II SA/Ol 95/17
WyrokWSA w Olsztynie2017-03-09
Skład orzekający: Ewa Osipuk, Beata Jezielska, Katarzyna Matczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zasiłek chorobowy i świadczenie rehabilitacyjne pobierane w trakcie zatrudnienia, a następnie renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy, mogą być traktowane jako dochód utracony przy ustalaniu prawa do świadczenia wychowawczego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły dochód rodziny. Zasiłek chorobowy i świadczenie rehabilitacyjne pobierane w trakcie zatrudnienia nie mogą być traktowane jako dochód utracony, ponieważ nie były wypłacane po utracie zatrudnienia. Renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy, uzyskana po roku kalendarzowym poprzedzającym okres ustalania prawa do świadczenia, została prawidłowo doliczona do dochodu rodziny zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, co skutkowało przekroczeniem kryterium dochodowego.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o świadczenie wychowawcze na córkę. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Po uzupełnieniu postępowania, organ ponownie odmówił, wskazując, że dochód rodziny z 2014 r. (obejmujący zasiłek chorobowy i świadczenie rehabilitacyjne pobierane w trakcie zatrudnienia) oraz renta z 2015 r. przekraczają dopuszczalny próg. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując sposób ustalenia dochodu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Osipuk Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2017 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie świadczenia wychowawczego oddala skargę.
W dniu 12 kwietnia 2016r. A.W. złożyła w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w O. wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na córkę W.
Po rozpatrzeniu wniosku decyzją z dnia [...], działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Z-ca Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej (dalej: MOPS w O.), odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia wychowawczego na W.W. z uwagi na przekroczenie ustawowego pułapu dochodowego o kwotę 234,55 zł miesięcznie w przeliczeniu na osobę. Decyzja ta, na skutek odwołania zainteresowanej, została decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] uchylona i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania organowi I instancji wobec konieczności uzupełnienia postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia faktycznego dochodu rodziny, gdyż w aktach brakuje dokumentów potwierdzających z jakiego tytułu skarżąca w 2014r. uzyskała dochód.
Po uzupełnieniu materiału dowodowego w tej sprawie, działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych MOPS, decyzją z dnia [...] odmówił przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na W.W. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 2 pkt 1, 2, 4 11, 19, 20 lit. d, art. 5 ust. 3, art. 7 ust. 1 i 3, art. 13, art. 28 ustawy z dnia 11 lutego 2016r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2016r., poz. 195) zwanej dalej: u.p.p.w.d., oraz rozporządzenie Ministra Rodziny Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 lutego 2016r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia wychowawcze (Dz.U. z 2016r. poz. 214) w związku z art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego. W motywach uzasadnienia przytoczono przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie definicji dochodu, jak również wskazano na treść pojęcia dochodu rodziny oraz enumeratywnie wymienione przypadki określone w art. 2 pkt 19 u.p.p.w.d. dotyczące pojęcia utraty dochodu. Wskazano, że stosownie do art. 5 ust. 3 u.p.p.w.d. dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie powinien przekraczać 800 zł. Wyjaśniono, że dochód rodziny wnioskodawczyni z 2014r. wyniósł 13 834,10 zł, na który składały się dochody podlegające opodatkowaniu z tytułu otrzymywanego zasiłku chorobowego w trakcie zatrudnienia. Wyliczenie dochodu przedstawiało się następująco: 13 834,10 zł : 12 m-cy = 1152,84 zł + 916,26 zł z tytułu osiągniętej renty w związku z chorobą zawodową po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo, co daje łącznie kwotę 2 069,10 zł : 2 = 1 034,55 zł miesięcznie na osobę w rodzinie. Wyjaśniono, że dochód osiągnięty przez wnioskodawczynię w 2014r. nie może być uznany za utratę dochodu, ponieważ zasiłek chorobowy wypłacany był w trakcie zatrudnienia i po jego ustaniu nadal pozostawała strona w zatrudnieniu w firmie p. Z.K. Wprawdzie po zaprzestaniu pobierania zasiłku chorobowego strona uzyskała prawo do renty w związku z chorobą zawodową, ale renta ta przyznana była jedynie w związku z częściową niezdolnością do pracy i nie wykluczała powrotu do pracy. Podkreślono, że utrata dochodu spowodowana utratą zasiłku chorobowego mogła być uznana za utratę dochodu tylko wtedy, gdy ma miejsce rozwiązanie stosunku pracy. Posiadany dochód przekroczył pułap dochodowy uprawniający do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko o kwotę 234,55 zł.
Od tej decyzji skarżąca wniosła odwołanie podając, że jest samotną matką wychowującą córkę uczącą się w gimnazjum. Podała, że jej sytuacja nie uległa zmianie od 2014r., jest chora a od marca 2015r. przebywa na rencie z tytułu choroby zawodowej otrzymując 916,26 zł. Obecnie od 1 czerwca 2016r. otrzymuje kwotę 918,62 zł. Wskazała, iż nie rozumie błędów organu I instancji i nie zgadza się z tak ustalonym dochodem jej rodziny, gdyż ona nie posiada kwoty 2 069,10 zł miesięcznie.
W piśmie z dnia 31 października 2016r. strona wyjaśniła, że jest zatrudniona w firmie Z.K. od [...] r. W 2014r. do chwili obecnej nie pracuje z tytułu choroby lecz jej nieobecność w pracy ma charakter usprawiedliwiony. Wyjaśniła, że mimo choroby i częściowej niezdolności do pracy cieszyła się, że pracodawca nie rozwiązał z nią umowy o pracę, jednak teraz z tego tytułu ma tylko kłopoty. Załączyła PIT-11 za 2016 rok, z którego wynika, że nie osiągała dochodu z tytułu zatrudnienia.
Decyzją z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojenie jego potrzeb życiowych. Przytoczono treść art. 5 ust. 3-4 ustawy z dnia 11 listopada 2016r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (tj. Dz. U. z 2016r. poz. 195), zgodnie z którym świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł. Wyjaśniono pojęcie dochodu rodziny, jak również wskazano, iż przy ustalenia tego dochodu uwzględnia się okoliczności utraty i uzyskania dochodu. Wskazano, że po myśli art. 7 ust. 1 u.p.p.w.d. w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. W sytuacji uzyskania dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, ustalając dochód członka rodziny lub dziecka, osiągnięty w tym roku dochód dzieli się na liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwanym, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego (ust. 2). Natomiast w przypadku uzyskania takiego dochodu po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego (ust. 3).
Wyjaśniono, że kwestią sporną w tej sprawie jest okoliczność, iż organ I instancji nie potraktował dochodu uzyskiwanego w 2014r. z tytułu zasiłku chorobowego jako utraty dochodu. W ocenie organu odwoławczego takie stanowisko jest zasadne wobec jednoznacznego i enumeratywnego wskazania okoliczności, które mogą stanowić dochód utracony, a które zostały określone w art. 2 pkt 19 u.p.p.w.d. Jak wynika z tego przepisu utratę dochodu może stanowić m.in. utrata dochodu spowodowana utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Zatem tylko utrata zasiłku chorobowego ale przysługującego po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, będzie stanowiła przesłankę utraty zatrudnienia w rozumienia ww. ustawy.
Podano, że z wydruków informacyjnych uzyskanych drogą elektroniczną z Ministerstwa Finansów wynika, że wnioskodawczyni w 2014r. uzyskała dochód w wysokości 14 158,10 zł, z tej kwoty odprowadzono należny podatek w wysokości 324 zł , co stanowiło dochód w wysokości 13 834,20 zł : 12 miesięcy daje kwotę 1 152,84 zł dochodu rodziny. Nadto w dniu [...] 2015r. strona uzyskała prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z choroba zawodową na okres do 31 maja 2016r., a następnie kolejną decyzją z [...] ZUS wznowił rentę na okres do dnia 31 maja 2017r. W tych okolicznościach organ prawidłowo potraktował uzyskane prawo do renty jako przesłankę uzyskania dochodu, o której mowa w art. 2 pkt 20 u.p.p.w.d. Organ zasadnie w tej sprawie do miesięcznego dochodu rodziny z 2014r. dodał kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu tj. za czerwcie 2015r. w wysokości 916,26 zł, co skutkowało dochodem w kwocie 2 069,10 zł a na osobę 1034,55 zł. Zatem, po prawidłowo ustalonym dochodzie rodziny należało stwierdzić, że wnioskująca przekracza ustawowe kryterium na osobę w rodzinie wynoszące 800 zł.
Na powyższą decyzję A.W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie podnosząc, że błędnie ustalone zostały jej dochody w 2014 roku, gdyż w tym czasie przebywała na chorobowym i świadczeniu rehabilitacyjnym wypłacanym przez ZUS. Obecnie od 1 grudnia 2016r. posiada już świadectwo pracy. W maju 2015r. uzyskała prawo do renty chorobowej w wysokości 916,26 zł i jest to jej jedyny dochód. Błędnie ustalono jej dochód na kwotę 2 069,10 zł na rodzinę. Wskazała, że prawidłowo ustalono jej dochód w decyzji z dnia [...] wydanej przez SKO nr [...], gdzie dochód z 2014r. został doliczony do dochodu z renty za 2015r., a potem podzielony na miesiące i osoby.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 23 lutego 2017r. skarżąc a dodatkowo podała, że w 2015r. nie wróciła do pracy, jednak przestała być pracownikiem dopiero z dniem [...] 2016r., po wcześniejszym wypowiedzeniu jej umowy o pracę. Podała, że otrzymuje świadczenie wychowawcze od dnia 1 grudnia 2016r. Pełnomocnik organu wnosząc o oddalenie skargi wyjaśniła, że fakt rozwiązania umowy o pracę przez skarżącą pozostaje bez znaczenia dla przyznania jej prawa do świadczenia wychowawczego od dnia 1 kwietnia 2016r. Podkreśliła, że dla ustalenia dochodu utraconego może mieć znaczenie dopiero moment rozwiązania umowy o pracę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016r. poz. 1066) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm.) zwanej dalej: p.p.s.a.
Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia
z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji
w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego.
Nadto wskazania wymaga, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy
(art. 133 § 1 p.p.s.a.) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 p.p.s.a.
Sąd poddawszy kontroli zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu
I instancji stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławczego, zaskarżoną decyzją, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...]. odmawiającą przyznania stronie świadczenia wychowawczego na córkę W. Organy administracyjne stanęły na stanowisku, że nie przysługuje świadczenie na dziecko, z uwagi na fakt przekroczenia kryterium dochodowego, które jest badane w przypadku, gdy o świadczenie występuje rodzic na pierwsze dziecko.
W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że skarżąca jest osobą uprawnioną do złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na córkę. Rozstrzygnięcia wymaga natomiast, czy dochód rodziny obliczony na potrzeby ustalenia tego prawa został ustalony prawidłowo w odniesieniu do dochodu uzyskanego przez skarżącą z tytułu renty z powodu częściowej niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową oraz uwzględnieniem w dochodzie rodziny należności uzyskanych w 2014 roku z tytułu zasiłku chorobowego oraz świadczenia rehabilitacyjnego pobieranego w trakcie pozostawania w zatrudnieniu. Na marginesie jedynie należy wskazać, że z uwagi na rozwiązanie umowy o pracę z dniem [...] 2016r. skarżącej, jak podała podczas rozprawy, przyznane zostało prawo do świadczenia wychowawczego na okres od dnia 1 grudnia 2016r.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016r., poz. 195). Celem tej regulacji jest udzielenie przez Państwo rodzicom (opiekunom) dzieci pomocy w wychowaniu dzieci w formie częściowego pokrycia wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych (świadczenie wychowawcze).
Zgodnie z przepisem art. 2 pkt 1 u.p.p.w.d. dochodem w rozumieniu tej ustawy jest dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. Zatem regulacja odwołuje się do definicji ustawowej "dochodu", zawartej w art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015r,. poz. 114, ze zm) dalej: u.ś.r. Zgodnie z treścią art. 3 pkt 1 lit. a tej ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób - przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012r. Nr 51, poz. 361 ze zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Natomiast pod pojęciem dochodu członka rodziny, stosownie do art. 2 pkt 2 u.p.p.w.d., rozumie się przeciętny miesięczny dochód uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1 -3.
Przy czym pierwszy okres na który jest przyznawane prawo do świadczenia wychowawczego, rozpoczyna się z dniem wejścia w życie ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci tj. z dniem 1 kwietnia 2016r. i kończy się dnia 30 września 2017r. - art. 48 ust. 1 w zw. z art. 58 u.p.p.w.d. W przypadku ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na powyższy okres rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jest rok kalendarzowy 2014. Prawo do świadczenia ustala się z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu - art. 48 ust. 2 u.p.p.w.d..
Przepisami, które regulują zasadę utraty i uzyskania dochodu jest art. 7 ust. 1 - 3. W przypadku utraty dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego - art. 7 ust. 1 u.p.p.w.d. W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, ustalając dochód członka rodziny lub dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego - art. 7 ust. 2 u.p.p.w.d. W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego - art. 7 ust. 3 u.p.p.w.d. Przytoczone brzmienie przepisów zostało przez ustawodawcę w całości przeniesione z ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdzie wprowadzono identyczne regulacje dotyczące pojęcie utraty i uzyskania dochodu w art. 5 ust. 4, 4a i 4b.
W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że rodzina skarżącej składa się z dwóch osób. W roku kalendarzowym 2014r. wnioskodawczyni pozostając w zatrudnieniu uzyskała dochód w wysokości 14 158,10 zł, zaś po potrąceniu należnego podatku w wysokości 324 zł, jej dochód wyniósł 13 834,20 zł, stosownie do brzmienia art. 2 pkt 2 u.p.p.w.d. w związku z art. 3 pkt 1 lit. a) u.ś.r. Dochód ten po podzieleniu na 12 miesięcy daje dochód rodziny w wysokości 1.152,84 zł. Jak wynika z nadesłanych akt w trakcie zatrudnienia skarżąca otrzymywała ww. świadczenia z ZUS, gdyż od [...] do [...] 2014r. pobierała zasiłek chorobowy, zaś od [...] do [...] 2014r. otrzymywała świadczenie rehabilitacyjne (karta 25-26 akt adm.). Do dochodu rodziny prawidłowo organy orzekające w tej sprawie zaliczyły pobieraną od dnia [...] 2015r. rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową w wysokości 916,26 zł, na podstawie decyzji ZUS Oddział w O. z dnia [...]. (karta 13 akt adm.). Nadto rentę tą skarżąca pobiera nadal na podstawie decyzji ZUS z dnia [...] w wysokości 918,62 zł (karta 24 akt adm.). Organy uznały, że w takiej sytuacji, skoro uzyskany dochód z tytułu renty nastąpił po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, w takim przypadku znajduje zastosowanie reguła wynikająca z art. 7 ust. 3 u.p.p.w.d. i ocena ta jest właściwa.
Stosownie do powołanego przepisu dochód ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dziecka pozostającego po opieką opiekuna prawnego, powiększony o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane jest lub weryfikowane prawo do świadczenia wychowawczego. Jak z powyższego wynika, jedynym warunkiem wymaganym aby w takim przypadku do dochodu rodziny doliczyć dochód członka rodziny uzyskany po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego jest aby dochód ten był uzyskiwany także w okresie, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia. Oznacza powyższe, że taki dochód musi być uzyskiwany w dacie ustalania prawa, a z nadesłanych akt sprawy, jak również z wniesionej skargi wynika, że taki dochód w postaci renty jest uzyskiwany. Skarżąca podnosi jedynie, że łącznie ustalony dochód wraz z dochodem za 2014r. został ustalony niewłaściwie, gdyż faktycznie nigdy nie posiadała takiego dochodu. W sprawie tej nie budzi wątpliwości, że do dochodu rodziny winien być zaliczony dochód z tytułu pobieranej renty po okresie, z którego ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego lecz kontestowane jest, przez skarżącą, doliczenie do jej dochodu rodziny świadczeń otrzymywanych przez 2014r. z tytułu zasiłku chorobowego i świadczenia rehabilitacyjnego.
W tym miejscu pozostaje wyjaśnić, że prawo do świadczenia ustala się z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu. W art. 2 pkt 19 u.p.p.w.d. prawodawca enumeratywnie wyliczył zdarzenia powodujące utratę dochodów. I tak ilekroć w ustawie jest mowa o utracie dochodu - oznacza to utratę dochodu spowodowaną:
a) uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego,
b) utratą prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych,
c) utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,
d) utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej,
e) wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszeniem jej wykonywania w rozumieniu art. 14a ust. 1d ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2015 r. poz. 584, z późn. zm.)
f) utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,
g) utratą zasądzonych świadczeń alimentacyjnych w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do tych świadczeń lub utratą świadczeń pieniężnych wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do świadczeń alimentacyjnych;
h) utratą świadczenia rodzicielskiego,
i) utratą zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników,
j) utratą stypendium doktoranckiego określonego w art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. - Prawo o szkolnictwie wyższym.
Jak wskazano wyżej katalog ten jest zamknięty i organ administracji nie może go swobodnie, według swojego uznania, rozwijać. W art. 2 pkt 19 lit. f) u.p.p.w.d. ustawodawca wprawdzie wskazał, że utrata dochodu jest utratą dochodu spowodowaną utratą m.in. zasiłku chorobowego i świadczenia rehabilitacyjnego jednak tylko w przypadku, gdy świadczenia te przysługiwały po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Tymczasem w realiach rozpoznawanej sprawy skarżąca wprawdzie pobierała w 2014 roku zasiłek chorobowy i świadczenie rehabilitacyjne lecz świadczenia ta nie przysługiwały jej po ustaniu zatrudnienia. Jak wskazywano w decyzji świadczenia te skarżąca pobierała w trakcie zatrudnienia, które ustało na skutek wypowiedzenia umowy o pracę lecz dopiero z dniem [...] 2016r. Zatem dopiero po tej dacie można byłoby uznać, że doszło do utraty dochodu z tytułu zatrudnienia i potraktowania tego dochodu jako dochodu utraconego. Jak zresztą wskazała skarżąca podczas rozprawy, tak też uznały organy rozpoznające jej sprawę, gdyż przyznano jej świadczenie wychowawcze od dnia 1 grudnia 2016r.
Reasumując prawidłowo organy ustaliły, że pobierany przez skarżącą w 2014r dochód w ramach zatrudnienia w postaci zasiłku chorobowego i świadczenia rehabilitacyjnego nie mogły zostać potraktowane jako dochód utracony, gdyż świadczenia te nie były wypłacane po utracie zatrudnienia, o czym stanowi art. 2 pkt 19 lit. f) u.p.p.w.d.
W tym miejscu pozostaje wyjaśnić skarżącej, że organy prawidłowo ustaliły dochód jej rodziny poprzez doliczenie do wysokości miesięcznego dochodu z 2014r. dochodu skarżącej z tytułu renty za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, stosownie do zasady wyrażonej w art. 7 ust. 3 u.p.p.w.d. Jak już wskazano wyżej w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego.
Powyższe oznacza, że prawidłowo ustalono w tej sprawie dochód rodziny, gdyż do jej dochodu z 2014r. wynoszącego miesięcznie 1 152,84 zł dodano dochód z tytułu renty uzyskany za m-c kwiecień 2015r., co dawało kwotę 2 069,10 zł (1152,84+ 916,26), a na osobę 1034,55 zł, skoro w dacie ustalania prawa do świadczenia strona nadal pozostawała w zatrudnieniu oraz pobierała rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy z powodu choroby zawodowej.
Należy także wskazać, że przedstawiony przez organy orzekające sposób wyliczenia dochodu, jest zgodny w przytoczonymi wyżej przepisami ustawy, a nadto identyczny sposób liczenia dochodu na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych, posiadający identyczną regulację prawną, został potwierdzony licznymi orzeczeniami sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 23 czerwca 2016r. sygn. I OSK 2447/14, z dnia 3 marca 2016r. sygn. I OSK 1283/14, jak również wyrok WSA w Białymstoku z dnia 27 października 2016r. sygn. II SA/Bk 577/16, dostępne w Centralnej Bazie Orzecznictwa Sądów Administracyjnych, pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Reasumując, wobec prawidłowo ustalonego dochodu rodziny, który na osobę w rodzinie przekracza kwotę 800 zł, prawidłowo odmówiono przyznania świadczenia rodzinnego na pierwsze dziecko.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło