VII SA/Wa 505/17
WyrokWSA w Warszawie2018-02-02
Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Maria Tarnowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wydana wobec wszystkich współwłaścicieli, jest prawidłowa w sytuacji, gdy nastąpiło zniesienie współwłasności i wyodrębnienie własności poszczególnych lokali, a zmiana sposobu użytkowania dotyczy tylko niektórych z nich?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji miały obowiązek uwzględnić zniesienie współwłasności i wyodrębnienie własności lokali przy ustalaniu stron postępowania. Nakaz przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania może być skierowany wyłącznie do podmiotu, który ma prawną możliwość wykonania nałożonych obowiązków, co w sytuacji wyodrębnionych lokali oznacza skierowanie decyzji do właścicieli tych lokali, a nie do wszystkich współwłaścicieli budynku.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią biurową, zmienionego na cele rehabilitacyjne i biurowo-usługowe bez wymaganego zgłoszenia. Organy administracji nałożyły obowiązek na wszystkich współwłaścicieli budynku. W trakcie postępowania ustalono, że nastąpiło zniesienie współwłasności i wyodrębnienie własności poszczególnych lokali. Strony skarżące podnosiły, że decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów, m.in. poprzez skierowanie ich do wszystkich współwłaścicieli, a nie do właścicieli poszczególnych lokali, oraz kwestionowały ustalenia faktyczne dotyczące zmiany sposobu użytkowania i miejsc parkingowych.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant spec. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2018 r. sprawy ze skarg K.K. i A.K. oraz A.K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania budynku I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz K.K. i A.K. solidarnie kwotę 997 zł (słownie dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego oraz na rzecz A.K. kwotę 997 zł (słownie dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] marca 2016 r., nakazał współwłaścicielom budynku: A.K., P.K. oraz K. i A.K., przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego z częścią biurową na poziomie przyziemia na terenie działki nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W., tj. na poziomie parteru funkcji biurowej, a na poziomie I piętra funkcji lokalu mieszkalnego, zmienionego na poziomie parteru na cele rehabilitacyjne, a na poziomie I piętra na cele biurowe oraz usługowe, bez wymaganego prawem zgłoszenia właściwemu organowi.
W uzasadnieniu tej decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] wskazał, że postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania ww. budynku, zostało wszczęte w związku z pismem właściciela sąsiedniej nieruchomości z dnia[...].02.2015 r.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] w oparciu o art. 71a ustawy Prawo budowlane wstrzymał użytkowanie części budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią biurową na parterze przy ul. [...] w W., zaadaptowanego na potrzeby biurowo usługowe na I piętrze oraz rehabilitacyjne na parterze oraz nałożył na właścicieli obowiązek przedstawienia wskazanych dokumentów.
Pomimo upływu terminu nie zostały przedłożone wszystkie wymagane dokumenty.
W związku z powyższym na podstawie art. 71 a ust. 4 ustawy Prawo budowlane, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. nakazał współwłaścicielom przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku przy ul [...] w W. tj. na poziomie parteru funkcji biurowej, a na poziomie I piętra funkcji lokalu mieszkalnego, zmienionego samowolnie na poziomie parteru na cele rehabilitacyjne, a na poziomie I piętra na cele biurowe oraz usługowe.
Od powyższej decyzji odwołali się K. i A.K., A.K. i P.K.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w ramach postępowania odwoławczego wezwał współwłaścicieli nieruchomości do złożenia dokumentacji wymaganej postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia[...].04.2015 r., tj. zaświadczenia prezydenta miasta o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Następnie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia[...].06.2016 r. uchylił zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...].03.2016 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu decyzji kasacyjnej organ odwoławczy stwierdził, że doszło do samowolnej zmiany sposobu użytkowania parteru (podjęcie działalności rehabilitacyjnej w miejscu przeznaczonym na działalność biurową) i pierwszego piętra (podjęcie działalności usługowej i biurowej w miejscu przeznaczonym na cele mieszkaniowe).
Po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania, zobowiązani dostarczyli dokumentację wymaganą postanowieniem z dnia[...].04.2015r., brakujące zaświadczenie o zgodności inwestycji z przepisami planistycznymi. W aktach znajdowała się mapa z naniesionymi budynkami i miejscami postojowymi z dnia[...].12.2015 r., dokumentacja techniczna zaaprobowaną przez specjalistów z dziedziny pożarnictwa, higieniczno - sanitarnej i pracy, co wypełniało obowiązek nałożony powyższym postanowieniem. Dokumentacja zawierała również opisy techniczne, z których wynikało, że stropy spełniają określone wymogi obciążeniowe, opinię techniczną sporządzoną w dniu[...].12.2015 r. przez arch. A.W., oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jakkolwiek organ odwoławczy stwierdził brak żądanej "ekspertyzy technicznej", to jednak opinie techniczne odnoszące się do obciążeń stropów (opinia dotycząca możliwości wykorzystania budynku lub jego części dla celów biurowych i terapii dla dzieci z zaburzeniami psychoruchowymi) były w ocenie organu wystarczające.
Dokonując ponownego rozpoznania sprawy, organ I instancji wskazał, że doszło do zmiany sposobu użytkowania budynku. Z projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Burmistrza Gminy [...] nr [...] z dnia[...].06.2001r., wynikało że pozwolono na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolno stojącego z częścią biurową na poziomie przyziemia oraz szamba szczelnego.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją nr [...] z dnia[...].09.2007 r. udzielił pozwolenia na użytkowanie ww. budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wolnostojącego z częścią biurową na poziomie przyziemia oraz szamba szczelnego, zaliczanego do kategorii I/XVI (gdzie I oznacza budynki mieszkalne jednorodzinne, a XVI budynki biurowo konferencyjne).
Zgodnie z definicją zawartą w art. 3 ust. 2a ustawy Prawo budowlane: budynek mieszkalny jednorodzinny to budynek w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nie przekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku. Natomiast obecnie w budynku istnieją 2 lokale niemieszkalne (parter i I piętro) oraz 2 samodzielne lokale mieszkalne (II piętro).
Skoro właściciele wydzielili dwa lokale mieszkalne zlokalizowane na II piętrze oraz dwa lokale niemieszkalne zlokalizowane na parterze i I piętrze (przeznaczone na prowadzenie działalności biurowej i usługowej polegającej na prowadzeniu zakładu fryzjerskiego piętro I oraz ośrodka terapii integracji sensorycznej parter), to budynek nie mieści się pod pojęciem budynku mieszkalnego jednorodzinnego.
Rozpatrując sprawę ponownie organ stwierdził nieprawidłowości w dokumentacji złożonej w ramach obowiązku nałożonego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. Wezwał współwłaścicieli do usunięcia nieprawidłowości dotyczących miejsc parkingowych, poprzez dostarczenie opisu i rysunku określającego usytuowanie minimum 10 miejsc postojowych (w tym jednego dla osób niepełnosprawnych) zgodne z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz ustaleniami obowiązującego Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego rejonu ulicy [...] część I zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] maja 2015 r. (Dz. Urz. Woj. [...] z 2015 r., poz. 5226).
K.K. załączyła kserokopię mapy z wyrysowanymi miejscami parkingowymi. Jednakże organ uznał, że część wyznaczonych miejsc postojowych oraz fragment utwardzenia gruntu znajdujący się w północno wschodniej części działki, w dalszym ciągu usytuowana została w sposób niezgodny z ustaleniami i warunkami określonymi w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego rejonu ulicy [...] część I.
Zdaniem organu właściciele nie dostarczyli dokumentów wymaganych postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r., które umożliwiałyby zalegalizowanie zmienionego sposobu użytkowania pomieszczeń na parterze i pierwszym piętrze.
W czasie kontroli przeprowadzonej w dniu[...].09.2016 r., przedstawiciele Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego [...]stwierdzili, że parter budynku użytkowany jest w celach działalności rehabilitacyjnej, a na pierwszym piętrze funkcjonuje zakład fryzjerski (protokół nr[...] z dnia[...].09.2016 r.)
W związku z powyższym zgodnie z art. 71 a ust. 4 Prawa budowlanego, w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1, albo dalszego użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo jego wstrzymania, organ, w drodze decyzji, nakazuje przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.
W dniu[...].09.2016r. wpłynęło do organu pismo K. i A. K. - "(...) oświadczam jako właścicielka oraz współwłaścicielka budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wolnostojącego z częścią biurową na poziomie przyziemia przy ul. [...] w W. na dz. ewid. [...] z obrębu[...], że przywróciłam stan pierwotny sposobu użytkowania budynku zgodnie z pozwoleniem na użytkowanie z 2008 roku. (...)" - podpis nieczytelny.
Dalej organ wskazał, że zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego [...] w W. [...] Wydział Cywilny z dnia [...] stycznia 2010 r., sygn. [...] – K. i A. K. są właścicielami na zasadach współwłasności ustawowej małżeńskiej, dwóch lokali mieszkalnych zlokalizowanych na II piętrze budynku wraz z 1/3 (łącznie) części nieruchomości wspólnej gruntu oraz takim samym udziałem w części budynku i urządzeniach, które nie służą do wyłącznego użytku właścicieli poszczególnych lokali. Zatem treść ww. pisma nie miała zdaniem organu wpływu na rozstrzygnięcie, gdyż dotyczyło ono samowolnej zmiany sposobu użytkowania parteru i I pietra budynku mieszkalnego jednorodzinnego, nie zaś II piętra gdzie znajdują się lokale mieszkalne K. i A.K.,
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2016r. nr [...] - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23) po rozpatrzeniu odwołań K. i A. K. oraz A.K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] Nr [...] z dnia [...] października 2016r, nakazującej przywrócenie współwłaścicielom budynku przy ul. [...] w W.: A.K., P.K. i K. i A. K. poprzedniego sposobu użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wolnostojącego z częścią biurową na poziomie przyziemia na terenie działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W. tj. na poziomie parteru funkcji biurowej, a na poziomie I piętra funkcji lokalu mieszkalnego, zamienionego na poziomie parteru na cele rehabilitacyjne, a na poziomie I piętra na cele biurowe oraz usługowe, bez wymaganego zgłoszenia - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że zgodnie z dokumentacją projektową do pozwolenia budowlanego, parter budynku przeznaczony być powinien na działalność biurową, a I i II piętro na cele mieszkalne.
W związku z decyzją kasacyjną nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., organ powiatowy dokonał ponownej analizy przedłożonych dokumentów i wezwał współwłaścicieli nieruchomości do usunięcia nieprawidłowości dotyczących miejsc parkingowych zaznaczonych na przedłożonym planie sytuacyjnym, poprzez dostarczenie opisu i rysunku określającego usytuowanie minimum 10 miejsc postojowych (w tym jednego dla osób niepełnosprawnych), zgodne z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz ustaleniami obowiązującego Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego.
K.K. przedłożyła kserokopię mapy z wrysowanymi miejscami parkingowymi, jednakże część wyznaczonych miejsc postojowych oraz fragment utwardzenia gruntu znajdujący się w północno - wschodniej części działki, w dalszym ciągu usytuowany został w sposób niezgodny z ustaleniami i warunkami określonymi w przepisach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W ocenie organu II instancji, PINB dla [...]wydał prawidłowe rozstrzygnięcie, nie naruszył przepisów art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.
Zmianę sposobu użytkowania należało oceniać w porównaniu do sposobu użytkowania obiektu określonego w decyzji o pozwoleniu na budowę, ewentualnie w porównaniu do sposobu użytkowania wskazanego w późniejszych decyzjach np. w pozwoleniu na użytkowanie.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] września 2007r. udzielił pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego, jednorodzinnego, wolnostojącego z częścią biurową oraz szamba szczelnego, zrealizowanego na działce nr [...] z obrębu[...], przy ul. [...] w W., zaliczonego do kategorii I/XVI (I oznacza budynki mieszkalne jednorodzinne, a XVI budynki biurowe i konferencyjne).
Skoro na parterze budynku znajdują się obecnie pomieszczenia użytkowane na cele rehabilitacyjne, na I piętrze prowadzona jest działalność biurowa oraz usługowa, podczas gdy parter budynku przeznaczony powinien być na działalność biurową, a I i II piętro na cele mieszkalne, to nastąpiła zmiana sposobu użytkowania budynku.
Podjęcie w lokalu przeznaczonym na cele mieszkalne działalności biurowej i usługowej polegającej na prowadzeniu zakładu fryzjerskiego (I piętro) oraz ośrodka terapii integracji sensorycznej w części przeznaczonej pod działalność biurową (parter) zmieniają warunki pracy, zdrowotne oraz warunki higieniczno - sanitarne.
Działalność usługowa jest pojęciem szerszym niż działalność biurowa, dlatego przyznanie lokalowi funkcji biurowej nie uprawnia do prowadzenia w nim każdego rodzaju usług. Decyzja o pozwoleniu na budowę określiła zakres usług, jakie mogły być prowadzone w tym obiekcie, tj. usługi biurowe, a usługi rehabilitacyjne nie są tożsame z biurowymi.
Podjęcie działalności biurowej i usługowej w lokalu mieszkalnym oraz działalności rehabilitacyjnej w przestrzeni biurowej wymagało dokonania zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu, oraz wymuszało potrzebę dostosowania zmienionej funkcji pomieszczeń do wymagań przepisów przeciwpożarowych, bezpieczeństwa pracy oraz w zakresie sanitarno - higienicznym.
Przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymagającą pozwolenia właściwego organu należy bowiem rozumieć nie tylko przeznaczenie obiektu do innego rodzaju użytkowania, lecz także zintensyfikowanie dotychczasowego sposobu użytkowania obiektu (wyrok NSA w Warszawie z dnia 26 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 2144/10).
Zgodnie z art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego, zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia właściwemu organowi.
Powoływane przez strony zaświadczenie Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2008r., nie stanowi zgłoszenia z art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego.
Do dokonania skutecznego zgłoszenia niezbędne było dołączenie dokumentów, tj. opisu i rysunku określającego usytuowanie obiektu budowlanego w stosunku do granic nieruchomości i innych obiektów, z oznaczeniem części obiektu budowlanego, w której zamierza się dokonać zmiany sposobu użytkowania; zwięzłego opisu technicznego, określającego rodzaj i charakterystykę obiektu budowlanego oraz jego konstrukcję, wraz z danymi techniczno-użytkowymi, w tym wielkościami i rozkładem obciążeń, a w razie potrzeby, również danymi technologicznymi; oświadczenia o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2; zaświadczenia prezydenta miasta o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostateczną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu; w przypadku zmiany sposobu użytkowania, o której mowa w ust. 1 pkt 2 - ekspertyzy technicznej, wykonanej przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności; w zależności od potrzeb - pozwoleń, uzgodnień lub opinii wymaganych odrębnymi przepisami.
Zaświadczenie Prezydenta [...] Nr [...] zostało wydane na postawie art. 217 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o nie. Zaświadczenie to stanowi jedynie potwierdzenie faktu, iż lokal biurowy nr 2 stanowi samodzielny lokal użytkowy, a nie legalizuje zmiany sposobu użytkowania tego lokalu.
Odnosząc się do zarzutu błędnego skierowania obowiązków określonych w decyzji - do wszystkich współwłaścicieli budynku przy ul. [...] w W., zamiast do właścicieli poszczególnych lokali, organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem postępowania jest zmiana sposobu użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego, jako całości i tym samym adresatami rozstrzygnięć powinni być wszyscy właściciele tego budynku.
Dalej organ wskazał, że właściciele nieruchomości przy ul. [...] w W., bezpośrednio sąsiadującej ze spornym budynkiem i są stroną postępowania, gdyż zmiana sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu może oddziaływać na należącą do nich posesję, co świadczy o interesie prawnym.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] wydał w dniu [...] kwietnia 2015r. postanowienie na mocy którego wstrzymał użytkowanie części przedmiotowego budynku - parteru i I pietra i nałożył na właścicieli budynku obowiązek dostarczenia dokumentów wymienionych w art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego.
Zgodnie z 71a ust. 4 Prawa budowlanego, w przypadku niewykonania w terminie ww. obowiązku, albo dalszego użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo jego wstrzymania, organ w drodze decyzji, nakazuje przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.
W czasie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] września 2016r. przez przedstawicieli Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego [...] stwierdzono, iż na parterze budynku prowadzona jest działalność rehabilitacyjna, a na pierwszym piętrze funkcjonuje zakład fryzjerski.
W protokole sporządzonym w czasie tej kontroli stwierdzono, że budynek jest dalej użytkowany pomimo jego wstrzymania postanowieniem Powiatowy Inspektora Nadzoru Budowlanego[...], co wypełniało dyspozycję art. 71 a ust. 4 Prawa budowlanego. W sytuacji użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo jego wstrzymania, organ I instancji jest nie tylko uprawniony ale i zobowiązany do nakazania przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania.
Mając na uwadze zarzuty dotyczące tego, czy budynek przy ul. [...] w W. jest wciąż użytkowany, miarodajny był protokół z czynności kontrolnych. Możliwość przeprowadzenia przez organy nadzoru budowlanego kontroli z pominięciem wymogu przewidzianego w art. 79 K.p.a. wynikała ze specyfiki postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia.
Ponadto współwłaściciele nieruchomości nie uzupełnili dokumentacji, przedłożonej w wykonaniu postanowienia PINB Nr[...], poprzez dostarczenie opisu i rysunku określającego usytuowanie minimum 10 miejsc postojowych (w tym jednego dla osób niepełnosprawnych) zgodne z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz ustaleniami obowiązującego Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego, zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] maja 2015r.
K. i A.K. wnieśli skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia [...] grudnia 2016r.
Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie następujących przepisów:
1) art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż zaistniały przesłanki do wydania decyzji, tj., że doszło do zmiany sposobu użytkowania budynku, nastąpiła zmiana parametrów użytkowania, pomimo iż budynek od początku miał funkcję mieszkalno – użytkową.
2) art. 6-8, 11 i 77 § 1 k.p.a. wobec braku ustalenia stanu faktycznego, pomijania dowodów oraz dokumentacji znajdującej się w akrach sprawy oraz działanie w sposób niedbały.
3) art. 7 w zw. z art. 71 i 72 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie złożonych dokumentów, pominięcia przeznaczania części przyziemia na cele użytkowe - już w projekcie budowlanym, oraz w decyzji zezwalającej na użytkowanie.
4) art. 71 ust. 1, 2 i 3 oraz ust. 4 Prawa budowlanego poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na nieuznaniu przedłożonego bilansu miejsc postojowych.
5) art. 7, 8, 11, 15, 77, 80, 107 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy - w szczególności poprzez przyjęcie, że nie uzupełniono braków w sytuacji, gdy wskazano ilość i lokalizację miejsc postojowych w projekcie zagospodarowania terenu.
6) art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a. przez powierzchowne wyjaśnienie stanu faktycznego, nieuwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu skarżącego.
7) art. 71 a Prawa budowlanego w zw. z art. 28 kpa poprzez uznanie za stronę sąsiadów skarżących.
Skarżący domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość
W uzasadnieniu skargi podnosili, że zarówno lokal na I piętrze jak i lokal na parterze, to lokale użytkowe przeznaczone na cele działalności gospodarczej, spełniające wymogi prawa budowlanego i wymogi sanitarne dla przedmiotowych działalności.
Budynek został wybudowany na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z 2001r., zaś decyzją z dnia [...] września 2007 r. zostało udzielone pozwolenie na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego z częścią biurową. Przed wydaniem decyzji w sprawie pozwolenia na użytkowanie była przeprowadzona kontrola oraz sporządzono inwentaryzację powykonawczą, zawierającą rysunki i wymiary wszystkich istotnych elementów budynku i lokali. W protokole zostało wskazane, iż budynek jest przystosowany do potrzeb osób niepełnosprawnych.
W aktach znajduje się postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia 2008r., wskazujące, iż budynek spełnia wymogi sanitarne dla prowadzenia terapii dla dzieci z zaburzeniami psychoruchowymi.
Pismem z dnia [...] stycznia 2008r. P.K. wystąpił do Prezydenta [...] o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokali oraz o ich przeznaczeniu.
Z zaświadczenia z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] oraz nr [...] wynika, że lokale na parterze oraz na I piętrze są lokalami użytkowymi.
W oparciu o te zaświadczenia zostało wydane postanowienie Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. o zniesieniu współwłasności nieruchomości poprzez wyodrębnienie lokali. Zaświadczenia te służyły za podstawę wyodrębnienia własności lokali, oraz uznania że lokale te mają przeznaczenie użytkowe (tj. parter i I piętro), co było istotne dla oceny ich wartości.
W toku postępowania została złożona inwentaryzacja powykonawcza, oraz opinia architekta - z których wynika, iż budynek jest przystosowany do pełnienia funkcji użytkowych i spełnia wymagania przeciwpożarowe, sanitarne i obciążeniowe właściwe dla wykonywanej funkcji.
Działalność prowadzona w budynku nie stanowi zmiany przeznaczenia budynku w żadnym zakresie, a w szczególności w zakresie parteru. Budynek od początku był budowany z założeniem prowadzenia w nim działalności usługowej, nieuciążliwej dla sąsiadów. Terapia integracji sensorycznej to "naukowa zabawa", podczas sesji dziecko huśta się w hamaku, toczy w beczce, jeździ na deskorolce czy balansuje na kołysce. Zajęcia te odbywają się indywidualnie. Maksymalnie, może przebywać w lokalu 2-3 osoby.
Wszystkie lokale są użytkowane zgodnie z ww. zaświadczeniami Prezydenta[...].
Zakwestionowanie miejsc parkingowych nastąpiło z powodu niezgodności usytuowania tych miejsc, z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego uchwalonego uchwałą nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] maja 2015 . Mimo to, organy nie wskazały konkretnego przepisu, z którego by wynikało, iż przedstawiona mapa z zaznaczonymi miejscami parkingowymi jest sprzeczna z tym planem.
Ilość miejsc parkingowych wskazanych na mapie (11) jest wystarczająca. Nadto przepisy § 13 ust. 7 pkt 1 i 2 planu dopuszczają zachowanie i realizację miejsc parkingowych.
Organ ogólnikowo stwierdził, iż przedstawiona przez skarżących mapa z zaznaczonymi miejscami parkingowymi nie znajduje potwierdzenia w treści planu zagospodarowania przestrzennego.
Budynek został wybudowany jako mieszkalny z częścią służącą do działalności gospodarczej. Zatem sąsiedzi nie mają interesu prawnego do udziału w niniejszym postępowaniu.
W budynku są wyodrębnione 4 lokale stanowiące odrębną własność i posiadające własne księgi wieczyste. Dwa lokale zostały określone w księdze wieczystej, jako lokale niemieszkalne na podstawie dokumentu urzędowego tj. wyciągu z kartoteki lokali.
A.K. w swojej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2016 r., zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 138 § 1 w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 1 k.p.a. , poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, w której dokonano stronniczej oceny materiału dowodowego, oparcie rozstrzygnięcia na wyniku kontroli z [...] września 2016 r., która nie mogła stanowić dowodu w sprawie,
b) art. 7, 77 § 1 w zw. z art. 79 § 1 k.p.a. poprzez błędne uznanie, iż organ nie był zobowiązany do wcześniejszego zawiadomienia stron o miejscu i terminie przeprowadzenia oględzin,
c) art. 81 a ust. 2 oraz 3 ustawy Prawo, poprzez uznanie, iż kontrola nieruchomości przeprowadzona 21 września 2016 r. była zgodna z ww. przepisami,
d) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie twierdzeń i dowodów przedłożonych przez strony, co doprowadziło do błędnego uznania, iż A.K., P.K. oraz K. i A.K. pozostają współwłaścicielami nieruchomości.
Naruszenie prawa materialnego, tj.:
a) art. 28 kpa poprzez błędne przyjęcie, że K. i A. K., A.K. oraz P.K. są stronami postępowania w zakresie przywrócenia sposobu korzystania z lokalu, w stosunku do którego nie przysługuje im prawo własności, podczas, gdy postępowanie w tym zakresie nie dotyczy ich praw, ani obowiązków,
b) art. 71 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, poprzez bezpodstawne przyjęcie, że doszło do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego,
c) art. 209 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków techniczno-budowlanych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez nieprawidłowe uznanie, że prowadzenie w lokalu na parterze przychodni integracji sensomotorycznej prowadzi do zmiany kategorii zagrożenia ludzi na kategorię ZL II.
Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ odwoławczy naruszył art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez brak uwzględnienia dowodów odnoszących się do własności lokali (postanowienie Sądu Rejonowego [...][...]Wydział Cywilny z dnia [...] stycznia 2010 r., sygn. akt[...], wypisy z ksiąg wieczystych ).
W obecnym stanie faktycznym i prawnym lokal położony na parterze, oznaczony jako lokal nr 1, dla którego prowadzona jest księga wieczysta[...] , stanowi wyłączną własność A.K. Z kolei lokal położony na pierwszym piętrze oznaczony jako lokal nr 2, dla którego prowadzona jest księga wieczysta[...] , stanowi własność P.K.
Dalej podniesiono, brak zawiadomienia skarżącego o kontroli w dniu [...] września 2016 r., oględziny zostały przeprowadzone pod nieobecność właścicieli, bez udziału świadka. Jedynymi osobami uczestniczącymi w kontroli byli pracownicy organu nadzoru budowlanego.
Nie można było, zobowiązać wszystkich osób, które są właścicielami wyodrębnionych lokali położonych w jednym budynku mieszkalnym, do przywrócenia wcześniejszego sposobu użytkowania niektórych z tych lokali. Decyzja obciążona jest wadą z art. 156 § 1 pkt 5 kpa, ponieważ w odniesieniu do osób, które nie legitymują się prawem własności, jest niewykonalna a niewykonalność ma charakter trwały.
Nie można zobowiązać A.K. do przywrócenia wcześniejszego sposobu korzystania z lokalu położonego na piętrze pierwszym, gdyż jako osoba nie będąca jego właścicielem, nie ma możliwości wpływu na działania lub zaniechania właściciela tego lokalu. Postępowanie prowadzone w stosunku do lokalu położonego na pierwszym piętrze nie wpływa na prawa i obowiązki A.K.
Przedmiotem postępowania nie była zmiana wykorzystania części wspólnych obiektu budowlanego, lecz poszczególnych lokali, stanowiących odrębną własność.
Brak jest podstaw do zaliczenia lokalu, w którym mieści się przychodnia sensomotoryczna, do kategorii ZL II. Fakt, że czasowo przebywają tam osoby z różnymi dysfunkcjami, nie świadczy, że jest on użytkowany przez te osoby.
Dokonując oceny, czy doszło do zmiany sposobu korzystania z lokalu położonego na parterze, należało również uwzględnić sposób jego użytkowania oraz charakter prowadzonej tam działalności. Prowadzona działalność nie polega na działalności rehabilitacyjnej (stawka podatku VAT 23 %), a fizjoterapii (zwolnienie z podatku VAT).
Ponadto, należało uwzględnić sposób organizacji zajęć, w których uczestniczy jednocześnie jedno dziecko, pozostające pod stałym nadzorem opiekuna. Powyższe potwierdza opinia z dnia [...] kwietnia 2016 r. przygotowana przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych R.R.
W odpowiedzi na skargi [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o ich oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny ocenia zaskarżony akt administracyjny z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, obowiązującymi w dacie jego wydania. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria, Sąd uwzględnił skargi.
W dotychczasowym toku postępowania administracyjnego, [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] wydaną [...] czerwca 2016 r., uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] marca 2016 r., znak: [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
Na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, która obecnie już została rozpoznana w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1801/16.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] października 2016 r., znak:[...], nakazał: A.K., P.K. oraz K. i A.K., przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego z częścią biurową na poziomie przyziemia na terenie działki ewid. nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W., tj. na poziomie parteru funkcji biurowej, a na poziomie I piętra funkcji lokalu mieszkalnego, zmienionego bez wymaganego prawem zgłoszenia.
Następnie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego kontrolowaną aktualnie decyzją - nr [...] z dnia [...] grudnia 2016 r., po rozpatrzeniu odwołań K. i A. K. oraz A.K. - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Fakt, że sprawa niniejsza była już przedmiotem rozpoznania przez tutejszy Sąd, musi być uwzględniony przy jej ponownej sądowoadministracyjnej kontroli.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 6 lipca 2017 r. w sprawie o sygn. VII SA/Wa 1801/16, po rozpoznaniu skarg A.K. i P.K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania budynku - uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Sąd wskazał wówczas, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte w sprawie zmiany sposobu użytkowania parteru oraz I piętra budynku przy ul. [...]w W.
Z ewidencji gruntów i budynków wynikało (na dzień 22 kwietnia 2015 r.), iż P.K. A.K., K. i A. K. są współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości, odpowiednio w 1/3, 1/3 i 1/6 części. Jednak podczas oględzin [...] marca 2015 r., współwłaściciele przedstawili prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego [...][...]Wydział Cywilny z dnia [...] stycznia 2010 r., sygn. akt[...], na mocy którego nastąpiło zniesienie współwłasności nieruchomości.
Według tego dokumentu lokal położony na parterze, oznaczony jako nr 1, stanowi wyłączną własność A.K. Lokal położony na I piętrze oznaczony jako nr 2, stanowi własność P.K., zaś lokale położone na II piętrze, oznaczone jako nr 3 i 4 stanowią własność małżonków K. i A. K.
Sąd uznał, że zmiana stanu prawnego przedmiotowego budynku, w wyniku zniesienia współwłasności, miała wpływ na ustalenie stron postępowania. Odpowiedzialność za użytkowanie obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, spoczywa na właścicielu lub zarządcy obiektu. Również na tych podmiotach ciąży obowiązek poniesienia konsekwencji samowolnej zmiany sposobu użytkowania stanowiącej zmianę przeznaczenia obiektu.
Skoro w odniesieniu do przedmiotowego budynku nastąpiło zniesienie współwłasności i przypisanie własności do poszczególnych lokali, obowiązkiem organów było uwzględnienie powyższej kwestii przy ustalaniu stron postępowania. Organy nie wyjaśniły dlaczego nie oparły ustaleń stanu faktycznego na postanowieniu o zniesieniu współwłasności i zagadnienie to całkowicie pominęły.
Z decyzji organów nie wynika, czy stoją na stanowisku, że zniesienie współwłasności i ustanowienie odrębnej własności lokali, nie ma wpływu na ustalenie adresatów decyzji, jak również kto jest właścicielem, którego lokalu i na którym piętrze. Brak też odniesienia się organów, do tego czy właściciele lokali na II piętrze, co do których nie nastąpiła zmiana sposobu użytkowania, powinni być adresatami decyzji dotyczącej lokali znajdujących się na parterze i I piętrze budynku.
Stosownie do art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Moc wiążąca wyroku oznacza, że sądy muszą przyjmować daną kwestię prawną jako ukształtowaną tak, jak stwierdzono to w prawomocnym orzeczeniu. W kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona odmiennie oceniana (wyrok WSA w Gliwicach z 13 listopada 2017r., IV SA/Gl 780/17, LEX nr 2402054).
Wprawdzie kontrolowana aktualnie, decyzja [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego - nr [...] z dnia [...] grudnia 2016 r., zapadła przed wydaniem wskazanego wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lipca 2017 r., sygn.. VII SA/Wa 1801/16, to jednak nie zmienia faktu, iż wyrok ten musi być uwzględniony przez sąd aktualnie orzekający, gdyż ocena prawna tam wskazana jest wiążąca.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, odnosząc się obecnie do zarzutu błędnego skierowania decyzji do wszystkich łącznie współwłaścicieli budynku przy ul. [...] w W., zamiast do właścicieli poszczególnych lokali w tym obiekcie, stwierdził że przedmiotem postępowania jest zmiana sposobu użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego, jako całości i tym samym adresatami decyzji powinni być wszyscy właściciele tego budynku.
W kontekście takiej oceny organu nadzoru budowlanego, należy stwierdzić, że zawarta w ww. wyroku z dnia 6 lipca 2017 r. ocena prawna Sądu, była odmienna. Sąd stwierdził bowiem, że skoro nastąpiło zniesienie współwłasności i przypisanie określonym podmiotom własności poszczególnych lokali, to obowiązkiem organów było uwzględnienie powyższej kwestii przy ustalaniu stron postępowania.
Stwierdzenie: "przy ustalaniu stron postępowania", zdaniem tutejszego sądu odnosi się nie tyle do procesowego kontekstu jego znaczenia, co do konieczności prawidłowego określenia podmiotu zobowiązanego decyzją do wykonania wskazanego w niej obowiązku.
Przesądza o tym dalsza część powoływanego uzasadnienia wyroku, gdzie stwierdzono, iż z decyzji organów nie wynika, czy stoją na stanowisku, że zniesienie współwłasności i ustanowienie odrębnej własności lokali nie ma wpływu na ustalenie adresatów decyzji, jak również kto jest właścicielem którego lokalu i na którym piętrze. Sąd wskazał na brak odniesienia się organów, do tego czy właściciele lokali na II piętrze, co do których nie nastąpiła zmiana sposobu użytkowania powinni być adresatami decyzji dotyczącej lokali znajdujących się na parterze i I piętrze budynku.
Jedocześnie zgodzić należało się z organem, że zmianę sposobu użytkowania przedmiotowego budynku oceniać trzeba przez porównanie sposobu użytkowania określonego w decyzji o pozwoleniu na budowę, a następnie sposobu użytkowania wskazanego w pozwoleniu na użytkowanie. Powoływane bowiem przez skarżących zaświadczenie Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] oraz nr [...] nie stanowi zgłoszenia z art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego i nie niweluje skutków jego braku.
Z projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Burmistrza Gminy [...]nr [...] z dnia[...].06.2001r., wynikało że wydano pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolno stojącego z częścią biurową na poziomie przyziemia. Potem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] września 2007r. udzielił pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wolnostojącego z częścią biurową oraz szamba szczelnego, zrealizowanego na działce nr [...] z obrębu[...], przy ul. [...] w W., zaliczonego do kategorii I/XVI (I oznacza budynki mieszkalne jednorodzinne, a XVI budynki biurowe i konferencyjne).
Skoro na parterze budynku znajdują się obecnie pomieszczenia użytkowane na cele rehabilitacyjne, na I piętrze zaś prowadzona jest działalność biurowa oraz usługowa, a II piętro przeznaczone jest na cele mieszkalne, podczas gdy parter budynku przeznaczony powinien być na działalność biurową, a I i II piętro na cele mieszkalne, to niewątpliwe na parterze oraz I piętrze nastąpiła zmiana sposobu użytkowania budynku.
Podjęcie bowiem w kondygnacji budynku przeznaczonej na cele mieszkalne działalności biurowej i usługowej polegającej na prowadzeniu zakładu fryzjerskiego (I piętro) oraz w kondygnacji parteru przeznaczonej pierwotnie pod działalność biurową, ośrodka terapii integracji sensorycznej, zmieniało warunki pracy, zdrowotne oraz warunki higieniczno - sanitarne.
Działalność usługowa jest pojęciem szerszym niż działalność biurowa, dlatego przyznanie parterowi budynku funkcji biurowej, nie uprawniało automatycznie do prowadzenia tam usług terapii integracji sensorycznej.
Podjęcie działalności biurowej i usługowej na I piętrze budynku oraz działalności rehabilitacyjnej w pomieszczeniach o przeznaczeniu biurowym, wymagało zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu. Konieczne było bowiem dostosowanie zmienionej funkcji pomieszczeń do innych wymagań przepisów przeciwpożarowych, bezpieczeństwa pracy oraz sanitarno – higienicznych, które to dostosowania, jak wynika z twierdzeń skargi miały miejsce.
Stosownie do § 209 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków techniczno-budowlanych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (j.t. Dz. U. z 2015r., poz. 1422), do kategorii zagrożenia pożarowego ZL II, zalicza się odrębne części budynków przeznaczone przede wszystkim do użytku ludzi o ograniczonej zdolności poruszania się.
Ocena organów dotycząca zmiany kategorii zagrożenia ludzi, spowodowanej zmianą użytkowania parteru budynku, dotychczas biurowego (kategoria ZL IV), na prowadzenie terapii integracji sensorycznej dzieci, była zatem prawidłowa.
Zgodnie z art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego, zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymagała zgłoszenia właściwemu organowi.
Ustawodawca przewidział możliwość zalegalizowania samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu, poprzez zobowiązanie do przedłożenia dokumentów określonych w art. 71 ust. 2 Prawo budowlane, którą to procedurę w niniejszej sprawie organ zasadnie wdrożył. Oczywiście zalegalizowanie samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu, uzależnione jest zawsze od woli podmiotu zobowiązanego ww. postanowieniem.
Nakazanie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania jest możliwe wówczas, gdy zobowiązany nie wykonał w terminie nałożonych obowiązków lub mimo wstrzymania w dalszym ciągu kontynuował zmieniony sposób użytkowania.
Przepis art. 71a ust. 4 Prawa budowlanego, będący podstawą materialnoprawną zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia, ma charakter restrykcyjny i mógł być zastosowany tylko w przypadku zlekceważenia przez zobowiązanego nakazów zawartych w postanowieniu wydanym w oparciu o art. 71a ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego.
Sankcja przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania może być jednak nałożona wyłącznie na podmiot, który nie poddał się wymogom postanowienia wydanego na podstawie art. 71a ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego. Zatem kwestia prawidłowego określenia adresata ww. postanowienia (a następnie decyzji), miała zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie. Tylko podmiot prawidłowo zobowiązany, czyli mający prawną możliwość wykonania ciążących na nim obowiązków, może ponosić negatywne konsekwencje ich niewykonania.
Organ powinien uwzględnić, istniejący od 2010r. stan prawny polegający na tym, że w przedmiotowym budynku funkcjonują lokale stanowiące odrębny przedmiot własności. Stan ten wykreowany został przez postanowienie Sądu Rejonowego [...] w W. [...]Wydział Cywilny z dnia [...] stycznia 2010 r., sygn.[...].
Słusznie w skardze podniesiono, że przedmiotem postępowania nie była zmiana wykorzystania części wspólnych obiektu budowlanego, lecz poszczególnych kondygnacji budynku, gdzie obecnie funkcjonują samodzielne lokale będące odrębnymi nieruchomościami.
Tym samym postępowanie, które winno być prowadzone w stosunku do właścicieli lokali położonych na parterze i pierwszym piętrze, nie tworzy praw i obowiązków wzajemnych, a zwłaszcza nie wpływa na prawa i obowiązki właścicieli lokali położonych na II piętrze, skoro ustalono, że w zakresie tej kondygnacji, nie doszło do zmiany sposobu użytkowania budynku.
Poza tym, podzielić należy zarzuty skargi, że negatywny wynik postępowania legalizacyjnego, wobec stwierdzenia niezgodności usytuowania miejsc parkingowych z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego uchwalonym uchwałą nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] maja 2015r., miał miejsce bez dostatecznego wykazania tej sprzeczności. W szczególności organ nie powołał konkretnych przepisów planu miejscowego, z których wynikałoby, iż przedstawiona przez współwłaścicielkę mapa z zaznaczonymi miejscami parkingowymi jest sprzeczna z tym planem.
Sąd uznał, że zaskarżana i poprzedzająca ją decyzja zostały wydane z naruszeniem art. 71a ust. 4 Prawa budowlanego w zw. z art. 28 k.p.a. przez ich wadliwe zastosowanie.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ zobowiązany będzie do uwzględnienia dokonanej przez Sąd oceny prawnej, co pozwoli na wydanie adekwatnego rozstrzygnięcia w odniesieniu do prawidłowo ustalonych adresatów.
Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach zostało wydane na podstawie art. 200 i 205 ww. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło