II SA/Sz 1054/17

WyrokWSA w Szczecinie2018-01-18

Skład orzekający: Barbara Gebel, Renata Bukowiecka-Kleczaj, Katarzyna Grzegorczyk-Meder

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przerwa w robotach budowlanych trwająca dłużej niż 3 lata, liczona od dnia, w którym decyzja o pozwoleniu na budowę stała się ostateczna, uzasadnia stwierdzenie wygaśnięcia tej decyzji, nawet jeśli inwestor przedstawił dokumenty (dziennik budowy, protokoły odbioru robót) wskazujące na kontynuację prac?
Ratio decidendi
Decyzja o pozwoleniu na budowę wygasa, jeżeli budowa nie została rozpoczęta lub została przerwana na czas dłuższy niż 3 lata. Przesłanki do wygaśnięcia decyzji muszą być niewątpliwe i nie można ich domniemywać. W przypadku przedstawienia przez inwestora dziennika budowy oraz protokołów odbioru robót, które wskazują na kontynuację prac budowlanych zgodnie z zatwierdzonym projektem, organy administracji i sąd administracyjny nie stwierdziły wystąpienia przesłanek do wygaśnięcia decyzji, nawet jeśli skarżąca podnosiła zarzuty o pozorności tych działań.
Stan faktyczny
Skarżąca J. S. wniosła o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę, twierdząc, że budowa została przerwana na okres dłuższy niż 3 lata. Organy administracji (Starosta, Wojewoda) kolejno odmawiały stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, uznając, że przedstawione przez inwestora dokumenty (dziennik budowy, protokoły odbioru robót) potwierdzają kontynuację prac zgodnie z projektem. Skarżąca zarzucała organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym bezzasadną odmowę wiarygodności dowodom i dowolną ocenę materiału dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy i nie stwierdziły wystąpienia przesłanek do wygaśnięcia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.), Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Starosta K. udzielił Spółce A. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami i garażem w parterze wraz z instalacjami zewnętrznymi: elektryczną, gazową, kanalizacji sanitarnej, kanalizacji deszczowej, wewnętrzną instalacją gazu oraz budową dróg wewnętrznych, chodnika i usunięciem kolizji z siecią energetyczną na działce nr [...], przy ul. [...] w M. . W dniu 14 stycznia 2015 r. do Starostwa Powiatowego w K. wpłynęło pismo J. S., właścicielki nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej z terenem inwestycji, w którym stwierdziła ona, że w związku z planami wznowienia prac budowlanych na działce nr [...] w M. zachodzi uzasadnione podejrzenie, iż roboty prowadzone będą bez wymaganego pozwolenia na budowę z powodu wygaśnięcia decyzji. W związku z powyższą informacją Starosta K. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Starosta K. na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 i art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23) w zw. z art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.) odmówił stwierdzenia wygaśnięcia opisanej wyżej decyzji z dnia [...]7 r. Po rozpoznaniu odwołania J. S. od powyższego rozstrzygnięcia, Wojewoda Z. decyzją z dnia [...] r., nr [...], na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że warunkiem stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę jest 3-letni upływ czasu między poszczególnymi działaniami podejmowanymi przez inwestora w toku procesu budowlanego. Dla potwierdzenia, że w przedmiotowej sprawie rzeczywiście nie wystąpiła 3-letnia przerwa w realizacji budowy nie jest wystarczające twierdzenie, że dokonano stosownych wpisów w dzienniku budowy i brak jest podstaw do zakwestionowania prawdziwości dokumentu urzędowego (dziennika budowy) lecz konieczne jest również ustalenie czy dokonywane w dzienniku wpisy świadczą o kontynuowaniu budowy realizowanej na podstawie decyzji z dnia [...] r. Wojewoda zaznaczył, że organ I instancji nie wyjaśnił ww. okoliczności podczas, gdy na etapie prowadzonego postępowania strona wielokrotnie zarzucała wykonywanie przez inwestora działań pozornych, nie mających wpływu na stan zaawansowania robót objętych decyzją o pozwoleniu na budowę. Starosta K. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazywał na brak podstaw do obalenia domniemania zgodności z prawdą dokumentu urzędowego jakim jest dziennik budowy natomiast nie dokonał oceny charakteru robót wykonywanych na terenie budowy pomimo podnoszonych wielokrotnie zarzutów w tym zakresie i wskazywanych dowodów. W aktach sprawy brak jest projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją z dnia [...] r., a z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, aby organ I instancji dokonał stosownej analizy pomimo, że tylko roboty związane z realizacją robót zatwierdzonych decyzją o pozwoleniu na budowę mają wpływ na obliczanie terminów określonych w art. 37 Prawa budowlanego. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Starosta K. decyzja z dnia [...] r., nr [...], na podstawie art. 104, art. 162 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane po raz kolejny odmówił stwierdzenia wygaśnięcia decyzji nr [...] z dnia [...] r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że z dokumentów budowy, które inwestor przedłożył w ramach ponownego rozpatrywania sprawy, w tym protokołów odbioru prac budowlanych, protokołów zdawczo-odbiorczych, zestawienia robót budowlanych wykonanych do dnia 15 grudnia 2016 r., a także inwentaryzacji wbudowanych instalacji wod-kan., wyłania się obraz prowadzenia robót budowalnych zgodny z zapisami zawartymi w dzienniku budowy. Z uwagi na podnoszone w pismach J. S. oraz występującego w jej imieniu A. S. zastrzeżenia, uwagi oraz wątpliwości co do dokumentów budowy i oświadczeń przedłożonych przez inwestora, organ oparł ocenę wiarygodności przedstawionych dokumentów w odniesieniu do zapisów w dzienniku budowy na ocenie prawidłowości prowadzenia robót budowlanych, którą na placu przeprowadził Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego. Z ustaleń zawartych w protokole kontroli budowy z dnia [...] r. wynika, że dotychczas wykonane roboty budowlane zostały zrealizowane zgodnie z zatwierdzonym projektem budowalnym. Inspektorzy PINB w K. nie stwierdzili odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, uznali, że dziennik budowy prowadzony jest prawidłowo a wpisy dokonywane są przez osoby upoważnione. Odnosząc się do wniosków pełnomocników skarżącej wskazujących na konieczność opierania materiału dowodowego zbieranego w ramach niniejszego postępowania na projekcie budowlanym, jak również protokole kontroli obiektu budowlanego, dokonanej przez pracowników PINB w K. w dniu 13 grudnia 2016 r., organ wyjaśnił, że wspomniany projekt przedstawia wyłącznie cel zamierzenia budowalnego i nie odnosi się w żaden sposób do przebiegu robót budowlanych, przez co w odniesieniu do badanej sprawy, wystarczające jest okazjonalne wykorzystywanie dokumentacji projektowej znajdującej się w zasobach Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w K., a także u inwestora i kierownika budowy. Natomiast kontrola obiektu budowlanego przeprowadzona przez pracowników PINB w dniu 13 grudnia 2016 r. nie przyniosła efektów w postaci wiarygodnych ustaleń, zwłaszcza w odniesieniu do badania czy wystąpiły 3-letnie okresy przerw w prowadzeniu inwestycji, gdyż dokonanie wiarygodnych ustaleń stało się niemożliwe, z uwagi na nieobecność zainteresowanych stron. Jednocześnie z protokołu oględzin inwestycji, przeprowadzonych przez PINB w dniu [...] r. wynika, że organ ten nie podzielił podejrzenia naruszenia przepisów prawa budowlanego zgłoszonego przez J. S.. W imieniu J. S. złożone zostały dwa odwołania od powyższej decyzji. Pierwsze z nich – z dnia 21 kwietnia 2017 r. podpisane zostało przez pełnomocnika A. S., natomiast drugie – z dnia 6 maja 2017 r. podpisała pełnomocnik M. T.. W odwołaniu z dnia 21 kwietnia 2017 r., strona podniosła, że zapisy w dzienniku budowy dokonane w dniach [...] r., [...] r. i [...] r. oraz w dniu [...] r. przez kierownika budowy R. G. nie są związane z budową obiektu budowlanego ani z robotami budowlanymi – w sensie definicji podanej w ustawie Prawo budowlane – na które Starosta wydał decyzję o pozwoleniu na budowę. Wymienione w dzienniku budowy prace budowlane jak: układanie płyt drogowych czy przebudowa ogrodzenia wokół trafostacji, nie wskazują na budowę obiektu pod nazwą: budynek mieszkalny z usługami i garażem w parterze wraz z instalacjami zewnętrznymi: elektryczną, gazową, kanalizacji sanitarnej, kanalizacji deszczowej, wewnętrznej instalacji gazu oraz budową dróg wewnętrznych, chodnika i usunięcia kolizji z siecią energetyczną na działce nr [...] w M. . Układanie płyt drogowych nie jest także budową dróg wewnętrznych lub chodników przewidzianych w projekcie budowlanym, a przebudowa ogrodzenia trafostacji nie jest usunięciem kolizji kanalizacji z siecią energetyczną. Zdaniem pełnomocnika, nie było zatem kontynuacji robót budowlanych w rozumieniu art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego. Pełnomocnik zaznaczył, że organ podnosi kwestię wybudowania trafostacji jako elementu robót budowlanych, na które wydał pozwolenie, chociaż nie wybudował jej inwestor – Spółka A., a trafostacja nie znajduje się na działce nr [...], czyli objętej przedmiotowym pozwoleniem na budowę. W odwołaniu z dnia 6 maja 2017 r. pełnomocnik skarżącej zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie: - art. 7, 8, 9 i 12 § 1 oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak dokładnego i wnikliwego zbadania sprawy, w tym zaniechania przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego i ustalenia jej stanu faktycznego, a w konsekwencji załatwienie sprawy w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej, bez uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, - art. 77 § 1 k.p.a. poprzez bezzasadną odmowę wiarygodności złożonym do akt postpowania oświadczeniom świadków – mieszkańców nieruchomości sąsiadujących z terenem inwestycji, - art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie oceny dowodów zgromadzonych w niniejszym postępowaniu w sposób dowolny, niezgodny z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, a prowadzącej do nieprawidłowego uznania, że okoliczność nieprzerwanego prowadzenia robót budowlanych została udowodniona, - art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez odmowę zastosowania w niniejszej sprawie i niestwierdzenie wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę, pomimo spełnienia przesłanek ustawowych w postaci przerwania budowy na czas dłuższy niż 3 lata. Pełnomocnik M. T. "przychyliła się do treści odwołania wniesionego przez drugiego pełnomocnika odwołującej – inż. W. A. S.". W uzasadnieniu odwołania podniosła, że ocena dokumentacji przedstawionej przez inwestora powinna być "prowadzona z daleko idącą ostrożnością" albowiem uprzednio Spółka wezwana przez Starostwo Powiatowe w K. do jej przedłożenia pod rygorem niekorzystnych skutków procesowych pismem z dnia 20 czerwca 2016 r. odmówiła i nie przedstawiła wówczas żadnego dokumentu. Zdaniem pełnomocnika, w takim stanie rzeczy uzasadniony jest wniosek, że istotne dokumenty po prostu wcześniej nie istniały i powstały dopiero na potrzeby niniejszego postępowania. W zaskarżonej decyzji w sposób nieadekwatny do właściwych przepisów Prawa budowlanego ustalono, że w zasadzie wszystkie czynności opisane w dzienniku budowy stanowiły dowód na jej prowadzenie. Tymczasem wyłącznie z samej analizy treści wpisów wynika, że jeżeli w ogóle cokolwiek fatycznie było dokonywane na terenie inwestycji, to w rzeczywistości nie stanowiło to kontynuacji robót budowlanych - w szczególności znamiennym jest, iż nie nastąpiło zwiększenie zaawansowania prac. W jej ocenie, organ nieprawidłowo oparł swoje rozstrzygnięcie o wyniki oględzin obiektu budowlanego z dnia [...] r. przeprowadzonych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.. Z czynności wspomnianego organu nadzoru budowlanego wynika jedynie, że bieżące na tamten moment prace są prowadzone w sposób prawidłowy, zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i nie stwierdzono od niego odstępstw. Przedmiotem oceny w ogóle nie było to czy część spornych czynności wskazanych w dzienniku budowy w ogóle miała miejsce ani czy stanowią de facto prowadzenie prac budowlanych. Pozorność wpisów zawartych w dzienniku budowy w okresie od [...] r. do [...] r. wynika już z samej ich treści i tego, że przy normalnym prowadzeniu prac budowlanych w ogóle nie zostałyby one w nim zamieszczone. Przykładowo [...] r. rzekomo odkopano część ściany fundamentowej i jak należ rozumieć, prace te zakończono dopiero [...] r. – przy czym w toku postpowania nie wyjaśniono jaki w zasadzie był cel tego działania, jak również zostało wykazane, że obiekt ten nie posiada ściany fundamentowej. Brak również logiki w zapatrywaniu organu, że w potwierdzeniu przez pełnomocnika odwołującej okoliczności wybudowania trafostacji w 2011 r. należy upatrywać dowodu na prowadzenie przez inwestora prac budowlanych. Gdyby było tak jak twierdzi organ, że budowa trafostacji stanowiła prace związane z prowadzeniem inwestycji, to znalazłoby to zupełnie inny wydźwięk w dzienniku budowy niż tylko wpis inż. R. G. z [...] r. o przebudowie ogrodzenia. Wojewoda Z. decyzją z dnia [...] r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że oceny czy w przedmiotowej sprawie rzeczywiście nie wystąpiła 3-letnia przerwa w realizacji budowy, o której mowa w art. 37 ustawy Prawo budowlane dokonano z uwzględnieniem wpisów w dzienniku budowy oraz dodatkowych dokumentów złożonych przez inwestora w trakcie postępowania prowadzonego przez organ I instancji, w szczególności: - zestawienia robót budowlanych wykonanych do dnia 15 grudnia 2015 r. w kontekście zgodności wykonanych robót budowlanych z projektem, sporządzone przez autora projektu dr inż. arch. M. S., - rysunków projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Starosty K. z dnia [...] r. nr [...] potwierdzonych za zgodność z oryginałem przez radcę prawnego A. G. i podpisanych przez autora projektu dr inż. arch. M. S. z oznaczonym zakresem robót wykonywanych do dnia 15 grudnia 2015 r. Z ww. dokumentów wynika, zdaniem organu, że: 1. zgodnie z wpisem do dziennika budowy z dnia [...] r. (str. 18) zakończono roboty przy przebudowie ogrodzenia trafostacji - roboty przewidziane w projekcie budowlanym - architektura zagospodarowanie terenu rys. [...] oraz opis pkt 3 str. 4 (dodatkowo na przekrojach elewacjach rys. [...] do [...]) - zestawienie robót pkt 10 + rysunki [...], [...], [...], [...], 2. zgodnie z wpisem do dziennika budowy z dnia [...] r. (str. 19) przeprowadzono kontrolę wbudowanych instalacji wod.-kan., kontrolę drożności wraz z kamerą wizyjną, zdemontowano zniszczone elementy nie nadające się do dalszego użytku i zastąpiono nowymi - prace zgodnie z projektem budowlanym instalacji wod.-kan. rys. 2 rzut parteru instalacje wod.-kan. - zestawienie robót pkt 11 + rysunek nr [...], 3. zgodnie z wpisem do dziennika budowy z dnia [...] r. (str. 19) – wykonano murowanie ścianki zabezpieczającej przy windzie, rozebrano ściankę działową przy klatce schodowej, odkopano ścianę fundamentową celem wykonania izolacji zgodnie z projektem budowlanym - roboty zgodnie z projektem budowlanym architektura rys. [...] oraz [...] (przekrój [...]), izolacje na ściance fundamentowej wykonywane zgodnie z przekrojami w projekcie budowlanym architektury rys. [...] do [...] - zestawienie robót pkt 12 + rysunki [...], [...], [...], 4. zgodnie z wpisem do dziennika budowy z dnia [...] r. (str. 20) wytyczono części budynków A i C zgodnie z pb, wznowiono osie budynków - prace geodezyjne niezbędne do kontynuacji robót - zestawienie robót pkt 13, 5. zgodnie z wpisem do dziennika budowy z dnia [...]. (str. 21) odkopano ścianę fundamentową od strony elewacji zachodniej - izolacje w ściance fundamentowej wykonywane zgodnie z przekrojami w projekcie budowlanym architektury rys. [...] do [...] - zestawienie robót pkt 15 + rysunki [...], [...], 6. zgodnie z wpisem do dziennika budowy z dnia [...] r. (str. 21) wykonana została częściowa niwelacja terenu od strony północnej działki - prace budowlane zgodnie z projektem budowlanym w zakresie niwelacji terenu zgodnie z projektem zagospodarowania terenu rys. [...] opis pkt 3 - zestawienie robót pkt 17 + rysunek, 7. zgodnie z wpisem do dziennika budowy z dnia [...] r. (str. 21) zakończono wymurowania ściany oddzielającej pomieszczenie rozdzielni elektrycznej od klatki schodowej - zgodnie z projektem budowlanym architektura rys. [...] w przebiegu zaktualizowanym w projekcie wykonawczym - zestawienie robót pkt 18 + rysunek [...] W ocenie Wojewody, fakt wykonania ww. robót inwestor potwierdził protokołami odbioru robót wykonanych przez ich wykonawcę (dot. poz. 1, 3, 5, 6, 7 - protokoły przekazane przez inwestora w dniu [...] r., poz. 2 – protokół przekazany przez inwestora w dniu [...] r.). Realizację ww. robót potwierdziły również osoby pełniące funkcję kierownika budowy R. G. i A. F. w wyjaśnieniach złożonych w dniu [...] r. w Starostwie Powiatowym w K. (protokół z przesłuchania świadka z dnia [...] r.). W świetle zgromadzonego materiału dowodowego, w tym złożonych wyjaśnień, w ocenie organu odwoławczego brak jest podstaw, aby wyszczególnionych powyżej prac nie zaliczać do robót budowlanych oraz zdarzeń i okoliczności zachodzących w toku wykonywania robót budowlanych mających znaczenie dla realizacji budowy zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Jak wskazał Wojewoda, na powyższe rozstrzygnięcie nie mają wpływu informacje i wypowiedzi przytaczane w artykułach publikowanych w lokalnej prasie lub umieszczane w internecie przywoływane przez strony postępowania. Czym innym jest bowiem informacja przekazywana w języku potocznym, a czym innym formułowana w kontekście przepisów art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. W związku z podnoszonymi zarzutami organ wyjaśnił, że w świetle treści art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nie ma żadnego znaczenia intensywność z jaką roboty są powadzone przez inwestora i czy wywołują skutek w postaci zwiększenia kubatury obiektu, która mogłaby być widoczna dla osoby postronnej lecz istotne jest, czy przerwa pomiędzy kolejno wykonywanymi robotami przekracza okres 3 lat. W związku z powyższym, w świetle analizy zgromadzonego materiału dowodowego również treść oświadczeń świadków - mieszkańców nieruchomości sąsiadujących z terenem inwestycji wskazujących, że prace budowlane nie były prowadzone przez okres dłuższy niż 3 lata nie uprawnia organu do odmówienia wiarygodności wpisom znajdującym się w dzienniku budowy oraz wyjaśnieniom inwestora. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na ww. decyzję J. S. wniosła o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.), tj.: - art. 6,7,8,9 i 12 § 1 k.p.a. poprzez brak dokładnego i wnikliwego zbadania sprawy, w tym zaniechanie przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego i ustalenia stanu faktycznego, a w konsekwencji, załatwienie sprawy w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej, bez uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, w sytuacji uznania przez organ racji inwestora tworzącego fikcję ciągłości prowadzenia prac budowlanych realizowanych na podstawie pozwolenia na budowę, co do którego prawomocnie orzeczono, że zostało wydane z naruszeniem prawa; - art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak poinformowania strony o możliwości zapoznania się z materiałami sprawy i wypowiedzenia się w sprawie zebranych dowodów przed wydaniem decyzji w postępowaniu odwoławczym, co spowodowało pominięcie istotnych okoliczności i dowodów w sprawie; - art. 77 § 1 k.p.a. poprzez bezzasadną odmowę wiarygodności złożonym do akt postępowania oświadczeniom świadków - w tym mieszkańców nieruchomości sąsiadujących z terenem inwestycji oraz innym dowodom przedstawionym przez skarżącą, a także pominięcie ustaleń kontroli przeprowadzonej przez przedstawicieli Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w dniu [...] r.; - art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie oceny dowodów zgromadzonych w niniejszym postępowaniu w sposób dowolny, tendencyjny, niezgodny z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, a prowadzącej do nieprawidłowego uznania, że okoliczność nieprzerwanego prowadzenia robót budowlanych została udowodniona; - art. 138 § 2 k.p.a. poprzez brak zastosowania w niniejszej sprawie i odmowę uchylenia decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie; Skarżąca zarzuciła ponadto naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 37 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. 2017.1332 - tekst jedn.) w zw. z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez odmowę stwierdzenia wygaśnięcia z mocy prawa istotnej w sprawie decyzji o pozwoleniu na budowę, która - jak prawomocnie stwierdzono - została wydana z naruszeniem prawa, a okoliczności sprawy wskazują, że rzeczywista przerwa w prowadzeniu prac budowlanych znacznie przekraczała okres trzech lat (faktycznie trwała ok. 8 lat); - art. 45 ust. 1 Prawa budowlanego w zw. z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26 czerwca 2002 r. w sprawie dziennika budowy, montażu i rozbiórki, tablicy informacyjnej oraz ogłoszenia zawierającego dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia (Dz.U. z 2002 r., nr 108, poz. 953 z późn. zm.) poprzez przypisanie prowadzonemu przez inwestora dziennikowi budowy cech dokumentu urzędowego i oparcie na tym dokumencie rozstrzygnięcia w sprawie, w sytuacji gdy w toku postępowania zostało przez stronę wykazane, że wpisy dokonane po [...] r. miały charakter pozorny - nie odzwierciedlały rzeczywistej realizacji prac budowlanych (prace nie były prowadzone). W uzasadnieniu skargi, strona podniosła, że dokładna analiza materiału dowodowego zebranego w sprawie wskazuje, iż istotna w sprawie inwestycja od marca 2009 roku była prowadzona "na papierze", co miało na celu jedynie stworzenie pozorów dla zachowania ważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Organy I i II instancji, pomimo skutecznego poddania w wątpliwość stanowiska inwestora na temat realizacji budowy, zaniechały jednak odpowiednich działań zmierzających do wyeliminowania powszechnego, nagannego zjawiska sztucznego utrzymywania w mocy decyzji, na podstawie której realizowana jest inwestycja w sytuacji, gdy faktycznie następuje przerwa w prowadzeniu robót budowlanych trwająca więcej niż trzy lata. Zaznaczyła, że w toku postępowania. odwoławczego organ nie poinformował skarżącej o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego oraz zamiarze wydania decyzji. Wobec przedstawionego naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. powstała sytuacja, w której organ II instancji rozstrzygał sprawę bez uwzględnienia istotnych okoliczności podniesionych w piśmie skarżącej z 28 czerwca 2017 r. Tymczasem we wspomnianym piśmie skarżąca przedstawiła okoliczności i wnioski dowodowe, które m.in. skutecznie podważały ustalenia organu co do relacji pomiędzy realizacją istotnej w sprawie inwestycji a budową trafostacji na działce nr [...]. Zdaniem strony, gdyby organ wykazał się bezstronnością, należytą wnikliwością i dbałością w zakresie ustalania okoliczności faktycznych sprawy, sam stwierdziłby, że trafostacja stanowiła osobną inwestycję zakładu energetycznego, realizowaną na podstawie odrębnego pozwolenia na budowę. W konsekwencji, w ramach niniejszego postępowania, nie można było przypisać żadnych skutków oświadczeniom inwestora i wpisowi w dzienniku budowy w zakresie "przebudowy ogrodzenia wokół trafostacji" (wpis z10 sierpnia 2011 r.) - działanie to sprowadzało się bowiem wyłącznie do przestawienia tymczasowego ogrodzenia placu budowy w sposób umożliwiający zakładowi energetycznemu prowadzenie prac na należącej do niego nieruchomości. Wbrew twierdzeniom organu II instancji działanie to nie mogło również stanowić realizacji zagospodarowania terenu przewidzianego w projekcie budowlanym. Skarżąca dodała, że ocena materiałów dostarczonych przez inwestora powinna również uwzględniać okoliczność, że na wcześniejszym etapie postępowania inwestor wezwany przez Starostwo Powiatowe w K. do ich przedłożenia pod rygorem niekorzystnych skutków procesowych pismem z 20 czerwca 2016 r. odmówił i nie przedstawił wówczas żadnego dokumentu, a pojawiły się one dopiero w momencie, gdy organ II instancji nakazał ponowne zbadanie sprawy. W takim stanie rzeczy uzasadniony jest wniosek, że istotne dokumenty po prostu wcześniej nie istniały i powstały dopiero na potrzeby niniejszego postępowania. Podobnie nie są wiarygodne wpisy dotyczące prac przy izolacji ściany fundamentowej (wpisy z [...] r. i [...] r.). Przede wszystkim w sprawie zostało wykazane, że obiekt (wbrew wpisom do dziennika budowy oraz zeznaniom świadków - kierowników budowy) nie posiada ściany fundamentowej, a ponadto - nawet z błędnych ustaleń organu - miałoby wynikać, że prace te były prowadzone przez ponad dwa lata. Organ II instancji bezzasadnie zbagatelizował wyniki kontroli budowy przeprowadzonej przez przedstawicieli Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w dniu [...] r. Zestawiając wnioski tamtej opinii z innymi dowodami zaoferowanymi przez skarżącą, jasnym było, że prace budowlane na terenie inwestycji musiały zostać przerwane na czas dłuższy niż trzy lata (ca 8 lat). W szczególności świadczy o tym stan substancji wybudowanej do marca 2009 roku, która w grudniu 2016 roku nosiła wszelkie znamiona braku kontynuowania prac. Na placu budowy nie było zaplecza i materiałów pozwalających na prowadzenie prac budowlanych, zaś tablica budowy była całkowicie nieczytelna. Pracownicy organu nadzoru budowlanego posiadają wystarczające doświadczenie w ocenie prac budowlanych, aby stwierdzić, czy faktycznie są one kontynuowane. Skarżąca podniosła, że organ II instancji zupełnie bezpodstawnie zbagatelizował liczne oświadczenia własne inwestora w zakresie realizacji inwestycji zamieszczane w prasie oraz w Internecie. Przede wszystkim wypowiedzi te, choćby w kontekście niniejszego postępowania nigdy nie zostały zdementowane. Poza tym ich treść wraz z resztą zebranego w sprawie materiału dowodowego potwierdzają po prostu, że faktycznie roboty budowlane od marca 2009 roku do grudnia 2016 roku nie byty realizowane. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Z. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 11 stycznia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił wnioski dowodowe zawarte w skardze jak również w piśmie z dnia 11 stycznia 2018 r. - o przeprowadzenie dowodów z dokumentów wymienionych przez J. S., uznając, że ich przeprowadzenie nie jest niezbędne do wyjaśnienia okoliczności wskazywanych przez skarżącą. Na rozprawie tej skarżąca oraz jej pełnomocnik podtrzymali dotychczasową argumentację dodatkowo składając przedstawione w formie pisemnej tezy przemówień wygłoszonych na tej rozprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Nadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zasadność skargi w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że nie zasługuje ona na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja jak również decyzja ją poprzedzająca nie naruszają przepisów prawa w stopniu, który uzasadniałby konieczność ich wyeliminowania z porządku prawnego. Kontroli Sądu podlegała decyzja Wojewody Z. utrzymująca w mocy decyzję Starosty K. o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z dnia [...] r., udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami i garażem w parterze wraz z instalacjami zewnętrznymi: elektryczną, gazową, kanalizacji sanitarnej, kanalizacji deszczowej, wewnętrzną instalacją gazu oraz budową dróg wewnętrznych, chodnika i usunięciem kolizji z siecią energetyczną na działce nr [...] w M. . Podstawę wydania opisanej wyżej decyzji o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z [...] r. stanowił art. 162 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 162 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja: 1) stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony; 2) została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę określonego warunku, a strona nie dopełniła tego warunku. Z kolei w myśl art. 37 § 1 ustawy Prawo budowlane, decyzja o pozwoleniu na budowę wygasa, jeżeli budowa nie została rozpoczęta przed upływem 3 lat od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna lub budowa została przerwana na czas dłuższy niż 3 lata. Należy podkreślić, że wystąpienie przesłanek powodujących wygaśnięcie pozwolenia na budowę musi być niewątpliwe. Nie można ich domniemywać (por. wyrok NSA z dnia 8 marca 2007 r., II OSK 457/06, LEX nr 328185). Instytucja wygaszenia decyzji o pozwoleniu na budowę jest instytucją wyjątkową. Ustawa – Prawo budowlane jest tak skonstruowana, że jej uregulowania, co do zasady, nie powinny być tak rozumiane, aby prowadzić do pozbawienia inwestora możliwości korzystania z udzielonego mu pozwolenia na budowę. Sytuacje, w których pozwolenie na budowę jest usuwane z obrotu prawnego, należą do wyjątków, przy czym instytucja określona w art. 37 ust. 1 nie może być nadużywana. Przesłanki do wygaszenia pozwolenia na budowę muszą być traktowane ściśle, w przeciwnym razie zaprzeczałoby to woli ustawodawcy (państwa) w rozwijaniu budownictwa w interesie publicznym (wyrok NSA z dnia 20 października 2011 r., II OSK 1479/10, LEX nr 1162397). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że w wypadku decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r. nie sposób mówić o tak rozumianych, niewątpliwych przesłankach do jej wygaszenia. Należy zgodzić się z organem, że zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw aby opisanych przez organ prac (zgodnie z wpisami do dziennika budowy z dnia [...] r., [...] r., [...] r., [...] r., [...] r., [...] r., [...] r.) nie zaliczać do robót budowalnych oraz zdarzeń i okoliczności zachodzących w toku wykonywania robót budowlanych mających znaczenie dla realizacji budowy zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że odzwierciedlenie działań podejmowanych w trakcie realizacji inwestycji budowlanej następuje poprzez wpisy w dzienniku budowy. Wynika z tego, że w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, istotnym dowodem, po który powinien sięgnąć organ, jest dziennik budowy, który zgodnie z art. 45 ust. 1 tej ustawy stanowi urzędowy dokument przebiegu robót budowlanych oraz zdarzeń i okoliczności zachodzących w toku wykonywania robót i jest wydawany odpłatnie przez właściwy organ. W orzecznictwie przyjmuje się co prawda, że jakkolwiek powołany przepis posługuje się określeniem "urzędowy dokument", to jednak, dziennik budowy nie jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. (zgodnie z którym dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone). Nie spełnia on bowiem jednego z podstawowych warunków określonych w art. 76 k.p.a. - nie jest sporządzany przez organ państwowy (art. 76 § 1), ani przez jednostkę organizacyjną lub podmiot wskazany w art. 76 § 2 k.p.a. (zob. też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2013 r. sygn. akt II OSK 260/12. Niepublikowany). Z uwagi na powyższe, wiarygodność dziennika budowy podlega zatem ocenie na podstawie całokształtu materiału dowodowego, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), w oparciu o zasady logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Strona skarżąca mogła zatem skorzystać z możliwości przedstawienia takich dowodów, które poddałyby w wątpliwość rzetelność kolejnych zapisów dokonanych w dzienniku budowy. Jednakże, zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie tego rodzaju dowodów zaprzeczających treści wspomnianego dziennika budowy w omawianym zakresie nie przedstawiono. W szczególności nie są nimi oświadczenia "świadków – w tym mieszkańców nieruchomości sąsiadujących z terenem inwestycji", czy zdjęcia z 2002 r. przedstawiającego budynek dyskoteki [...] w M. , na które powołuje się w skardze J. S.. Wspomniane wyżej oświadczenia świadków mają, zdaniem strony potwierdzać okoliczność, że wpisy dokonane w dzienniku budowy po [...] r. miały charakter pozorny bowiem inwestor faktycznie nie wykonywał robót opisywanych w tym dzienniku. W ocenie Sądu, z uwagi na charakter tych oświadczeń, nie sposób uznać je za materiał dowodowy przydatny do wykazania powyższej okoliczności. Oświadczenia te nie są zgodne nie tylko z zapisami w dzienniku budowy czy oświadczeniami kolejnych kierowników budowy ale także z twierdzeniami samej strony. Strona w skardze nie zakwestionowała bowiem co do zasady okoliczności, że zostały wykonane niektóre prace takie jak m.in. ogrodzenie czy pomiary geodezyjne przy wykopach fundamentowych, o których mowa we wpisie z dnia [...] r. ewentualnie prace związane z wybudowaniem ścianki działowej zabezpieczającej przy windzie, o których mowa we wpisie z dnia [...] r., a jedynie to, że były to prace (zwłaszcza jeśli chodzi o ww. ogrodzenie), których nie można zaliczyć do robót budowlanych mających znaczenie dla realizacji budowy zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Tymczasem w oświadczeniu z dnia 5 czerwca 2015 r. podpisanym przez m.in. R. K. i A. T. jak również z dnia 6 czerwca 2015 r. – podpisanym przez M. M. wskazano, że na działce nr [...] należącej do Spółki A. od [...] r. "do chwili obecnej nie toczyły się żadne prace budowlane". Podobnej treści oświadczenia złożyły osoby wymienione w dokumencie z dnia 17 lutego 2015 r. Także w oświadczeniach z tej daty podano, że na wspomnianej działce nie toczyły się "żadne" prace budowlane. Z kolei jeśli chodzi o zdjęcie przedstawiające budynek dyskoteki [...] w M. należy stwierdzić, że jest ono zbyt mało czytelne, by w oparciu o nie bezsprzecznie uznać, że płyty drogowe znajdujące się przed dyskoteką w dacie jego wykonania (choć, w ocenie Sądu nie są one dostatecznie dobrze widoczne) są tymi samymi płytami, o których mowa we wpisie w dzienniku budowy z dnia [...] r. Na marginesie jedynie należy dodać, że kwestia ta nie ma istotnego znaczenia dla ustalenia czy doszło do 3-letniej przerwy w realizacji budowy, na którą powołuje się skarżąca, bowiem prac związanych z ułożeniem ww. płyt organ nie brał pod uwagę analizując powyższą okoliczność. Jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organ uznając, że w niniejszej sprawie nie doszło do 3-letniej przerwy w realizacji budowy, o której mowa w art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane miał na uwadze wykonanie następujących prac wynikających z wpisów w dzienniku budowy z dnia [...]., [...] r., [...] r., [...] r., [...] r., [...] r. i [...] r. : 1. zakończenie robót przy przebudowie ogrodzenia trafostacji - roboty przewidziane w projekcie budowlanym - architektura zagospodarowanie terenu rys. [...] oraz opis pkt. 3 str. 4 (dodatkowo na przekrojach elewacjach rys. [...] do [...]) - zestawienie robót pkt 10 + rysunki [...], [...], [...], [...] (zgodnie z wpisem do dziennika budowy z dnia [...] r. - str. 18), 2. przeprowadzenie kontroli wbudowanych instalacji wod.-kan., kontroli drożności wraz z kamerą wizyjną, zdemontowanie zniszczonych elementów nie nadających się do dalszego użytku i zastąpienie nowymi - prace zgodnie z projektem budowlanym instalacji wod.-kan. rys. 2 rzut parteru instalacje wod.-kan. - zestawienie robót pkt 11 + rysunek nr [...] (zgodnie z wpisem do dziennika budowy z dnia [...] r. - str. 19), 3. murowanie ścianki zabezpieczającej przy windzie, rozebranie ścianki działowej przy klatce schodowej, odkopanie ściany fundamentowej celem wykonania izolacji zgodnie z projektem budowlanym - roboty zgodnie z projektem budowlanym architektura rys. [...] oraz [...] (przekrój [...]), izolacje na ściance fundamentowej wykonywane zgodnie z przekrojami w projekcie budowlanym architektury rys. [...] do [...] - zestawienie robót pkt 12 + rysunki [...], [...], [...] (zgodnie z wpisem do dziennika budowy z dnia [...] r. - str. 19), 4. wytyczenie części budynków A i C zgodnie z pb, wznowiono osie budynków - prace geodezyjne niezbędne do kontynuacji robót - zestawienie robót pkt 13 (zgodnie z wpisem do dziennika budowy z dnia [...] r. - str. 20), 5. odkopanie ściany fundamentowej od strony elewacji zachodniej - izolacje w ściance fundamentowej wykonywane zgodnie z przekrojami w projekcie budowlanym architektury rys. [...] do [...] - zestawienie robót pkt 15 + rysunki [...], [...] (zgodnie z wpisem do dziennika budowy z dnia [...] r. - str. 21), 6. częściowa niwelacja terenu od strony północnej działki - prace budowlane zgodnie z projektem budowlanym w zakresie niwelacji terenu zgodnie z projektem zagospodarowania terenu rys. [...] opis pkt 3 - zestawienie robót pkt. 17 + rysunek (zgodnie z wpisem do dziennika budowy z dnia [...] r. - str. 21), 7. zakończenie wymurowania ściany oddzielającej pomieszczenie rozdzielni elektrycznej od klatki schodowej - zgodnie z projektem budowlanym architektura rys. [...] w przebiegu zaktualizowanym w projekcie wykonawczym - zestawienie robót pkt 18 + rysunek [...] (zgodnie z wpisem do dziennika budowy z dnia [...] r. - str. 21). Należy podkreślić, że wykonanie opisanych wyżej prac – w tym także tych których, zdaniem skarżącej nie wykonano w ogóle jak np. odkopanie ściany fundamentowej w osiach 7 – 11 oraz 11 – 15 potwierdzone zostało nie tylko wpisami w dzienniku budowy ale także protokołami odbioru prac budowlanych podpisanych przez przedstawicieli inwestora oraz poszczególnych wykonawców. I tak jeśli chodzi o wykonanie kwestionowanych prac związanych z wykopaniem ściany fundamentowej w osiach 7 – 11 od strony elewacji zachodniej oraz wykonaniem izolacji pionowej tej ściany w postaci folii kubełkowej – potwierdza je protokół nr [...] z dnia [...] r., podpisany przez komisję złożoną z przedstawicieli inwestora (w tym kierownika budowy A. F.) oraz przedstawiciela generalnego wykonawcy [...] Wspomniana komisja po dokonaniu oględzin wykonanych robót stwierdziła, że roboty wykonane zostały zgodnie ze zleceniem, bez usterek. Z kolei jeśli chodzi o wykonanie prac związanych z wykopaniem ściany fundamentowej w osiach 11 – 15 od strony elewacji zachodniej oraz wykonaniem izolacji pionowej tej ściany w postaci folii kubełkowej – potwierdza je protokół nr [...] z dnia [...] r. podpisany przez komisję w składzie analogicznym jak w opisanym wyżej protokole nr [...]. Także w tym wypadku komisja stwierdziła, że roboty wykonane zostały zgodnie ze zleceniem, bez usterek. Stosownymi protokołami potwierdzono także wykonanie robót związanych z przebudową ogrodzenia wokół trafostacji – wymienionych we wpisie w dzienniku budowy z dnia [...] r. (protokół nr [...] z dnia [...] r.) jak również prac związanych z kontrolą wbudowanych instalacji wod.-kan., zdemontowaniem zniszczonych elementów i zastąpieniem je nowymi – wymienionych we wpisie w dzienniku budowy z dnia [...] r. (protokół odbioru prac budowlanych z dnia [...] r.). Zaznaczenia wymaga przy tym, że części opisywanej w protokole z dnia [...] r. izolacji pionowej ścian fundamentowych w postaci folii kubełkowej widoczne są na zdjęciach dołączonych do pisma inwestora z dnia [...]. Dodatkowo, potwierdzeniem wykonania powyższych robót zgodnie z projektem są zapisy zawarte w protokole kontroli przeprowadzonej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. W protokole tym wskazano, że "dotychczas wykonane roboty budowlane zostały zrealizowane zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym". Wynika z niego również, że co prawda wprowadzono zmiany w posadowieniu budynku jednak nie są one zmianami istotnymi w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego. W protokole stwierdzono ponadto, że dziennik budowy prowadzony jest prawidłowo, a wpisy dokonywane są przez osoby uprawnione. W ocenie strony protokół ten nie powinien być brany pod uwagę bowiem dotyczy innych kwestii niż te, które stanowią przedmiot sprawy, jednakże, zdaniem Sądu, z takim poglądem nie sposób się zgodzić. Protokół ten zawiera bowiem zapisy dotyczące zgodności wykonanych robót budowlanych z projektem budowalnym odnoszące się nie tylko do prac wykonanych w ostatnim czasie ale także tych dotyczących posadowienia budynku, a zatem wbrew sugestiom skarżącej dotyczy także robót objętych niniejszym postępowaniem. Zdaniem Sądu nie zasługuje na uwzględnienie także argumentacja skarżącej dotycząca konieczności uwzględnienia jako istotnego dowodu w niniejszej sprawie protokołu z kontroli obiektu budowlanego przeprowadzonej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w dniu [...] r. Należy bowiem zgodzić się z organem, że kontrola ta została przeprowadzona wadliwie, bez udziału stron, "przez ogrodzenie od strony północnej i południowej". Jak słusznie zauważył organ, oględziny przeprowadzone w taki sposób, z uwagi na rozmiary placu budowy i formę wznoszonego obiektu budzą wątpliwości co do rzetelności dokonanej oceny i nie mogą być podstawą do jednoznacznego stwierdzenia, że roboty budowlane po dniu [...] r. nie były kontynuowane. Odnosząc się do kolejnego zarzutu skarżącej, dotyczącego niepoinformowania jej przez organ odwoławczy o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego oraz zamiarze wydania decyzji, należy stwierdzić, że organ istotnie poinformował ją jedynie o przyczynach braku możliwości rozpatrzenia odwołania w terminie określonym w art. 36 k.p.a. natomiast nie poinformował jej o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W ocenie Sądu, powyższe naruszenie przepisów nie jest jednak takim naruszeniem, które miałoby wpływ na wynik sprawy bowiem organ odwoławczy nie rozpatrywał żadnych nowych dowodów. Co prawda strony złożyły już po wydaniu decyzji przez Wojewodę dodatkowe dokumenty ale organ nie powoływał się na nie swojej decyzji wydając rozstrzygnięcie w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony przez organ I instancji. Dodatkowo należy wskazać, że dowody zgłoszone przez stronę nie dotyczyły bezpośrednio przedmiotu sprawy. Decyzja o pozwoleniu na budowę trafostacji (podobnie jak wypisy z księgi wieczystej dotyczące działki nr [...] na której znajduje się trafostacja) nie wnosi niczego istotnego do sprawy. Była to niewątpliwie (jak podnosi skarżąca) odrębna inwestycja ale okoliczność ta nie była kwestionowana ani przez inwestora ani przez organy. Fakt, że sama trafostacja została wybudowana na podstawie innego pozwolenia na budowę w ramach innego przedsięwzięcia nie oznacza, że odnosi się to także do budowy ogrodzenia, oddzielającego sporną inwestycję od tejże trafostacji. Należy podkreślić, że ogrodzenie to znalazło się w projekcie budowlanym, a potwierdzeniem tego są rysunki [...] i przekroje [...] do [...], dodatkowo inwestor przywołał w nadesłanym zestawieniu robót budowlanych wykonanych do [...] r. także zapisy w projekcie budowlanym – architektura, zagospodarowanie terenu - pkt 3 str. 4 opisu. Z kolei jeśli chodzi o przywoływane przez skarżącą artykuły prasowe należy podkreślić, że informacje ze stron internetowych oraz artykuły prasowe o analogicznej treści były już wcześniej przez nią przedstawiane i organ co do zasady wypowiedział się dlaczego nie mogą one stanowić podstawy ustaleń w niniejszej sprawie. Należy zgodzić się z Wojewodą, że informacje formułowane w języku potocznym nie mogą być utożsamiane z informacjami formułowanymi w kontekście przepisów art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Należy przy tym podkreślić, że inwestor w trakcie niniejszego postępowania przyznawał, iż prace budowlane po 2009 r. były prowadzone w ograniczonym zakresie (z uwagi na toczące się postępowania ze skarg i odwołań J. S. na decyzje w przedmiocie warunków zabudowy oraz pozwolenia na budowę wydawane w odniesieniu do przedmiotowej inwestycji). Nie zmienia to jednak okoliczności, że choć w ograniczonym zakresie to jednak roboty budowlane były prowadzone w spornym okresie wobec czego nie doszło do 3 – letniej przerwy o jakiej mowa w art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Jak słusznie zauważył Wojewoda, w świetle wskazanego wyżej przepisu nie ma znaczenia intensywność z jaką roboty są prowadzone przez inwestora i czy wywołują skutek w postaci zwiększenia kubatury obiektu, która mogłaby być zauważalna dla osoby postronnej lecz czy przerwa pomiędzy kolejno wykonywanymi robotami przekracza okres 3 lat. Mając na uwadze opisane wyżej okoliczności, mogło niewątpliwie dojść do sytuacji, w której tablica budowy stała się z uwagi na upływ czasu mniej czytelna jednak okoliczność ta nie może stanowić dostatecznego dowodu wystąpienia ponad 3-letniego okresu przerwy w wykonywaniu robót. Z tych względów wymienione powyżej dowody załączone przez stronę do pisma z dnia [...] r. nie były przydatne dla wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności. Należy dodać, że o przeprowadzenie tych dowodów, a dodatkowo także dowodów ze zdjęć przedstawiających stan budowy w okresie od [...] r. do [...] r. oraz jej aktualny stan (jednak wykonanych z miejsc położonych poza terenem budowy i nie obejmujących szczegółów obiektów już wzniesionych) – strona wniosła także w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz na rozprawie w dniu 18 stycznia 2018 r. Postanowieniem wydanym na tej rozprawie Sąd oddalił wspomniane wnioski dowodowe uznając, z powodów o których była mowa powyżej, że ich przeprowadzenie nie jest niezbędne do wyjaśnienia okoliczności wskazywanych przez skarżącą. Zdaniem skarżącej, ocena materiałów dostarczonych przez inwestora powinna również uwzględniać okoliczność, że na wcześniejszym etapie postępowania inwestor wezwany przez Starostwo Powiatowe w K. do ich przedłożenia pod rygorem niekorzystnych skutków procesowych, pismem z 20 czerwca 2016 r. odmówił i nie przedstawił wówczas żadnego dokumentu, a pojawiły się one dopiero w momencie gdy organ II instancji nakazał ponowne zbadanie sprawy. W jej ocenie, gdyby odpowiednie materiały istniały wcześniej i potwierdzały rzeczywisty stan prowadzenia robót, to inwestor nie miałby powodu do ociągania się z ich przekazaniem już w odpowiedzi na pierwsze wezwanie organu. Odnosząc się do tak sformułowanego argumentu, należy stwierdzić, że sugestia skarżącej jakoby inwestor przedstawił dokumenty, które nie zostały sporządzone w datach w nich wskazanych lecz zostały wytworzone dopiero po uchyleniu decyzji przez organ odwoławczy nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. Strona nie przedstawiła jakichkolwiek dowodów na potwierdzenie tej okoliczności. Z pewnością nie można uznać za takie potwierdzenie faktu, że inwestor początkowo – stojąc na stanowisku, że dostatecznym dowodem w tym zakresie są zapisy w dzienniku budowy – nie przedkładał wskazywanych przez organ dokumentów. Nadesłał je dopiero wtedy gdy organ II instancji uznał, że niektóre kwestie w tej sprawie wymagają jeszcze wyjaśnienia. Należy zaznaczyć, że przedstawione dokumenty, w tym przede wszystkim protokoły odbioru robót budowlanych wykonanych w okresie od stycznia 2011 r. do czerwca 2016 r. zawierają zakresy rzeczowe wykonanych prac oraz podpisy nie tylko przedstawicieli zamawiającego ([...] ale także przedstawicieli wykonawców ([...]). Treść tych protokołów odpowiada treści zapisów w dzienniku budowy – dokonanych w związku z wykonanymi pracami. W tej sytuacji, zdaniem Sądu brak jest podstaw do kwestionowania wiarygodności tych dokumentów. Z uwagi na powyższe nie sposób zgodzić się z argumentem skarżącej o braku wiarygodności wpisów dotyczących prac przy izolacji ściany fundamentowej. Nie sposób przy tym stwierdzić co ma na myśli skarżąca przez "wykazanie, że obiekt (wbrew wpisom do dziennika budowy oraz zeznaniom świadków – kierowników budowy) nie posiada ściany fundamentowej". Co prawda skarżąca tego rodzaju argument podnosiła już wcześniej, jednak co konkretnie w tym wypadku stanowi, w jej ocenie, dowód na potwierdzenie powyższej okoliczności w swojej skardze nie wskazała. Nie sposób też stwierdzić z jakich względów skarżąca uważa, że z wpisów dokonanych w dzienniku budowy w dniach [...] r. i [...] r. wynika, że prace były prowadzone przez ponad dwa lata. W ocenie Sądu, zapisy dokonane w tych datach, w powiązaniu z protokołami odbioru robót budowlanych, potwierdzają jedynie, że w dniu [...] r. odkopano ścianę fundamentową w osiach 7 – 11 od strony elewacji zachodniej oraz wykonano izolację pionową ściany fundamentowej w postaci folii kubełkowej, zaś w dniu [...] r. odkopano ścianę fundamentową w osich 11 -15 od strony elewacji zachodniej i zakończono prace z tym związane, wykonano izolację pionowej ściany fundamentowej w postaci folii kubełkowej. Z takich zapisów wynika jedynie, zdaniem Sądu, że część prac wykonano w dniu 11 maca 2013 r., zaś część w dniu [...] r. W żadnym razie nie wynika z nich, że prace te były wykonywane w całym okresie pomiędzy [...] r. i [...] r. Nie zasługuje także na uwzględnienie argument skarżącej, że prace związane z budową ogrodzenia wokół trafostacji nie mogą być uznane za prace budowlane w rozumieniu art. 37 § 1 ustawy Prawo budowlane gdyż nie pozostają w związku z budową. Należy bowiem podkreślić, że budowa tego ogrodzenia została przewidziana w projekcie budowlanym (architektura zagospodarowanie terenu rys. [...] oraz opis pkt 3 str. 4, a także przekroje elewacji rys. [...] do [...]). Ze wszystkich tych względów, należy uznać skargę za niezasadną. Zdaniem Sądu organ zebrał, rozpatrzył i ocenił zgromadzony materiał dowodowy w sposób prawidłowy i wystarczający dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia z zachowaniem reguł określonych w art. 7 i 77 § 1 i 80 k.p.a., czemu dał wyraz w uzasadnieniu odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Z uwagi na powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło