II SA/Bd 810/17
WyrokWSA w Bydgoszczy2018-01-30
Skład orzekający: Grzegorz Saniewski, Anna Klotz, Renata Owczarzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy grzywna w celu przymuszenia nałożona na pracodawcę za niewypłacenie pracownikowi odszkodowania, którego wysokość jest zbliżona lub wyższa od kwoty samego odszkodowania, narusza zasady racjonalnego działania i niezbędności w postępowaniu egzekucyjnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nałożenie grzywny w celu przymuszenia w kwocie dwukrotnie wyższej niż dochodzone odszkodowanie narusza zasady racjonalnego działania (art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) i niezbędności (art. 7 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Grzywna jako środek przymusu powinna być adekwatna do celu, jakim jest skłonienie do wykonania obowiązku, a nie stanowić nadmierną dolegliwość finansową w stosunku do egzekwowanej należności.Stan faktyczny
Inspektor Pracy nałożył na pracodawcę grzywnę w celu przymuszenia za niewypłacenie pracownikowi odszkodowania wynikającego z decyzji. Pracodawca wniósł zażalenie, argumentując, że organ inspekcji pracy nie był uprawniony do nakazania wypłaty odszkodowania, a nałożona grzywna jest rażąco wygórowana. Okręgowy Inspektor Pracy utrzymał postanowienie w mocy. Pracodawca zaskarżył postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podtrzymując swoje zarzuty dotyczące braku uprawnienia organu do nakazania wypłaty odszkodowania oraz nadmiernej wysokości grzywny.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy oraz poprzedzające je postanowienie Inspektora Pracy i zasądził od Inspektora Pracy na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie: sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Krystyna Witt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi P. W. na postanowienie Okręgowego [...] w [...] z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Inspektora [...] Inspektoratu [...] w [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...], 2. zasądza od Inspektor Pracy na rzecz strony skarżącej kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W czasie kontroli nr rej. [...], która miała na celu między innymi sprawdzenie stanu realizacji wykonania nakazu nr rej. [...] z dnia [...].06.2016 r., Inspektor Pracy ustalił, że pracodawca nie wykonał decyzji nr [...].
Na podstawie przeprowadzonej kontroli nr rej. [...] wystosowano w dniu [...].11.2016 r. upomnienie nr rej. [...] wzywające do wykonania obowiązków wynikających z decyzji nr rej. [...] z dnia [...].06.2016 r., które doręczono osobie uprawnionej.
Podczas kolejnej kontroli nr rej. [...] dokonano ponownej kontroli wykonania decyzji objętych upomnieniem, w ramach których Inspektor Pracy ustalił, że obowiązki nadal nie zostały wykonane, bowiem pracodawca nie wypłacił należnego odszkodowania J. L..
W związku z powyższym stanem faktycznym postanowieniem nr rej. 02145-6110-Eg004/17 z dnia [...].04.2017 r. Inspektor Pracy na podstawie art. 119 § 1 ustawy z dnia [...] czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 t.j.) nałożył na P. W., grzywnę w celu przymuszenia w kwocie [...]zł, wzywając do wykonania obowiązków wynikających z niepieniężnego tytułu wykonawczego nr rej. [...] z dnia [...].04.2017 r. obejmującego niewykonaną decyzję nr [...] nakazu nr rej. [...] z dnia [...].06.2016 r. zobowiązując do wypłaty odszkodowania.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ inspekcji pracy wyjaśnił, że zgodnie z art. 125 i 126 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w razie wykonania obowiązku przez zobowiązanego, nałożone grzywny, o ile nie zostały uiszczone lub ściągnięte podlegają umorzeniu w drodze postanowienia wydanego na wniosek zobowiązanego. Grzywny uiszczone lub ściągnięte mogą być zwrócone w całości lub w części, niekiedy za zgodą organu wyższego stopnia. Natomiast w przeciwnym wypadku tzn. w razie niewykonania obowiązków oraz niezapłacenia grzywny w celu przymuszenia, sprawa zostanie skierowana do egzekucji przez Urząd Skarbowy.
W zażaleniu na powyższe postanowienie P. W. wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia co do wszystkich jego punktów do czasu rozstrzygnięcia wszelkich wątpliwości związanych z zakresem nałożonego na spółkę obowiązku administracyjnego.
Odwołująca się wskazała, iż obowiązek stwierdzony tytułem wykonawczym nie istnieje, albowiem Inspektor Pracy nie mógł zobowiązać do spełnienia obowiązku wypłaty odszkodowania w sytuacji, gdy uprawnionym do tego jest jedynie sąd pracy (art. 56 § 1 k.p.), dlatego stosowanie w takich warunkach jakiegokolwiek środka egzekucyjnego narusza dyspozycję art. 7 § 3 ustawy.
Nawet gdyby hipotetycznie przyjąć, iż obowiązek wypłaty odszkodowania w wysokości [...] zł nadal istnieje, to nałożenie na spółkę kary w wysokości [...] zł jest w ocenie spółki rażąco wygórowane, a tym samym narusza art. 7 § 2 ustawy, zważywszy, że spółka znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej i stosowanie tak rażąco wygórowanych środków jest niezasadne, co potwierdza fakt, iż spółka złożyła wniosek o upadłość.
W ocenie skarżącej grzywna jest niewspółmiernie wysoka do samego charakteru obowiązku, który podlega wykonaniu.
Inspektor Pracy po rozpoznaniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...].05.2017 r., nr rej: [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Okręgowy Inspektor Pracy nie podzielił poglądu wskazującego, iż "inspektor pracy nie mógł zobowiązać do wypłaty odszkodowania w sytuacji, gdy uprawniony do tego jest jedynie sąd pracy (ar. 56 § 1 k.p.)", ponieważ odszkodowanie będące przedmiotem wydanego nakazu, zostało wydane w oparciu o art. 55 § 1ą kodeksu pracy, który stanowi, że pracownik może rozwiązać umowę o pracę wtedy, gdy pracodawca dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków wobec pracownika; w takim przypadku pracownikowi przysługuje odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. W przypadku rozwiązania umowy o pracę zawartej na czas określony odszkodowanie przysługuje w wysokości wynagrodzenia za czas, do którego umowa miała trwać, nie więcej jednak niż za okres wypowiedzenia. W nawiązaniu do tego przepisu, odszkodowanie przysługuje pracownikowi z mocy prawa. Jedynie w sytuacji gdy pracodawca stwierdzi, że rozwiązanie umowy o pracę przez pracownika było nieuzasadnione, może wystąpić do sądu pracy z roszczeniem o odszkodowanie na podstawie art. 61ą kodeksu pracy.
Wskazano również, że zgodnie z art. 11 pkt 7 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz.U. z 2017 r., poz. 786 j.t.), inspektor pracy w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy jest uprawniony do nakazania pracodawcy wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi. Od wydanego nakazu, jeżeli strona uważa, ze został wydany z naruszeniem prawa, przysługuje odwołanie.
W ocenie Okręgowego Inspektora Pracy na żadnym etapie kontrolnym pracodawca nie przedstawił dokumentów świadczących o kwestionowaniu trybu rozwiązania umowy o pracę przez J. L., a wręcz przeciwnie, wydano pracownikowi świadectwo pracy, w którym jako tryb rozwiązania umowy o pracę wskazano: "art. 30 § 1 pkt 3 K.P. w związku z art. 55 § 11 KP". Na podstawie dokonanej analizy stwierdzono zatem, że inspektor pracy mógł wydać nakaz płatniczy zobowiązujący pracodawcę do zapłaty należnego odszkodowania pracownikowi.
Zdaniem Okręgowego Inspektora Pracy, organ egzekucyjny wymierzając pracodawcy grzywnę w celu przymuszenia w wysokości [...] zł wziął pod uwagę wysokość niewypłaconego odszkodowania J. L., a wymierzona grzywna, jest adekwatna do niewykonanej decyzji, gdyż stanowi tylko 6% górnej wysokości zagrożenia, zatem uciążliwość środka egzekucyjnego nie jest maksymalna. Wskazano przy tym, że ustawodawca wprowadził górne granice grzywien w celu przymuszenia, pozostawiając organowi egzekucyjnemu swobodę ustalania ich wysokości w konkretnym przypadku i nie jest to uznanie dowolne, ponieważ organ ustalając wysokość grzywny w celu przymuszenia nie przekroczył granic wyznaczonych przez zasady ogólne postępowania egzekucyjnego w administracji, a w szczególności zasady racjonalnego działania (art. 7 § 2 ustawy o p.e.a.) i zasady niezbędności (art. 7 § 3 ustawy o p.e.a.), z których wynika obowiązek organu zastosowania wobec zobowiązanego takiej dolegliwości, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku i zaprzestania stosowania tej dolegliwości, jeżeli obowiązek zostanie spełniony.
Wyjaśniono również, że organ egzekucyjny nie ma możliwości uchylenia lub umorzenia grzywny w celu przymuszenia jeśli obowiązki wynikające z wydanych decyzji są wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami i są wymagalne (art. 291 § 1 Kodeksu Pracy), a organ egzekucyjny nie może pozostać bezczynny w sytuacji łamania prawa i niewykonywania prawomocnych decyzji inspektora pracy, przy czym – jak wskazano - grzywna nie jest karą, lecz formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania się.
W skardze do Sądu P. W. wniosła o uchylenie orzeczenia zapadłego w sprawie w I i II instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Podobnie jak w odwołaniu, skarżąca zarzuciła, iż obowiązek stwierdzony tytułem wykonawczym nie istnieje, albowiem Inspektor Pracy nie mógł zobowiązać do spełnienia obowiązku wypłaty odszkodowania w sytuacji, gdy uprawnionym do tego jest jedynie sąd pracy (art. 56 § 1 k.p.), przy czym bezsporne jest, że Inspektor Pracy Państwowej Inspekcji Pracy Inspektor Pracy łączy w niniejszym postępowaniu rolę wierzyciela oraz organu egzekucyjnego.
Skarżąca wskazała, że jak wynika z treści art. 11 pkt 7 ustawy z dnia [...] kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. 2015 r., poz. 640 - zwana dalej "ustawą PIP"), w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy lub przepisów dotyczących legalności zatrudnienia, właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione odpowiednio do m. in. nakazania pracodawcy wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi; nakazy w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu, natomiast jak wynika z treści tytułu wykonawczego będącego podstawą zainicjowania postępowania egzekucyjnego w administracji w niniejszym postępowaniu, ogranicza się on do "wypłaty odszkodowania w związku z rozwiązaniem umowy o pracą bez zachowania okresu wypowiedzenia, gdy pracodawca dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków wobec pracownika, J. L. -1.850,00 zł", co zdaniem skarżącej oznacza, iż przymuszenie pracodawcy do wypłaty odszkodowania J. L. nie może się odbyć w drodze realizacji obowiązku mającego wynikać z nakazu (decyzji) na podstawie art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy PIP.
W przedmiotowej sprawie Inspektor Pracy w ocenie skarżącej wykroczył poza zakres kognicji wynikający z art. 11 pkt 7 ustawy PIP, albowiem prawo do odszkodowania związanego z formą rozwiązania stosunku pracy nie jest wynagrodzeniem za pracę lub innym świadczeniem przysługującym pracownikowi. Prawo do odszkodowania jest roszczeniem, z którego pracownik może skorzystać bądź nie, na podstawie art. 56 § 1 k.p. (pracownikowi, z którym rozwiązano umowę o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę w tym trybie, przysługuje roszczenie o przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowanie. O przywróceniu do pracy lub odszkodowaniu orzeka sąd pracy), a samo zdanie drugie tego przepisu wskazuje na brak uprawnienia Inspektora Pracy do wydawania tego typu decyzji w formie nakazu w związku z czym oczywiste jest, iż roszczenie to nie jest należne "automatycznie", lecz do jego zaistnienia konieczne jest wydanie stosownego wyroku przez Sąd Pracy.
Z uwagi na powyższe skarżąca spółka stwierdziła, iż obowiązek stwierdzony tytułem wykonawczym nigdy nie mógł powstać, albowiem wynika z nakazu wydanego z rażącym naruszeniem prawa - art. 11 pkt 7 ustawy PIP.
Nawet gdyby hipotetycznie przyjąć, iż obowiązek wypłaty odszkodowania w wysokości [...] zł nadal istnieje, to nałożenie na spółkę kary w wysokości [...] zł jest w ocenie spółki rażąco wygórowane, a tym samym narusza art. 7 § 2 ustawy, zważywszy, że spółka znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej i stosowanie tak rażąco wygórowanych środków jest niezasadne, co potwierdza fakt, iż spółka złożyła wniosek o upadłość.
W ocenie skarżącej grzywna jest niewspółmiernie wysoka do samego charakteru obowiązku, który podlega wykonaniu.
W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, ponieważ zostało ono podjęte zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej "P.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa.
W świetle powyższych zasad skarga okazała się zasadna, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty okazały się skuteczne.
Przedmiotem niniejszej skargi są rozstrzygnięcia organów inspekcji pracy w przedmiocie nałożenia na skarżącą spółkę grzywny w celu przymuszenia w wysokości [...] zł za niewykonanie obowiązku wypłaty pracownikowi odszkodowania w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia.
Okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie jest, że w czasie kontroli nr rej. [...], która miała na celu między innymi sprawdzenie stanu realizacji wykonania nakazu nr rej. [...] z dnia [...].06.2016 r., ustalono, że pracodawca nie wykonał decyzji nr [...]. Na podstawie przeprowadzonej kontroli nr rej. [...] wystosowano w dniu [...].11.2016 r. upomnienie nr rej. [...] wzywające do wykonania obowiązków wynikających z decyzji nr rej. [...] z dnia [...].06.2016 r. Podczas kolejnej kontroli nr rej. [...] dokonano ponownego sprawdzenia wykonania decyzji objętych upomnieniem, w ramach których ustalono, że obowiązki nadal nie zostały wykonane, ponieważ pracodawca nie wypłacił należnego odszkodowania J. L.. W związku z powyższym wezwano spółkę do wykonania obowiązków wynikających z niepieniężnego tytułu wykonawczego nr rej. [...] z dnia [...].04.2017 r. obejmującego niewykonaną decyzję nr [...] nakazu nr rej. [...] z dnia [...].06.2016 r. zobowiązując do wypłaty odszkodowania.
Sąd zauważa przy tym, że działania organu egzekucyjnego na obecnym etapie postępowania mają wyłącznie charakter formalno - prawny i są jedynie konsekwencją niewykonania decyzji o charakterze merytorycznym. Zarówno organ egzekucyjny, jak i sąd administracyjny nie bada zatem decyzji merytorycznej, lecz tylko podejmuje działania przy zastosowaniu obowiązujących przepisów prawa do jej wykonania.
W związku z tym, co do zasady, nie mógł odnieść zamierzonego skutku zarzut dotyczący przekroczenia przez organy inspekcji pracy zakresu kognicji wynikającego z art. 11 pkt 7 ustawy PIP, ponieważ na obecnym etapie postępowania jest to zarzut spóźniony, bowiem odnosi się do materialnych przesłanek nałożonego obowiązku, nie podlegających badaniu w postępowaniu egzekucyjnym. Na marginesie jednak, Sąd krytycznie ocenia podstawy wydania nakazu, gdy warunkiem ustalenia odszkodowania są przesłanki, których organ inspekcji pracy nie jest władny samodzielnie oceniać.
Stosownie do treści art. 119 § 1 ustawy z dnia [...] czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm.), dalej "ustawa", grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego (§ 1). Jak wynika z powyższego, omawiana grzywna jest środkiem egzekucyjnym o charakterze przymuszającym. Jej celem jest doprowadzanie do wykonania określonego obowiązku w sposób pośredni, to jest poprzez dolegliwość nałożonej na zobowiązanego grzywny. Grzywnę w celu przymuszenia nakłada się w szczególności, w wypadku, gdy ciążący na zobowiązanym obowiązek może być spełniony tylko osobiście przez niego lub gdy użycie innego środka egzekucyjnego jest niemożliwe albo niecelowe.
Z zasad postępowania egzekucyjnego w administracji, określonych w art. 7 § 2 ustawy (zasada racjonalnego działania) oraz w art. 7 § 3 ustawy (zasada niezbędności), wynika obowiązek organu zastosowania wobec zobowiązanego takiej dolegliwości, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku i zaprzestania stosowania tej dolegliwości w momencie, gdy obowiązek ten zostanie spełniony.
W niniejszej sprawie wysokość grzywny w celu przymuszenia organ ustalił zgodnie z treścią art. 121 ustawy. W orzecznictwie wskazuje się, że brzmienie przepisu art. 121 § 2 ustawy zawiera zróżnicowanie uprawnień organu egzekucyjnego przy wymierzaniu grzywny i pozwala przyjąć, że w przypadku grzywny, której wysokość nie wynika wprost z ustawy, organ o wysokości grzywny rozstrzyga w ramach uznania administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 43/07, Baza NSA; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2006 r., II OSK 510/2005, ONSAiWSA 2006/6 poz. 168). Organ egzekucyjny w uzasadnieniu postanowienia powinien zatem wyjaśnić, dlaczego nałożył grzywnę w takiej, a nie innej wysokości. Organ egzekucyjny, kierując się przede wszystkim efektywnością egzekucji, winien mieć więc na uwadze treść tytułu wykonawczego, a także górną granicę wymierzanej grzywny także ze względu na treść powołanego wyżej art. 7 § 2 ustawy.
Jak zasadnie wskazano w treści zaskarżonego postanowienia, w toku postępowania egzekucyjnego należało wziąć pod uwagę okoliczności związane z problemami finansowymi, z jakimi aktualnie zmaga się skarżąca, odnosząc się do przedmiotowej przesłanki i oceniając jej wagę dla prowadzonego postępowania. Niewątpliwie sam fakt znalezienia się w ciężkiej sytuacji finansowej nie stanowi przeszkody do nałożenia grzywny w celu przymuszenia, gdyż obowiązek jej uiszczenia nie ma charakteru kary, lecz jest środkiem egzekucyjnym stosowanym w oparciu o przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji mającym na celu zapewnienie realizacji nałożonego obowiązku. Konsekwentnie, kwestia winy, czy też złej woli osoby niewykonującej podlegającego wykonaniu zobowiązania, nie ma w przedmiotowym postępowaniu znaczenia.
Rozpoznając przedmiotową sprawę należało jednak zauważyć, że nałożenie grzywny w wysokości [...] zł, a więc kwoty niespełna dwukrotnie wyższej niż kwota, jaka pozostaje do wyegzekwowania (1850 zł) narusza wyrażoną w art. 7 § 2 ustawy zasadę racjonalnego działania (art. 7 § 2 ustawy) oraz zasadę niezbędności (art. 7 § 3 ustawy).
Sąd podkreśla, że z ogólnej zasady racjonalności, wynika że w sytuacji, gdy ustawodawca pozostawił organowi w pewnych granicach możliwość swobody co do wysokości grzywny i wyboru rodzaju środka, powinnością organu jest odpowiednie uzasadnienie zajętego stanowiska z uwzględnieniem okoliczności konkretnej sprawy. Ustalając grzywnę w celu przymuszenia organ egzekucyjny powinien kierować się zasadą skuteczności i celowości, a swoje uznanie administracyjne każdorazowo uzasadnić. Obowiązek powyższy nie został jednak zrealizowany przez organy egzekucyjne wobec braku wskazania argumentów uzasadniających konieczność nałożenia grzywny w oznaczonej wyżej wysokości. Za nieracjonalne uznać bowiem należało ustalenie wysokości grzywny w celu przymuszenia, jako 6% górnej wysokości zagrożenia, co miałoby oznaczać, iż uciążliwość środka egzekucyjnego nie jest maksymalna, czy wręcz jest "jest adekwatna do niewykonanej decyzji". Organ egzekucyjny powinien był uwzględnić wysokość dochodzonej wierzytelności i określić wysokość grzywny w odniesieniu do dochodzonej kwoty, a nie wyłącznie górnej wysokości zagrożenia, tak by w dalszym ciągu środek egzekucyjny realizował swój cel, z zachowaniem ogólnych zasad określonych w art. 7 § 2 i 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd nie podziela bowiem stanowiska zawartego w zaskarżonym postanowieniu, że w sytuacji, gdy do wypłaty pozostała kwota [...]zł, grzywna w wysokości [...] zł jest grzywną, którą należało uznać za środek egzekucyjny zastosowany zgodnie z zasadą racjonalnego działania i zasadą niezbędności.
Jak już wskazano, nałożona grzywna nie ma charakteru karnego, a jej jedynym celem jest przymuszenie zobowiązanego do wykonania orzeczonego nakazu. Skarżąca nie musi uiszczać nałożonej grzywny, może zwolnić się z tego obowiązku poprzez wykonanie orzeczonego nakazu rozbiórki. Wówczas zastosowanie znalazłaby dyspozycja przepisu art. 125 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którą w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu na wniosek zobowiązanego. Nadto, zgodnie z art. 126 ustawy, uiszczona lub ściągnięta grzywna, na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, może być w uzasadnionych przypadkach zwrócona w 75% lub w całości. Skarżąca, jeżeli wykona nakaz, może zatem domagać się zwrotu znacznej części lub całości uiszczonej kwoty grzywny.
Reasumując powyższe rozważania wskazać należy, że wysokość utrzymanej zaskarżonym postanowieniem grzywny naruszała zasady określone w art. 7 § 2 i 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku i uchylił orzeczenia wydane w I i II instancji.
Ponownie rozpoznając sprawę organ egzekucyjny zobowiązany jest do uwzględnienia wytycznych zawartych w uzasadnieniu powyższego wyroku.
O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło