II FZ 226/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Rudowski po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Gd 1690/17 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M. L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 4 października 2017 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu postanawia uchylić zaskarżone postanowienie. NSA/post.1 - postanowienie "ogólne" 1. Postanowieniem z 29 stycznia 2018 r., I SA/Gd 1690/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) - odrzucił skargę M. L. (dalej: skarżąca, strona) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 4 października 2017 r. w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu. 2. Jak wskazano w uzasadnieniu orzeczenia, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału WSA w Gdańsku z 7 grudnia 2017 r., skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi przez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia względnie potwierdzenie, że jest to kwota 490 649 zł wskazana przez organ administracji w odpowiedzi na skargę, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie została uznana za doręczoną skarżącej 28 grudnia 2017 r. w trybie zastępczym na podstawie art. 73 § 4 p.p.s.a. Siedmiodniowy termin do usunięcia tego braku formalnego upłynął więc 4 stycznia 2018 r. W zakreślonym terminie nie uzupełniono braku formalnego skargi w zakresie wskazania lub potwierdzenia wartości przedmiotu zaskarżenia. W konsekwencji sąd pierwszej instancji odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. 3. Nie zgadzając się z powyższym orzeczeniem, pismem z 9 lutego 2018 r. skarżąca zaskarżyła postanowienie sądu pierwszej instancji, wnosząc o jego uchylenie w całości. W uzasadnieniu swojego stanowiska skarżąca wskazała, że nie otrzymała zawiadomienia o pozostawieniu w placówce pocztowej przesyłki nadanej przez WSA w Gdańsku. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku nie odpowiada prawu, dlatego podlega uchyleniu. Zgodnie z treścią art. 215 § 1 p.p.s.a. w każdym piśmie wszczynającym postępowanie w sprawie należy podać wartość przedmiotu zaskarżenia, jeżeli od tej wartości zależy wysokość opłaty. Pismem takim jest skarga, od której pobiera się wpis stosunkowy, gdy przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna (art. 231 p.p.s.a.). Niedochowanie przez skarżącego wymogu podania wartości przedmiotu zaskarżenia stanowi brak formalny, do uzupełnienia którego wzywa stronę przewodniczący wydziału i który strona zobowiązana jest usunąć w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi (art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Jak wskazano w postanowieniu składu siedmiu sędziów NSA z 21 stycznia 2008 r., I GSK 2039/06 (publik. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/, dalej w skrócie "CBOSA"): "niewskazanie w skardze wartości przedmiotu zaskarżenia, na wezwanie przewodniczącego wydziału sądu administracyjnego o uzupełnienie braku formalnego skargi w terminie określonym w art. 49 § 1 p.p.s.a., jest obwarowane rygorem odrzucenia skargi określonym w art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Rygor ten dochodzi do skutku, jeżeli strona nie zastosowała się do tego wezwania. Należy jednak zaznaczyć, że wymóg wskazania przez stronę wartości przedmiotu zaskarżenia zawarty w art. 215 § 1 p.p.s.a. jest spełniony nie tylko przez wyraźne określenie kwoty tej wartości przy wnoszeniu skargi lub w odpowiedzi na wezwanie przewodniczącego do wskazania wartości, lecz także wówczas, gdy wartość wynika z treści skargi lub z treści odpowiedzi na powyższe wezwanie" (por. także postanowienie NSA z 2 lipca 2008 r., I GSK 885/07, publik. CBOSA). Oznacza to, że ustalenie czy została podana wartość przedmiotu zaskarżenia wymaga każdorazowo oceny. Artykuł 215 § 1 p.p.s.a. nie reguluje bowiem, w którym miejscu pisma procesowego i w jaki sposób powinna być wskazana wartość przedmiotu zaskarżenia. Wymaga jedynie, żeby "w każdym piśmie wszczynającym postępowanie sądowe w danej instancji (...) podać wartość przedmiotu zaskarżenia, jeżeli od tej wartości zależy wysokość opłaty". Ponadto, skarga, jako pismo w postępowaniu sądowym, stanowi jedną całość, kolejność umieszczenia elementów skargi nie decyduje o zachowaniu przez nią wymogów formalnych (art. 57 § 1 p.p.s.a.). Zatem wezwaniem kierowanym przez Przewodniczącego Wydziału do strony w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. mogą być usunięte tylko takie braki, które uniemożliwiają nadanie pismu prawidłowego biegu. Innymi słowy w sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji dysponuje informacją o wartości przedmiotu zaskarżenia brak jest podstaw do przyjęcia, że niepodanie wartości przedmiotu zaskarżenia uniemożliwiało nadanie sprawie biegu. W takiej sytuacji nie zachodzą bowiem przesłanki do wystosowania wezwania, o którym mowa w art. 49 § 1 p.p.s.a., a w konsekwencji do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 tej ustawy (por. postanowienia NSA: z 31 stycznia 2008 r., II FSK 1723/07; z 18 marca 2016 r., II FZ 6/16, publik. CBOSA). W rozpoznawanej sprawie skarżąca została wezwana do usunięcia braku formalnego skargi przez wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia, a po bezskutecznym upływie siedmiodniowego terminu, sąd pierwszej instancji działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. postanowieniem z dnia 29 stycznia 2018 r. odrzucił skargę. Jednakże mimo, iż skarżąca w skardze nie wskazała wprost wartości przedmiotu zaskarżenia, to wynikała ona z treści skargi, a ponadto była znana sądowi z urzędu w związku z treścią zaskarżonej w sprawie decyzji. W niniejszej sprawie strona wskazała bowiem w skardze, że wnosi o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 4 października 2017 r. utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji oraz o uchylenie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia 18 grudnia 2015 r. ustalającej zryczałtowany podatek dochodowy od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu za 2010 r. w wysokości 490 649 zł (k. 3 akt sądowych). Taką samą wartość przedmiotu sporu wskazał organ w odpowiedzi na skargę (k. 15 akt sądowych). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego oznacza to wskazanie na ww. należność pieniężną jako wartość przedmiotu sporu. W związku z powyższym uznać należy, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 215 § 1 i art. 216 p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, sąd pierwszej instancji nieprawidłowo ocenił, że skarżąca nie wskazała w skardze wartości przedmiotu zaskarżenia. Wobec tego odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. było w świetle przywołanej argumentacji wadliwe. Kierując się powyższymi względami, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.