przyjęciu, iż w postępowaniu egzekucyjnym "nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne".
Skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia DIS i zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżąca podkreśliła, że treść art. 59 § 2 u.p.e.a. wskazuje, iż umorzenie postępowania egzekucyjnego zależne jest od uznania organu administracyjnego. Organ ten powinien jednak kierować się dyrektywą celowości postępowania egzekucyjnego. W związku z tym ustalenie, że zobowiązany nie posiada majątku w stosunku do którego możliwa byłaby egzekucja powinno skutkować umorzeniem postępowania egzekucyjnego, jednak w sytuacji gdy istnieje realna możliwość kosztów postępowania egzekucyjnego to powinien to postępowanie prowadzić. W niniejszej sprawie zdaniem Skarżącej istnieje majątek, z którego organ mógłby zaspokoić koszty postępowania egzekucyjnego, jednak nie zostały podjęte kroki, które mogłyby spowodować tę okoliczność.
Istotne jest zdaniem Skarżącej, iż umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a wiąże się z koniecznością wskazania przez wierzyciela, że dążył wszelkimi sposobami do ustalenia majątku. Najczęściej stosowaną metodą instytucja wyjawienia majątku. Skarżąca wskazała, iż posiada jeszcze kwotę odłożoną na postępowanie upadłościowe, a dodatkowo dwie wierzytelności w postaci toczących się postępowań. Jednak NUS, mimo wszystko stwierdził, iż nie jest to majątek, z którego mógłby zaspokoić koszty postępowania egzekucyjnego.
DIS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie. Zarzuty skargi uznał za niezasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W rozpoznawanej sprawie istota sporu sprowadza się do oceny zasadności umorzenia postępowania egzekucyjnego na danym etapie postępowania.
Podstawę prawną umorzenia postępowania stanowił przepis art. 59 § 2 u.p.e.a., zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Umorzenie postępowania pozostaje zatem zależne od uznania organu egzekucyjnego. Organ ten powinien jednak kierować się dyrektywą celowości postępowania egzekucyjnego. W związku z tym ustalenie, że zobowiązany nie posiada majątku, w stosunku do którego możliwa byłaby egzekucja, powinno skutkować umorzeniem postępowania egzekucyjnego. Rozwiązanie to chroni wierzyciela przed ponoszeniem kosztów egzekucyjnych, jeżeli nie mogą one być ściągnięte od zobowiązanego.
Omawiana regulacja jest przepisem o charakterze uznaniowym co oznacza, że organ egzekucyjny przy zaistnieniu w danym stanie faktycznym przesłanki bezskuteczności egzekucji może umorzyć postępowanie egzekucyjne, ale może i też odmówić jego umorzenia. Działanie to leży bowiem w granicach swobody wyboru organu zakreślonego przesłanką ustaloną w art. 59 § 2 u.p.e.a. Możliwość działania organu na podstawie upoważnienia udzielonego mu przez ustawodawcę, nakłada na organ szczególny obowiązek dokładnego zbadania i rozważenia okoliczności indywidualnych każdej sprawy w celu jej prawidłowego rozwiązania, wyboru optymalnego rozstrzygnięcia, poprzedzonego szczególnie dokładną analizą i oceną faktów w świetle obowiązującego prawa, których logiczną konsekwencją jest podjęte postanowienie. Oznacza to, że organ administracji zobowiązany jest w takim postępowaniu do szczególnego działania zmierzającego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w jego ramach do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz dokonania jego oceny w myśl zasady swobodnej oceny dowodów. Podjęcie przez organ egzekucyjny rozstrzygnięcia o umorzeniu lub odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego - na zasadzie uznania administracyjnego - w trybie art. 59 § 2 u.p.e.a. wymaga oceny, czy egzekucja należności pieniężnej będzie celowa, tzn. wymaga ustalenia, czy koszty egzekucji byłyby wyższe od kwoty możliwej do wyegzekwowania.
Z powołanego przepisu wynika obowiązek zbadania przez organ egzekucyjny istnienia przesłanki fakultatywnego umorzenia. Ustawodawca używa bowiem zwrotu "w przypadku stwierdzenia". Badanie to może mieć w świetle art. 59 § 4 u.p.e.a. miejsce z urzędu lub na wniosek. Innymi słowy umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. każdorazowo wymaga uprzedniego przeprowadzenia kalkulacji stanowiącej podstawę stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Owa kalkulacja powinna być załączona do akt postępowania (por. P. Pietrasz, w: Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz do art. 59 § 2, System Informacji Prawnej LEX, stan prawny 1 grudnia 2010 r.).
Z kolei stosownie do art. 124 § 2 i art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. (które mają zastosowanie także w postępowaniu zażaleniowym - art. 140 i 144 k.p.a.) w zw. z art. 18 u.p.e.a. postanowienie zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne, zaś uzasadnienie faktyczne zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej aktu z przytoczeniem przepisów prawa. Z istoty samego uzasadnienia wynika, że powinno ono wskazywać przesłanki, którymi kierował się organ wydając dane orzeczenie, a więc powinno w sposób wyczerpujący wyjaśniać podstawę rozstrzygnięcia i okoliczności, które za takim a nie innym rozstrzygnięciem przemawiają. Celem uzasadnienia jest bowiem przedstawienie procesów myślowych, które doprowadziły organ do wydania danego aktu, wskazanie motywów będących podstawą podjętego przez niego rozstrzygnięcia i wreszcie wskazanie argumentów tłumaczących dlaczego takie, a nie inne stanowisko było prawidłowe w określonym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu powinna bowiem pozwolić - zarówno podmiotowi, którego rozstrzygnięcie bezpośrednio dotyczy, jak i ewentualnie sądowi - odczytać kierunek rozważań, jak i tok rozumowania organu. Uzasadnienie aktu administracyjnego stanowiąc jego integralną część, wpływa bowiem na jego treść. Sporządzenie uzasadnienia postanowienia jest więc nie tylko wymogiem formalnym - wynikającym wprost z brzmienia art. 124 § 2 k.p.a. - ale także ma istotne znaczenie merytoryczne. Przedstawienie bowiem toku rozumowania organu, który poprzedza wydanie postanowienia, nie tylko pełni funkcję perswazyjną, wyłuszczając powody podjętego rozstrzygnięcia, tak aby strona mogła się przekonać o jego słuszności (art. 11 k.p.a.), ale także wpływa na kontrolę aktu w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem art. 59 § 2 u.p.e.a., bowiem organy obu instancji nie zweryfikowały sprawy pod kątem zasadności zastosowania w tej sprawie powołanego art. 59 § 2 u.p.e.a.
Z materiału dowodowego sprawy wynika, że Skarżąca posiada nadal składniki majątkowe, do których można skutecznie skierować czynności egzekucyjne, na co wykazują dowody znajdujące się w aktach administracyjnych (pojazd marki Volvo FL 6-14 nr rej. [...] oraz środki pieniężne w kwocie ok. 30.000 zł – dowód protokół o stanie majątkowym zobowiązanego z 17.10.2016 r.). Dyrektor Izby Skarbowej zaakceptował stanowisko Naczelnika Urzędu Skarbowego, który nie poczynił ustaleń faktycznych w zakresie czynności egzekucyjnych wobec środków finansowych Skarżącej.
Podkreślenia wymaga kwestia, iż generalną regułą egzekucji administracyjnej jest doprowadzenie do przymusowego wykonania obowiązku ciążącego na zobowiązanym. Organ egzekucyjny jest zobowiązany do zastosowania wszelkich środków przewidzianych w ustawie by ten cel zrealizować. Zasadniczo nie jest też w tym zakresie ograniczony terminem. Oznacza to, że zastosowanie art. 59 § 2 u.p.e.a. wymaga stwierdzenia, że zobowiązany nie posiada środków przewyższających wydatki egzekucyjne oraz, że stan ten ma charakter definitywny, czyli w świetle obiektywnych okoliczności nie ma podstaw do uznania, że w przyszłości środki takie zostaną przez zobowiązanego zgromadzone. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowym umorzenie możliwe jest wówczas, gdy w ogóle nie można ustalić jakiegokolwiek majątku zobowiązanego (por. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2011 r., sygn. akt II FSK 169/10 LEX nr 1083008). Należy zwrócić uwagę na kwestię fakultatywnego charakteru art. 59 § 2 u.p.e.a. Umorzenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego należności pieniężnej w sytuacji, gdy postępowanie to nie doprowadzi do uzyskania kwoty przewyższającej koszty jego prowadzenia, następuje wedle uznania organów egzekucyjnych, które winny kierować się względami celowościowymi. Organ egzekucyjny ma zatem prawo umorzenia postępowania gdy zaistnieje opisana wyżej przesłanka, nie ciąży na nim jednak w tym zakresie żaden obowiązek. Co więcej, umorzenie postępowania egzekucyjnego zgodnie z art. 59 § 2 u.p.e.a. może nastąpić wyłącznie w przypadku, gdy ustalono, że zobowiązany nie posiada żadnego majątku, z którego możliwe byłoby skuteczne przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego.
Tymczasem w trakcie postępowania ustalono, że egzekucję wobec Skarżącej prowadzi również komornik sądowy. Bank [...], do którego kierowano zawiadomienia o zajęciu informował organ egzekucyjny o zbiegu egzekucji. Pomimo powyższego Dyrektor Izby Skarbowej uznał, iż umorzenie postępowania przez organ egzekucyjny było zasadne.
W ocenie Sądu organy obu instancji, oceniając zasadność umorzenia postępowania, nie objęły badaniem:
1) kalkulacji kosztów stanowiącej podstawę stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne;
2) kwoty środków pieniężnych Skarżącej, znajdujących się w kasie spółki;
3) czynności egzekucyjnych podjętych przez komornika sądowego.
Jednocześnie:
- nie podjęto skutecznych czynności egzekucyjnych wobec ruchomości Skarżącej, podczas gdy z materiału dowodowego wynika, że na dzień wydania zaskarżonych postanowień Spółka posiadała majątek w postaci pojazdu, które nie jest obciążony zastawem rejestrowym, co wynika wykazu z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców. Administracyjny organ egzekucyjny nie ustalił, czy skarżąca rzeczywiście posiada środki finansowe w kwocie 30.000 zł, o których mowa w protokole majątkowym zobowiązanego, a więc o wartości przekraczającej sumę kosztów egzekucyjnych;
- z pism zawartych w aktach administracyjnych wynika, że bank [...] informował organ egzekucyjny o zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej do tej samej wierzytelności. W tym ostatnim przypadku organ egzekucyjny poprzestał na wystąpieniu do Sądu Rejonowego W. z wnioskiem o rozstrzygnięcie zbiegu. W aktach sprawy brak jest informacji o rozstrzygnięciu, co do przedmiotowego wniosku. W konsekwencji organ nie wyjaśnił, czy istnieje majątek Spółki, do którego można skierować egzekucję. Dodatkowo Skarżąca wskazywała, że rachunek jej prowadzony w banku [...] jest stale zasilany, bowiem Spółka egzekwuje należności od swoich dłużników.
Organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne m.in. w oparciu o informację zamieszczoną przez Sąd Rejonowy W. w Dziale [...] Krajowego Rejestru Sądowego, z której wynika, że oddalony został wniosek o ogłoszenie upadłości, z uwagi na fakt, że majątek PHU A. sp. z o.o. nie wystarczy na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego. Należy jednak przypomnieć, że podstawę prawną umorzenia postępowania egzekucyjnego stanowi przepis art. 59 § 2 u.p.e.a., zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Podstawą oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości skarżącej Spółki był zaś przepis art. 13 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. 2015.233 j.t.) dalej u.p.u.n, który stanowi, że sąd oddali wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania. Wydatków egzekucyjnych nie można jednak w żadnej mierze porównywać z kosztami postępowania upadłościowego, które mogą być znacznie wyższe niż wydatki egzekucyjne. Zgodnie bowiem z art. 230 ust. 1 i 2 u.p.u.n do kosztów postępowania upadłościowego należą w szczególności: wynagrodzenie i wydatki syndyka, nadzorcy sądowego i zarządcy oraz ich zastępców, wynagrodzenie i wydatki członków rady wierzycieli, wydatki związane ze zgromadzeniem wierzycieli, koszty doręczeń, obwieszczeń i ogłoszeń, przypadające za czas po ogłoszeniu upadłości podatki i inne daniny publiczne, wydatki związane z zarządem masy upadłości, w tym przypadające za czas po ogłoszeniu upadłości należności ze stosunku pracy oraz należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, wydatki związane z likwidacją masy upadłości, chociażby do likwidacji doszło na podstawie układu. Oddalenie wniosku o ogłoszenie upadłości na podst. art. 13 u.p.u.n nie może więc stanowić wystarczającej przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podst. art. 59 § 2 u.p.e.a.
Jak wskazano wyżej organ administracji zobowiązany jest w takim postępowaniu do szczególnego działania zmierzającego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w jego ramach do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz dokonania jego oceny w myśl zasady swobodnej oceny dowodów. Organ ma bowiem wykazać wszelkimi dostępnymi dowodami, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.
Na gruncie tej sprawy organy przedstawiły tok postępowania egzekucyjnego, jednak nie odniosły się precyzyjnie do jedynej, a tym samym kluczowej przesłanki umorzenia, tj. czy w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym uzyska się kwoty przewyższające wydatki egzekucyjne.
Sąd podkreśla, że art. 59 § 2 u.p.e.a. nawiązuje tylko do części kosztów egzekucyjnych, a to do wydatków. Stosownie bowiem do art. 64c § 1 u.p.e.a. koszty egzekucyjne obejmują opłaty i wydatki. Z treści art. 64 § 1 i 6 oraz art. 64b § 1u.p.e.a. wynika, że wydatki co do zasady stanowią znaczenie niższe kwoty kosztów egzekucyjnych aniżeli opłaty. Wydatkami egzekucyjnymi są bowiem koszty faktycznie poniesione przez organ egzekucyjny w związku z prowadzeniem egzekucji, a w szczególności - w realiach tej sprawy - na opłacenie sporządzenia i ekspediowania dokumentów. W treści zaskarżonego postanowienia organ stwierdza natomiast, że w wyniku postępowania powstały koszty egzekucyjne, które wynoszą 19.091 zł. Brak jest zatem ustalenia kwoty wydatków egzekucyjnych, która to kwota stanowi przesłankę umorzenia egzekucji.
Organ nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego w celu ustalenia jakie do tej pory poniesiono wydatki egzekucyjne i w związku z tym jakie są perspektywy pozyskania w toku egzekucji kwoty, które w przyszłości takie wydatki miałyby pokryć. W związku z tym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia ani słowem nie odniósł się do tego rodzaju zestawienia.
Podjęcie w tej mierze czynności oraz rozważań w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia było tym bardziej konieczne, że przecież w roku 2015 Skarżąca dokonała dobrowolnych wpłat na poczet swoich zobowiązań podatkowych z zapewne jakąś część (jaką nie wiadomo) przeznaczono na koszty egzekucyjne (a więc opłaty i wydatki).
Oparcie rozstrzygnięcia tylko na wskazaniu kwoty kosztów egzekucyjnych, bez jakiegokolwiek odniesienia się do pojęcia "wydatki egzekucyjne" i konkretnego wskazania, jakie kwoty zostały na nie przeznaczone w 2015 r., nie może być wystarczające do uznania, że organ sprostał obowiązkowi przeprowadzenia wymaganego w tej sprawie postępowania dowodowego. W dalszej perspektywie nie można uznać, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia odpowiada nakreślonym już wyżej zasadom wynikającym z przepisów prawa.
Nadto Sąd ponownie zwraca uwagę, że umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. każdorazowo wymaga uprzedniego przeprowadzenia kalkulacji stanowiącej podstawę stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Owa kalkulacja powinna być załączona do akt postępowania. Z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie sposób wyprowadzić jednoznacznego, opartego na wyliczeniach liczbowych, wniosku, iż w sprawie nie można było uzyskać kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Podkreślić należy, iż ustalenia faktyczne dające podstawę do umorzenia postępowania na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a., oparte być powinny na niepodważalnych dowodach oraz szczegółowych kalkulacjach, a nie jedynie na mglistych, nieskonkretyzowanych, a co najistotniejsze, jedynie probabilistycznych wnioskach, do których odwołały się organy egzekucyjne w pisemnych motywach zaskarżonego aktu.
Przechodząc do konkretnych motywów kontrolowanego rozstrzygnięcia, podnieść trzeba, że zwrot "w przypadku stwierdzenia" (użyty w art. 59 § 2 u.p.e.a.) stanowi o obowiązku zbadania przez organ egzekucyjny istnienia przesłanki fakultatywnego umorzenia (por. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2798/15). W orzecznictwie oraz doktrynie (P. Pietrasz, w: Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz do art. 59 § 2, System Informacji Prawnej LEX, stan prawny 1 grudnia 2014 r.) wywodzi się z tego, że umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. każdorazowo wymaga uprzedniego przeprowadzenia kalkulacji stanowiącej podstawę stwierdzenia, iż w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Owa kalkulacja powinna być załączona do akt postępowania. Sam tylko brak takiej kalkulacji uzasadnia wniosek o konieczności uchylenia skarżonego postanowienia Podstawę faktyczną do podjęcia takiego rozstrzygnięcia stanowi bowiem prawidłowo wyjaśniony stan faktyczny związany z przesłanką umorzenia wynikającą z art. 59 § 2u.p.e.a., z którego wynika zaistnienie bezskuteczności egzekucji. W ocenie Sądu organ tego nie uczynił.
Powyższe uchybienia powodują, że wydane postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego były przedwczesne, a Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie mógł dokonać ich całościowej kontroli.
Rzeczą organów przy ponownym rozpatrzeniu sprawy będzie uwzględnienie stanowiska Sądu, ustalenie stanu faktycznego i ponowna ocena zasadności umorzenia postępowania.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżone postanowienie.
Na wniosek Skarżącej, zgodnie z art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Sąd zasądził na Jej rzecz koszty postępowania sądowego od organu administracji. Koszty te obejmują wpis uiszczony przez Skarżącą w kwocie 100 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika – radcy prawnego, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. (Dz.U. z 2018 r., poz. 265), tj. w wysokości 480 zł oraz opłatę skarbową tj. 17 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło