I SA/Wa 1391/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka -Płaczkowska WSA Gabriela Nowak Protokolant starszy referent Justyna Kobylarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz R. K. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postepowania sądowego. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] lipca 2017 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy w [...] z [...] września 1979 r. W uzasadnieniu decyzji Minister wskazał na następujące okoliczności sprawy. Naczelnik Gminy w [...] decyzją z [...] września 1979 r. przejął z urzędu za rentę na własność Państwa gospodarstwo rolne o pow. [...] ha, stanowiące własność S. K., położone na terenie wsi: [...] o pow. [...] ha oznaczone jako działki nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...]; [...] o pow. [...] ha oznaczone jako działka nr [...]; [...] o pow. [...] ha oznaczone jako działka nr [...]. R. K. zwrócił się o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy w [...] z [...] września 1979 r. Wskazał, że gospodarstwo rolne S. K. było uprawiane i hodowano na nim inwentarz, wobec czego brak było podstaw do przejęcia tego gospodarstwa na rzecz Państwa. Odmawiając stwierdzenia nieważności Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wyjaśnił, że decyzja Naczelnika Gminy w [...] z [...] września 1979 r. wydana została na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz. U. Nr 21, poz. 118 ze zm.). Zgodnie z jego treścią gospodarstwo rolne obejmujące co najmniej 2 ha gruntów rolnych i leśnych, mogło być z urzędu przejęte na własność państwa za rentę, jeżeli wykazywało niski poziom produkcji rolnej, a rolnik mężczyzna osiągnął wiek 60 lat, a 55 lat kobieta lub zaliczony został do jednej z grup inwalidów. Zarówno kwestia wieku S. K. ([...] lat), jaki i powierzchni przejętego gospodarstwa ([...] ha) są bezsporne. Odnosząc się natomiast do przesłanki, dotyczącej wykazywania przez gospodarstwo niskiego poziomu produkcji, Minister wskazał, że pojęcie "niski poziom produkcji rolnej" nie zostało zdefiniowane ani w przepisach ustawy o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność państwa za rentę i spłaty pieniężne, ani w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z 31 maja 1974 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz. U. Nr 21, poz. 125 ze zm.). Ponadto, zarówno wskazana ustawa jak i rozporządzenie, nie zawierały uregulowań, które nakazywałoby stosowanie definicji zawartych w odrębnych aktach normatywnych. Dyspozycja § 4 ust. 3 rozporządzenia z dnia 31 maja 1974 r. przewidywała jedynie, że poziom produkcji danego gospodarstwa ustalał naczelnik gminy po zasięgnięciu opinii właściwej komisji gminnej rady narodowej. Przepisy nie przewidywały jednak, aby opinia komisji była dla naczelnika wiążąca. Z treści zaskarżonej decyzji wynika, że wg protokołu z 6 czerwca 1979 r. na gospodarstwie S. K. w latach 1975 - 1978 nie było uprawiane zboże i ziemniaki, odłogowano [...] ha gruntów, a obsada bydła wynosiła jedynie 3 szt. Dokładna treść protokołu nie jest znana, nie udało się bowiem odnaleźć akt z prowadzonego postępowania zakończonego decyzją Naczelnika Gminy w [...] z [...] września 1979 r. Jedynym ocalałym dokumentem dotyczącym przejęcia jest odpis samej decyzji Naczelnika Gminy w [...] z [...] września 1979 r. Okoliczność ta nie może jednak stwarzać podstaw do domniemania, że zakwalifikowanie gospodarstwa S. K. do kategorii gospodarstw wykazujących niski poziom produkcji rolnej było bezpodstawne, a w konsekwencji świadczyć o wadliwości wydanej w tej sprawie decyzji. Niezachowanie dokumentacji, na podstawie której zostały ustalone istotne dla sprawy okoliczności, nie jest bowiem tożsame z jej nieistnieniem. Jeśli zatem z uzasadnienia decyzji z [...] września 1979 r. wynika, że w odniesieniu do gospodarstwa S. K. niski poziom produkcji został ustalony (stwierdzony) przez Naczelnika Gminy w [...], to należy przyjąć, że ustalenie to odpowiada istniejącemu ówcześnie stanowi faktycznemu. Dane zawarte w decyzji korzystają bowiem z domniemania, o którym mowa w art. 76 § 1 k.p.a. W aktach zgromadzonych przez [...] Urząd Wojewódzki w [...], dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy w [...] z [...] września 1979 r., znajdują się protokoły z zeznań świadków: T. S., S. Z., S. P., S. G., H. M., J. Z., A. R., S. S., H. N., S. Z., J. W. Z części zeznań świadków wynika, że grunty należące do S. K. były w 2/3 części użytkowane jako grunty orne, a pozostała części stanowiła grunty podmokłe i pastwiska. Świadkowie wskazali, że S. K. nie odłogował gruntów wchodzących w skład jego gospodarstwa rolnego, wykorzystywał je rolniczo, w dużej części jako użytki zielone. Pasze zaś pozyskiwane z tych użytków przeznaczane były dla bydła, którego obsada wynosiła 5 do 10 sztuk (tak m.in. zeznania S. Z., S. P., S. G., H. M., J. Z., A. R.). Jednocześnie, inni świadkowie (tj. S. S., H. N.) potwierdzają, że grunty były odłogowane i nie były uprawiane rolniczo. Wskazują oni, że jedynie około [...] ha ziemi był obsiewany zbożem, a gospodarstwo pozostawało na niższym niż średni poziomie zagospodarowania W związku z tym, że zeznania świadków wykluczają się, nie mogą skutecznie podważać protokołu z 6 czerwca 1979 r., którego odzwierciedleniem jest treść badanej decyzji Naczelnika Gminy w [...] z [...] września 1979 r. Ponadto, S. K. nie składał odwołania od decyzji z [...] września 1979 r., nie kwestionował zatem jej prawidłowości. Mając na uwadze przedstawione okoliczności nie sposób uznać, aby Naczelnik Gminy w [...] w decyzji z [...] września 1979 r. w sposób rażący naruszył prawo. Jednocześnie w trybie stwierdzenia nieważności decyzji, co do zasady nie gromadzi się nowych dowodów, dotyczących postępowania zakończonego badaną decyzją. Przywołane zeznania mogły wiec zostać pominięte. W związku z tym, że decyzja nie odnosi skutku względem sytuacji faktycznej i prawnej podmiotów będących obecnymi właścicielami nieruchomości, które wchodziły w skład przejętego gospodarstwa, odstąpiono od poinformowania ich o prowadzonym postępowaniu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] lipca 2017 r. wniósł R. K. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 76 § 1 k.p.a. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że decyzja z [...] września 1979 r. korzysta z domniemania prawdziwości, w szczególności, iż powołany w tej decyzji protokół z 6 czerwca 1979 r. (którego brak w aktach sprawy) korzysta z domniemania prawdziwości treści w nim zawartych, podczas gdy zgodnie z orzecznictwem decyzja weryfikowana w postępowaniu nieważnościowym nie korzysta z domniemania prawdziwości, co byłoby sprzeczne z istotą tego postępowania; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. § 1 ust. 1 i 2 rozporządzenia z dnia 26 marca 1968 r. w sprawie zaliczania gospodarstw rolnych do kategorii wykazujących niski poziom produkcji wskutek zaniedbania i w sprawie ustalania wysokości nakładów niezbędnych do przywrócenia żyzności gruntów w zw. art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność państwa za rentę i spłaty pieniężne, poprzez niezastosowanie powołanych przepisów rozporządzenia dla oceny ustawowej przesłanki "niskiego poziomu produkcji rolnej" i bezpodstawne uznanie, że przesłanka ta nie jest zdefiniowana, podczas gdy przepisy powołanego rozporządzenia powinny zostać zastosowane odpowiednio; 3. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie materiału dowodowego w sposób wnikliwy, prawidłowy i wyczerpujący, z uwzględnieniem słusznego interesu strony oraz naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, w szczególności poprzez: - oparcie swojego rozstrzygnięcia na dowodzie nieistniejącym – protokole z 6 czerwca 1979 r., mimo iż dokument ten nie znajduje się w aktach sprawy, zatem niemożliwe jest ustalenie jego pełnej treści, a także poprzez przyjęcie, że stanowi on dowód co do stanu gospodarstwa rolnego z lat 1975-1978, mimo że w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dokumentów wskazujących na ocenę stanu gospodarstwa rolnego w tym okresie, - pominięcie zeznań wszystkich przesłuchanych w sprawie świadków oraz ich oświadczeń, a także poprzez zaniechanie dokonania oceny dowodów z zeznań świadków, nadto poprzez brak uzasadnienia decyzji co do tego, na jakich dowodach organ się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, podczas gdy zeznania i oświadczenia licznych świadków przeczyły tezie o niskim stopniu produkcji rolnej gospodarstwa rolnego S. K., - pominięcie zeznań, oświadczeń i pism S. K., podczas gdy przeczyły one tezie o niskim stopniu produkcji rolnej jego gospodarstwa rolnego; 4. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 9 ust. 2 ustawy z 1974 r. poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że wobec gospodarstwa rolnego S. K. spełnione zostały wszystkie przesłanki uzasadniające wydanie decyzji z [...] września 1979 r. o jego przejęciu na własność Państwa za rentę, podczas gdy przedmiotowe gospodarstwo rolne nie spełniało przesłanki wykazywania "niskiego poziomu produkcji rolnej"; 5. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że decyzja z dnia [...] września 1979 r. odpowiada prawu, podczas gdy wydanie tej decyzji nastąpiło, mimo iż nie zostały spełnione wszystkie ustawowe przesłanki do jej wydania (brak przesłanki niskiego poziomu produkcji rolnej), które to naruszenie prawa pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią art. 9 ust. 2 ustawy z 1974 r., co powoduje, iż ma ono charakter rażący i winno skutkować stwierdzeniem jej nieważności. Mając na względzie powołane zarzuty skarżący wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, 2) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm obowiązujących, 3) zastosowanie przez sąd art. 145a p.p.s.a. i zobowiązanie organu do wydania w określonym przez sąd terminie decyzji wskazując sposób załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcie. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W ocenie sądu skarga podlegała uwzględnieniu, ale z powodów innych, niż zarzuty w niej podniesione (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przedmiotem skargi jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] lipca 2017 r. odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy w [...] z [...] września 1979 r. o przejęciu z urzędu za rentę na własność Państwa – w trybie art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz. U. Nr 21, poz. 118 ze zm.) – gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha, stanowiącego własność S. K. Obecne brzmienie art. 52 § 3 p.p.s.a. zezwala na zaskarżenie tej decyzji bezpośrednio do sądu administracyjnego. Pierwotnie – o czym zaskarżona decyzja nie wspomina – postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy w [...] z [...] września 1979 r. zostało wszczęte na wniosek S. K. i po raz pierwszy sprawa została rozstrzygnięta decyzją Wojewody [...] z [...] maja 1991 r., utrzymaną w mocy decyzją Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z [...] sierpnia 1992 r. Decyzje te zostały następnie wyeliminowane z obrotu prawnego i w wyniku wielu kolejnych decyzji wydawanych przez organ stopnia wojewódzkiego, Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], ostatecznie sprawa została rozstrzygnięta przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] lipca 2017 r. (szczegółowo dotychczasowy przebieg postępowania został opisany w skardze i znajduje on potwierdzenie w aktach sprawy). W roku 2007 zmarł S. K., a jego jedyną spadkobierczynią została siostra M. K. (zob. postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z [...] sierpnia 2007 r., I Ns [...]). Na jej wniosek doszło do stwierdzenia nieważności decyzji SKO w [...] z [...] sierpnia 2008 r. o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] września 1979 r. (decyzją SKO z [...] stycznia 2010 r.), w konsekwencji czego ostatecznie sprawa stwierdzenia nieważności decyzji z [...] września 1979 r. została przekazana do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Ten organ stroną postępowania w sprawie uczynił R. K. i do niego skierował zaskarżoną decyzję z [...] lipca 2017 r. Uznał przy tym, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] września 1979 r. złożył R. K., nie wyjaśniając z jakiej daty jest ten wniosek. W aktach sprawy znajduje się pismo adw. G. C. (pełnomocnika M. K. i R. K.) z 21 sierpnia 2015 r. informujące, że R. K. nabył wierzytelność od M. K. na podstawie umowy z [...] sierpnia 2010 r. W ocenie sądu na podstawie wskazanej umowy z [...] sierpnia 2010 r. R. K. nie nabył interesu prawnego (art. 28 k.p.a.) do żądania stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy w [...] z [...] września 1979 r., a wobec tego decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] lipca 2017 r. została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie (art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.), co w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. dawało podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a. "Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu." Jak zaznaczono wyżej, pierwotnie postępowanie nieważnościowe zostało wszczęte na wniosek S. K. Po jego śmierci w 2007 r. stroną tego postępowania stała się M. K., jako jego spadkobierczyni, stosownie do art. 30 § 4 k.p.a. Przepis ten stanowi, że "W sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni." Przepis ten reguluje następstwo proceduralne. Można wyróżnić następujące przypadki następstwa proceduralnego: 1) succesio mortis causa, gdy następstwo proceduralne jako rezultat następstwa prawnego jest skutkiem śmierci osoby fizycznej lub utraty osobowości prawnej (likwidacji) osoby prawnej, lub utraty bytu prawnego przez jednostkę organizacyjną, 2) succesio inter vivos, gdy następstwo proceduralne jest rezultatem czynności prawnej dotyczącej przedmiotu postępowania, np. sprzedaż nieruchomości, w stosunku do której toczy się postępowanie (zob. A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do k.p.a., LEX/el 2016). Ponadto, jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku wydanym w składzie siedmiu sędziów z 13 października 2003 r., OSA 4/03, "W myśl art. 922 K.c. spadek są to prawa i obowiązki zmarłego, które z chwilą jego śmierci przechodzą na jedną lub kilka osób, z wyjątkiem jednak praw i obowiązków zmarłego ściśle związanych z jego osobą oraz praw, które w chwili śmierci przechodzą na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami. Wprawdzie art. 922 K.c. stanowi o prawach i obowiązkach majątkowych zmarłego, jednakże na spadkobierców mogą przejść niektóre sytuacje prawne, w których prawo podmiotowe jeszcze nie powstało, lecz może ono powstać (...). Zbycie spadku przez spadkobiercę, jak w niniejszej sprawie, powoduje taki skutek, że nabywca spadku traktowany jest na równi ze spadkobiercą spadku niezależnie od tego, czy zbycie spadku następuje w całości, czy w części (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 10 grudnia 1969 r. sygn. akt III CZP 91/69, OSN 1970, nr 6, poz. 107). Oznacza to, że stosownie do art. 1053 K.c. nabywca spadku (...) wstępuje w prawa i obowiązki spadkobiercy, a zatem uzyskuje wszelkie korzyści i przejmuje wszelkie obciążenia związane z dziedziczeniem jako sukcesją uniwersalną, chyba że w umowie określono co innego" (ONSA 2004/1/3). Należy więc odróżnić następstwo proceduralne wynikające z sukcesji uniwersalnej (nabycie spadku lub nabycie praw do spadku w całości lub w części) od następstwa proceduralnego wynikającego z nabycia w drodze czynności prawnej praw do przedmiotu postępowania administracyjnego. R. K. na podstawie umowy z [...] sierpnia 2010 r. nie nabył praw do spadku po S. K., ani też praw do przedmiotu postępowania nadzorczego, czyli praw do gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha, stanowiącego własność S. K. Praw do przedmiotu postępowania nie mógł zresztą nabyć w drodze czynności prawnej od spadkobierczyni poprzedniego właściciela, gdyż na skutek decyzji z [...] września 1979 r. prawo własności zostało odjęte S. K. W umowie z [...] sierpnia 2010 r. powołano się za to na nabycie wierzytelności wynikających ze złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy w [...] z [...] września 1979 r. To zaś nie stanowi o "nabyciu praw do przedmiotu postępowania" nadzorczego, a prawo wynikające ze złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nie jest prawem zbywalnym. Może jedynie stanowić sytuację prawną (o jakiej mowa w powołanym wyroku NSA z 13 października 2003 r., OSA 4/03) podlegającą dziedziczeniu. R. K. nie jest jednak spadkobiercą. Sąd w obecnym składzie nie wypowiada się przy tym na temat skuteczności umowy z [...] sierpnia 2010 r., w tym co do nabycia przez R. K. ewentualnych roszczeń cywilnoprawnych, które powstaną na skutek ewentualnego stwierdzenia nieważności decyzji z [...] września 1979 r., do czego jednak jeszcze nie doszło. Same strony w powołanej umowie stwierdzają zresztą, że wynik postępowania nieważnościowego na obecnym etapie jest trudny do przewidzenia (pkt 7 wstępu do umowy, po słowach: zważywszy że ...). Tym niemniej nabycie tego typu wierzytelności nie stanowi o nabyciu praw do przedmiotu postępowania nieważnościowego. W drodze czynności prawnej nie można też nabyć prawa do żądania stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, nawet gdy wniosek taki złożyła już osoba uprawniona (spadkobierca dawnego właściciela). Wniosek o wszczęcie postępowania nieważnościowego nie może być traktowany jako cywilnoprawne oświadczenie woli albo roszczenie cywilnoprawne, gdyż jest to oświadczenie procesowe zawierające jedynie żądanie wszczęcia postępowania, którego źródłem są normy prawa publicznego. Samo oświadczenie (żądanie) strony ma w związku z tym również charakter publicznoprawny. "Skutki czynności procesowych stron (podobnie jak innych uczestników postępowania) nie mają nic wspólnego ze skutkami czynności materialnoprawnych. Swoistość tych skutków polega na tym, że zarówno ich zasięg, jak i ich przedmiot nie wykraczają poza granice postępowania. Czynności te oddziałują w zasadzie tylko na wewnętrzne stosunki danego postępowania" (zob. Zbigniew R. Kmiecik, Istota oświadczeń procesowych, [w:] Strona jako podmiot oświadczeń procesowych w postępowaniu administracyjnym, Oficyna 2008). Ten sam autor podaje, że "Nauka austriacka kwalifikuje jako oświadczenia publicznoprawne takie oświadczenia, które składane są na podstawie przepisów prawa publicznego albo mają znaczenie prawne ze względu na prawa lub stosunki publicznoprawne" (zob. też wyrok NSA z 8 stycznia 2014 r., I OSK 1471/12). Sytuacja występująca w niniejszej sprawie różni się znacząco np. od sytuacji byłych właścicieli nieruchomości warszawskich, którzy składając wniosek w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), w określonym tam terminie, nabywali z ustawy roszczenie o ustanowienie prawa własności czasowej do gruntu i roszczenie to mogło być przedmiotem cesji. Natomiast w niniejszej sprawie złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej nie powodowało jeszcze powstania jakiegokolwiek roszczenia majątkowego do przedmiotu postępowania, a zatem nie rodziło prawa mogącego być przedmiotem obrotu, natomiast mogło podlegać dziedziczeniu. Tym samym sąd w obecnym składzie nie podziela odmiennego poglądu, co do statusu R. K., przedstawionego w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z 1 lipca 2011 r., IV SA/Wa 853/11, wydanym na tle sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności innej decyzji Naczelnika Gminy w [...] z [...] grudnia 1976 r. Pogląd wypowiedziany w sprawie IV SA/Wa 853/11 odnosił się do innej sprawy administracyjnej i nie jest wiążący dla sądu w niniejszej sprawie. W wyroku z 1 lipca 2011 r., IV SA/Wa 853/11, sąd odwoływał się wprawdzie do wyroku NSA z 13 października 2003 r., OSA 4/03, jednakże nie uwzględnił, że NSA rozważał tam sytuację nabywcy spadku (art. 1051-1053 k.c.), co ani w sprawie IV SA/Wa 853/11, ani w tej sprawie, nie miało miejsca. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., sąd orzekł jak w pkt 1 wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Mimo, że jest to orzeczenie na niekorzyść strony skarżącej, to przy wystąpieniu przesłanek nieważności kontrolowanego aktu, art. 134 § 2 p.p.s.a. nie stał takiemu orzeczeniu na przeszkodzie. Odnoszenie się zaś do zarzutów skargi było w takiej sytuacji bezprzedmiotowe. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ nadzoru określi w sposób poprawny strony postępowania, o których prawach rozstrzyga, według wskazań zawartych wyżej.