II SA/Po 703/17

WyrokWSA w Poznaniu2018-02-01

Skład orzekający: Elwira Brychcy, Edyta Podrazik, Jan Szuma

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynności egzekucyjne, wniesiona na podstawie art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, może obejmować zarzuty dotyczące wadliwego wystawienia tytułu wykonawczego?
Ratio decidendi
Skarga na czynności egzekucyjne, zgodnie z art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, służy wyłącznie do kwestionowania czynności o charakterze faktycznym, a nie do podnoszenia zarzutów dotyczących wad materialnoprawnych, takich jak wadliwe wystawienie tytułu wykonawczego. Takie zarzuty powinny być podnoszone w ramach postępowania zarzutowego na podstawie art. 33 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W związku z tym, organ egzekucyjny prawidłowo oddalił skargę, która obejmowała zarzuty dotyczące wadliwości tytułów wykonawczych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi L. i E. G. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WWINB) oddalające ich skargę na czynności egzekucyjne Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB). Skarżący kwestionowali wystawienie tytułów wykonawczych nakazujących rozbiórkę altany, podnosząc zarzuty dotyczące wadliwości tych tytułów i niezgodności z prawem nałożonych obowiązków. Postępowanie egzekucyjne było prowadzone na podstawie ostatecznej i prawomocnej decyzji PINB z 2010 r. nakazującej rozbiórkę, która pomimo prób stwierdzenia jej wygaśnięcia, nadal pozostawała w obrocie prawnym.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Asesor WSA Jan Szuma Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2018 r. sprawy ze skargi L. G. i E. G. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2017 roku nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. decyzją z dnia [...].10.2010r. nakazał inwestorom P. L. i E. G. rozbiórkę altany na działce nr ewid. [...] zlokalizowanej na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego [...] w S. L.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 24.03.2011r. sygn. akt IV SA/Po 1068/10 uchylił decyzję WWINB z dnia [...].11.2010r., którą uchylono w całości decyzję PINB dla powiatu p. z dnia [...].10.2010r. i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W związku z tym, po ponownym rozpatrzeniu odwołania P. L. i E. G., WWINB decyzją z dnia [...].08.2011r. utrzymał w mocy decyzję PINB dla powiatu p. z dnia [...].10.2010r. Wniesiona przez Skarżących skarga na powyższą decyzję WWINB do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu została oddalona prawomocnym wyrokiem z dnia 07.09.2012r. sygn. akt II SA/Po 1020/11. Pismem z dnia 07.05.2015r. P. L. i E. G. wnieśli natomiast o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji PINB dla powiatu p. z dnia [...].10.2010r. o nakazie rozbiórki altany oraz o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W związku z tym PINB dla powiatu p. decyzją z dnia [...].06.2015r. stwierdził wygaśnięcie własnej decyzji z dnia [...].10.2010r., nakazującej P. L. i E. G. wykonanie rozbiórki altany na działce nr [...] zlokalizowanej w S. L., na terenie PZD ROD [...] Odwołanie od tej decyzji, pismem z dnia 01.07.2015r., wniósł PZD Okręgowy Zarząd w P., z zachowaniem ustawowego terminu. WWINB, po rozpatrzeniu odwołania PZD Okręgowy Zarząd w P. z dnia [...].07.2015r., decyzją z dnia [...].04.2016r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie w sprawie wygaśnięcia decyzji PINB dla powiatu p. z dnia [...].06.2015r. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na ww. decyzję organu odwoławczego złożyli P. L. i E. G. pismem z dnia 13.06.2016r., która nie została jeszcze rozpatrzona. Następnie PINB dla powiatu p. , pismem z dnia [...].12.2016r. wystosował wobec P. L. i E. G. upomnienie oraz wezwał zobowiązanych do wykonania obowiązku rozbiórki altany na działce nr ewid. [...] zlokalizowanej w S. L. na terenie ROD "[...]". Następnie organ I instancji w dniu [...].01.2017r. wystawił wobec Pana E. G. tytuł wykonawczy nr [...] oraz tego samego dnia organ I instancji wystawił wobec Pani L. G. tytuł wykonawczy nr [...] PINB dla powiatu p. postanowieniem z dnia [...].01.2017r. nałożył na L. i E. G. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości [...] zł. L. i E. G. pismem z dnia 20.02.2017r. wnieśli do WWINB zażalenie na czynność egzekucyjną. Ponadto w piśmie tym zawarto wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, zarzuty odnoszące się do wystawionych tytułów wykonawczych nr [...] i [...] oraz wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez PINB dla powiatu p. . WWINB pismem z dnia [...].03.2017r. przekazał, zgodnie z art. 65 § 1 k.p.a., ww. pismo do PINB dla powiatu p. . Nadto WWINB zwrócił się do L. i E. G., pismem z dnia [...].03.2017r. o wyjaśnienie, czy powyższe pismo z dnia 20.02.2017r. jest również zażaleniem na postanowienie PINB dla powiatu p. z dnia [...].01.2017r. P. L. i E. G., pismem z dnia 27.03.2017r., odpowiedzieli, że ww. pismo z dnia 20.02.2017r. stanowi zażalenie na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego. W związku jednak z dalszymi wątpliwościami organu II instancji, pismem z dnia 13.04.2017r. ponownie wezwano L. i E. G. do wyjaśnienia, czy pismo z dnia 20.02.2017r. stanowi zażalenia na ww. postanowienie organu I instancji z dnia [...].01.2017r. W odpowiedzi, L. i E. G. wskazali, że pismo z dnia 20.02.2017r. stanowi także zażalenie na ww. postanowienie organu I instancji. W związku z tym WWINB rozpatrzy zażalenie P. L. i E. G. w odrębnym postępowaniu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. postanowieniem z dnia [...].03.2017r. na podstawie art. 54 §5 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005r, Nr 229, poz. 1954) po rozpoznaniu skargi P. L. i E. G. na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego w szczególności przez wystawienie wadliwych tytułów wykonawczych nr [...] i [...] z [...] stycznia 2017r. oddalił skargę uznając ją za bezzasadną. L. i E. G. pismem z dnia 10.04.2017r. wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie organu I instancji z dnia [...].03.2017r. podtrzymując dotychczasowe twierdzenia i wnioski w sprawie. Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] maja 2017r. na podstawie art. 18 w zw. z art. 54 §5 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016r., poz. 599 ze zm.) utrzymał zaskarżone postanowienie PINB z [...] marca 2017r. w mocy. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że ze zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a. "zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego". Zgodnie natomiast z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. pod pojęciem czynności egzekucyjnych należy rozumieć jako "wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego". Zatem skarga przysługuje zobowiązanemu wyłącznie na takie czynności podejmowane przez organ egzekucyjny, które mają charakter wykonawczy, a ustawodawca nie przewidział możliwości ich zaskarżenia. W niniejszej sprawie prawomocna i obowiązująca jest decyzja organu I instancji z dnia [...].10.2010r. nakazująca inwestorom L. i E. G. rozbiórkę altany na działce nr ewid. [...] zlokalizowanej na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego. WWINB decyzją z dnia [...].04.2016r. uchylił decyzję organu I instancji z dnia [...].06.2016r. i umorzył postępowanie organu I instancji w sprawie wygaszenia decyzji z dnia [...].10.2010r. Skarga na powyższą decyzję została wniesiona do WSA w Poznaniu. WINB odnosząc się zatem do powyższego, w związku z brakiem wstrzymania wykonania decyzji zarówno organu I instancji z dnia [...].10.2010r. jak i organu II instancji z dnia [...].04.2016r., stwierdził, że inwestorzy zobowiązani są do wykonania obowiązku rozbiórki altany zlokalizowanej na działce nr [...] na terenie ROD. Jak wynika natomiast z akt sprawy obowiązek ten nie został nadal wykonany. Zatem PINB dla powiatu p. zobligowany jest do prowadzenia postępowania egzekucyjnego, którego celem jest doprowadzenie do wykonania nałożonych obowiązku rozbiórki. W związku z tym PINB, działając jako wierzyciel, pismem z dnia 05.12.2016r. wystosował w stosunku do P. L. i E. G. upomnienie i równocześnie wezwał ich do wykonania obowiązku rozbiórki przedmiotowej altany. Działanie to odpowiadało zapisom art. 15 § 1 u.p.e.a., zgodnie z treścią którego "egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia". Ze zwrotnych potwierdzeń odbioru ww. upomnienia wynika, że L. i E. G. otrzymali korespondencje w dniu 16.12.2016r., co powoduje, że postępowanie egzekucyjne mogło został wszczęte dopiero 24.12.2016r. Z akt sprawy wynika natomiast, że w dniu [...].01.2017r. PINB wystawił tytuł wykonawczy nr [...] w stosunku do Pani L. G. oraz tytuł wykonawczy nr [...] w stosunku do Pana E. G., które odebrane zostały przez Zobowiązanych w dniu 14.02.2017r. Zatem w tym dniu wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne, gdyż zgodnie z art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a. "wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego". W związku z tym działanie PINB dla powiatu p. , poprzedzające wszczęcie postępowania egzekucyjnego, było zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Nadto PINB dla powiatu p. , działając jako organ egzekucyjny, nałożył na P. L. i E. G. grzywnę w celu przymuszenia (postanowienie z dnia [...].01.2017r.). Wskazano, że organ egzekucyjny, prowadząc postępowanie egzekucyjne, którego celem jest doprowadzenie do wykonania obowiązku dotyczącego rozbiórki obiektu budowlanego, może zastosować środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia bądź w postaci wykonania zastępczego. Należy jednak podkreślić w tym miejscu, że w ramach rozpatrywania skargi na czynności egzekucyjne podejmowane, przez organ egzekucyjny nie jest możliwe "merytoryczne odniesienie się do kwestii związanej z zasadnością zastosowania danego środka egzekucyjnego. WWINB prowadzi postępowanie w związku z wniesionym zażaleniem P. L. i E. G. na postanowienie PINB dla powiatu p. z dnia [...].01.2017r., co powoduje, że zasadność zastosowania powyższego środka egzekucyjnego zostanie oceniona w tym postępowaniu WWINB. Mając zatem powyższe na uwadze, w ocenie organu II instancji, zasadne było oddalenie przez PINB dla powiatu p. skargi L. i E. G. na czynności egzekucyjne podejmowane przez organ egzekucyjny. Organ I instancji zgodnie z prawem podejmuje działania w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego, jak i prawidłowo podejmował czynności przed jego wszczęciem co powoduje, że należało utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy (art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.). Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższe postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...].05.2017r wnieśli L. i E. G. domagając o uchylenia w całości zaskarżonego postanowienia oraz wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwych tytułów wykonawczych nr [...] oraz [...] oraz zawieszenie postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie. Skarżący zarzucili: 1. Brak zapoznania się z całością akt i nie podjęcie rzetelnej analizy całości akt sprawy, na co wskazują podnoszone argumenty WWINB odbiegające w sposób rażący od rzeczywistego prawnego i faktycznego stanu. 2. Nieuwzględnienie Skargi na działania M. Ś. i sposobu działania PINB dla powiatu p. z dnia [...].03.2017r., kierowaną do T. Ż. - podsekretarz stanu Wiceminister Infrastruktury i Budownictwa i Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. za pośrednictwem, PINB dla powiatu p. , która stanowi załącznik do Zażalenia z dnia 20.02.2017r., na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego który nie został rozpoznany zgodnie z k.p.a. 3. Nieuwzględnienie całości materiału dowodowego mającego kapitalny i istotny wpływ na rozstrzygnięcie administracyjne sprawy, m.in. Zaświadczenie o zgodności zabudowy z obowiązującym Prawem wydane przez PINB w P. z dnia [...].06.2015r. co stanowi uchybienie art. 78 § 1 k.p.a. 4. Nieuwzględnienie zmienionego od 2015r. stanu faktycznego, które to pominięcie miało istotny i kluczowy wpływ na niniejsze rozstrzygnięcie. 5. Uchybienie art. 6, 7, 8 poprzez obrazę praworządności jako aspektu pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa poprzez ograniczenie prawdy obiektywnej. W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślili, że nie zgadzają się w całości z postanowieniem wydanym przez Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...].05.2017r. Podtrzymali swoje twierdzenia wyrażone w zażaleniu na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego z dnia [...].02.2017r. (Numery tytułów wykonawczych: nr [...] oraz [...]) uzupełnione załącznikiem (Skarga na działania M. Ś. i sposób działania PINB dla powiatu p. z dnia [...].03.2017r.) którego WWINB nie rozpoznał. W obrocie administracyjnym znajduje się zaświadczenie wydane przez PINB w P. z dnia 23.06.2015r., w którym stwierdzono, że obiekt jest zgodny z istniejącym prawem i nie przekracza dopuszczalnych prawem wymiarów 35m˛ i werandy do 12m˛. Od dnia wydania zaświadczenia to jest 23.06.2015r., prace budowlane nie były prowadzone, a obiekt nie uległ zmianie. W świetle powyższego wcześniejsze decyzje organów winny zostać wyeliminowane z obrotu administracyjnego z uwagi na swoją nieaktualność, jako bezprzedmiotowe i o to wnosiliśmy i wnosimy. Wskazujemy, że organ PINB stwierdził wygaśnięcie własnych decyzji rozbiórkowych z 2010r. Obecnie zagadnienie to jest badane w postępowaniu sądowo-administracyjnym. W tej sytuacji organ PINB i WWINB winny zawiesić postępowania w tej sprawie tak jak wnosiliśmy w naszych pismach w sprawie, którą organ nadzoru rozwidlił do bardzo wielu postępowań. Organy nadzoru winny potraktować obecnie toczące się postępowania sądowo administracyjne jako prejudykat. Ponownie wydane tytuły wykonawcze również zostały zaskarżone do WSA w Poznaniu i czekają na kontrole sądową. Wnosiliśmy do organów by tych tytułów wykonawczych nie wystawiały a sprawę zawiesiły do czasu zbadania sprawy, uchylenia w 2015r. własnych decyzji rozbiórkowych z 2010r. przez sąd. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 61 § 2 PPSA organ który wydał decyzje lub postanowienie może wstrzymać z urzędu lub na wniosek strony skarżącej ich wykonanie. W tej sprawie wnosiliśmy o wstrzymania wykonania decyzji rozbiórkowych do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez WSA w Poznaniu. Organy nie odniosły się do naszej prośby mimo wielu monitów w tej sprawie z naszej strony. Wskazujemy na realny brak samowoli budowlanej. Obiekt został doprowadzony w 2015r., do stanu zgodnego z prawem, a urząd wydał zaświadczenie o jego zgodności z prawem. Fakt ten czyni brak podstaw do realizacji nieaktualnych wcześniejszych decyzji rozbiórkowych i nakładanie grzywien celem przymuszenia do rozbiórki prawidłowo pobudowanego obiektu. Należy wskazać również, że stan zabudowy na działce nr [...] w ogrodzie o nr ewide[...] (KW nr [...]) w S. L. , dzierżawionym przez PZD ROD [...] od dnia 20.04.2015r. kiedy to została przeprowadzona kontrola PINB (Protokół Kontroli z dnia 20.04.2015r.) do czasu opracowania przez Biegłych, Panów J. i T. N. Opinii Technicznej w dniu 27 marca 2017r., nie zmienił się i nadal jego część naziemna liczona do l m wysokości od powierzchni gruntu altana to powierzchnia zabudowy do 35 m2 i przylegająca zadaszona weranda do 12 m2, która jest integralną częścią budynku. Opinia o której mowa znajduje się w urzędach I i II instancji nadzoru budowlanego i jest im znana. Na podstawie powyższej kontroli PINB zostało wydane Zaświadczenie w dniu 23.06.2015r. o zgodności zabudowy - altany z obowiązującymi przepisami prawa, które to Zaświadczenie ma istotny wpływ na niniejszą sprawę i pozostaje w obrocie administracyjnym i prawnym, wiążąc organy i sądy. Zaświadczenie objęte jest ochroną przewidzianą w k.p.a. jako stan stwierdzonego stanu faktycznego mający rzeczywiste miejsce i nie podlega on dalszym rozważaniom co do obejmowanej treści. W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowanego w odpowiedzi na skargę, powołując się na uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, wniósł o jej oddalenie. Pełnomocnik Skarżących wniósł pismo procesowe wraz z załącznikami, w którym podtrzymał zarzuty skargi i wskazał, że wydane tytułu wykonawcze pozbawione są podstawy prawnej. Pismo procesowe wnieśli także skarżący. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu pełnomocnik skarżących wnosił i wywodził, jak w skardze prostując, że chodzi o uchylenie postanowienia PINB z [...] marca 2017r. Skarżący oświadczyli, że podtrzymują skargę i są pokrzywdzeni. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga okazała się niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016r., poz. 1066) sądy administracyjne powołane zostały do sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, tzn. do kontroli legalności zaskarżonych aktów czyli ich zgodności z przepisami prawa. Kontrola ta sprowadza się do badania, czy zaskarżony akt nie narusza przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania administracyjnego. Wzruszenie aktu administracyjnego może nastąpić w razie, gdy kontrola wykaże, że narusza on przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r. poz. 1369, ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a."). W niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził takiego naruszenia przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd podzielił ustalenia faktyczne poczynione przez organ II instancji przyjmując je za własne i czyniąc podstawą swych rozważań. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie organu egzekucyjnego II instancji z [...] maja 2017r. utrzymujące w mocy postanowienie w którym organ egzekucyjny I instancji oddalił skargę skarżących na czynność egzekucyjną uznając ją za bezzasadną. W pierwszej kolejności wskazać należy skarżącym, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. z [...] października 2010r. nakazująca rozbiórkę altany na działce o numerze ewidencyjnym [...] zlokalizowanej na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego w S. L. jest ostateczna i prawomocna. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 07 września 2012r. (sygn. akt II SA/Po 1020/11) oddalono skargę skarżących na decyzje organu II instancji utrzymującej w mocy powyższy nakaz rozbiórki. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 10 czerwca 2014r. oddalił skargę kasacyjną (sygn. akt II OSK 3018/12). Wobec powyższego decyzja rozbiórkowa z [...] października 2010r. nadal znajduje się w obrocie prawnym i wbrew temu co podnoszą skarżący nie została wygaszona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 04 października 2017r. oddalił bowiem skargę na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowanego z [...] kwietnia 2106r. uchylającą zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. z dnia [...] czerwca 2015 r. w całości i umarzającą postępowanie w sprawie wygaśnięcia decyzji z dnia [...] października 2010 r. Wydanie zaświadczenia z 23 czerwca 2015r., na które powołują się skarżący było zdaniem Sądu przedwczesne. Skarga kasacyjna od powyższego wyroku Sądu została nieprawomocnie odrzucona. W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej ani sąd, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. W tym stanie rzeczy słusznie wskazują organy obu instancji, że skoro nakaz rozbiórki nie został wykonany to organy zobligowane są prowadzić postępowanie egzekucyjne, którego celem jest doprowadzenie do wykonania nałożonego prawomocną decyzją nakazu rozbiórki. W tym zakresie organy podjęły czynności polegające na wystawieniu tytułów wykonawczych [...] i [...] z [...] stycznia 2017r. Nadto PINB postanowieniem nałożył grzywnę w celu przymuszenia, co jest przedmiotem oceny sądowej w odrębnym postępowaniu. Odnosząc się do treści skargi, wskazać należy, że Skarżący pismem z 20 lutego 2017r., powołując się na przepis art. 54 §1 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2017r., poz. 2101 ze zm.), dalej "u.p.e.a.", wnieśli skargę zwaną "zażaleniem" na czynność egzekucyjną polegającą na wystawieniu zdaniem Skarżących wadliwych tytułów wykonawczych [...] i [...] z [...] stycznia 2017r. Zgodnie z tym przepisem art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego. Na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie (§5 zd. 2). W przypadku uwzględnienia skargi na czynności egzekucyjne organ egzekucyjny uchyla zakwestionowaną czynność egzekucyjną lub usuwa stwierdzone wady czynności (§ 5a). Wniesienie skargi, o której mowa w § 1, nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny lub organ nadzoru może jednak, w drodze postanowienia, wstrzymać w uzasadnionych przypadkach prowadzenie postępowania egzekucyjnego (§ 6). Przez czynność egzekucyjną - zgodnie z art. 1a pkt 2 u.p.e.a., rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Owe działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego (jak wywodzą autorzy - R. Hauser, Z. Leoński, A. Skoczylas - Postępowanie egzekucyjne w administracji, Wyd. C. H. Beck, wyd. 3 s. 151), to czynności faktyczne (a nie akty prawne) organu egzekucyjnego, których ze względu na różnorodność tych działań, ustawodawca nie precyzuje. Ponieważ już samo pojęcie czynności egzekucyjnych nie jest jednoznaczne i w doktrynie bywa rozumiane wąsko lub szeroko, właściwe będzie odwołanie się do autorytetu znawców tematyki egzekucyjnej (System egzekucji administracyjnej pod redakcją J. Nieszczyporuka, S. Fundowicza i J. Radwanowicz - Wyd. CH Beck, W-wa 2004, s. 237 i następne). Przyjmując za jednym z autorów - Zb. R. Kmiecikiem, Sąd podziela pogląd, że kryterium celu, któremu służą czynności egzekucyjne, pozwala na wyodrębnienie czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych (czynności przygotowawcze, dokonywane przed wszczęciem egzekucji, tj. przed doręczeniem odpisu tytułu wykonawczego) oraz czynności zmierzających do zrealizowania środków egzekucyjnych (czynności wykonawcze, dokonywane po wszczęciu egzekucji, tj. po doręczeniu odpisu tytułu wykonawczego). Za szeroko rozumiane czynności egzekucyjne uznają autorzy powołanej wyżej publikacji - wszelkie czynności, których całokształt składa się na postępowanie egzekucyjne: czynności przygotowawcze; czynności wykonawcze o charakterze oświadczeń procesowych; oraz czynności wykonawcze mające charakter faktyczny. Każdej z ww. podstawowych grup tych czynności odpowiada charakterystyczny dla niej środek prawny, którego celem jest kontrola (zakwestionowanie) dokonanych czynności. I tak czynności przygotowawcze można "zneutralizować" przy pomocy zarzutu. Środkiem weryfikacji czynności wykonawczych o charakterze oświadczeń procesowych zmierzających do zrealizowania środka egzekucyjnego jest przede wszystkim zażalenie. Natomiast środkiem prawnym dla kwestionowania wykonawczych czynności faktycznych - jest skarga na czynności egzekucyjne. W orzecznictwie i piśmiennictwie przyjmuje się, że skarga na czynności egzekucyjne służy wyłącznie na czynności o charakterze faktycznym i to tylko takie, które nie mogą być zaskarżone poprzez inny środek prawny przewidziany w ustawie (zarzuty, zażalenia na postanowienia, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego spod egzekucji) albo w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie pozwu do sądu (por. R. Hauser i Z. Leoński - Komentarz do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji -W. 1992 r. s. 84., wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2000 r., sygn. akt III SA 827/99, LEX nr 43032, wyrok NSA z dnia 12 stycznia 1999 r. sygn. akt III SA 4503/97, ONSA 2000/1/20, wyrok WSA z dnia 22 stycznia 2004 r., sygn. akt III SA 1503/03 - LEX nr 113578). Za niedopuszczalną uznaje się sytuację, w której występowałaby konkurencyjność środków służących ochronie praw zobowiązanego, mających prowadzić w wyniku ich uwzględnienia do jednakowych skutków procesowych (R. Suwała: glosa do wyroku NSA z dnia 8 sierpnia 1997 r. sygn. I SA/Wr 1243/96, OSP 1998, nr 4, s. 206). Oznacza to, że skarga na czynności egzekucyjne nie przysługuje w sytuacjach, gdy ustawa przewiduje inne środki zaskarżenia (zarzuty, zażalenia na postanowienie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego spod egzekucji). Skarga nie przysługuje na czynności procesowe polegające na wydawaniu aktów administracyjnych, władczo rozstrzygających o prawach i obowiązkach uczestników postępowania egzekucyjnego, np. postanowienia. Jeżeli bowiem dana czynność objęta jest możliwością zaskarżenia jej w drodze innego środka zaskarżania, to nie ma podstaw do uznania, że służy na nią skarga w rozumieniu przepisu art. 54 u.p.e.a. Tym samym w skardze można podnieść okoliczności, które nie są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia. Wobec powyższego niewłaściwy jest tryb skargi na czynność egzekucyjną przewidziany przepisem art. 54 § 1 u.p.e.a. do podnoszenia zarzutów wadliwego wystawienia kwestionowanych tytułów wykonawczych nr [...] i [...] z [...] stycznia 2017r. Jak wskazano powyższej skargę na czynności egzekucyjne można wnieść na czynności o charakterze faktycznym, a nie kwestie materialno-prawne stanowiące postawę uruchomienia odrębnego postępowania. Otóż, jak już wyżej zaznaczono, nie wszystkie zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym mogą być formułowane w ramach skargi na czynności egzekucyjne, która – jak wiadomo – pozwala tylko na zakwestionowanie sposobu dokonania czynności egzekucyjnej (techniczne zastosowanie środka egzekucyjnego). Zarzuty dotyczące wadliwego wystawienia tytułu wykonawczego w postaci, jak to formułowali Skarżący - niezgodnego z prawem nałożenia obowiązków wskazanych w tytułach egzekucyjnych, przyjęcie wymagalności obowiązku mimo trwającej realizacji prac rozbiórkowych, zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego oraz niespełnienie w tytule wykonawczym ustawowych wymogów - to argumenty właściwe dla postępowania zarzutowego, które w tym tylko postępowaniu mogą zostać uwzględnione. Nie mają natomiast żadnego znaczenia w sprawie ze skargi ma postanowienie o oddaleniu skargi na czynności egzekucyjne. W obowiązującym prawie istnieje system środków obrony przed egzekucją, przy czym każdy z tych środków jest przewidziany na inną okoliczność. Skarga na czynności egzekucyjne nie jest uniwersalnym środkiem zaskarżenia, nie wolno więc w jej ramach badać zarzutów, które mogą być zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a. Prawidłowo więc organ, badając w tym postępowaniu przesłanki skargi na czynności egzekucyjne, wskazał na wadliwość tego zarzutu. Zarzuty dotyczące wadliwości wystawienia tytułów wykonawczych podnoszone być mogą w trybie art. 33 § 1 u.p.e.a., dlatego nie podlegały rozpoznaniu w trybie skargi na czynności egzekucyjne. Prezentowane wyżej stanowisko, potwierdza też praktyka orzecznicza NSA, np. w wyroku z 22.09.2010 sygn. II FSK 568/09 (LEX nr 745753). Żaden argument podniesionych przez Skarżących w skardze nie mógł, zatem zostać uwzględniony przez Sąd w rozpoznanej sprawie, w szczególności powoływanie się przez Skarżących na Zaświadczenie z 23 czerwca 2015r. o zgodności zabudowy z obowiązującym prawem. Odnosząc się do zarzutu pełnomocnika Skarżących zawartego w piśmie procesowym z 30 stycznia 2018r., że kwestionowane tytuły wykonawcze utraciły podstawę prawną, wskazać należy w pierwszej kolejności, że organ egzekucyjny II instancji wydał zaskarżone postanowienie w dniu [...] maja 2017r. na podstawie zgromadzonego stanu faktycznego i prawnego obowiązującego na dzień rozstrzygani. Przedstawiona przez Skarżących kserokopia postanowienia WWINB uchylającego postanowienie PINB z [...] stycznia 2017r. w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia wskazuje na datę wydania [...] sierpnia 2017r., zatem po zakończeniu postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie dotyczącej skargi na czynność egzekucyjną w trybie art. 54 §1 u.p.e.a. Co istotniejsze, kontrola postanowienia organu I instancji o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia jest odrębnym postępowaniem prowadzonym w odrębnym trybie i nie niweluje prawidłowości oddalenia skargi na czynności egzekucyjne w niniejszej sprawie. Jak już Sąd wyżej wyjaśniał, prawidłowość wydania kwestionowanych tytułów egzekucyjnych nie jest przedmiotem badania w trybie skargi na czynność egzekucyjną o jakiej mowa w przepisie art. 54 §1 u.p.e.a. Uchylenie postanowienia organu I instancji w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia nie ma, zatem znaczenia dla prawidłowości rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Odnosząc się do podnoszonych przez Skarżących zarzutów dotyczących uchybień proceduralnych wskazać pozostaje, iż nie znajdują one uzasadnienia, bądź też nie miały wpływu na treść rozstrzygnięcia, a tylko takie po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. mogą stanowić podstawę uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji. Reasumując należy stwierdzić, iż skarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu egzekucyjnego I instancji nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym stwierdzenie ich nieważności, ani skutkującego koniecznością ich uchylenia celem wyeliminowania z obrotu prawnego. W tym stanie rzeczy skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a., jak Sąd orzekł w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło