IV SA/Wr 238/17

WyrokWSA we Wrocławiu2017-06-14

Skład orzekający: Henryk Ożóg, Mirosława Rozbicka - Ostrowska, Wanda Wiatkowska – Ilków

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawo do zasiłku pielęgnacyjnego może zostać ustalone wstecz, na okres poprzedzający złożenie wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności, jeśli w tym okresie obowiązywało orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności, a dopiero późniejsze orzeczenie ustaliło umiarkowany stopień niepełnosprawności z datą wsteczną?
Ratio decidendi
Prawo do zasiłku pielęgnacyjnego, uzależnione od umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, ustala się na podstawie aktualnego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Jeśli w okresie, za który wnioskowane jest wyrównanie zasiłku, obowiązywało orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności, nie można przyznać zasiłku za ten okres, nawet jeśli późniejsze orzeczenie ustaliło umiarkowany stopień niepełnosprawności z datą wsteczną. Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, lub – w przypadku świadczeń uzależnionych od niepełnosprawności – od miesiąca złożenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, jeśli nastąpiło to w ciągu trzech miesięcy od wydania orzeczenia.
Stan faktyczny
Skarżąca domagała się wyrównania zasiłku pielęgnacyjnego za okres od czerwca 2015 r. do września 2016 r. W tym okresie posiadała orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności. Dopiero późniejsze orzeczenie z stycznia 2017 r. ustaliło jej umiarkowany stopień niepełnosprawności, wskazując, że niepełnosprawność istnieje od 5 kwietnia 2016 r. Organy administracyjne odmówiły przyznania zasiłku za sporny okres, wskazując na brak orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności w tym czasie oraz na zasady ustalania prawa do świadczeń rodzinnych. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędziowie Sędzia NSA Mirosława Rozbicka - Ostrowska (spr.) Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków Protokolant st. asystent sędziego Anna Rudzińska po rozpoznaniu na rozprawie w Wydziale IV w dniu 14 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi W. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] marca 2017 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego . oddala skargę w całości. Postępowanie administracyjne w sprawie wszczęte zostało wnioskiem W. J. ( dalej: wnioskodawczyni , strona , skarżąca) z dnia 9 lutego 2017r. o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego . Odrębnym wnioskiem z dnia 10 lutego 2017 r. wnioskodawczyni zwróciła się o wyrównanie zasiłku pielęgnacyjnego za okres od czerwca 2015r. z tym uzasadnieniem ,że do 31 maja 2015r. miała orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności i w czerwcu 2015r. złożyła wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności , otrzymując lekki stopień niepełnosprawności . O tego orzeczenia odwołała się i organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie . Wprawdzie Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze oddalił jej odwołanie od orzeczenia organu II instancji , lecz w treści wyroku powołano się na opinie biegłych z zakresu neurologii i chorób wewnętrznych , z której wynika , że wnioskodawczyni powinna być zakwalifikowana do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności od 5 kwietnia 2016r. , podczas gdy zaskarżona decyzja została wydana 31 października 2015r. Obecnie ma nowe orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności wydane w dniu 24 stycznia 20017r. Decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] Burmistrz O. orzekł o przyznaniu stronie zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 153,00 zł miesięcznie na okres od 1 października 2016 r. do 31 stycznia 2019 r. Częścią rzeczonej decyzji stało się również - zawarte dopiero w jej uzasadnieniu - rozstrzygnięcie o odmowie przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego za okres od 1 czerwca 2015 r. do 30 września 2016 r., stanowiące załatwienie wniosku strony o wyrównanie tego zasiłku we wspomnianym okresie. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ I instancji poczynił następujące ustalenia: - na wniosek strony z dnia 20 października 2016 r. Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w L. zaliczył skarżącą do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności orzeczeniem z dnia 24 stycznia 2017 r. , - wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego wpłynął do organu pierwszej instancji w dniu 13 lutego 2017 r., to jest z zachowaniem trzymiesięcznego terminu liczonego od dnia wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Z tych powodów żądanie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego organ uznał za uzasadnione. W dalszej części uzasadnienia Burmistrz zawarł rozstrzygnięcie w zakresie odmowy przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego na okres od 1 czerwca 2015 r. do 30 września 2016 r.. W tym zakresie organ I instancji wskazał ,że na podstawie orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 4 września 2015 r. nr [...] strona została zaliczona do lekkiego stopnia niepełnosprawności. Orzeczenie to zostało następnie utrzymane w mocy przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności. Z kolei wywiedzione od tego orzeczenia odwołanie zostało oddalone przez Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze wyrokiem z dnia 3 października 2016 r., sygn. akt [...]. Na tej podstawie organ I instancji ustalił, że w okresie od 1 czerwca 2015 r. do 30 września 2016 r. skarżąca posiadała ustalony orzeczeniem z dnia 4 września 2015 r. lekki stopień niepełnosprawności, który nie uprawniał do pobierania zasiłku pielęgnacyjnego. Strona odwołała się od powyższej decyzji, zaskarżając ją w części odmawiającej wyrównania zasiłku pielęgnacyjnego za okres od 1 czerwca 2015r. do 30 września 2016r. Odwołując podniosła , że organ orzekając co do jej wniosku o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, wziął pod uwagę tylko aktualne orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Według strony , zachowała ona wszystkie terminy, które umożliwiłyby ustalenie prawa do tego świadczenia na poprzedni okres, ponieważ z aktualnego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wynika, że niepełnosprawność istnieje od 6 roku życia, a stopień niepełnosprawności datuje się od 5 kwietnia 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. decyzją z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w całości. W motywach decyzji ostatecznej Kolegium Odwoławcze wskazało ,że warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ich ustalania, przyznawania i wypłacania określa ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 2 pkt 2 tej ustawy świadczeniem rodzinnym jest m.in. zasiłek pielęgnacyjny , który przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby. Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie niepełnosprawnej powyżej 16 roku życia jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje również osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku żucia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała do ukończenia 21 roku życia. Organ II instancji przywołał art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych , zgodnie z którym prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Zasada ta doznaje modyfikacji już w treści art. 24 ust. 2a, w którym to przepisie ustawodawca uznał, że jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. W przypadku ustalania prawa do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności osoby, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W tym przypadku prawo do świadczeń rodzinnych ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia, nie dłużej jednak niż do końca okresu zasiłkowego (art. 24 ust. 3 ustawy). Z kolei w myśl art. 24 ust. 4 prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W przypadku wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności na czas określony prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia. Jako bezsporny w sprawie niniejszej uznał organ II instancji fakt , że strona jest osobą o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, co wynika z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w L. z dnia 24 stycznia 2017 r. Orzeczenie zostało wydane do 31 stycznia 2019 r. Wnioskiem z dnia 10 lutego 2017 r. strona zwróciła się o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności, z kolei w piśmie z dnia 10 lutego 2017 r. zażądała wyrównania zasiłku pielęgnacyjnego, uznając za podstawę swojego wniosku poprzednio obowiązujące orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności. W pierwszej kolejności Samorządowe Kolegium Odwoławcze zauważyło, że zaskarżona decyzja zawiera w istocie dwa odrębne rozstrzygnięcia, z których to jedno tylko zostało ujawnione w sentencji, drugie natomiast - zakwestionowane odwołaniem - zawarte zostało w uzasadnieniu decyzji i dotyczyło odmowy przyznania stronie zasiłku pielęgnacyjnego na okres od 1 czerwca 2015 r. do 30 września 2016r. W tym zakresie Kolegium podkreśliło, że decyzja administracyjna stanowi integralną całość obejmującą zarówno rozstrzygnięcie, jak i jego uzasadnienie (art. 107 § 1 K.p.a.). Wprawdzie pożądanym jest, aby rozstrzygnięcia żądania strony dokonywano w wyodrębnionej redakcyjnie części decyzji, to jednak nie powoduje bezskuteczności takiego rozstrzygnięcia umieszczenie jego elementów w obrębie uzasadnienia decyzji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1275/14). Przy czym nawet zamieszczenie rozstrzygnięcia w uzasadnieniu decyzji nie zmienia jego charakteru prawnego. O przyznaniu bowiem charakteru rozstrzygnięcia w sprawie przesądza treść, która kształtuje prawo strony, a nie miejsce umieszczenia w strukturze decyzji (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 966/05; także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 1702/15). Taka sytuacja, zdaniem Kolegium, wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji jednoznacznie określa stanowisko organu I instancji , który przyjął brak podstaw prawnych do przyznania stronie przedmiotowego zasiłku pielęgnacyjnego. Stanowiło ono rozstrzygnięcie żądania umieszczone w niewłaściwym miejscu w strukturze prawnej decyzji, tzn. nie w sentencji, a w jej uzasadnieniu. W ocenie organu II instancji takie naruszenie przepisów postępowanie nie stanowiło jednak podstawy do wzruszenia zapadłego rozstrzygnięcia, a więc umożliwiło przeprowadzenie przez Kolegium kontroli instancyjnej. Z kolei przechodząc do meritum sprawy, organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji co do braku podstaw do ustalenia prawa strony do zasiłku pielęgnacyjnego na okres od 1 czerwca 2015 r. do 30 września 2016 r. We wskazanym okresie strona miała ustalony lekki stopień niepełnosprawności na podstawie orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w L. z dnia 4 września 2015 r., utrzymanego następnie w mocy orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 31 października 2015 r. Wywiedzione w dalszej kolejności odwołanie do Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze także nie przyniosło oczekiwanego rezultatu, bowiem wyrokiem z dnia 3 października 2016 r. zostało ono oddalone. Nie sposób było zatem uznać - jak twierdzi strona - że ponowne zaliczenie jej do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności mogło odnieść skutek także co do prawa strony do zasiłku za okres sprzed złożenia wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności. W tym zakresie organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji , że skoro w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (tj. 24 stycznia 2017 r.), został złożony wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego (tj. 10 lutego 2017 r.), prawo to należało ustalić począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności, co w przedmiotowej sprawie nastąpiło 20 października 2016 r. Brak jest zatem podstaw prawnych, aby uznać, że określona w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności data początkowo ustalonego stopnia (tj. 5 kwietnia 2016 r.) mogła w jakikolwiek sposób wpłynąć na prawo do zasiłku pielęgnacyjnego. Ustalanie faktu niepełnosprawności i jego stopnia następuje w oparciu o orzeczenie o niepełnosprawności. Przy czym dopiero legitymowanie się orzeczeniem zespołu do spraw niepełnosprawności zaliczającym do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności oraz wskazaniem w orzeczeniu, że niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia, stanowi przesłankę przyznania zasiłku pielęgnacyjnego dla osoby niepełnosprawnej powyżej 16 roku życia. Wobec tego w analizowanej sytuacji stronie nie przysługiwało prawo do zasiłku pielęgnacyjnego za okres sprzed złożenia wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności, jeśli umiarkowany stopień niepełnosprawności ustalony został dopiero orzeczeniem z dnia 24 stycznia 2017 r. Decyzja ostateczna stała się przedmiotem skargi wniesionej przez skarżącą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Skarga oparta została na zarzucie błędnej wykładni art.24 ust.2a ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez oparcie się tylko na jego literalnym brzmieniu , prowadzącym do nielogicznych wniosków i pokrzywdzenia skarżącej . Przepis ten – jak wywodziła skarżąca - miał na celu polepszenie sytuacji wnioskodawcy, nie zaś jej pogorszenie. Według skarżącej nasuwa to poważne wątpliwości co do konstytucyjności tej normy prawnej, biorąc pod uwagę zasadę demokratycznego państwa prawnego, wyrażoną w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem skarżącej zachowała ona wszelkie terminy wymagane prawem, aby przyznano jej prawo do zasiłku pielęgnacyjnego już od 1 czerwca 2015 r. i dlatego niezasadna była odmowa przyznania prawa do tego świadczenia za okres od dnia 1 czerwca 2015 r. do dnia 30 września 2016r. Skarżącą ponowiła argumentację podniesioną w odwołaniu , wywodząc, że okres, na który przyznano jej uprzednio zasiłek pielęgnacyjny, skończył się w dniu 31 maja 2015 r. W czerwcu 2015 roku złożyła wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności i Powiatowy Zespół do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w L. orzeczeniem z dnia 4 września 2015 r. znak [...] ustalił lekki stopień niepełnosprawności. Wojewódzki Zespół do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. we W. orzeczeniem z dnia 31 października 2015 r. znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. Od tego orzeczenia skarżąca odwołała się do Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze , który wyrokiem z dnia 3 października 2016 r. sygn. [...] oddalił odwołanie. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd jednak wskazał, że - jak to wynika z opinii biegłych sądowych z zakresu neurologii i chorób wewnętrznych - powinna zostać zakwalifikowana do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności już od dnia 5 kwietnia 2016 r. Taka korzystna w istocie opinia biegłych sądowych nie mogła jednak wpłynąć na zmianę przez Sąd zaskarżonego orzeczenia, bowiem zostało ono wydane jeszcze w dniu 31 października 2015 r. Skarżąca podniosła ,że nie mogła jednak złożyć nowego wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności, dopóki prawomocnie nie zakończyło się postępowanie sądowe. Niezwłocznie po prawomocności wyroku złożył nowy wniosek, wskutek którego ustalono jej umiarkowany stopień niepełnosprawności. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1518 ze zm.), dalej zwanej u.ś.r. . której przepis art. 16 ust.2-3 określa krąg podmiotów , którym przysługuje zasiłek pielęgnacyjny . Ustęp 3 tegoż przepisu stanowi ,że zasiłek pielęgnacyjny przysługuje także osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku żucia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała do ukończenia 21 roku życia. Wymaga podkreślenia ,że w postępowaniu o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego organy administracyjne nie są uprawnione do ustalenia we własnym zakresie daty powstania niepełnosprawności lub daty stwierdzenia określonego stopnia niepełnosprawności. W tym zakresie związane są - co do daty powstania niepełnosprawności i co do jej stopnia - orzeczeniem wydanym przez uprawnioną do tego jednostkę. Postępowanie w sprawie stwierdzenia niepełnosprawności jest postępowaniem sformalizowanym. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tj. Dz. U. z 2011r. Nr 127 poz.721 ) do orzekania w tych sprawach zostały powołane powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności - jako pierwsza instancja oraz wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności - jako druga instancja. Są one jedynymi organami uprawnionymi do orzekania o stopniu niepełnosprawności. Ustalenie faktu niepełnosprawności i jego stopnia odbywa się w oparciu o orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane przez zespół ds. orzekania o niepełnosprawności i tylko ten dokument uprawnia do poczynienia ustaleń w zakresie stopnia i daty powstania stopnia niepełnosprawności. Orzeczenie to nie może być zastąpione żadnym innym dokumentem ani też innymi ustaleniami organu w postępowaniu dowodowym np. na podstawie informacji uzyskanych od wskazanych przez stronę świadków ( zob. wyrok WSA w Poznaniu z 12 grudnia 2013r. sygn. IV SA/Po 722/13 Lex nr 1418247) . Tym bardziej stosowne orzeczenie zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności nie może być zastąpione domniemaniem, że niepełnosprawność w rozumieniu art. 16 ust. 3 u.ś.r. mogła powstać przed ukończeniem przez stronę 21 roku życia. Ustawodawca wymaga bowiem, aby w orzeczeniu właściwej jednostki - powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności lub wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności - zostało wprost i bez żadnych wątpliwości ustalone, że niepełnosprawność powstała przed 21 rokiem życia. ( zob. wyrok NSA z 25 czerwca 2009r. sygn. I OSK 1352/08 ).Wskazać też należy ,że od orzeczenia wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności przysługuje odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych w terminie 30 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Odwołanie wnosi się za pośrednictwem wojewódzkiego zespołu, który orzeczenie wydał. Jeżeli wojewódzki zespół uzna, że odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie, wydaje orzeczenie, w którym uchyla lub zmienia zaskarżone orzeczenie ( art. 6c ust.8 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych). Sąd oddala odwołanie, jeżeli nie ma podstaw do jego uwzględnienia. W razie uwzględnienia odwołania sąd zmienia zaskarżoną decyzję wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności w całości lub w części i orzeka co do istoty sprawy ( art. 47714 § 1 i § 2 k.p.c. ). Osią sporu między stronami jest kwestia , na jaki okres przysługuje stronie prawo do otrzymywania zasiłku pielęgnacyjnego. Jak wynika z treści decyzji pierwszo-instancyjnej zasiłek pielęgnacyjny został przyznany skarżącej od dnia 1 października 2016 r. do 31 stycznia 2019 r., natomiast odmówiono przyznania jej zasiłku od 1 czerwca 2015 r. do 30 września 2016 r. Skarżąca wystąpiła do organu I instancji z wnioskiem z dnia 9 lutego 2017 r. o przyznanie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Pozostaje poza sporem między stronami fakt ,że skarżącą jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym , ustalonym od 6-go roku życia, stwierdzonym orzeczeniem z dnia 24 stycznia 2017 r. o stopniu niepełnosprawności od dnia 5 kwietnia 2016 r. Jednak poprzednim orzeczeniem z dnia 31 października 2015r. , potwierdzonym wyrokiem z dnia 3 października 2016 r. skarżąca była zaliczona do lekkiego stopnia niepełnosprawności. W tym miejscu wypada przytoczyć przepis art. 24 ust. 2 u.ś.r., zgodnie z którym prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Natomiast kolejny ust.2a art.24 u.ś.r stanowi ,że jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności Wbrew zarzutom skargi , w realiach badanej sprawy organy obu instancji dokonały prawidłowej wykładni cytowanego wyżej art. 24 ust. 2a u.ś.r. uznając, że zasiłek pielęgnacyjny mógł być przyznany stronie od dnia 1 października 2016 r., skoro ze stosownym wnioskiem o ustalenie stopnia niepełnosprawności strona wystąpiła w dniu 20 października 2016 r. Natomiast jak wynika z materiału aktowego , a w szczególności z wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 3 października 2016 r. sygn.. akt [...], do dnia 30 września 2016 r. skarżąca posiadała lekki stopień niepełnosprawności, który nie uprawniał jej do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Wymaga ponownego podkreślenia ,że ustalenie faktu niepełnosprawności i jego stopień następuje w oparciu o orzeczenie niepełnosprawności , a umiarkowany stopień niepełnosprawności , uzasadniający przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego , ustalony został dopiero orzeczeniem z dnia 24 stycznia 2017r. Natomiast brak podstaw prawnych do przyjęcia ,że określona w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności data początkowego ustalenia stopnia tj. 5 kwietnia 2016r. mogła wpłynąć na prawo do zasiłku pielęgnacyjnego , skoro w tym czasie obrocie prawnym funkcjonowało orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. we W. z dnia 31 października 2015 r. , którym stwierdzono u skarżącej lekki stopień niepełnosprawności . Trafności powyższego orzeczenia o lekkim stopniu niepełnosprawności skarżąca skutecznie nie podważyła, ani w toku postępowania administracyjnego , ani w drodze postępowania sądowego , o czym świadczy powoływany przez nią wyrok Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 3 października 2016r. sygn. akt [...]. Skoro zatem w okresie od 1 czerwca 2015r. do 30 września 2016r. skarżąca legitymowała się orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności , to ten fakt prawotwórczy świadczy o braku zaistnienia pozytywnej przesłanki do przyznania jej zasiłku pielęgnacyjnego w postaci orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Konstatacji tej nie zmienia fakt ,że w orzeczeniu z dnia 24 stycznia 2017r. o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności stwierdzono ,że ten stopień istnieje od 5 kwietnia 2016r. Brzmienie przepisu art.24 ust.2a u.ś.r. jest jednoznacznie i nie nasuwa żadnych wątpliwości interpretacyjnych . Wynika z niego ,że prawo do przedmiotowego zasiłku ustala się począwszy od miesiąca , w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie uznał , że nie istnieją uzasadnione wątpliwości co do zgodności omawianego przepisu z Konstytucją. Jeżeli w ocenie Sądu nie ma podstaw do twierdzenia, że dany przepis jest niezgodny z Konstytucją, to stosuje go i wydaje na jego podstawie rozstrzygnięcie. Jak wynika z orzeczenia Powiatowego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w L. z dnia 24 stycznia 2017 r. nr [...]strona w dniu 20 października 20016r. złożyła wniosek o orzeczenie stopnia niepełnosprawności. Prawidłowo zatem organ uznał ,że prawo do wnioskowanego zasiłku przysługuje od 1 października 2016r. Natomiast wyczerpanie przez skarżącą administracyjnego toku postępowania , a następnie sądowego postępowania w odniesieniu do wcześniej przez nią złożonego wniosku z dnia 1 czerwca 2016r. o orzeczenie stopnia niepełnosprawności nie ma wpływu przesunięcie terminu złożenia tego wniosku i nie może skutkować przyjęciem ,że datą złożenia wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności jest 1 czerwca 2016r. , skoro dopiero w następstwie złożenia przez stronę kolejnego wniosku z dnia 20 października 20016r. zaliczono ją do stopnia niepełnosprawności umiarkowanego. Trafnie wobec tego organ II instancji skonstatował ,że ponowne zaliczenie strony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności nie mogło odnieść także skutku co do prawa strony za okres sprzed złożenia wniosku z dnia 20 października 2016r. o ustalenie stopni niepełnosprawności. Ma rację również organ , kiedy wywodzi ,że brak podstaw prawnych do uznania ,że określona w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności data początkowo ustalonego stopnia ( tj. 5 kwietnia 2016r. ) mogła wpłynąć na prawo do zasiłku pielęgnacyjnego od tego okresu. W świetle powyższych ustaleń, organ nie mógł przyznać stronie zasiłku pielęgnacyjnego za okres poprzedzający miesiąc złożenia wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności, gdyż w tym okresie obowiązywało orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności. W konsekwencji organom obu instancji nie sposób zarzucić wydania decyzji w sprawie z naruszeniem przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wpływu na powyższą ocenę, nie mogła mieć także argumentacja skarżącej, podnosząca , że wykorzystanie drogi prawnej zaskarżenia orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. z dnia 31 października 2015 r. znak. [...] spowodowało niemożność złożenia nowego wniosku, a w konsekwencji krzywdzącą, literalną wykładnię art. 24 ust.2a u.śr.. Okoliczności tego rodzaju nie mogą mieć wpływu na ustalenie momentu od którego przysługuje prawo do zasiłku pielęgnacyjnego na podstawie art. 16 ust.3 w zw. z art. 24 ust. 2a u.ś.r.. Zasadą jest, że świadczenia z ustawy o świadczeniach rodzinnych nie mogą być przyznawane za okres wcześniejszy niż miesiąc złożenia wniosku o ustalenie stopnia niepełnoprawności Reasumując powyższe stwierdzić należy ,że dokonana przez Sąd kontrola zgodności z prawem działań organów administracji publicznej w niniejszej sprawie nie potwierdziła zasadności wniesionej skargi. Stwierdzenie powyższego obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny do oddalenia skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło