II OSK 1085/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-02-06

Skład orzekający: NSA Zofia Flasińska, NSA Grzegorz Czerwiński, del. WSA Piotr Korzeniowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ pierwszej instancji, umarzając postępowanie w sprawie uchylenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, prawidłowo ocenił, czy wnioskodawczyni ma interes prawny uzasadniający uznanie jej za stronę zakończonego postępowania?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił, iż organ odwoławczy miał podstawy do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Kluczowe było ustalenie, czy wnioskodawczyni miała przymiot strony w postępowaniu o wznowienie, co wymagało prawidłowego określenia obszaru oddziaływania przedsięwzięcia. NSA podkreślił, że ustalenie kręgu stron postępowania w sprawie decyzji środowiskowej wymaga prawidłowego określenia terenu objętego oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie uchylenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla farmy wiatrowej. Organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję organu II instancji. Skarżąca spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, w szczególności dotyczące oceny zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania i ustalenia kręgu stron.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Flasińska Sędziowie sędzia NSA Grzegorz Czerwiński sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Elżbieta Granatowska po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej R. [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 21 października 2015 r. sygn. akt II SA/Bd 955/15 w sprawie ze skargi R. [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z 21 października 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, sygn. II SA/Bd 955/15, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2015 r. sprawy ze skargi R. [...] sp. z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z [...] czerwca 2015 r. znak [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, oddalił skargę. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy: W decyzji z [...] kwietnia 2015 r. znak [...] Wójt Gminy [...] (dalej: organ I instancji) orzekł, na podstawie art. 105 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.), o umorzeniu postępowania w sprawie uchylenia ostatecznej decyzji Wójta Gminy [...] z [...] marca 2009 r. znak [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie na terenie Gminy R. i Gminy B. Farmy wiatrowej [...] składającej się z 24 wież wiatrakowych (2MW) o łącznej mocy 48 MW, zlokalizowanej na działkach nr [...] – w obrębie ewidencyjnym O.; [...] w obrębie ewidencyjnym S. [...]; [...] - w obrębie ewidencyjnym S. [...] – gmina R.; na działkach nr [...] - w obrębie ewidencyjnym N. – gmina B.; na działkach nr [...] – w obrębie ewidencyjnym P. – gmina R. (lokalizacja GPZ i przyłącza do linii 110 kV). Od decyzji organu I instancji B. W. wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...]. W decyzji z [...] czerwca 2015 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] (dalej: organ II instancji), na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchyliło zaskarżoną decyzję w całości, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Decyzja organu II instancji stała się przedmiotem skargi, którą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wniósł uczestnik postępowania administracyjnego R. [...] sp. z o.o. w W. (dalej: skarżąca). Skarżąca spółka zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 136, art. 138 § 1 i art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 151 § 1 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy (dalej: Sąd I instancji) w uzasadnieniu wyroku z 21 października 2015 r. oddalając skargę skarżącej wyjaśnił, że organ odwoławczy wykazał przesłanki działania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Organ ten wskazał na uchybienia w ustalonym stanie faktycznym, których doniosłość potwierdziła brak potrzeby przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego. W ocenie Sądu I instancji, zweryfikowanie zachowania terminu przez skarżącą do złożenia wniosku o wznowienie postępowania ma istotny wpływ na wynik sprawy. Ustalony przez organ obszar oddziaływania elektrowni wiatrowej nie został poparty wiarygodnymi materiałami dowodowymi. Zdaniem Sądu I instancji, zakres niewyjaśnionych ustaleń faktycznych potwierdza ich istotność, która ma wpływ na wynik sprawy. W skardze kasacyjnej R. [...] sp. z o.o. (dalej: skarżąca kasacyjnie) reprezentowana przez r. pr. R. R. zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji. Skarga kasacyjna zgodnie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., oparta została na naruszeniu przez Sąd I instancji przepisów postępowania, uchybienie którym miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na: 1) naruszeniu art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 149 § 4 k.p.a., art. 141 § 1 k.p.a. oraz art. 142 k.p.a. poprzez uznanie, że organ I instancji jest zobowiązany do ponownej oceny zachowania przez wnioskującą terminu do złożenia podania o wznowienie podczas, gdy kwestia ta została rozstrzygnięta w pozostającym w mocy postanowieniu o wznowieniu postępowania; 2) naruszeniu art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że organ I instancji jest zobowiązany do ponownej oceny zachowania przez wnioskującą terminu do złożenia podania o wznowienie podczas, gdy samo stwierdzenie braku statusu strony postępowania u wnioskującej przesądza o zasadności umorzenia postępowania; 3) naruszeniu art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 148 § 2 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, polegające na przeniesieniu ciężaru dowodu co do okoliczności zachowania przez wnioskującą o wznowienie miesięcznego termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania i ustanowieniu tym samym nieistniejącego w prawie obowiązku wykazania przez organ, kiedy wnioskująca dowiedziała się o "DŚ"; 4) naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niedokonanie przez WSA analizy wszystkich zarzutów przedstawionych przez skarżącą; 5) naruszeniu art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 i art. 136 k.p.a. w zw. z art. 12 i 15 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, gdyż na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. winno zostać stwierdzone, iż skarga podlega uwzględnieniu, a decyzja SKO uchyleniu, a orzekanie na podstawie art. 151 p.p.s.a., było nieprawidłowe. W skardze kasacyjnej wniesiono o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA, a ponadto o: zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Z ostrożności procesowej wniesiono o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że postępowanie o wszczęciu przedmiotowego postępowania wznowieniowego nie było ani zaskarżone w odwołaniu od decyzji Wójta, ani uchylone przez SKO. Co za tym idzie ani SKO, ani WSA nie miały podstaw do kwestionowania prawidłowości tego rozstrzygnięcia w sposób pośredni - bez jego eliminacji z obrotu. Nie jest więc prawidłowy wniosek o konieczności ponownej oceny zachowania terminu do wniesienia podania przez wnioskującą bez uchylenia postanowienia o wznowieniu postępowania. W związku z pojawieniem się przesłanki umorzeniowej, Wójt nie był zobowiązany do prowadzenia postępowania i oceny całego materiału dowodowego. W piśmie procesowym z 12 stycznia 2018 r. skarżąca kasacyjnie przedstawiła uzupełnienie stanowiska zawartego w skardze kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Nadto zgodnie z treścią art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. W skardze kasacyjnej powołano się wyłącznie na podstawę kasacyjną określoną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Na wstępie dalszych rozważań wskazać należy, że przedmiotem kontroli Sądu I instancji była w warunkach niniejszej sprawy decyzja SKO [...] z [...] czerwca 2015 r., znak [...]. w której organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję w całości, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, który w decyzji z [...] kwietnia 2015 r. orzekł na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., o umorzeniu postępowania w sprawie uchylenia ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wznowienie postępowania jest instytucją stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania sprawy administracyjnej, zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ją wydano, dotknięte jest jedną z wad, wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. Jedną z nich jest niebranie przez stronę udziału w postępowaniu bez własnej winy (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Zanim jednak dojdzie do wznowienia postępowania, organ administracji publicznej bada zaistnienie w sprawie przesłanek przedmiotowych i podmiotowych, stanowiących przeszkodę do jego wznowienia. Bezsprzeczne jest, że stosując instytucję prawną wznowienia postępowania na podstawie przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w pierwszej kolejności należy ustalić przymiot strony postępowania. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, według którego pojęcie strony postępowania administracyjnego ma dwie płaszczyzny: procesową, bo uzasadnia wszczęcie postępowania administracyjnego w określonej sprawie oraz materialnoprawną, bo wynika z przepisów prawa materialnego, które dotyczą określonych praw i obowiązków danego podmiotu. Istnienie interesu prawnego podmiotu żądającego wszczęcia postępowania musi być ustalane na tle okoliczności faktycznych podnoszonych we wniosku oraz adekwatnych do tych okoliczności przepisów prawa materialnego. Dominuje przy tym pogląd, że pojęcie strony, może być wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, czyli normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku (zob. wyrok NSA z 9 grudnia 2015 r., sygn. II OSK 935/14). W niniejszej sprawie sporne zagadnienie prawne sprowadza się do pytania, czy organ I instancji po wznowieniu postępowania prawidłowo ocenił, czy wnioskodawczyni ma interes prawny uzasadniający uznanie jej za stronę zakończonego postępowania w sprawie wydania decyzji środowiskowej. W uzasadnieniu decyzji z [...] kwietnia 2015 r. umarzającej postępowanie w sprawie uchylenia ostatecznej decyzji administracyjnej Wójta Gminy R. z [...] marca 2009 r. o środowiskowych uwarunkowaniach organ I instancji wskazał, że na skutek analizy materiału dowodowego, który stanowił podstawę do wydania przez Wójta Gminy R. decyzji z [...] marca 2009 r. należało stwierdzić, że wnioskodawczyni znajduje się w znacznej odległości od granicy oddziaływania elektrowni wiatrowych, zlokalizowanych na działkach wymienionych w petitum decyzji. W ocenie organu I instancji, dokumentacja, która stanowiła podstawę do wydania kwestionowanej decyzji nie zawierała także innych ograniczeń o negatywnym oddziaływaniu na domy mieszkalne. Słusznie zatem wskazał Sąd I instancji na str. 10 uzasadnienia wyroku, że ustalony przez organ obszar oddziaływania elektrowni wiatrowej nie został poparty wiarygodnymi materiałami dowodowymi, a SKO zasadnie zwróciło uwagę na brak raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. We wniosku o wznowienie postępowania wnioskodawczyni wskazała, że dokonano błędnej oceny oddziaływania na środowisko i nie zgadza się z twierdzeniem, że jedyną uciążliwością tej inwestycji jest hałas, którego normy są przekroczone tylko na terenach bezpośrednio przyległych do terenu inwestycji. Wnioskodawczyni podniosła, że ocena oddziaływania jest powierzchowna, lakoniczna i niezgodna z przepisami prawa. Wnioskodawczyni wskazała również, że w jej sytuacji "odległość wiatraka stanowi zaledwie ok. 340 metrów" – pomiar został dokonany od punktu centralnego wykopu do jej budynku mieszkalnego. W rozpatrywanej sprawie podstawą wniosku o wznowienie postępowania stanowiła przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 4. k.p.a. Stwierdzenie zatem, czy tego rodzaju przesłanka w danym przypadku istotnie wystąpiła, czy też nie zachodziła, polegać musi m. in. na zbadaniu, czy osoba, która nie brała udziału w objętym wnioskiem postępowaniu, winna mieć w nim status strony. Zagadnienie to powinno być ustalone w etapie merytorycznej oceny wniosku o wznowienie postępowania. W niniejszej sprawie takich ustaleń nie dokonał organ I instancji. Ustalenia dotyczące zakresu terytorialnego oddziaływania elektrowni wiatrowej na środowisko powinny być wyprowadzone m. in. na podstawie analizy treści raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W orzecznictwie NSA wyrażono pogląd, według którego "Dla ustalenia stron postępowania w sprawie decyzji środowiskowej, innych niż wnioskodawca, konieczne jest zatem prawidłowe ustalenie terenu objętego oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia na środowisko"(...). "Tym samym podstawowym kryterium decydującym o uznaniu za stronę właściciela nieruchomości zlokalizowanej w pobliżu planowanej inwestycji jest stwierdzenie, że na ową nieruchomość rozciąga się oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia. Zazwyczaj dotyczyć to będzie nieruchomości bezpośrednio graniczących z terenem inwestycji. Jednakże w każdym przypadku organ prowadzący postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach winien należycie ustalić obszar oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, biorąc pod uwagę nie tylko dane wynikające z dokumentów dostarczonych przez inwestora (...)" (zob. wyrok NSA z 15 lipca 2015 r., sygn. II OSK 3020/13). W niniejszej sprawie organ I instancji powinien zatem ustalić interes prawny wnioskodawczyni z uwzględnieniem środowiskowego i technologicznego charakteru przedmiotowego przedsięwzięcia obejmującego budowę farmy wiatrowej składającej się z 24 wież wiatrakowych (2 MW) o łącznej mocy 48 MW wraz infrastrukturę techniczną tego przedsięwzięcia, a nadto uwzględnić inne czynniki, które wpływać mogą na zakres przestrzenny oddziaływania tego przedsięwzięcia, w szczególności oddziaływania szkodliwego bądź uciążliwego z uwzględnieniem wystąpienia emisji oraz zanieczyszczenia. Ustalając krąg stron postępowania organ administracji powinien mieć na uwadze to, że o przyznaniu przymiotu strony w postępowaniu decyduje już sam fakt oddziaływania inwestycji na sąsiednie nieruchomości, natomiast ocena czy oddziaływanie to mieści się w granicach określonych przepisami szczególnymi, czy też przekracza ustalone normy. Innymi słowy mieszczące się w granicach obowiązujących norm oddziaływanie inwestycji na sąsiednie nieruchomości nie może wykluczać udziału właścicieli tych nieruchomości w toczącym się w tym przedmiocie postępowaniu (tak w wyroku NSA z 15 lipca 2015 r., sygn. II OSK 3020/13). W przypadku istnienia jakichkolwiek wątpliwości co do tego, czy wnioskodawczyni miała przymiot strony postępowania, o którego wznowienie wnosiła, organ powinien rozstrzygać te wątpliwości we wznowionym postępowaniu, po jego formalnym wszczęciu postanowieniem, o którym mowa w art. 149 § 1 k.p.a., a które zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a., stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania ustaleń co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. W przypadku powołania się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., ocena wypełnienia tej przesłanki następuje dopiero we wznowionym postępowaniu. W toku postępowania wstępnego, jak zasadnie zauważył Sąd I instancji, dochodzi też do oceny, czy zachowano termin do złożenia wniosku, wezwana zaś strona ma obowiązek oświadczyć kiedy powzięła wiadomość o decyzji kończącej postępowanie, w którym bez własnej winy nie wzięła udziału. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 149 § 4 k.p.a., art. 141 § 1 k.p.a. oraz art. 142 k.p.a. Odnosząc się do tego zarzutu wskazać należy, że przepisy k.p.a. nie przewidują prawa wniesienia zażalenia na postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania. W kwestii oceny zachowania przez wnioskującą terminu do złożenia podania o wznowienie wskazać należy, że Wójt Gminy R. w uzasadnieniu decyzji z [...] kwietnia 2015 r., w której umorzono postępowanie w sprawie uchylenia ostatecznej decyzji administracyjnej Wójta Gminy R. z [...] marca 2009 r. wskazał, że z uwagi na to, że nie było podstaw do kwestionowania twierdzeń wnioskodawczyni odnośnie terminu dowiedzenia się o decyzji, w szczególności ze względu na to, że organ gminy nie dysponował dowodami przeciwnymi, postanowieniem z [...] lutego 2015 r. Wójt Gminy R. wznowił postępowanie w sprawie. Zgodzić należy się ze skarżącą kasacyjnie, że zachowanie terminu miesięcznego musi być udowodnione przez stronę. Organ przeprowadza jednak w tym zakresie swobodną ocenę dowodów i może uznać za dostateczny dowód z oświadczenia strony. Organ I instancji wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji z [...] kwietnia 2015 r. dlaczego dał wiarę wnioskodawczyni, przyjmując jej argumentację, że o decyzji dowiedziała się [...] grudnia 2014 r. podczas przesłuchania w charakterze strony w innym postępowaniu, a mianowicie w sprawie prowadzonej przez Starostę R. i zgodził się ze stanowiskiem wnioskodawczyni, że w sprawie zachodzi podstawa do zastosowania art. 145 §1 pkt 4 k.p.a. Stanowiska tego skutecznie nie podważyła również skarżąca kasacyjnie podnosząc w skardze kasacyjnej w pkt. 12, że pomimo podniesienia tego zarzutu subiektywnie uważa, że termin do wniesienia podania został przekroczony. Pozbawiony podstaw jest zarzut dotyczący naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 148 § 2 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. Można uznać przepis art. 3 § 1 p.p.s.a. za naruszony, gdyby Sąd I instancji odrzucił skargę, mimo tego, że była ona dopuszczalna. Wydanie wyroku niezgodnego z oczekiwaniem strony skarżącej nie może być utożsamiane z uchybieniem powołanej normie. Jeżeli chodzi o datę, od której jednomiesięczny termin z art. 148 § 2 k.p.a. winien być liczony, to nie zachodziła konieczność udowodnienia przez wnioskodawczynię zachowania terminu, albowiem okoliczność tę ustala organ prowadzący postępowanie na podstawie zebranego i rozpatrzonego oraz ocenionego materiału dowodowego. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji z [...] kwietnia 2015 r. umarzającej postępowanie w sprawie uchylenia ostatecznej decyzji administracyjnej Wójta Gminy R. z [...] marca 2009 r. o środowiskowych uwarunkowaniach stwierdził bowiem, że z uwagi na to, że nie było podstaw kwestionowania twierdzeń wnioskodawczyni odnośnie terminu dowiedzenia się o kwestionowanej decyzji, w szczególności ze względu na to, że organ gminy nie dysponował dowodami przeciwnymi. W związku z tym wniosek złożony w dniu 30 stycznia 2015 r. nie był spóźniony. Oznacza to, że nie doszło do zarzuconego w skardze kasacyjnej naruszenia przepisów art. 148 § 2 oraz art. 77 k.p.a. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazać należy, że pomimo pewnego mankamentu uzasadnienie wyroku Sądu I instancji odpowiada prawu. Mankamentem takim jest stwierdzenie w przedostatnim zdaniu uzasadnienia wyroku Sądu I instancji, że "brak ustalenia kręgu stron postępowania należy traktować jako uchybienia kwalifikowane, które nie mogły być uzupełnione przez organ odwoławczy w ramach postępowania uzupełniającego prowadzonego w oparciu o art. 136 k.p.a." Wyjaśnić należy, że kwalifikowane wady prawne decyzji o jakich mowa w art. 156 § 1 k.p.a. są związane z instytucją prawną stwierdzenia nieważności decyzji, a nie z instytucją prawną wznowienia postępowania. Dla uznania, że wystąpiło kwalifikowane naruszenie prawa niezbędne jest bowiem stwierdzenie i wykazanie, że miało ono charakter rażący, czyli że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z przepisem prawa przez proste ich zestawienie, nie chodzi przy tym o błędy wykładni, czy w ocenie zebranego materiału, lecz o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Ponadto wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. następuje tylko na żądanie strony. Prawami procesowymi rozporządza bowiem ta strona. Pominięcie strony postępowania nie może być oceniane w kategorii rażącego naruszenia prawa, o którym stanowi art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Właściwym trybem weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej jest w takim przypadku wznowienie postępowania. Odnosząc się do naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazać należy, że naruszenie tego przepisu może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sadu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wbrew stanowisku skarżącej kasacyjnie prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku nie wymaga szczegółowego odniesienia się przez sąd pierwszej instancji do wszystkich zarzutów skargi oraz podniesionej w niej argumentacji, a jedynie w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego. W niniejszej sprawie ocena prawna prowadząca Sąd I instancji do stwierdzenia istnienia podstaw do oddalenia skargi stanowi element uzasadnienia wyroku (art. 141 § 4 p.p.s.a.). Kierując się treścią uzasadnienia zaskarżonego wyroku stwierdzić należało, że Sąd I instancji zgodnie z wymogami omówionego przepisu prawidłowo nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi. W przypadku oddalenia skargi na decyzję lub postanowienie organu administracji można zarzucić sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, p.p.s.a. tylko wówczas, gdyby sąd ten stwierdził naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mimo to nie uchylił zaskarżonej decyzji lub postanowienia. Z sytuacją taką nie mieliśmy do czynienia w kontrolowanej sprawie. Nie jest trafny zarzut dotyczący naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. Mając na uwadze to co stwierdzono wyżej, nie był też usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. przez jego zastosowanie, gdyż wobec mających wpływ na wynik sprawy naruszeń przepisów procedury administracyjnej dostrzeżonych przez organ II instancji i Sąd I instancji, zaistniały podstawy do oddalenia skargi, wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło