IV SA/Wa 3217/17
WyrokWSA w Warszawie2018-01-31
Skład orzekający: Aneta Dąbrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo uchylił decyzję Starosty o zwrocie nieruchomości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, opierając się na braku oryginału decyzji wywłaszczeniowej, zamiast przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe?Ratio decidendi
Wojewoda nieprawidłowo zastosował art. 138 § 2 KPA, uchylając decyzję Starosty i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania z powodu braku oryginału decyzji wywłaszczeniowej. Organ odwoławczy powinien był przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe na podstawie art. 136 KPA, zamiast wydawać decyzję kasatoryjną. Brak wykazania przesłanek do zastosowania art. 138 § 2 KPA skutkuje uchyleniem decyzji Wojewody.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu E.M. od decyzji Wojewody uchylającej decyzję Starosty o zwrocie nieruchomości i przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania. Wojewoda uzasadnił swoją decyzję brakiem oryginału decyzji wywłaszczeniowej z 1974 r. i w konsekwencji brakiem możliwości ustalenia celu wywłaszczenia. Strona skarżąca zarzuciła Wojewodzie naruszenie przepisów postępowania, w szczególności bezzasadne zastosowanie art. 138 § 2 KPA i brak przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i zasądził od Wojewody na rzecz E. M. kwotę 580 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Dąbrowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 stycznia 2018r. sprawy ze sprzeciwu E. M od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2017r., nr 4801/[...]2017 w przedmiocie zwrotu nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz E. M. kwotę 580 zł (pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] października 2017r. nr [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami uchylił w całości decyzję Starosty [...] Nr [...] z dnia [...]marca 2017r. orzekającą o zwrocie nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] (dawniej przy ul. [...] ), stanowiącej obecnie działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o pow. 0,0091 ha uregulowanej w KW nr [...] , część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] uregulowanej w KW nr [...] i działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...]o pow. 0,0455 ha uregulowanej w KW nr [...] (łączna powierzchnia 0,1635 ha), na rzecz E. M. M. oraz zobowiązującą do zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Stan sprawy przedstawia się następująco:
Decyzją z dnia [...] marca 1974r. nr [...] Urząd Dzielnicowy [...] Wydział Terenów na mocy ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. 1961, Nr 18, poz. 94) wywłaszczono za odszkodowaniem nieruchomości oznaczone w ewidencji gruntów obręb [...] nr rej. [...] działka nr [...] o pow. 4078 m2, obręb [...] , nr rej. [...] działka nr [...] o pow. 2729 m2 i część działki o pow. 2273 m2 z działki nr [...]obręb [...] nr rej. [...], łącznie o powierzchni 0,9080 ha, położonych w os. [...] stanowiące własność F. i F. M. Tytuł własności ustalono na podstawie Aktu Własności Ziemi Nr [...] wydanego przez Wydział Rolnictwa i Leśnictwa b. Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej [...].
Wywłaszczona nieruchomość została przeznaczona, zgodnie z decyzją o lokalizacji inwestycji Nr [...] wydaną w dniu [...] czerwca 1972r. przez Wydział Architektury, Nadzoru Budowlanego i Geodezji b. Prezydium Rady Narodowej Miasta [...], pod budowę centrum usługowo-handlowego. Wywłaszczenie nastąpiło na wniosek [...] z dnia [...] lutego 1974 r., Nr [...].
Działce ewidencyjnej o nr [...] objętej decyzją z dnia [...] marca 1974r. odpowiadają aktualne działki o nr: [...] i [...] z obrębu [...],[...] z obrębu [...] oraz częściom działek ewidencyjnych nr [...] (obecnie działka ew. nr [...]) i [...] z obrębu [...]. Jak wynika z zapisów ksiąg wieczystych KW nr [...] i KW nr [...], prowadzonych dla wskazanych nieruchomości, działki te są własnością [...].
Wnioskiem z dnia 2 sierpnia 1999r. F. i F. M. zwrócili się do Starosty Powiatu [...] o zwrot wywłaszczonej nieruchomości o powierzchni 2729 m2 położonej w [...] przy ul. [...]. E. M. , spadkobierczyni F. M. i F. M., pismem z dnia 3 września 2014r. poparła wniosek o zwrot wskazanej nieruchomości. F. M. zmarł 19 stycznia 2013r. F. M. zmarła 10 grudnia 2016r.
Decyzją z dnia [...] października 2015r. Nr [...] Starosta [...] orzekł o zwrocie nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] w rejonie ul. [...] (dawnej ul. [...]), stanowiącej część działki ew. nr [...] z obrębu [...] o pow. 0,0091 ha (działka projektowana nr [...] z obrębu [...] ), część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] (działka projektowana nr [...] z obrębu [...] o pow. 0,1089 ha) i działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o pow. 0,0455 ha na rzecz F. M. - 3/4 części i E. M. M. - 1/4 części oraz zobowiązał ww. do zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania.
Od przedmiotowej decyzji odwołanie wniósł Prezydent [...] oraz Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] Po rozpatrzeniu odwołań Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] maja 2016r.nr [...] uchylił decyzję Starosty [...]z dnia [...]października 2015r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Starosta [...] w dniu [...] marca 2017r. wydał decyzję nr [...], w której orzekł o zwrocie nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...] (dawniej przy ul. [...]), stanowiącej obecnie działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] , o pow. 0,0091 ha, część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] (działka projektowana nr [...] z obrębu [...] o pow. 0,1089 ha) i działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o pow. 0,0455 ha, na rzecz E. M. M. oraz zobowiązał do zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania.
Prezydent [...] oraz Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] odwołali się od decyzji z dnia [...] marca 2017r.
Po rozpoznaniu odwołań Prezydenta [...] oraz Spółdzielni Mieszkaniowej [...] decyzją z dnia [...] października 2017r. Wojewoda [...] uchylił w całości decyzje Starosty [...] z dnia [...]marca 2017r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu organ wskazał na brak oryginału ostatecznej decyzji wywłaszczeniowej Urzędu Dzielnicowego [...] Wydział Terenów z dnia [...] marca 1974r. nr [...]. W aktach postępowania administracyjnego znajduje się kopia decyzji, na której brak jest podpisu osoby upoważnionej do wydania decyzji, tj. podpisu Naczelnika Dzielnicy lub upoważnionej przez niego osoby. Na kopii decyzji znajduje się podpis z pieczątką imienną Zastępcy Burmistrza Gminy [...] J. J., który nie może być uznany za osobę upoważnioną do podpisania decyzji wydanej w 1974r., ponieważ Gmina [...] została utworzona dopiero [...] czerwca 1994r. W ocenie organu II instancji w sprawie brak było podstawowego dowodu, w postaci ostatecznej decyzji wywłaszczeniowej, wskazującego na cel wywłaszczenia, zatem przedwczesne było orzeczenie o zwrocie nieruchomości w związku z uznaniem, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Organ II instancji zalecił, aby przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ I instancji pozyskał oryginał ostatecznej decyzji, którą została wywłaszczona nieruchomość będąca przedmiotem wniosku o zwrot, następnie ustalił, na jaki cel nastąpiło wywłaszczenie biorąc pod uwagę zarówno zapisy z decyzji wywłaszczeniowej, jak i inne dokumenty, które zostały wydane w tej materii przed dniem, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna. W przypadku, gdyby organ I instancji uznał, że pierwotny cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, powinien zbadać, czy nie była możliwa, zgodnie z prawem, realizacja innego celu na przedmiotowej nieruchomości, który doszedł do skutku. Wojewoda stanął na stanowisku, że organ I instancji nie przeprowadzi postępowania dowodowego w zakresie celu wywłaszczenia i zbędności nieruchomości. Jeżeli organ I instancji uzna, że zostały spełnione przesłanki do zwrotu nieruchomości, wówczas wystąpi do rzeczoznawcy majątkowego o potwierdzenie aktualności operatu szacunkowego z dnia [...] października 2016r.
E. M. M. złożyła sprzeciw od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj.:
– art. 138 § 2 w zw. z art. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. - poprzez bezzasadne uznanie naruszenia przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. przez organ I instancji co uzasadniało uchylenie w całości decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia,
– art. 138 § 1 w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. - poprzez brak zastosowania i nie wydanie decyzji co do istoty, pomimo posiadania materiału dowodowego wystarczającego do wydania decyzji reformacyjnej,
– art. 138 § 2 w zw. z art. 136 § 1 i art. 138 § 1 k.p.a. - przez ich niewłaściwe zastosowanie i skutkiem tego wydanie decyzji kasatoryjnej, gdy bez przeszkód organ mógł i powinien przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe w zakresie pozyskania oryginału decyzji wywłaszczeniowej i wydanie decyzji co do istoty,
– art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z dotychczas wydanymi decyzjami organów administracji w niniejszej sprawie - poprzez bezzasadne powołanie się na brak oryginału decyzji wywłaszczeniowej dotyczącej nieruchomości, podczas gdy sprawa była już wcześniej rozpatrywana przez organ i nie podniesiono tego zarzutu w stosunku do postępowania organu I instancji,
– art. 8 § 2 k.p.a. w zw. z dotychczas wydanymi decyzjami organów administracji dotyczącymi zwrotu - jako zbędnych w rozumieniu art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami – wywłaszczonych w roku 1974 nieruchomości usytuowanych w pobliżu (sąsiedztwie) nieruchomości a położonych w [...] , dzielnica [...], przy ul. [...]w rejonie ul. [...] (dawniej ul. [...]), z przeznaczeniem na budowę centrum handlowo-usługowego [...],
– art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 136 ust. 3 i w zw. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędne zastosowanie i uznanie, iż organ I instancji nie ustalił prawidłowo tak celu wywłaszczenia jak i zbędności nieruchomości, co uniemożliwiło organowi wydanie decyzji co do istoty.
W odpowiedzi na sprzeciw Wojewoda [...] podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jego oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017, poz. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2017, poz. 2188 j.t.) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Z dniem 1 czerwca 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 kwietnia 2017r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2017, poz. 935 dalej ustawa nowelizująca lub nowela), która wprowadziła zmiany między innymi do p.p.s.a. Zgodnie z art. 9 pkt 7 ustawy nowelizującej, w dziale III ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi po rozdziale 3 dodaje się rozdział 3a o tytule "Sprzeciw od decyzji". W myśl nowowprowadzonego art. 64a p.p.s.a. od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw.
Postępowanie w przedmiocie sprzeciwu znacznie uproszczono, bowiem organ administracji nie musi udzielać odpowiedzi na sprzeciw (art. 64c § 4 p.p.s.a.), w postępowaniu przed sądem nie biorą udziału uczestnicy, a jedynie strona skarżąca i organ, który wydał zaskarżoną decyzję (art. 64b § 3 p.p.s.a.), sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 64d § 1 p.p.s.a.). Skróceniu uległy też terminy procesowe: sprzeciw wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji (art. 64c § 1 p.p.s.a.), organ, który wydał zaskarżoną decyzję, przekazuje sprzeciw od decyzji sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy w terminie czternastu dni od dnia jego otrzymania (art. 64c § 4 p.p.s.a.), a sąd rozpoznaje sprzeciw od decyzji w terminie trzydziestu dni od dnia wpływu sprzeciwu od decyzji (art. 64d § 1 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy nowelizującej, do postępowań przed sądami administracyjnymi, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu dotychczasowym. Z przepisu tego wynika jednocześnie, że do spraw wszczętych po wejściu w życie ustawy nowelizującej stosuje się nowe przepisy.
Ponieważ zarówno doręczenie zaskarżonej decyzji, jak i wniesienie sprzeciwu od decyzji (które powoduje wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego) nastąpiło już po wejściu w życie ustawy nowelizującej - zastosowanie do niniejszej sprawy znajdzie ustawa p.p.s.a., objęta tekstem jednolitym opublikowanym w Dz. U. 2017, poz. 1369. Według nowego brzmienia przepisów p.p.s.a. sąd, rozpoznając sprzeciw od decyzji, ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2017, poz. 1257 j.t.) – dalej k.p.a. Uwzględniając sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 151a § 1 p.p.s.a.). W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 p.p.s.a.).
Kontrola prawidłowości zaskarżonej decyzji w ramach rozpoznania sprzeciwu oznacza zatem konieczność dokonania oceny, czy w realiach konkretnej sprawy organ II instancji w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasatoryjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty. Podstawowym obowiązkiem sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na decyzję kasatoryjną będzie przede wszystkim ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., a więc odstąpienie od zasady ogólnej ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy albo zakończenia jej w inny sposób. Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. sąd nie jest natomiast władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, skoro sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przez organ (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2219/15, wszystkie powołane orzeczenia dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z orzecznictwa sądów administracyjnych jednoznacznie wynika, że na tle przepisu art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy nie jest uprawniony do wydania kasatoryjnego rozstrzygnięcia, jeśli organ I instancji nieprawidłowo ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy. Można rzecz, że - co do zasady - przyczyną kasatoryjnego rozstrzygnięcia nie może stanowić naruszenie przez organ I instancji art. 80 k.p.a. Decyzja kasatoryjna nie może zostać wydana, jeśli kwestią sporną będzie tylko ocena prawna zebranego materiału dowodowego w sprawie (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 29 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Sz 1256/13). W sprzeczności z art. 138 § 2 k.p.a. pozostaje wydanie decyzji kasatoryjnej zarówno w przypadku, "gdy zaskarżona decyzja była dotknięta jedynie błędami natury prawnej, jak i w przypadku, gdy postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ pierwszej instancji jest dotknięte niewielkimi brakami, które z powodzeniem można uzupełnić w postępowaniu odwoławczym na podstawie art. 136 k.p.a." (wyrok NSA z dnia 22 września 1981 r., II SA 400/81).
W myśl art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy uwzględnić przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Reasumując organ odwoławczy może wydać decyzję kasatoryjną, gdy organ I instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji (zob. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1386/15). Kasatoryjne rozstrzygnięcie może zapaść wyłącznie w sytuacji, gdy wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego nie da się wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a. Konieczność natomiast uzupełnienia w niewielkim zakresie postępowania dowodowego, przez przeprowadzenie określonego dowodu, mieści się w kompetencjach organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania, wyłączając dopuszczalność decyzji kasacyjnej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 1427/16).
Wszystkie okoliczności, mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej muszą zostać ustalone w toku prawidłowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. Zgodnie zaś z art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konsekwencją obowiązywania zasady praworządności jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 k.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Powyższe obowiązki, ciążą na organach administracji publicznej obu instancji. Organ odwoławczy ma obowiązek nie tylko dokonać kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia organu I instancji, ale co do zasady ma również rozpatrzyć całość sprawy i orzec merytorycznie. Na organie odwoławczym ciążą te same, co na organie I instancji obowiązki w zakresie wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zgromadzenia pełnego materiału dowodowego (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Stosownie do art. 136 k.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Jeżeli organ I instancji nie wyjaśnił części istotnych okoliczności sprawy albo zgromadził niepełny, ale obszerny materiał dowodowy, wówczas organ odwoławczy ma obowiązek te uchybienia usunąć we własnym zakresie.
Aktualna nowelizacja k.p.a. jeszcze bardziej ograniczyła możliwość wydawania decyzji kasatoryjnych przez organ odwoławczy. Zgodnie z art. 136 § 2 k.p.a. nawet w przypadku naruszenia przez organ I instancji przepisów postępowania, jeśli konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, na zgodny wniosek wszystkich stron zawarty w odwołaniu organ odwoławczy przeprowadza postępowanie wyjaśniające w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy. Przepis ten stosuje się także w przypadku, gdy jedna ze stron zawarła w odwołaniu wniosek o przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy, a pozostałe strony wyraziłyby na to zgodę w terminie czternastu dni od dnia doręczenie im zawiadomienia o wniesieniu odwołania, zawierającego wniosek o przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia.
Poddając ocenie legalności zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, że sprzeciw zasługuje na uwzględnienie.
Z uzasadniania zaskarżonej decyzji wynika, że powodem uchylenia decyzji organu I instancji był brak dowodu w postaci oryginału ostatecznej decyzji wywłaszczeniowej wskazującej na cel wywłaszczenia, a w konsekwencji brak ustalenia, czy cel wywłaszczenia został zrealizowany.
W ocenie Sądu, ze względu właśnie na treść postawionych zastrzeżeń rolą Wojewody [...] było przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, na podstawie art. 136 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy może z urzędu przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia materiału dowodowego leżało w gestii organu II instancji. Z kasatoryjnej decyzji Wojewody nie wynika, że spełniona została przesłanka do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Dowód w postaci oryginalnej ostatecznej decyzji wywłaszczeniowej był możliwy do uzyskania i oceny przez organ odwoławczy przy zastosowaniu środków dowodowych, które dla potrzeb postępowania organ uznałby za najbardziej właściwe i przydatne dla końcowego rozstrzygnięcia sprawy.
Ponadto, gdy organ odwoławczy dochodzi do przekonania o konieczności wydania decyzji kasatoryjnej, winien nie tylko uzasadnić istnienie przesłanek wymienionych w art. 138 § 2 k.p.a. ale również wskazać, dlaczego nie skorzystał z możliwości przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w trybie art. 136 k.p.a. (tak w wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 22 września 2017 r. II SA/Wr 362/17, wyroku WSA w Łodzi z dnia 26 kwietnia 2017 r. II SA/Łd 531/16).
Ocena organu w tym zakresie powinna zaś znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji. Wskazanie w uzasadnieniu okoliczności wyczerpujących przesłanki z art. 138 § 2 k.p.a., a także wyjaśnienie przyczyn niezastosowania art. 136 k.p.a., służy wypełnieniu dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a., określającego wymogi dla uzasadnienia faktycznego decyzji oraz realizacji wynikającej z art. 11 k.p.a. zasady przekonywania (tak w wyroku NSA z dnia 30 kwietnia 2015 r. II OSK 1086/14).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że uzasadnienie decyzji z dnia [...] października 2017r. nie odpowiada powyższym wymogom. Nie zawiera bowiem żadnego wyjaśnienia odnośnie konieczności zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a., a w szczególności z jakiej przyczyny niemożliwym było wydanie decyzji merytorycznej. Z uzasadnienia nie wynika również, że braki postępowania nie są możliwe do usunięcia w trybie art. 136 k.p.a.
Oznacza to, że przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., nie zostały przez organ odwoławczy wykazane.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w pkt. I wyroku na podstawie art. 151 a § 1 p.p.s.a.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, 205 § 2 i 209 w zw. z art. 64 b § 1 p.p.s.a. Na koszty te składa się wpis w kwocie 100 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 480 zł ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2015, poz. 1804 ze zm.)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło