II OSK 2042/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędziowie: sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) sędzia del. WSA Piotr Broda po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 1682/17 w sprawie ze skargi J. R. na decyzję nr [...] Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] października 2017 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie. Wyrokiem z dnia 23 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 1682/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę J. R. na decyzję nr [...] Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie, z dnia [...] października 2017 r., znak: [...], w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowanego w Wieliczce, dalej także "PINB", decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r., na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 poz. 290 ze zm.), dalej także: "Prawo budowlane", oraz art. 108 K.p.a., nakazał współwłaścicielowi budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. K. [...] w Wieliczce, usytuowanego na działce nr A obręb 1 - J. R. - usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego ww. budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Organ ustalił termin wykonania obowiązków na dzień 30 czerwca 2017 r. Decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na ochronę zdrowia i życia ludzkiego. W uzasadnieniu decyzji organ opisał szczegółowo przebieg dotychczasowego postępowania i motywy podjętego rozstrzygnięcia. J. R. wniósł odwołanie od ww. decyzji, domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania, względnie jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Odwołujący się kwestionował zasadność wydania zaskarżonej decyzji, wskazując na uchybienia organu I instancji polegające na: nie poinformowaniu go o wszczęciu postępowania, pominięciu w charakterze stron postępowania pozostałych właścicieli budynku, jak również Gminy Wieliczka oraz potencjalnego nabywcy nieruchomości, braku podstaw do wydania decyzji w sytuacji, gdy po opróżnieniu obiektu ustanie stan zagrożenia dla osób trzecich, niecelowość wykonania nakazanych prac, pominięcie faktu, że prace nie mogą być prowadzone do czasu opuszczenia budynku przez ostatnich lokatorów. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie, dalej także "MWINB", decyzją z [...] października 2017 r. znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt K.p.a., a także art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu nałożonego obowiązku i w tym zakresie wskazał nowy termin do 31 października 2018 r., w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy podzielił stanowisko PINB w Wieliczce, iż budynek mieszkalny przy ul. K. [...] w Wieliczce znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym, grożącym zawaleniem. Przytoczył obszerne ustalenia zawarte w protokołach oględzin z 26 czerwca 2013 r., z 17 listopada 2016 r., a także ustalenia przedłożonych do akt opracowań dotyczących stanu technicznego przedmiotowego budynku, potwierdzające istnienie nieprawidłowości w w/w zakresie i realnego zagrożenia zawalenia się obiektu (opracowanie inż. H. P. oraz W. P., styczeń-marzec 2005 r., opracowanie mgr inż. S. T. "Opinia stanu technicznego budynku mieszkalnego zlokalizowanego w Wieliczce przy ul. K. [...] ", sporządzone 2 września 2010 r., ekspertyza techniczna mgr inż. S. T. sporządzona w kwietniu 2015 r., uzupełnienie w/w ekspertyzy technicznej przez mgr inż. S. T. z 7 czerwca 2016 r. ). W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji miał uzasadnione podstawy do władczego działania w oparciu o przepisy wynikające z art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. Roboty te swoim zakresem nie naruszają tego przepisu. Nie mają one bowiem charakteru inwestycyjnego (nie nakazują wykonania nowej, nie istniejącej w chwili obecnej substancji budowlanej), a jedynie prowadzą do likwidacji stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego w/w budynku mieszkalnego powstałych na skutek zużycia technicznego poszczególnych elementów przedmiotowego obiektu (stropów, konstrukcji i pokrycia dachu, schodów, ścian, przewodów kominowych). Organ II instancji wskazał, że mając na względzie stan w jakim znajduje się budynek mieszkalny oraz jego niejasną sytuację dotyczącą praw własności (bardzo czasochłonną do wyjaśnienia), PINB w Wieliczce miał uzasadnione podstawy do skorzystania z prawa wynikającego z art. 10 § 2 K.p.a. i odstąpienia od ustalenia kompletnego, prawidłowego kręgu stron prowadzonego postępowania (wszystkich aktualnych właścicieli przedmiotowego budynku) oraz zapewnienia im możliwości czynnego udziału w każdym jego stadium. Adresatem skarżonej decyzji prawidłowo uczyniono więc J. R. - jedynego znanego z imienia, nazwiska i adresu współwłaściciela przedmiotowego obiektu (którego z uwagi na podejmowane działania związane z wyłączeniem obiektu z użytkowania można również uznać za aktualnego zarządcę faktycznego przedmiotowego budynku). Odnośnie do zarzutu dotyczącego braku powiadomienia odwołującego o przedmiocie toczącego się postępowania organ II instancji wskazał, że z akt sprawy organu I instancji wynika, iż organ I instancji rzeczywiście nie wydał osobnego zawiadomienia opatrzonego znakiem niniejszej sprawy o wszczęciu postępowania. Powyższe działanie uznać należy za uchybienie organu I instancji, nie mające jednak wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie. Odwołujący, pomimo braku zawiadomienia go osobnym pismem o wszczęciu przedmiotowego postępowania, aktywnie brał udział w postępowaniu, w tym w oględzinach obiektu przeprowadzonych w dniu 17 listopada 2016 r. Za bezzasadny organ odwoławczy uznał zarzut, że wyłączenie z użytkowania budynku przy ul. K. [...] w Wieliczce (likwidujące zagrożenie dla życia i zdrowia mieszkańców obiektu) spowoduje, iż cyt. "stan budynku nie powinien budzić zastrzeżeń ani powodować ingerencji nadzoru budowlanego". Decyzja wydana na podstawie art.66 ust. 1 Prawa budowlanego nie jest decyzją uznaniową. Oznacza to, iż jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek określonych w art.66 ust. 1 pkt 1-4 Prawa budowlanego, to organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Za zasadne organ II instancji uznał zarzuty, dotyczące zbyt krótkiego terminu do wykonania nakazanych skarżoną decyzją robót budowlanych, zmieniając decyzję w tym zakresie. Jednocześnie wskazał, że kwestia posiadania przez zobowiązanego środków finansowych pozostaje poza badaniem organu nadzoru budowlanego. MWINB w Krakowie zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji, iż Gmina Wieliczka nie posiada przymiotu strony w niniejszej sprawie. Fakt, że Gmina zobowiązana jest do przyznania lokali zamiennych użytkownikom przedmiotowego obiektu (w związku z wcześniejszą decyzją PINB o wyłączeniu budynku z użytkowania) nie powoduje, że podmiot ten automatycznie winien zostać stroną niniejszego postępowania. Z podobnych względów przymiot strony w niniejszej sprawie nie przysługiwał Z. E., włączonemu przez PINB do kręgu stron z uwagi na przedwstępną umowę kupna w/w nieruchomości, albowiem transakcja sprzedaży przedmiotowego budynku nie doszła do skutku. W skardze na powyższą decyzję J. R. wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania, względnie uchylenie decyzji i przekazanie organowi II instancji sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania. Wniósł o przeprowadzenie dowodu z akt innych postępowań prowadzonych przez PINB w Wieliczce wobec nieruchomości stanowiącej działkę nr A obr. 1 Wieliczka, a to: [...],[...],[...],[...] na okoliczność czynności podejmowanych przez nadzór budowlany w sprawie budynku przy ul. K. [...] w Wieliczce, stanu faktycznego rzeczonego budynku, czynności przedsięwziętych przez skarżącego, postępów w zakresie wyłączania budynku z użytkowania, czynności zmierzających przejmowania użytkowników mieszkań w powołanym budynku przez Gminę Wieliczka, zmian własnościowych dotyczących w/w nieruchomości, przeniesienia posiadania nieruchomości oraz dokumentacji technicznej obiektu. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: - art. 7 K.p.a. formułującego zasadę praworządności, legalności działania organów podatkowych oraz kierowania się słusznym interesem obywateli - w związku z art. 6 K.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP - poprzez nieuzasadnioną i błędną interpretację stanu faktycznego oraz obciążanie skarżącego niezasadnym i nierealnym terminem przywrócenia technicznej sprawności budynku, narażającym go na nieuzasadnioną szkodę majątkową, wobec czynności mającej na celu władcze zadysponowanie nieruchomością, celem przeniesienia własności na inwestora, mającego usunąć wady techniczne obiektu; - art. 10 § 1 K.p.a. przez świadome i tendencyjne nie zapewnienie wszystkim stronom udziału w postępowaniu; - art. 10 § 2 K.p.a. przez nieuzasadnione przyjęcie, że pominięcie stron w toku czynności postępowania administracyjnego jest uzasadnione rzekomymi okolicznościami nie cierpiącymi zwłoki w sytuacji oczywistej przewłoki w procedowaniu organów; - art. 10 § 3 K.p.a. przez brak adnotacji sporządzonej w przedmiocie odstąpienia od umożliwienia wszystkim stronom udziału w postępowaniu; - art. 28 K.p.a. przez bezzasadną odmowę uznania, że Gmina Wieliczka oraz posiadacz i przyrzeczony właściciel nieruchomości są stronami postępowania; - art. 61 § 4 K.p.a. przez niezrozumiałe odstąpienie od zawiadomienia stron o wszczęciu postępowania. 61 art. 77 § 1 K.p.a. przez nie zebranie i nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego w zakresie wykonania obowiązku przez zobowiązanego w świetle posiadanych przezeń możliwości prawnych i faktycznych; - art. 78 § 1 K.p.a. przez nie uwzględnienie żądania strony przeprowadzenia dowodu z dokumentów dotyczących stanu zasiedlenia budynku; - art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 126 K.p.a. przez nie wypowiedzenie się w uzasadnieniu co do całości materiału dowodowego dostarczonego wraz z odwołaniem przez stronę postępowania administracyjnego; - art. 123 § 1 K.p.a. oraz art. 15 K.p.a. przez uchylenie się od wydania postanowienia w przedmiocie rozpoznania wniosku strony o wezwanie Gminy Wieliczka do uczestnictwa w postępowaniu w charakterze strony, a tym samym uniemożliwienie stronie poddania powyższego kontroli instancyjnej. W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wniósł o oddalenie skargi. Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę. W ocenie Sądu, organy obu instancji prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego i nie naruszyły przepisów postępowania w sposób, który uzasadniałby uchylenie zaskarżonej decyzji. W sprawie wyjaśniony zostały wszystkie istotne okoliczności, wbrew zarzutom skargi nie doszło do naruszenia norm z art. 7 i art. 77 § 1 i art. 107 § 1 K.p.a. Organ odwoławczy, jak również I instancji prawidłowo powołały i zastosowały przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane. Sąd wskazał, że w związku z zawiadomieniem skierowanym przez mieszkańców budynku mieszkalnego wielorodzinnego, położonego przy ul. K. [...] w Wieliczce z dnia 28 lutego 2013 r. o jego złym stanie technicznym, PINB w Wieliczce prowadził postępowania administracyjne i w dniu 18 marca 2013 r. wydał w oparciu o art. 68 Prawa budowlanego decyzję, w której nakazał ówczesnemu zarządcy budynku wyłączyć budynek z użytkowania w trybie natychmiastowymi, zobowiązując go do wykonania doraźnych zabezpieczeń i usunięcia zagrożenia bezpieczeństwa. Decyzja z dnia [...] marca 2013 r. została utrzymana w mocy decyzją MWINB w Krakowie z dnia [...] lipca 2013 r., nie została jednak wykonana i nadal kilku lokatorów zamieszkuje w budynku, jakkolwiek osoby zamieszkujące przedmiotowy budynek sukcesywnie wyprowadzały się z budynku. Po wydaniu ww. decyzji PINB w Wieliczce prowadził postępowanie dotyczące stanu technicznego obiektu m. in. zawiadamiając pismem z 14 kwietnia 2013 r. o kontroli stanu technicznego przedmiotowego budynku wyznaczonej na dzień 26 czerwca 2013 r. Zawiadomienie to zostało skierowane do W. Ch. - ówczesnego zarządcy obiektu oraz pełnomocnika skarżącego - adw. K. S. (K 141 akt adm.). Dokonując oceny postępowania prowadzonego w trybie art. 66 Prawa budowlanego, Sąd za bezsporne uznał, że przedmiotowy budynek znajduje się w bardzo złym stanie technicznym. Okoliczność tę stwierdził w trakcie postępowania organ I instancji w oparciu o wyniki kontroli stanu technicznego budynku przeprowadzonej w dniu 25 czerwca 2013 r. co obrazuje protokół kontroli i załączone do niego kserokopie zdjęć (K.144-155). Z dokumentów tych jednoznacznie wynika, że przedmiotowy obiekt jest w nieodpowiednim stanie technicznym i może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska. Decyzją z dnia 26 września 2014 r. PINB w Wieliczce zobowiązał zatem ówczesnego zarządcę budynku, stosując tryb z art. 62 ust. 3 i 62 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa Budowlanego do przeprowadzenie kontroli i i przedstawienie ekspertyzy stanu technicznego obiektu. W efekcie organ pozyskał m. in. pismo podpisane przez inż. K. M. i D. W., sporządzone - jak w nim wskazano - po dokonaniu przeglądu stanu technicznego budynku przy ul K. [...] w Wieliczne na wniosek ówczesnego zarządcy (AZN sp. z o.o. ), w którym stwierdzono, że stan techniczny zamieszkałego budynku "stanowi bezpośrednie zagrożenie dla jego mieszkańców. Obiekt jest zagrożony katastrofą budowlaną – grozi zawaleniem" (K.38 akt adm.). Nadto, organ pozyskał dokumenty z okresowej kontroli przewodów kominowych z dnia 12 lutego 2016 r. oraz "Ekspertyzę stanu technicznego budynku mieszkalnego przy ul. K. [...] w Wieliczce usytuowanego na działce Nr A obr. 1", sporządzonej w kwietniu 2015 r. przez mgr inż. S. T. Dodatkowo pełnomocnik skarżącego w dniu 7 czerwca 2016 r. przedłożył uzupełnienie ww. ekspertyzy. Kolejne oględziny obiektu zostały przeprowadzone przez organ w dniu 26 maja 2016 (k. 343) oraz w dniu 17 listopada 2016 r. w obecności adw. K. S. – peł. skarżącego, inż. S. T. i A. K. reprezentującej Z. E. Sąd wskazał, że Z. E. był wówczas zainteresowany nabyciem własności przedmiotowej nieruchomości, jednak pomimo zawarcia notarialnej przedwstępnej umowy sprzedaży w dniu 12 stycznia 2016 r. Rep. A [...] nie sfinalizował transakcji. W konsekwencji stwierdzonego prawidłowo stanu technicznego budynku organ I instancji prawidłowo wydał decyzję na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane nakazując współwłaścicielowi budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. K. [...] w Wieliczce, usytuowanego na działce nr A obręb 1 - J. R. usunięcie stwierdzonych i dokładnie wskazanych w decyzji, nieprawidłowości stanu technicznego ww. budynku mieszkalnego wielorodzinnego, w terminie na dzień 30 czerwca 2017 r. Decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na ochronę zdrowia i życia ludzkiego. Przytaczając art. 66 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane, Sąd podkreślił, że decyzje podejmowane na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego należą do kategorii tzw. decyzji związanych, gdyż w sytuacji wystąpienia chociażby jednej z określonych w tym przepisie przesłanek, organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz wręcz zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Zatem już sam fakt stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie stanu technicznego obiektu obliguje organ nadzoru budowlanego do podjęcia stosownych działań, w tym do wydania decyzji administracyjnej określającej zakres niezbędnych do wykonania robót budowlanych. Ponadto organ nadzoru budowlanego, wydając decyzję na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, nie bada przyczyn, z powodu których obiekt budowlany stworzył zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego albo bezpieczeństwa mienia lub środowiska. Organ nie bada również, dlaczego obiekt jest w nieodpowiednim stanie technicznym, ani nie ustala, kto ponosi odpowiedzialność za doprowadzenie obiektu do stanu niezgodnego z przepisami. Wystarczające do nałożenia przez organ na właściciela obiektu lub jego zarządcę określonych obowiązków, których zakres będzie zależeć od stwierdzonych nieprawidłowości, jest ustalenie określonych okoliczności faktycznych ujawniających, że stan obiektu narusza wymagania wynikające z obowiązujących przepisów. Sąd podzielił przekonanie organu odwoławczego, że zakres nakazanych robót jest adekwatny do stwierdzonych uszkodzeń i nieprawidłowości stanu technicznego budynku, przy czym ustalenia organów obu instancji poczynione zostały w oparciu o najbardziej obiektywne i miarodajne wyniki kontroli, które zawierają ww. protokoły kontroli popisane przez osoby biorące w nich udział. Nadto, w sprawie została przedłożona ww. obszerna ekspertyza wraz z uzupełnieniem, autorstwa osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia. A zatem decyzja nakazująca usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego budynku powodujących zagrożenie życia lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska wydana została po jednoznacznym ustaleniu i wykazaniu w toku postępowania dowodowego złego stanu technicznego obiektu. Sąd wskazał również, że zgodnie z normą z art. 61 pkt 1 Prawa budowlanego właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest zobowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami o których mowa w art. 5 ust. 2. P Podkreślił, że w sprawie nie jest sporny zły stan techniczny budynku, ani zakres związanych z tym zagrożeń, zastrzeżenia dotyczą innych kwestii tj. sposobu przeprowadzenia postępowania, skierowania decyzji tylko do jednego ze współwłaścicieli z pominięciem pozostałych oraz wydania decyzji w sytuacji gdy w przynajmniej jeden z lokali mieszkalnych w budynku jest nadal zamieszkały przez najemców i pominięcie Gminy jako strony postępowania. Odnosząc się do zarzutu skierowania decyzji tylko do jednego ze współwłaścicieli tj. skarżącego z pominięciem pozostałych współwłaścicieli Sąd podkreślił, że decyzja wydana na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego tj. gdy obiekt budowlany jest użytkowany w sposób powodujący zagrożenie dla zdrowia i życia oraz bezpieczeństwa mienia i środowiska skierowana jest do podmiotu, który jest zobowiązany do dbałości o bezpieczne użytkowanie i utrzymanie obiektu. W rozpoznawanej skarżący jest nie tylko jednym ze współwłaścicieli przedmiotowego budynku, ale jak wynika z przedłożonych dokumentów faktycznie sprawuje zarząd budynkiem przy ul. K. [...] , aktywnie uczestniczył też w przedmiotowej sprawie (zarówno samodzielnie jak przez pełnomocnika). Ponadto, stan własności ujawniony w księdze wieczystej jest nieaktualny, a skarżący nie wskazał współwłaścicieli nieruchomości oznaczonej jako działka nr A obr. 1 w Wieliczce. W tej sytuacji Sąd nie podzielił poglądu skarżącego, że organ bezzasadnie skierował decyzję wyłącznie do jednego ze współwłaścicieli budynku. Sąd nie podzielił zarzutu, że, nałożenie obowiązków w trybie art. 66 ust.1 pkt 1 wymaga uprzedniego opróżnienia budynku z lokatorów. Przedmiotem rozstrzygnięcia organów nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie jest ocena stanu technicznego budynku przy ul. K. [...] i możliwość jego dalszego użytkowania, zgodnie z odpowiednimi przepisami prawa budowlanego. Organ nie może zatem uzależniać zastosowania obligatoryjnego nakazu z art. 66 ust. 1 od uzyskania przez lokatorów przedmiotowego budynku prawa do lokali zamiennych udostępnionych przez Gminę Wieliczka. Priorytetem musi być w tej sytuacji ocena zagrożenia, które ewentualnie mogłoby wywoływać użytkowanie budynku mieszkalnego przez zamieszkujące je osoby, i zastosowanie środków koniecznych dla wyeliminowania zagrożeń i doprowadzenia obiektu do odpowiedniego stanu technicznego, zgodnego z wymaganiami powszechnie obowiązujących przepisów prawa i sztuki budowlanej. Brak jest przy tym podstaw prawnych aby właściciel budynku, który - poprzez zaniechanie i zaniedbanie swoich obowiązków polegających na zapewnieniu właściwego użytkowania i utrzymania w odpowiednim stanie technicznym obiektu, doprowadził budynek do stanu nieodpowiedniego, w związku z trudnościami w wyegzekwowania opuszczenia tego obiektu przez osoby trzecie, osiągnięcie tego celu niejako "przerzucał" na organ nadzoru budowlanego. Odmienny jest bowiem tryb egzekwowania wyroku eksmisyjnego oraz ewentualnego zapewnienia lokalu socjalnego. Wbrew stanowisku skarżącego, w tej sprawie nie zachodziły także podstawy do uznania, że stroną postępowania jest również Gmina Wieliczka, z racji obowiązku dostarczenia lokali eksmitowanym lokatorom budynku przy ul. K. oraz Z. E., który – co jest niesporne - nie zawarł przyrzeczonej umowy kupna przedmiotowej nieruchomości. Odnosząc się do zarzutów, że wydanie decyzji w oparciu o art. 66 Prawa budowlanego jest krzywdzące i naraża właścicieli na ogromne koszty Sąd wskazał, że przepisy Prawa budowlanego nie pozostawiają organom nadzoru budowlanego prawa wyboru pomiędzy nakazaniem czynności zmierzających do utrzymania obiektu, a nakazaniem rozbiórki obiektu. Dla każdego z tych rozwiązań Prawo budowlane przewiduje inne przesłanki. Zgodnie z art. 67 ust. 1 organ może nakazać rozbiórkę obiektu, jeżeli jest on nieużytkowany lub niewykończony i nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia. W rozpatrywanej sprawie sytuacja taka nie zachodzi, bowiem obiekt budowlany, będący przedmiotem niniejszego postępowania jest użytkowany i jednocześnie nie jest obiektem niewykończonym. W świetle powyższego, w opisanym stanie faktycznym, brak było podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego. Natomiast gdyby właściciel obiektu budowlanego był zainteresowany rozbiórką powinien zwrócić się z odpowiednim wnioskiem do właściwych organów. W ocenie Sądu, również termin wykonania obowiązku zreformowany przez organ odwoławczy został ustalony realistycznie, uwzględnia szeroki zakres robót budowlanych, do wykonania których został zobowiązany skarżący. Sąd podkreślił, że uchybienia w zakresie naruszenia procedury, w szczególności normy z art. 10 § 1 - 3 K.p.a. nie miały wpływu na wynik postępowania, a zatem nie mogły doprowadzić do uchylenia skarżonej decyzji. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł J. R. Wyrok zaskarżył w całości. Zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.) tudzież naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.) tj. rażącym naruszeniu przepisów: 1) art. 7 K.p.a. formułującego zasadę praworządności, legalności działania organów podatkowych oraz kierowania się słusznym interesem obywateli - w związku z art. 6 K.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP poprzez zaakceptowanie przez Sąd administracyjny nieuzasadnionej i błędnej interpretacji stanu faktycznego oraz obciążanie skarżącego niezasadnym nierealnym terminem przywrócenia technicznej sprawności budynku, narażającym go na nieuzasadnioną szkodę majątkowa wobec czynności mającej na celu władcze zadysponowanie nieruchomością celem przeniesienia własności na inwestora mającego usunąć wady techniczne obiektu; 2) art. 10 § 1 K.p.a. przez zaakceptowanie przez Sąd administracyjny świadomego i tendencyjnego nie zapewnienia przez organ administracyjny udziału wszystkim stronom w postępowaniu administracyjnym; 3) art. 10 § 2 K.p.a. przez przyjęcie przez Sąd administracyjny, że pominięcie stron w toku czynności postępowania administracyjnego było uzasadnione rzekomymi okolicznościami nie cierpiącymi zwłoki w sytuacji oczywistej przewłoki w procedowaniu organów; 4) art. 10 § 3 K.p.a. przez zaakceptowanie przez Sąd administracyjny braku adnotacji sporządzonej w przedmiocie odstąpienia od umożliwienia wszystkim stronom udziału w postępowaniu administracyjnym; 5) art. 28 K.p.a. przez bezzasadną odmowę uznania, że Gmina Wieliczka oraz posiadacz i jednocześnie przyrzeczony właściciel nieruchomości są stronami postępowania; 6) art. 61 § 4 K.p.a. przez akceptację przez Sąd administracyjny niezrozumiałego odstąpienia przez organ administracyjny od zawiadomienia stron o wszczęciu postępowania; 7) art. 77 § 1 K.p.a. przez akceptację przez Sąd administracyjny odstąpienia przez organ administracyjny od zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w zakresie : - skutków czynności stopniowego wyłączania budynku z użytkowania, - wykonania przez skarżącego nakazu rekonstrukcji budynku w świetle posiadanych przezeń możliwości prawnych i faktycznych, "zmian własnościowych i związanych z nimi inwestycją powodującą zmiany w substancji budynku nr [...] przy ul. K. w Wieliczce, - potrzeby dopuszczenia do postępowania innych podmiotów w charakterze jego stron, która to czynność pozwoliłaby na ustalenie w porozumieniu z zainteresowanymi osobami sposobu "usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego" budynku bez uciekania się do wydania decyzji sprzecznej z art. 104 § 1 K.p.a., - przedwczesności wydania decyzji na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy prawo budowlane - bez wzięcia pod uwagę terminarza zmian faktycznych i prawnych dot. budynku nr [...] przy ul. K. w Wieliczce w szczególności związanych z całkowitym wyłączeniem budynku z użytkowania i dokonania zmiany własnościowej łączącej się z procesem inwestycyjnym ściśle związanym z budynkiem nr [...] przy ul. K. w Wieliczce; 8) art. 78 § 1 K.p.a. przez akceptację przez Sąd administracyjny nie uwzględnienia żądania strony zgłoszonego w toku postępowania administracyjnego w zakresie przeprowadzenia dowodu z dokumentów dotyczących stanu zasiedlenia budynku; 9) art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 126 K.p.a. przez akceptację przez Sąd administracyjny nie wypowiedzenia się przez organ administracyjny w uzasadnieniu wydanej decyzji co do całości materiału dowodowego dostarczonego wraz z odwołaniem przez stronę postępowania administracyjnego; 10) art. 123 § 1 K.p.a. oraz art. 15 K.p.a. przez akceptację przez Sąd administracyjny faktu uchylenia się od wydania przez organ administracyjny postanowienia w przedmiocie rozpoznania wniosku strony o wezwanie Gminy Wieliczka do uczestnictwa w postępowaniu w charakterze jego strony a tym samym uniemożliwienie stronie poddania powyższego kontroli instancyjnej; 11) art. 194 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przez nie nadanie biegu zażaleniu sporządzonemu 19 lutego 2018 r. na postanowienie wydane przez WSA w Krakowie 02 lutego 2018 r. do sygn. II SA/Kr 1682/17 w przedmiocie oddalenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji MWINB w Krakowie nr [...] z dnia [...] października 2017r. sygn. [...]. W oparciu o powyższe podstawy kasacyjne, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i umorzenie postępowania, względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wg norm prawem przepisanych oraz o rozpoznanie skargi na rozprawie. Zarządzeniem Przewodniczącego z dnia 23 czerwca 2020 r., na podstawie art. 15zzs4 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374, ze zm.), poinformowano strony o zamiarze skierowania sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym. Poinformowano, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym będzie możliwe jeżeli wszystkie strony w terminie 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia wyrażą na to zgodę. W piśmie z dnia 3 lipca 2020 r. pełnomocnik skarżącego oświadczył, że strona skarżąca nie wyraża zgody na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Pismem z dnia 6 lipca 2020 r., pełnomocnik Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oświadczył, że wyraża zgodę na rozpoznanie skargi kasacyjnej wniesionej przez J. R. na posiedzeniu niejawnym. Zarządzeniem Przewodniczącego z dnia 11 lutego 2021 r., na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem, i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.), skierowano sprawę na posiedzenie niejawne z uwagi na intensyfikację rozwoju epidemii, w związku z czym przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można jej przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Jednocześnie poinformowano strony o możliwości przedstawienia na piśmie stanowiska w sprawie w terminie 7 dni. W piśmie z dnia 26 lutego 2021 r. pełnomocnik strony skarżącej oświadczył, że podtrzymuje zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej. Dodał, że w okresie pomiędzy złożeniem skargi kasacyjnej a posiedzeniem niejawnym NSA, które zostanie rozpisane: 1) Budynek przy ul. K. [...] w Wieliczce został w 2019 r. opróżniony z wszystkich osób go zamieszkujących, 2) Budynek został trwale zamknięty i zabezpieczony, 3) Kwestia uregulowania stanu prawnego nieruchomości (ujawnienie uprawnień właścicielskich aktualnych współwłaścicieli) na której położony jest budynek nie doczekała się finalizacji w sądach powszechnych z uwagi na powszechnie znane skutki epidemii SARS-CoV-2, 4) Niemożność uregulowania stanu prawnego nieruchomości odroczyła w czasie wykonanie umowy przedwstępnej jej sprzedaży, zawartej w 2016 r. i prolongowanej w 2019 r., tj. przeniesienie wszystkich udziałów w jej współwłasności na przyrzeczonego właściciela – który po finalizacji będzie przeprowadzał zagospodarowanie nieruchomości i restaurację substancji posadowionych na niej budynków. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W ocenie składu orzekającego, zachodziły przesłanki z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Stan rozwoju epidemii i brak możliwości zagwarantowania zdrowia osób uczestniczących w rozprawie uprawniają do przyjęcia, że zastosowanie w niniejszej sprawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, nie narusza prawa strony do sądu. Odnotować należy, że po ogłoszeniu stanu epidemii stronom umożliwiono przedstawienie na piśmie stanowiska w sprawie, w granicach zarzutów skargi kasacyjnej. Jest oczywiste, że niezależnie od tego strony mają prawo do przedstawiania swojego stanowiska, w granicach skargi kasacyjnej, aż do zakończenia postępowania. Nie można zatem powiedzieć, że na skutek nieprzeprowadzenia rozprawy strony zostały pozbawione możliwości przedstawienia swego stanowiska w sprawie. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej. Od razu zauważyć trzeba, że zarzuty skargi kasacyjnej nie zostały wyartykułowane precyzyjnie. Wprawdzie wnoszący kasację jako podstawę skargi kasacyjnej wskazał "naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.) tudzież naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.), tj. rażące naruszenie przepisów", opisane szczegółowo w szeregu punktach, ale nie określił, które z podniesionych zarzutów stanowią zarzuty procesowe, a które materialne. Takie wadliwe sformułowanie zarzutów można określić jako nieodpowiadające wymogom z art. 176 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. Dodać można, że sama numeracja zarzutów jest niedokładna, skoro dwa pierwsze zarzuty oznaczono numerem 1. Niezależnie od opisanej wadliwości możliwe jest, w świetle opisów naruszenia oraz uzasadnienia skargi kasacyjnej, odniesienie się do spornych kwestii. Nie są zasadne zarzuty w zakresie odnoszącym się do niebrania udziału w postępowaniu tych podmiotów, które zdaniem wnoszącego kasację są stronami a zatem powinny być zawiadomione o postępowaniu i mieć możliwość brania udziału w nim udziału. Niebranie udziału w postępowaniu bez własnej winy strony stanowi okoliczność wznowieniową, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Zarzuty oparte na art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. mogą podnosić tylko zainteresowane strony. Przykładem zaprezentowania tego stanowiska jest wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1259/17, w którym stwierdzono, że prowadzenie jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego z pominięciem strony tego postępowania stanowi przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Jednak tylko podmiot, który uznaje, że bez swej winy nie brał udziału w postępowaniu, co powoduje spełnienie przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., jest uprawniony do podnoszenia tego zarzutu. Inne podmioty nie mogą się skutecznie na tę okoliczność powoływać. Adresatem decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości jest właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Kwestia rozliczeń kosztów związanych z usunięciem stwierdzonych nieprawidłowości pomiędzy współwłaścicielami obiektu nie stanowi elementu sprawy administracyjnej, a co za tym idzie – nie ma znaczenia przy określaniu adresata decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 24 stycznia 2002 r., sygn. akt IV SA 472/00, przyjął, że w razie ustalenia w toku prawidłowo przeprowadzonego postępowania administracyjnego, iż istnieje materialnoprawna przesłanka do zastosowania przepisu art. 66, organ nadzoru budowlanego wydaje stosowną decyzję administracyjną, skierowaną do właściciela obiektu budowlanego lub współwłaścicieli (jeżeli obiekt stanowi współwłasność), nie kierując się przy tym wielkością udziałów we współwłasności. Rozstrzygnięcie to nie jest zatem uzależnione od tego, czy toczy się postępowanie cywilne, którego przedmiotem jest ustalenie następców niektórych współwłaścicieli lub podejmowane są czynności prawne zmierzające do przeniesienia niektórych udziałów we współwłasności. Rozliczenia pomiędzy współwłaścicielami nieruchomości nie należą do sfery spraw administracyjnych i nie mają wpływu na orzeczenie administracyjne. Obciążający współwłaścicieli nieruchomości obowiązek wykonania określonych robót budowlanych dotyczy świadczenia niepodzielnego. Spory związane z rozliczeniem kosztów poniesionych w związku z wykonaniem tych robót mogą być rozwiązywane na drodze postępowania cywilnego. Rozłożenie ciężaru kosztów remontów i napraw, a także przeprowadzenia poszczególnych prac jest sprawą współwłaścicieli budynku, a w razie sporu – sprawą cywilną, a więc nienależącą do kompetencji organów nadzoru budowlanego (patrz: wyrok NSA z dnia 14 września 1999 r., sygn. akt II SA/Gd 1674/97: Arkadiusz Despot-Mładanowicz [w:] "Prawo budowlane. Komentarz", pod red. A. Glinieckiego, WK 2016, pkt 10 do art. 66). Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 61 § 4 K.p.a. Sąd pierwszej instancji, podsumowując rozważania, odniósł się do zarzutu uchybień procesowych, w szczególności normy z art. 10 § 1-3 K.p.a., stwierdzając, że nie miały one wpływu na wynik postępowania. Oceniając wypowiedź Sądu w tym zakresie nie można jednak odrywać się od pełnej treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku oraz od dokumentów zebranych w aktach sprawy. Na wstępie rozważań Sąd pierwszej instancji przedstawił swoją ocenę, według której, organy obu instancji prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego i nie naruszyły przepisów postępowania, które uzasadniałyby uchylenie zaskarżonej decyzji. Wyjaśnione zostały wszystkie istotne okoliczności, wbrew zarzutom skargi nie doszło do naruszenia norm z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. oraz z art. 107 § 1 K.p.a. W części faktycznej (historycznej) uzasadnienia Sąd pierwszej instancji przypomniał zaś, że zarzut o braku zawiadomienia stron o wszczęciu postępowania został postawiony w odwołaniu. MWINB ustosunkował się do tego zarzutu odnotowując, że odwołujący się, mimo braku zawiadomienia odrębnym pismem o wszczęciu postępowania, aktywnie brał udział w postępowaniu, w tym w oględzinach przeprowadzonych w dniu 17 listopada 2016 r. W rozważaniach (strona 17 uzasadnienia zaskarżonego wyroku) Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżący, który jest nie tylko jednym ze współwłaścicieli, ale także faktycznie sprawuje zarząd nad budynkiem przy ul. K. [...] , aktywnie uczestniczył w sprawie, zarówno samodzielnie, jak i przez pełnomocnika. Stwierdzenie Sądu o braku wpływu uchybienia na wynik sprawy jest zatem zgodne z rzeczywistym stanem sprawy. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 77 § 1 K.p.a. Sąd pierwszej instancji zaakceptował ustalenia faktyczne istotne z punktu widzenia art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, wskazując na dowody, na których oparto ustalenie o bardzo złym stanie budynku, mogącym zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi (kontrola, oględziny, ekspertyzy, fotografie). Zakres nakazanych robót jest stosowny do stwierdzonych uszkodzeń i nieprawidłowości stanu technicznego budynku. Jak wynika z akt sprawy oraz z obszernych wywodów organów zawartych w uzasadnieniach decyzji oraz Sądu pierwszej instancji, zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, podniesione przez skarżącego, w analizowanym zarzucie, okoliczności nie miały wpływu na rozstrzygnięcie. Wbrew zarzutom kasacji, organy były obowiązane do wydanie decyzji. Rozstrzygnięcie oparte na art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego ma związany charakter. Bezpodstawne jest więc teza o przedwczesności wydania decyzji, z uwagi na możliwość usunięcia nieprawidłowości bez uciekania się do wydania decyzji, po wcześniejszym dopuszczeniu do postępowania innych podmiotów. Nie było także podstaw do uznania za naruszenie art. 77 § 1 K.p.a. poprzez akceptację przez Sąd odstąpienia przez organ administracyjny od zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w zakresie "wykonania przez skarżącego nakazu rekonstrukcji budynku w świetle posiadanych przezeń możliwości prawnych i faktycznych". Zasygnalizowane w omawianym zarzucie naruszenia art. 77 § 1 K.p.a. okoliczności dotyczące "skutków czynności stopniowego wyłączania budynków z użytkowania" oraz "zmian własnościowych" nie są okolicznościami istotnymi w świetle normy prawa materialnego, tj. art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Dodać można, że opisy naruszenia procesowego w tym zakresie nie są precyzyjne. Tak samo ocenić należy zarzut naruszenia art. 78 § 1 K.p.a. poprzez akceptację nieuwzględnienia żądania strony w zakresie dowodu z dokumentów dotyczących stanu zasiedlenia lokali. Uzasadnienie skargi kasacyjnej sprowadza się zaś, w tej mierze, głównie do opisów zmian w zasiedleniu budynku oraz czynności podejmowanych w związku ze stopniowym opróżnianiem lokali mieszkalnych. Zarówno opisy naruszenia art. 77 § 1 oraz art. 78 K.p.a., jak i uzasadnienie skargi kasacyjnej, nie wskazują związku podniesionych w tych zarzutach okoliczności z przesłankami z art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa materialnego. Konieczne jest ponadto spostrzeżenie, że w skardze kasacyjnej nie sformułowano materialnej podstawy kasacji. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, zaskarżona decyzja spełnia wymagania art. art. 107 § 3 K.p.a., przy czym odesłanie w postępowaniu odwoławczym, w tym zakresie, wynika z art. 140 K.p.a., a nie z art. 126 K.p.a. Wyczerpujące jest uzasadnienie faktyczne. MWINB podał także podstawę prawną decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Nieuwzględnienie przez organ odwoławczy zarzutów zawartych w odwołaniu nie świadczy o naruszeniu art. 107 § 3 K.p.a. W okolicznościach niniejszej sprawy, za wystarczające należy uznać takie odniesienie się Sądu pierwszej instancji do zagadnienia spełniania przez zaskarżoną decyzję wymogów procesowych, które polega na konstatacji o niestwierdzeniu naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniałyby uchylenie zaskarżonej decyzji. Na przeszkodzie merytorycznego rozpoznania skargi nie stało postępowanie zażaleniowe związane z postanowieniem WSA w Krakowie z dnia 2 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 1682/17, w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Niezależnie zaś od bezskuteczności, w odniesieniu do zaskarżonego wyroku, zarzutu naruszenia art. 194 § 1 pkt 2 P.p.s.a., poprzez nienadanie biegu zażaleniu, stwierdzić należy, że twierdzenie skarżącego nie odpowiada stanowi rzeczywistemu. Zażaleniu na postanowienie został nadany bieg i zostało ono rozpoznane postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2018 r., sygn. akt II OZ 800/18. Na zakończenie dodać można, że okoliczności i zdarzenia opisane w piśmie procesowym z dnia 26 lutego 2021 r., które nastąpiły po wydaniu zaskarżonego wyroku, nie miały wpływu na ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.