I FSK 600/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-01-24

Skład orzekający: Izabela Najda-Ossowska, Danuta Oleś, Ewa Rojek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej wymaga, aby zawiadomienie o tym fakcie zawierało szczegółowe informacje o wszczętym postępowaniu karnym skarbowym, a jego doręczenie musi nastąpić do rąk pełnomocnika?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zawiadomienie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie musi zawierać szczegółowych informacji o wszczętym postępowaniu karnym skarbowym, wystarczy wskazanie podstawy prawnej i faktu wszczęcia postępowania. Ponadto, doręczenie takiego zawiadomienia bezpośrednio podatnikowi, nawet jeśli posiada pełnomocnika, jest skuteczne, jeśli zapewniło podatnikowi wiedzę o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia. Sąd podkreślił, że kluczowe jest, aby podatnik miał świadomość, że zobowiązanie podatkowe nie wygasa na skutek przedawnienia.
Stan faktyczny
Spółka S. [...] sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. dotyczącą podatku od towarów i usług za okres od lipca do grudnia 2009 r. Organ podatkowy zakwestionował prawo spółki do odliczenia podatku naliczonego od faktur wystawionych przez H. Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe C.P. z D., uznając transakcje za pozorne i mające na celu udział w przestępstwie podatkowym. Spółka zarzucała m.in. naruszenie przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązania podatkowego oraz prawa do odliczenia podatku naliczonego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Izabela Najda-Ossowska, Sędzia NSA Danuta Oleś (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Ewa Rojek, Protokolant Monika Osial, po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2018 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej S. [...] sp. z o.o. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 października 2015 r., sygn. akt III SA/Gl 1114/15 w sprawie ze skargi S. [...] sp. z o.o. w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 31 marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad, grudzień 2009 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od S. [...] sp. z o.o. w S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. kwotę 10.800 (słownie: dziesięć tysięcy osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z 20 października 2015 r., sygn. akt III SA/Gl 1114/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę S. sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z 31 marca 2015 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. decyzją z 7 października 2014 r. określił S. sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej: "spółka" lub "skarżąca") zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2009 r. Organ pierwszej instancji dokonując rozliczenia podatku od towarów i usług zakwestionował prawo spółki do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur VAT wystawionych przez H. Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe C.P. z D. z tytułu nabycia blach stalowych oraz jako wewnątrzwspólnotową dostawę blachy nabytej od opisanego podmiotu na rzecz A. s.r.o. ze Słowacji oraz A. s.r.o. z Czech. Organ ustalił, iż spółka poprzez współpracę z przedsiębiorstwem H. Cz. P. wzięła udział w sekwencji transakcji pozorowanych. Stan faktyczny, funkcje spółki oraz prawnopodatkowe konsekwencje procederu zostały w sposób spójny, wyczerpujący i zgodny zrelacjonowane przez jego twórców i kierujących - [...] przesłuchiwanych w ramach równolegle prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w G. śledztwa oraz potwierdzone zeznaniami innych świadków, w tym pracowników spółki. Nadto jako dowody organ pierwszej instancji wykorzystał protokół kontroli z 27 czerwca 2013 r. wraz z załącznikami - protokołami przesłuchań świadków, wyciągami i kserokopiami z protokołów sporządzonych przez pracowników Komendy Wojewódzkiej Policji w K. w ramach śledztwa prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w K. sygn. akt [...]. Według organu, zgromadzony materiał dowodowy wskazuje jednoznacznie, iż spółka brała udział w całkowicie fikcyjnym obrocie blachami stalowymi. Zgodnie z wyjaśnieniami podejrzanych i zeznaniami świadków, obrót miał charakter "tranzytowy" tzn. towar nie miał trafić do magazynu spółki, a miał być transportowany bezpośrednio z przedsiębiorstwa H. do zagranicznych odbiorców - spółek A. s.r.o. z Czech i A.s.r.o. ze Słowacji przez firmę transportową R. R.G.. Faktycznie do transakcji dochodziło wyłącznie dokumentacyjnie, a towar istniejący w niewielkiej ilości, nieodpowiadającej ilości wykazywanej na fakturach, był składowany i w razie potrzeby wykorzystywany w transportach mających pozorować ruch towaru na wypadek, gdyby organy kontrolne lub ścigania podjęły czynności sprawdzenia i rejestrowania przewozu. Organ pierwszej instancji podkreślił, że obrót towarowy nie miał miejsca, a pozorowane transakcje były potwierdzane dokumentami fikcyjnymi, poświadczającymi nieprawdę. Na poparcie swojego stanowiska stwierdził, iż ustalenie te znalazły odzwierciedlenie w ostatecznej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe PHU H. Cz. P. w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2009 r. Organ drugiej instancji rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym nie uznał zasadności odwołania i utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podzielając zawarte w niej argumenty i ustalenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego spółka powyższej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik spraw, tj. art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 188, art. 191, art. 208 § 1 i art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej: "Ordynacja podatkowa") oraz naruszenie prawa materialnego, tj. art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, art. 5 ust. 1, art. 7 ust. 1, art. 13 ust. 1, art. 42 ust. 1, art. 86 ust. 1 i 2 pkt 1 lit. a) oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm., dalej: "ustawa o VAT") oraz art. 168 lit. a Dyrektywy 112. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał skargę za niezasadną. Uzasadniając rozstrzygnięcie Sąd w pierwszej kolejności rozważył zarzut przedawnienia określenia zobowiązań w podatku od towarów i usług za okres od lipca do listopada 2009 r. W ocenie Sądu nie ma podstaw do przyjęcia, że z końcem 2014 r. nastąpiło przedawnienie w/w zobowiązań podatkowych określonych zaskarżoną decyzją, albowiem bieg terminu przedawnienia został skutecznie zawieszony na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70c Ordynacji podatkowej. Dalej Sąd wskazał, że w sprawie sporne są dwie kwestie: prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z zakwestionowanych przez organy faktur VAT wystawionych przez H. z tytułu nabycia blach stalowych oraz zasadność uznania za wewnątrzwspólnotowa dostawę towarów transakcji wykazanych na fakturach na rzecz A.s.r.o. ze Słowacji oraz A. s.r.o. z Czech, a w konsekwencji opodatkowania jej stawką 0%. Rozpoznając sprawę i materiał dowodowy zebrany w aktach Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem dokonane ustalenia stanu faktycznego przyjął za podstawę rozstrzygnięcia sprawy. Zdaniem Sądu strona nie wykazała również skutecznie, aby organ odwoławczy naruszył przepisy prawa materialnego. Według Sądu spółka nie wykazała skutecznie naruszenia przez organ art. 121, art. 180 § 1, 187 § 1, art. 188 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Jako materialnoprawne podstawy rozstrzygnięcia organ prawidłowo wskazał art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT. W odniesieniu do tych dwóch zagadnień słusznie organy uznały, iż zarówno w sprawie nie miały miejsca WDT do Słowacji i Czech na rzecz spółek A. i A. oraz, że faktury wystawione przez H. nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Zdaniem Sądu całość dowodów zebranych w aktach potwierdza to, że wystawione faktury nie obrazowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Cały mechanizm karuzelowego obrotu stalą wyglądał w ten sposób, że firmy kontrolowane przez L. K. sprzedawały "fakturowo" towar do firmy H., ta sprzedawała towar do skarżącej, która dokonywała fikcyjnych dostaw do zagranicznych kontrahentów (A. i A.) kontrolowanych przez L. K. i Cz. P., a te sprzedawały towar do polskich firm – słupów: [...] i inne, które następnie sprzedawały towar do H.. Jak wynika z akt towar, który miał być przedmiotem obrotu przez H. na rzecz skarżącej zakupiony został od spółek kontrolowanych przez L.K. "słupów". Były to spółki założone przez A.K., a kontrolowane przez L.K.: [...]. Słusznie w ocenie Sądu organy uznały, iż nie zostały spełnione przesłanki do uznania, iż strona skarżąca dokonała WDT do Słowacji i Czech na rzecz spółek A. i A. Ustalone w sprawie okoliczności dotyczące transportu towarów wskazują, iż do faktycznego wywozu towarów z terytorium kraju nie doszło. Zdaniem Sądu organy w sprawie wykazały, iż skarżąca wiedziała lub powinna była wiedzieć, iż uczestniczy w działaniach mających na celu udział w przestępstwie podatkowym, gdyż organ badał kwestię dopełnienia należytej staranności podatnika i dokonał jej oceny, a Sąd tę ocenę podzielił. Wobec zarzutów nieuzasadnionego nieprzeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka A. L., Sąd zauważył, iż zarzuty te były podnoszone na etapie postępowania odwoławczego i do tychże organ odwoławczy odniósł się wyczerpująco na str. 45-47 decyzji i skład orzekający podziela pogląd organu o braku konieczności prowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego jak chociażby przesłuchanie świadka A. L., czy kierowców transportujących blachę. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła spółka zarzucając naruszenie: 1. przepisów prawa materialnego, a to: a) art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70c Ordynacji podatkowej przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że w sprawie bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego uległ zawieszeniu z dniem 6 listopada 2014 r., pomimo że: - zawiadomienie z 7 listopada 2014 r. informujące o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w zakresie podatku VAT za 7-12/2009 - nie zawierało informacji o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania, - zawiadomienie z 7 listopada 2014 r. informujące o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w zakresie podatku VAT za miesiące 7-12/2009 - zostało doręczone skarżącej z pominięciem pełnomocnika; b) art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nieuznanie, że zobowiązanie podatkowe skarżącej w podatku VAT za 7-12/2009 przedawniło się z dniem 31 grudnia 2014 r. a nadto, z ostrożności procesowej: c) art. 86 ust. 1, art. 86 ust. 2, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT oraz art. 168 lit. a) Dyrektywy 112 poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie że skarżącej nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego od podatku należnego w sytuacji gdy spółka będąca odbiorcą faktur nie wiedziała i nie mogła wiedzieć, że zakwestionowane transakcje były fikcyjne, 2. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 3 § 1, art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: "P.p.s.a.") polegające na tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności organów podatkowych błędnie oddalił skargę i nie zastosował środka przewidzianego w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a., w sytuacji gdy decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w K. z 31 marca 2015 r., została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego mającym istotny wpływ na wynik sprawy a to art. 70 § 1, art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70c Ordynacji podatkowej; b) art. 134 P.p.s.a. sprowadzające się do tego, że Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną nie wyszedł poza ich granice i nie uchylił decyzji pomimo, że doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego objętego decyzją a to wobec nieskutecznego doręczenia zawiadomienia, o którym mowa w art. 70c Ordynacji podatkowej na adres spółki zamiast na adres ustanowionego w sprawie pełnomocnika; c) art. 3 § 1, art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 208 § 1 i art. 59 § 1 pkt 10 Ordynacji podatkowej polegające na tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli działalności organów błędnie oddalił skargę na decyzję, w sytuacji, gdy organ powinien umorzyć postępowanie z uwagi na przedawnienie, nadto, na wypadek nieuwzględnienia zarzutu naruszenia art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, d) art. 3 § 1, art. 151, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. polegające na tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności organów podatkowych błędnie oddalił skargę i nie zastosował środka przewidzianego w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w sytuacji, gdy organy podatkowe dopuściły się naruszenia art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188 i art. 191 Ordynacji podatkowej w stopniu mającym wpływ na treść rozstrzygnięcia polegającego dowolnej ocenie dowodów oraz braku wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, w tym: - pominięciu okoliczności świadczących o braku wiedzy spółki co do udziału w fikcyjnym obrocie blachą; - nieprzeprowadzeniu dowodu z przesłuchania świadka [...] na okoliczność ustalenia, czy skarżąca wiedziała lub mogła wiedzieć, że transakcje zakwestionowane przez organ były transakcjami fikcyjnymi, ewentualnie kiedy spółka mogła powziąć wiadomość o tym, że transakcje są fikcyjne; - posłużeniu się wyciągami z protokołów z przesłuchania kluczowych dla wyjaśnienia sprawy świadków; - oddalenia wniosku dowodowego z zeznań świadka A.L. pomimo że wniosek dotyczył korzystnej dla strony tezy dowodowej - którą organ ostatecznie uznał za nieznajdującą potwierdzenia w pozostałych dowodach - a okoliczności z niej wynikające miały istotne znaczenie dla sprawy; e) art. 194 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie przez Sąd, że ustalenia zawarte w prawomocnej decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej nr [...] wydanej w postępowaniu dotyczącym zobowiązania podatkowego C.P. mogą stanowić element stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie albowiem korzystają z domniemania związanego z dokumentem urzędowym; f) art. 3 § 1, art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. polegające na tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności organów podatkowych błędnie oddalił skargę i nie zastosował środka przewidzianego w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a., w sytuacji gdy zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego mającym istotny wpływ na wynik sprawy a to art. art. 86 ust. 1, art. 86 ust. 2, art. 88 ust .3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT oraz art. 168 lit. a) Dyrektywy 112; g) art. 3 § 1, art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej, polegające na tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli działalności organów podatkowych błędnie oddalił skargę na zaskarżoną decyzję, a powinien ją uchylić, jako wydaną z naruszeniem art. 233 Ordynacji podatkowej, polegającym na utrzymaniu w mocy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji. Wskazując na powyższe podstawy wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych podstaw i z tego względu podlega oddaleniu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego całkowicie nieuzasadniony jest zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 70 § 1, art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70c oraz art. 208 § 1 i art. 59 § 1 pkt 10 Ordynacji podatkowej, a także powiązany z nim zarzut procesowy dotyczący naruszenia art. 3 § 1, art. 134, art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. Zdaniem strony skarżącej przepisy te zostały naruszone, gdyż pismo informujące o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku VAT za okres od lipca do grudnia 2009 r. nie zawierało informacji o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony. Ponadto podniesiono, że pismo to zostało doręczone skarżącej spółce z pominięciem jej pełnomocnika. W myśl art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Z kolei art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego zostaje zawieszony z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. Odnotować należy, że w wyroku z 17 lipca 2012 r., sygn. akt P 30/11, Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 58 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387 oraz z 2007 r. Nr 221, poz. 1650), w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Jednocześnie Trybunał wskazał, iż art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej w obecnie obowiązującym brzmieniu również zawiera normę uznaną za niekonstytucyjną. W wyniku wydania powyższego wyroku z dniem 15 października 2013 r. znowelizowany został art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, a ponadto dodano art. 70c w brzmieniu: organ podatkowy właściwy w sprawie zobowiązania podatkowego, z którego niewykonaniem wiąże się podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, zawiadamia podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w przypadku, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1, najpóźniej z upływem terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1, oraz o rozpoczęciu lub dalszym biegu terminu przedawnienia po upływie okresu zawieszenia. W niniejszej sprawie z akt wynika, że 6 listopada 2014 r. Urząd Kontroli Skarbowej w K. wszczął postępowanie karne skarbowe w sprawie o czyn z art. 56 § 1 k.k.s. popełniony przez spółkę polegający na podaniu nieprawdy w deklaracjach podatkowych VAT-7 za miesiące od lipca do grudnia 2009 r. W dniu 17 listopada 2014 r. na podstawie art. 70c w zw. z art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, wystosowano do skarżącej spółki pismo z informacją, iż 6 listopada 2014 r. nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług za okres od lipca do grudnia 2009 r. Pismo to zostało przez stronę odebrane 19 listopada 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny zaakceptował stanowisko Sądu pierwszej instancji, który uznał, że w ww. piśmie nie wskazano w sposób jednoznaczny przyczyny zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za kontrolowany okres, jednak mając na uwadze fakt wszczęcia postępowania karnego skarbowego oraz powołanie podstawy prawnej zawiadomienia w postaci art. 70c Ordynacji podatkowej, należało stwierdzić, że podatnik wiedział, że przedawnienie zobowiązania za w/w okresy rozliczeniowe nie następuje, bo jego bieg został zawieszony w związku ze wszczęciem postępowania karnoskarbowego. Oceniając tę kwestię Naczelny Sąd Administracyjny podzielił pogląd wyrażony przez NSA w wyroku z 5 grudnia 2017 r., sygn. akt I FSK 510/16 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej "CBOSA"), zgodnie z którym "ani z przepisu art. 70 § 6 pkt 1 O.p. ani z ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie wynika, że zawiadomienie kierowane do podatnika powinno zawierać dokładne informacje o wszczętym postępowaniu (śledztwie lub dochodzeniu), w tym o jego przedmiocie. Analiza art. 70 § 6 pkt 1 w świetle omawianego wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie daje żadnych podstaw do przyjęcia, iż w takim zawiadomieniu organ ma podać dokładne informacje o toczącym się postępowaniu karnym i jego przedmiocie, np. kwalifikację czynu, czy też wskazywać na faktyczny zakres postępowania karnego skarbowego". Nie może odnieść skutku w postaci uchylenia zaskarżonego wyroku zarzut doręczenia ww. pisma z 17 listopada 2014 r. bezpośrednio skarżącej spółce z pominięciem jej pełnomocnika. Z powołanego powyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że Trybunał za najważniejsze uznał to, aby podatnik przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego miał wiedzę, a co za tym idzie świadomość, że bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu, a w konsekwencji zobowiązanie podatkowe nie wygasa na skutek przedawnienia. Zatem cel ten zostanie osiągnięty zarówno wtedy, gdy zawiadomienie jest doręczone bezpośrednio podatnikowi, jak i wtedy, gdy w trakcie toczącego się postępowania zawiadomienie doręczono do rąk reprezentującego go pełnomocnika (tak wyrok NSA z 27 listopada 2015 r., sygn. akt I FSK 1194/14 – dostępny w CBOSA). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest również trafny zarzut naruszenia art. 3 § 1, art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w powiązaniu z naruszeniem art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188 i art. 191 Ordynacji podatkowej, polegającym na dowolnej ocenie dowodów oraz braku wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Według strony skarżącej, Sąd pierwszej instancji niesłusznie stwierdził, że organy podatkowe wykazały w sprawie, iż spółka wiedziała lub powinna była wiedzieć, że uczestniczy w działaniach mających na celu udział w przestępstwie podatkowym, a zatem nie przysługuje jej prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT wystawionych przez H.. Oceniając ten zarzut należy wskazać, że w odniesieniu do faktur VAT dotyczących zakupu blachy od firmy H. C.P., skarżąca transakcji tych nie potwierdziła żadnymi dowodami za wyjątkiem zakwestionowanych przez organy podatkowe faktur VAT oraz dokumentów WZ. Natomiast organy podatkowe wykazały, że na podstawie obiektywnych okoliczności spółka co najmniej powinna była wiedzieć, że uczestniczy w działaniach mających charakter przestępczy. Podkreślenia wymaga, że twierdzenie o fikcyjnym charakterze zakwestionowanych transakcji organy podatkowe oparły na zeznaniach szeregu świadków, w tym m.in. [...]. Z ustaleń organów wynika, że w działalności polegającej na handlu blachami stalowymi spółka nie przejawiała żadnej aktywności, nie poszukiwała samodzielnie kontrahentów, nie organizowała samodzielnie handlu, a ograniczyła się jedynie do działań podejmowanych przez C.P.ei R.G. Wszystkimi sprawami związanymi z nabywaniem towarów oraz ich dalszą odsprzedażą zajmował się C. P. Spółka nigdy nie widziała towaru, będącego przedmiotem dalszej odsprzedaży. Jego transport był rzekomo organizowany przez podmiot zagraniczny, a faktycznie dokonywał go R. Gi. Towary kupowane od C.P. nigdy nie były dostarczone do siedziby spółki; nikt z jej pracowników nigdy nie widział nabywanych i odsprzedawanych towarów. Z zeznań A.L. - dyrektora handlowego spółki - wynika, że mając świadomość fikcyjnego zakupu i sprzedaży do Słowacji i Czech wyrobów hutniczych poinformował o tych podejrzeniach członka zarządu V.L., który w odpowiedzi na te uwagi poinformował, go że ma realizować swoje obowiązki związane z planami sprzedaży. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego twierdzeniu skarżącej o braku świadomości udziału w procederze fikcyjnego obrotu blachą przeczą zarówno zeznania świadków, jak również okoliczności i sposób nawiązania współpracy z firmą H., a także jej przebieg. Naczelny Sąd Administracyjny nie uznał zasadności pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej odnoszących się do naruszenia przepisów postępowania. Zasadnie Sąd pierwszej instancji zaakceptował posłużenie się przez organy podatkowe materiałami dowodowymi pochodzącymi z innych postępowań, karnych i podatkowych, gdyż jest to dopuszczalne w świetle ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych. Zdaniem strony skarżącej, posłużenie się wyciągami z protokołów z postępowania przygotowawczego rażąco narusza zasadę bezpośredniości oraz zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu. Ponadto brak jest w skardze kasacyjnej zarzutu dotyczącego naruszenia art. 123 Ordynacji podatkowej, który statuuje zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym. Dyrektor Izby Skarbowej w K. w zaskarżonym w niniejszej sprawie rozstrzygnięciu wskazał na fakt, iż wobec kontrahenta spółki firmy H. C. P. został prawomocną decyzją orzeczony obowiązek zapłaty podatku na podstawie art. 108 ustawy o VAT, obejmujący poszczególne okresy rozliczeniowe 2009 r. z tytułu faktur VAT stwierdzających czynności, które nie zostały wykonane. Powołana decyzja swym zakresem obejmowała również faktury VAT wystawione na rzecz skarżącej, a zatem odwołanie się do wynikających z nich ustaleń było w pełni uzasadnione i odpowiadało prawu. Strona skarżąca w żaden sposób nie podważyła wynikającej z art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej mocy dowodowej tej decyzji jako dokumentu urzędowego. Ponadto odnotować należy, że decyzja ta była przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z 3 grudnia 2015 r., sygn. akt I FSK 1174/14 (dostępny w CBOSA) oddalił skargę kasacyjną C.P., potwierdzając tym samym prawidłowość rozstrzygnięcia organów podatkowych. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest trafny zarzut dotyczący braku przeprowadzenia dowodu z ponownego przesłuchania świadka A.L. Zarzut ten ocenił już Sąd pierwszej instancji podzielając pogląd organu podatkowego o braku konieczności prowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego, co w pełni akceptuje Sąd kasacyjny. Ponadto strona skarżąca formułując ten zarzut nie wskazała jaki to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, czego wymaga art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. Nie może być wreszcie skuteczny podniesiony z ostrożności procesowej zarzut naruszenia prawa materialnego w postaci art. 86 ust. 1, art. 86 ust. 2, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT oraz art. 168 lit. a) Dyrektywy 112. Z uwagi na niepodważenie skutecznie zarzutami skargi kasacyjnej ustaleń organów podatkowych w zakresie braku po stronie spółki tzw. należytej staranności kupieckiej w kontaktach z kontrahentami, Naczelny Sąd Administracyjny zaakceptował pozbawienie skarżącej prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z zakwestionowanych faktur VAT, zgodnie z dyspozycją art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT. Wobec niezasadności zarzutów skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło