I SA/Po 831/17

WyrokWSA w Poznaniu2018-01-24

Skład orzekający: Waldemar Inerowicz, Karol Pawlicki, Barbara Rennert

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pracownik zatrudniony na umowę o pracę, wykonujący pracę o charakterze twórczym, może stosować 50% koszty uzyskania przychodu na podstawie art. 22 ust. 9 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nawet jeśli pracodawca nie wyodrębnia w PIT-11 kosztów uzyskania przychodu z tytułu wykonywania pracy twórczej?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając stanowisko organu za prawidłowe. Podstawowym warunkiem zastosowania 50% kosztów uzyskania przychodów jest uzyskanie przychodu z tytułu korzystania przez twórców z praw autorskich lub praw pokrewnych, co wymaga, aby umowa o pracę lub inny dokument jasno wyodrębniały część wynagrodzenia za przeniesienie praw autorskich. Samo posiadanie statusu twórcy i poświęcanie czasu na pracę twórczą nie jest wystarczające, jeśli nie ma precyzyjnego rozróżnienia wynagrodzenia i udokumentowania powstania utworu oraz jego eksploatacji.
Stan faktyczny
Wnioskodawca, zatrudniony na stanowisku menadżera w dziale doradztwa podatkowego, wystąpił o interpretację indywidualną dotyczącą możliwości zastosowania 50% kosztów uzyskania przychodów do wynagrodzenia za pracę twórczą. Wnioskodawca opisał swoją pracę jako w przeważającej mierze twórczą, polegającą na sporządzaniu opinii, pism procesowych, raportów, wystąpień, artykułów, prowadzeniu szkoleń oraz kierowaniu zespołem. Pracodawca nie wyodrębniał w PIT-11 kosztów uzyskania przychodu z tytułu pracy twórczej. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe, argumentując, że samo posiadanie statusu twórcy i szacowanie czasu pracy nie jest wystarczające do zastosowania 50% kosztów, a konieczne jest wyraźne wyodrębnienie wynagrodzenia za przeniesienie praw autorskich.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

| | Sygn. akt I SA/Po 831/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 stycznia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Sędziowie Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Sędzia WSA Barbara Rennert Protokolant: ref. staż. Karolina Samolczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi MS na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę Wnioskiem z dnia [...] lutego 2017 r. M. S. wystąpił o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie możliwości zastosowania 50% kosztów uzyskania przychodów. W opisie zdarzenia przyszłego wskazano, że wnioskodawca jest zatrudniony w oparciu o umowę o pracę w [...] Sp. z o.o. (dalej: "[...]" lub "Spółka"). Przedmiotem działalności Spółki jest przede wszystkim świadczenie usług szkoleniowych, księgowych, audytorskich i doradczych dla klientów zewnętrznych. W Spółce funkcjonuje kilka działów odpowiedzialnych za świadczenie tego typu usług, jednym z nich jest wyodrębniony organizacyjnie dział doradztwa podatkowego (dalej: "DDP"). Celem DDP jest świadczenie usług doradztwa podatkowego dla klientów Spółki. W ramach tego działu pracuje kilkanaście osób na podstawowych stanowiskach od praktykanta i asystenta, poprzez konsultantów, starszych konsultantów do stanowisk kierowniczych na poziomie menadżera i partnera. Wnioskodawca jest zatrudniony na stanowisku menadżera. Do obowiązków wnioskodawcy należy świadczenie usług doradztwa podatkowego, a w szczególności: - pisanie opinii podatkowych, - sporządzanie pism procesowych, - przygotowywanie raportów podatkowych, - przygotowywanie wystąpień w ramach konferencji podatkowych, - przygotowywanie artykułów prasowych, - prowadzenie szkoleń podatkowych, - przygotowywanie ofert na usługi doradztwa podatkowego, - kierowanie częścią podległego zespołu oraz merytoryczna weryfikacja prac zespołu etc. W przeważającej mierze praca wykonywana przez wnioskodawcę ma charakter twórczy. Przygotowywanie opinii podatkowych wiąże się z koniecznością indywidualnego podejścia do kwestii podatkowych, które występują u danego klienta. Analizowane problemy są zazwyczaj złożone. Weryfikowane kwestie są różne i co do zasady nie występuje powtarzalność. Efektem pracy jest dokument (o objętości zazwyczaj od jednej do kilku - kilkunastu stron), który jest przekazywany klientowi. W określonych przypadkach klient może uznać za stosowne wystąpienie o indywidualną interpretację podatkową. Ma to miejsce szczególnie w sytuacjach niejasnych, kiedy klient nie jest w stanie samodzielnie ocenić skutków podatkowych danej transakcji lub chce potwierdzić swoje rozumienie skutków podatkowych, które określona transakcja wywołuje. W takim wypadku w oparciu o informacje uzyskane od klienta wnioskodawca przygotowuje dla niego kompletny wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który następnie klient składa samodzielnie lub DDP w jego imieniu (w zależności od decyzji klienta). Może się pojawić konieczność reprezentacji klienta przed organami podatkowymi również w innym zakresie (np. nadpłata podatku, zażalenie, skarga etc.). W każdym z tych wypadków wymagana jest merytoryczna analiza określonej kwestii. Rolą wnioskodawcy jest przygotowanie odpowiednich pism procesowych, które zawsze mają indywidulany charakter. W przypadku szczególnie złożonych kwestii, wnioskodawca przygotowuje dla klientów raporty np. slajdy w PowerPoint. Taki raport jest najczęściej sporządzany w związku z zamiarem przejęcia spółki przez inwestora. Wnioskodawca dokonuje wtedy przeglądu rozliczeń spółki będącej celem przejęcia i przedstawia wnioski klientowi w formie raportu. Raporty są również przygotowywane np. (i) w związku z przeglądami podatkowymi, których celem jest wsparcie klientów pod kątem prawidłowości rozliczania podatków w danej firmie czy (ii) w związku z restrukturyzacją konkretnych spółek lub ich grup. Podkreślenia wymaga fakt, że każdy analizowany wypadek jest charakterystyczny i niepowtarzalny. [...] istotną wagę przykłada do działalności marketingowej. Jedną z form tej działalności są merytoryczne konferencje na tematy podatkowe, w których bierze udział DDP. Co do zasady konferencje te nie mają charakteru sprzedażowego. Ich celem jest raczej budowanie marki [...] i prezentacja wiedzy DDP oraz jej przekazanie na forum. Wnioskodawca, jako pracownik DDP, bierze udział w takich konferencjach i przedstawia uczestnikom konferencji określone kwestie podatkowe. Wsparciem wystąpienia wnioskodawcy jest merytoryczna prezentacja (np. w PowerPoint), którą wnioskodawca samodzielnie przygotowuje. W działalność marketingową wpisują się również publikacje prasowe na tematy podatkowe. Wnioskodawca przygotowuje okazjonalnie takie materiały, które są następnie zamieszczane w ogólnopolskich dziennikach. Rolą wnioskodawcy jest też merytoryczna analiza i korekta wstępnych wersji artykułów przygotowanych przez innych pracowników DDP. DDP kładzie nacisk na rozwój umiejętności swoich konsultantów. W związku z tym regularnie (zazwyczaj jeden lub dwa razy w ciągu miesiąca) przeprowadzane są wewnętrzne szkolenia. Część z nich prowadzi wnioskodawca. W związku z tymi szkoleniami wnioskodawca przygotowuje prezentacje (np. w PowerPoint) zawierające techniczną i praktyczną wiedzę na określone tematy podatkowe. Zadaniem wnioskodawcy jest również koordynacja takich szkoleń w ramach DDP. nie tylko pod kątem organizacyjnym ale też merytorycznym. Wiele prac merytorycznych jest zlecanych przez klientów bezpośrednio i nie jest wymagana aktywność sprzedażowa w tym zakresie (lub jedynie w ograniczonym stopniu). Część zleceń wnioskodawca stara się jednak pozyskiwać w aktywny sposób. W takich sytuacjach przygotowuje niejednokrotnie złożone oferty na usługi doradcze. Oferty te zawsze mają indywidualny charakter. Jej elementami są m.in. określenie stanu faktycznego i zapotrzebowania klienta, wskazanie zakresu prac jaki będzie świadczony oraz wynagrodzenia za te prace. Wnioskodawca współpracuje z większością zespołu DDP. Część pracowników DDP jest przypisana do wnioskodawcy w systemie informatycznym. Niezależne od formalnego zaszeregowania pracownicy DDP (przeważnie o niższym stażu) wspierają wnioskodawcę w analizie wybranych kwestii podatkowych dla klientów (np. przygotowują wstępne wersje opinii podatkowych, prezentacji, raportów etc. - w całości lub w części). Dokumenty sporządzone przez pracowników DDP wymagają jednak poprawek (niejednokrotnie istotnych), które są proponowane przez wnioskodawcę. Niezależnie od charakteru i zakresu wszystkich ww. prac. w zdecydowanej większości wnioskodawca sporządza w ich efekcie pisemny dokument, który jest przekazywany klientowi. Wnioskodawca posiada wszystkie dokumenty, które są zarchiwizowane na nośnikach elektronicznych w [...]. Wnioskodawca przekazuje prawa autorskie do tych dokumentów dla [...]. Opisane powyżej rezultaty działań wnioskodawcy są efektem jego zindywidualizowanej i kreatywnej działalności, która prowadzi do powstawania wyżej wymienionych dzieł. Działalność w tym zakresie ma niepowtarzalny charakter i musi każdorazowo być dostosowana do potrzeb konkretnego projektu i wymagań klienta. Ponadto, każdy z rezultatów działań wnioskodawcy jest uzewnętrzniony, ma oryginalny charakter, tj. zawiera obiektywnie nową odmienną od innych wartość oraz nosi cechę indywidualności, tzn. stanowi efekt nieszablonowej, samodzielnej pracy uwieńczonej niepowtarzalnym rezultatem. Mając na względzie powyższe efektem pracy wnioskodawcy jest powstawanie utworów (dalej: "utwory") w rozumieniu ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 90, poz. 631 ze zm. – dalej: "Prawo autorskie"). [...] prowadzi ewidencję czasu pracy swoich pracowników w systemie elektronicznym. Wnioskodawca określa z dokładnością do pół godziny zadania, które wykonał. Ewidencja pozwala na określenie czy praca miała charakter twórczy czy nie. Wnioskodawca ocenia, że na pracę twórczą poświęca nie mniej niż 80% czasu. Pozostały czas wnioskodawca przeznacza na czynności administracyjne, które nie mają charakteru twórczego (dalej: "praca nietwórcza"). Są to np. rutynowe obowiązki i działania mające charakter powtarzalny, wynikający z ogólnych procedur obowiązujących w [...]. Umowa o pracę zawarta przez wnioskodawcę z [...] nie określa stopnia w jakim praca wnioskodawcy ma charakter twórczy. W związku z tym w informacji o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy (na druku PIT-11) [...] nie wykazuje kosztów uzyskania przychodu przysługujących wnioskodawcy z tytułu wykonywania pracy twórczej. [...] rozważa jednak modyfikację obecnych umów w tym zakresie. Ze względu na czasochłonne wewnętrzne procedury administracyjne (np. uzyskanie zgód korporacyjnych, zmiany wewnątrzzakładowego regulaminu pracy, usystematyzowanie elektronicznego systemu archiwizacji utworów, projekty zmienionych umów o pracę, dostosowanie systemu księgowego, analiza zasadności wdrożenia mechanizmów również w innych działach [...], które nie zajmują się doradztwem podatkowym etc.) zmiana ta może jednak nastąpić dopiero w kolejnych miesiącach. W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie: czy do przychodów uzyskiwanych z tytułu wynagrodzenia za pracę twórczą wnioskodawca ma prawo stosować koszty uzyskania przychodu określone w art. 22 ust. 9 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 2032 ze zm. – dalej: "u.p.d.o.f."), a do pozostałego przychodu, tzn. za pracę nietwórczą, koszty uzyskania przychodu określane na podstawie art. 22 ust. 2 ww. ustawy, pomimo że pracodawca w PIT-11 nie będzie wykazywał kosztów uzyskania przychodu przysługujących wnioskodawcy z tytułu wykonywania pracy twórczej ? Zdaniem wnioskodawcy do przychodów uzyskiwanych z tytułu wynagrodzenia za pracę twórczą wnioskodawca ma prawo stosować koszty uzyskania przychodu określone w art. 22 ust. 9 pkt 3 u.p.d.o.f., a do pozostałego przychodu, tzn. za pracę nietwórczą, koszty uzyskania przychodu określane na podstawie art. 22 ust. 2 ww. ustawy, pomimo że pracodawca w PIT-11 nie będzie wykazywał kosztów uzyskania przychodu przysługujących wnioskodawcy z tytułu wykonywania pracy twórczej. W interpretacji indywidualnej z dnia [...] kwietnia 2017 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe. W uzasadnieniu organ powołał, m.in. art. 9 ust. 1, ust. 2, art. 10 ust. 1 pkt 1, art. 12 ust. 1, art. 22 ust. 1, art. 22 ust. 2, art. 22 ust. 9 pkt 3, art. 22 ust. 10, u.p.d.o.f., a także art. 1 ust. 1, art. 8 ust. 1, ust. 2, art. 41 ust. 1 pkt 1, art. 41 ust. 2 Prawa autorskiego. Organ wyjaśnił następnie, że przychody z tytułu korzystania przez twórców z praw autorskich lub artystów wykonawców z praw pokrewnych albo rozporządzania tymi prawami, występują wówczas, gdy spełnione są przede wszystkim dwie przesłanki. Po pierwsze, konieczne jest wystąpienie przedmiotu praw majątkowych (autorskich) w postaci utworu lub artystycznego wykonania. Po drugie zaś, osiągnięty przychód musi być bezpośrednio związany z korzystaniem z określonych praw autorskich lub pokrewnych albo rozporządzaniem nimi, stanowić skutek takiego korzystania lub rozporządzenia w postaci odpowiedniego wynagrodzenia autorskiego lub wykonawczego. W umowach, które towarzyszą zamawianiu utworów, strony powinny wyraźnie postanowić, że przedmiotem zamówienia jest właśnie dobro niematerialne, podlegające ochronie na mocy ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Zdaniem organu zastosowanie kosztów uzyskania przychodów w wysokości 50% będzie możliwe wówczas, gdy dana osoba (twórca) uzyska przychód za wykonanie czynności będącej przedmiotem prawa autorskiego lub pokrewnego oraz gdy twórca dokona rozporządzenia prawami autorskimi do swojego utworu, czyli gdy przejdą one na zamawiającego utwór (pracodawcę) lub gdy udzieli licencji na korzystanie z nich. Organ zaznaczył, że samo posiadanie statusu twórcy utworów jest niewystarczające do zastosowania podwyższonych kosztów uzyskania przychodu. Niezbędne jest by twórca osiągał przychód bezpośrednio związany z korzystaniem z określonych praw autorskich lub pokrewnych lub rozporządzaniem tymi prawami, co wymaga z kolei stosownego udokumentowania. Podwyższone koszty uzyskania przychodów można więc stosować, jeżeli umowa o pracę nie stanowi inaczej niż wynika to z treści art. 12 ust. 1 Prawa autorskiego, natomiast obowiązki ze stosunku pracy sprowadzają się do działalności twórczej lub ją obejmują, a wynagrodzenie za pracę (czy też jego część) stanowi równocześnie wynagrodzenie za przeniesienie autorskich praw majątkowych. Organ stwierdził, że możliwość zastosowania 50% kosztów uzyskania przychodów nie może wynikać z wewnętrznego przekonania podatnika o ilości czasu pracy poświęconego na tworzenie utworów lub o tym czy określony efekt pracy stanowi utwór w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych albo o tym, że następuje przeniesienie autorskich praw majątkowych za określone wynagrodzenie. Wyrażone w opisie zdarzenia przyszłego przekonanie wnioskodawcy, że na pracę twórczą poświęca on nie mniej niż 80% czasu pracy - w żadnym wypadku nie może stanowić uzasadnienia dla zastosowania podwyższonych kosztów uzyskania przychodów wobec 80% otrzymanego przez wnioskodawcę wynagrodzenia za pracę. Zatem do całości przychodu wnioskodawcy z tytułu umowy o pracę winny znaleźć zastosowanie koszty uzyskania przychodów określone w art. 22 ust. 2 u.p.d.o.f. Zdaniem organu wobec przedstawionego przez wnioskodawcę opisu zdarzenia przyszłego, do przychodów uzyskiwanych od Spółki z tytułu wynagrodzenia za pracę wnioskodawca nie może stosować kosztów uzyskania przychodów określonych w art. 22 ust 9 pkt 3 u.p.d.o.f. Po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa skarżący złożył pismem z dnia [...] czerwca 2017 r. skargę, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej i zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej interpretacji zarzucono: - naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 121 § 1 O.p. ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 201, ze zm. - dalej: "O.p.") poprzez wydanie interpretacji indywidualnej z naruszeniem zasady zaufania do organów podatkowych, która zgodnie z art. 14h O.p. ma również zastosowanie do postępowania o wydanie interpretacji indywidualnej, - naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 22 ust. 9 pkt 3 u.p.d.o.f., poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że skarżący jako podatnik podatku dochodowego od osób fizycznych, nie ma prawa do zastosowania 50% kosztów uzyskania przychodów od części wynagrodzenia ze stosunku pracy dotyczącego rozporządzenia majątkowymi prawami autorskimi w rozumieniu art. 1 ust. 1 Prawa autorskiego. Odpowiadając na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 57a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - dalej: "P.p.s.a."), skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W doktrynie podkreśla się, że w świetle przytoczonego przepisu sąd bada prawidłowość zaskarżonej interpretacji indywidualnej tylko z punktu widzenia zarzutów skargi i wskazanej w niej podstawy prawnej. W szczególności sąd nie może podjąć żadnych czynności zmierzających do ustalenia innych, poza wskazanymi w skardze, naruszeń prawa. W wypadku zaś ustalenia takich wad w toku kontroli przeprowadzonej w granicach wyznaczonych skargą, nie może ich uwzględnić przy formułowaniu rozstrzygnięcia w sprawie (por. A. Kabat, Komentarz do art. 57(a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie VI Wolters Kluwer, wyd. elektr.). W ocenie Sądu w zaistniałym sporze racje należy przyznać organowi, który w zaskarżonej interpretacji dokonał prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego. Zatem podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 22 ust. 9 pkt 3 u.p.d.o.f. poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że skarżący jako podatnik podatku dochodowego od osób fizycznych nie ma prawa do zastosowania 50% kosztów uzyskania przychodów od części wynagrodzenia ze stosunku pracy dotyczącego rozporządzenia majątkowymi prawami autorskimi w rozumieniu art. 1 ust. 1 Prawa autorskiego - nie znajduje uzasadnienia. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zagadnienia dotyczące kosztów uzyskania przychodów uregulowane zostały w przepisach Rozdziału 4 u.p.d.o.f. Zgodnie z art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f., kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. Osobom posiadającym status pracownika i uzyskującym przychody ze stosunku pracy przysługuje co do zasady, zgodnie z przepisem art. 22 ust. 2 u.p.d.o.f., odliczenie jednej pełnej miesięcznej normy kosztów uzyskania przychodów niezależnie od wymiaru czasu pracy. W odniesieniu do niektórych przychodów ustawodawca dopuścił jednak możliwość ustalania podwyższonych, zryczałtowanych kosztów uzyskania przychodów. Przykładowo, w sytuacji korzystania przez twórców z praw autorskich w rozumieniu odrębnych przepisów lub rozporządzania przez nich tymi prawami, mają zastosowanie 50% koszty uzyskania przychodów. Zatem w przypadku uzyskiwania w ramach stosunku pracy przychodów z pracy twórczej koszty te mogą być określone przy zastosowaniu ww. stawki 50%. Zgodnie bowiem z art. 22 ust. 9 pkt 3 u.p.d.o.f., koszty uzyskania przychodów określa się z tytułu korzystania przez twórców z praw autorskich i artystów wykonawców z praw pokrewnych, w rozumieniu odrębnych przepisów, lub rozporządzania przez nich tymi prawami - w wysokości 50% uzyskanego przychodu, z zastrzeżeniem ust. 9a, z tym że koszty te oblicza się od przychodu pomniejszonego o potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b, których podstawę wymiaru stanowi ten przychód. Przy czym, w myśl art. 22 ust. 9a ww. ustawy, w roku podatkowym łączne koszty uzyskania przychodów, o których mowa w ust. 9 pkt 1-3, nie mogą przekroczyć 1/2 kwoty stanowiącej górną granicę pierwszego przedziału skali podatkowej, o której mowa w art. 27 ust. 1. Zatem o zastosowaniu 50% kosztów uzyskania przychodów z tytułu korzystania przez twórców z praw autorskich decyduje wyłącznie fakt uzyskania przychodu jako wynagrodzenia za wykonanie czynności (utworu), będącej przedmiotem prawa autorskiego. W konsekwencji podstawowym warunkiem zastosowania podwyższonych kosztów uzyskania przychodów jest ustalenie, że przychód ten uzyskany został z tytułu korzystania przez twórców z praw autorskich lub praw pokrewnych, o których mowa w ustawie Prawo autorskie. Przychody z tytułu korzystania przez twórców z praw autorskich lub artystów wykonawców z praw pokrewnych albo rozporządzania tymi prawami, występują wówczas gdy spełnione są następujące przesłanki: - po pierwsze, konieczne jest wystąpienie przedmiotu praw majątkowych (autorskich) w postaci utworu lub artystycznego wykonania, - po drugie zaś, osiągnięty przychód musi być bezpośrednio związany z korzystaniem z określonych praw autorskich lub pokrewnych albo rozporządzaniem nimi, stanowić skutek takiego korzystania lub rozporządzenia w postaci odpowiedniego wynagrodzenia autorskiego lub wykonawczego. W związku z powyższym zastosowanie kosztów uzyskania przychodów w wysokości 50% będzie możliwe tylko wówczas, gdy dana osoba uzyska przychód za wykonanie czynności będącej przedmiotem prawa autorskiego lub pokrewnego oraz gdy twórca dokona rozporządzenia prawami autorskimi do swojego utworu, czyli gdy przejdą one na zamawiającego dzieło (zleceniodawcę) lub gdy udzieli licencji na korzystanie z nich. W umowach, które towarzyszą zamawianiu utworów, strony powinny wyraźnie postanowić, że przedmiotem zamówienia jest właśnie dobro niematerialne, podlegające ochronie na mocy ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Tym samym, w przypadku wykonywania na podstawie jednej umowy o pracę zarówno czynności chronionych prawem autorskim, jak i czynności niebędących przedmiotem prawa autorskiego, pozbawionych cech twórczych, z umowy tej (lub innego stosownego dokumentu) powinno wynikać wyróżnienie, jaka część wynagrodzenia obejmuje wynagrodzenie z tytułu korzystania z prawa autorskiego, a jaka część dotyczy czynności nie chronionych prawem autorskim. Tylko bowiem takie rozróżnienie połączone z dokumentowaniem prac - utworów chronionych prawem autorskim oraz wypłaconych wynagrodzeń z tego tytułu daje podstawę do zastosowania 50% kosztów uzyskania przychodów. Podkreślić należy, że samo posiadanie statusu twórcy utworów jest niewystarczające do zastosowania podwyższonych kosztów uzyskania przychodu. Niezbędne jest by twórca osiągał przychód bezpośrednio związany z korzystaniem z określonych praw autorskich lub pokrewnych lub rozporządzaniem tymi prawami, co wymaga z kolei stosownego udokumentowania. Podwyższone koszty uzyskania przychodów można więc stosować, jeżeli umowa o pracę nie stanowi inaczej niż wynika to z treści art. 12 ust. 1 ustawy Prawo autorskie, natomiast obowiązki ze stosunku pracy sprowadzają się do działalności twórczej lub ją obejmują, a wynagrodzenie za pracę (czy też jego część) stanowi równocześnie wynagrodzenie za przeniesienie autorskich praw majątkowych. Dla zastosowania kosztów w wysokości 50% przychodów konieczne jest jednoznaczne określenie prac twórczych oraz przede wszystkim jednoznaczne, precyzyjne wyodrębnienie wartości wynagrodzenia. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane jest jednolite stanowisko, że "dla zastosowania normy kosztów uzyskania przychodów, określonej w art. 22 ust. 9 pkt 3 u.p.d.o.f. konieczne jest rozróżnienie wynagrodzenia na część związaną z wykonywaniem obowiązków pracowniczych i część określającą honorarium, związaną z korzystaniem z praw autorskich za eksploatacje dzieła w określony sposób i na określonym polu. Nie jest przy tym wystarczające wyróżnienie w umowie o pracę części czasu pracy przeznaczonej na prace twórczą, gdyż z takiego wyróżnienia nie wynika, czy jakikolwiek utwór rzeczywiście powstał i czy w związku z jego eksploatacją wypłacono honorarium" (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2010 r. II FSK 1791/08. z dnia 16 września 2010 r. II FSK 839/09 i z dnia 29 kwietnia 2011 r. II FSK 2217/09 oraz II FSK 459/13 – dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle powyższego wskazać należy, że czas pracy nie jest wyznacznikiem wartości przychodu, w stosunku do którego przysługują 50% koszty uzyskania przychodu. Istotne jest, że utwór faktycznie powstał, co powinno być udowodnione oraz że za przejęcie utworu pracodawca zapłacił konkretną wartość. Przy czym honorarium nie ma dotyczyć tylko i wyłącznie czasu pracy poświęconego na pracę twórczą, a ma stanowić zapłatę za korzystanie przez pracodawcę z praw autorskich przysługujących pracownikowi. W związku z powyższym nie zasługuje na uwzględnienie zarzut strony, zgodnie z którym zaskarżona interpretacja została wy dana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 22 ust. 9 pkt 3 u.p.d.o.f., poprzez jego błędną wykładnię. Jednocześnie należy wskazać, że w zaskarżonej interpretacji organ nie pominął okoliczności, że przez pracodawcę skarżącego prowadzona jest szczegółowa ewidencja czasu pracy oraz ewidencja utworów, stanowiąca podstawę kalkulacji wartości wynagrodzenia (honorarium) w związku ze stworzeniem przez skarżącego utworów, ponieważ informacje te nie zostały zawarte w treści wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, a zostały przytoczone przez skarżącego dopiero na późniejszym etapie postępowania, tj. w piśmie stanowiącym wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w wydanej interpretacji oraz w treści skargi. Przy czym należy zaznaczyć, że na tym etapie nie mogły już one wpłynąć na treść zaskarżonej interpretacji. W świetle powyższego zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego nie zasługują na uwzględnienie. W kontekście powyższego bezzasadne okazały się zarzuty naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie art. 121 § 1 O.p. poprzez wydanie interpretacji indywidualnej z naruszeniem zasady zaufania do organów podatkowych. To, że zaskarżona interpretacja nie spełnia oczekiwań strony, nie oznacza, że została naruszona zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Strona ma prawo do własnego przekonania o zasadności swojego stanowiska, jednakże przekonanie to nie musi mieć odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach prawnych i ich wykładni. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło