II SA/Gl 1097/17

WyrokWSA w Gliwicach2018-02-07

Skład orzekający: Artur Żurawik, Łucja Franiczek, Rafał Wolnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umieszczenie baneru "Już Otwarte!" na elewacji pawilonu handlowego, wraz z ekspozycją towarów i mebli, stanowi "przystąpienie do użytkowania" obiektu budowlanego w rozumieniu art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, uzasadniające nałożenie kary pieniężnej, mimo braku klientów i kasy fiskalnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że umieszczenie baneru "Już Otwarte!" na elewacji pawilonu handlowego, wraz z ekspozycją towarów i mebli, stanowi "przystąpienie do użytkowania" obiektu budowlanego w rozumieniu art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego. Nawet jeśli późniejsze działania nie były kontynuowane, a w budynku nie było klientów ani kasy fiskalnej, samo udostępnienie obiektu potencjalnym klientom, potwierdzone banerem informującym o otwarciu, jest wystarczające do uznania naruszenia i nałożenia kary. Sąd podkreślił, że przepis mówi o "przystąpieniu do użytkowania", co oznacza czynność jednokrotną i zamiar użytkowania, a nie stan trwający nieprzerwanie.
Stan faktyczny
Skarżący uzyskali pozwolenie na budowę obiektów centrum ogrodniczego, w tym pawilonu handlowego. Po cofnięciu wniosku o pozwolenie na użytkowanie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) nałożył na skarżących karę pieniężną w wysokości 75.000 zł za nielegalne użytkowanie pawilonu handlowego. PINB stwierdził, że mimo braku decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, na elewacji pawilonu widniał baner "Już Otwarte!", a wewnątrz znajdowały się meble i towar z cenami. Skarżący kwestionowali te ustalenia, twierdząc, że obiekt nie był użytkowany, a jedynie przygotowywany. Po utrzymaniu kary w mocy przez organ odwoławczy, skarżący wnieśli skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędzia WSA Rafał Wolnik, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 lutego 2018 r. sprawy ze skargi K. D. i L. D. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary za nielegalne użytkowanie obiektu budowlanego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił skarżącym K. D. i L. D. pozwolenia na budowę obiektów handlowych centrum ogrodniczego, obejmującego budowę hali magazynowo - sprzedażowej z zapleczem socjalnym, pawilonu handlowego z zapleczem socjalnym dla potrzeb handlu detalicznego, zjazdu z placem manewrowo-składowo-parkingowym, zbiornika bezodpływowego na wody deszczowe, zbiornika bezodpływowego na ścieki socjalno-bytowe oraz ogrodzenia na działkach nr 1, 2, 3 przy ul. [...] w C. (kat. obiektu budowlanego XVII, XVIII). W decyzji pouczono inwestorów o obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Następnie decyzją z dnia [...] r. orzeczono o zmianie pozwolenia na budowę. Wnioskiem z dnia [...] r. skarżący wystąpili o udzielenie pozwolenia na użytkowanie pawilonu handlowego z zapleczem socjalnym, informując że pozostałych obiektów nie wykonano. Jednakże pismem z dnia [...] r. wniosek cofnięto. W tej sytuacji decyzją z dnia [...] r. PINB w B. umorzył postępowanie o wydanie pozwolenia na użytkowanie. Pismem z tej samej daty PINB powiadomił skarżących o wyznaczeniu kontroli w trybie art. 81a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, obejmującej teren budowy oraz obiekty, objęte powyższą decyzją o pozwoleniu na budowę. W dniu [...] r. pracownicy PINB przeprowadzili kontrolę z udziałem skarżących, w trakcie której przesłuchano skarżących i świadków R. K. (kierownika budowy) oraz G. K. (inspektora nadzoru) oraz wykonano zdjęcia i szkic sytuacyjny. Na wniosek skarżących wydano im protokoły bez załączników. Pismem z dnia [...] r. skarżący wyjaśnili, że obiekt pawilonu handlowego nie był użytkowany. Podali, że opisane w protokole wyposażenie obiektu w meble, w tym biurka i szafki, było podyktowane oczekiwaniami inspekcji sanitarnej. "Zatowarowanie" pawilonu nie powinno być traktowane jako przystąpienie do użytkowania, zwłaszcza że w budynkach nie prowadzono obsługi klientów, nie przebywali w nich pracownicy, ani nie było wyposażenia związanego ze sprzedażą (kasy fiskalnej, komputerów itp.). W tym stanie rzeczy postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. działając na podstawie art. 57 ust. 7 w zw. z art. 55 i art. 59f ust. 1-3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332), orzekł o wymierzeniu skarżącym kary w wysokości 75.000 zł, z tytułu nielegalnego użytkowania pawilonu handlowego z zapleczem socjalnym do potrzeb handlu detalicznego. W uzasadnieniu organ podał, że jeszcze przed złożeniem wniosku o pozwolenie na użytkowanie pawilonu handlowego z zapleczem socjalnym, stwierdził że na terenie działki nr 4 wystawione są obiekty architektury ogrodowej; teren jest publicznie dostępny; na poboczu ul. [...] (na działce nr 2 - pomiędzy jezdnią a ogrodzeniem) parkowane są samochody osób oglądających na terenie działki wystawione obiekty. Pracownicy Inspektoratu sprawdzili więc, w dniu [...] r., stan zagospodarowania działek nr 4 i 2 oraz sąsiadującej z nim części działki nr 3 (drogi - ul. [...]). Wykonali zdjęcia terenu budowy i obiektów znajdujących się na działkach nr 4 i 2. Stwierdzili, że na elewacji frontowej altany drewnianej, znajdującej się po lewej stronie od wejścia na działkę nr 4 (oznaczonej nr 4 w protokole z dnia [...] r.), była tablica z napisem "Biuro przeniesione do betonowego budynku na przeciwko !!!". Natomiast naprzeciwko na elewacji frontowej budynku pawilonu handlowego przymocowany był baner z napisem "JUŻ OTWARTE!". Nad przeszklonymi drzwiami do pomieszczenia, będącego wg projektu salą sprzedaży i pom. usługowym, umieszczony był, z dala widoczny, napis "WEJŚCIE". W witrynach tego pomieszczenia wyeksponowane były narzędzia ogrodnicze. Pracownicy PINB nie wchodzili do wnętrza przedmiotowego budynku. W dniu [...] r. pracownicy Inspektoratu przeprowadzili kontrolę. Kontrola prowadzona była w obecności inwestorów, kierownika budowy i inspektora nadzoru inwestorskiego. Pracownicy Inspektoratu w czasie kontroli stwierdzili, że w budynku pawilonu handlowego (oznaczonego nr 1 w protokole z dnia [...] r.) w pomieszczeniu powstałym z połączenia (niezgodnie z projektem) "sali sprzedaży" nr 1 i "pom. usługowego" nr 2 ustawione były regały z przedmiotami ogrodniczymi, gablota z środkami ochrony roślin, na ziemi postawione były plastikowe koszyki na zakupy, ustawiona była lada z krzesłami dla pracowników. Towar był ometkowany cenami. W pomieszczeniu nr 3 "pom. socjalne" ustawione były lodówka i sejf. W pomieszczeniu nr 7 "kotłownia" zamontowany był piec na paliwo stałe. Na ścianie elewacji pawilonu handlowego pozostała konstrukcja po banerze, o który mowa wyżej. Ekspozycja widoczna w witrynie pawilonu była taka sama jak wcześniej, w dniu [...] r. Na terenie objętym kontrolą nie znajdowała się tablica informacyjna budowy. Stan zaawansowania robót budowlanych oraz użytkowania stwierdzony podczas kontroli, został utrwalony na zdjęciach. Pawilon handlowy jest obiektem zaliczonym do kategorii handlu, gastronomii i usług, (kategorii XVII). Zgodnie z art. 55 ust. 1 pkt 1 lit.b ustawy Prawo budowlane, przed przystąpieniem do użytkowania takiego obiektu należy uzyskać decyzję o pozwoleniu na użytkowanie. W przypadku przedmiotowego budynku decyzja taka nie została wydana. Zastosowanie ma więc art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, który stanowi, że w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1 ustawy Prawo budowlane, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Zatem kara za użytkowanie obiektu: pawilonu handlowego zgodnie z artykułem 59f ust. 1 stanowi iloczyn: - stawki opłaty (s) - wynoszącej 500 zł, zgodnie z art. 59f ust. 2 ustawy Prawo budowlane, współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) - który dla budynków handlu, gastronomii i usług (kategorii XVII) wynosi 15 wg załącznika do ustawy, - współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w) - który dla budynków kategorii handlu, gastronomii i usług (kategorii XVII) i kubatury poniżej 2 500m3 (obiekt ma kubaturę 460,8 m3) wynosi 1,0 wg załącznika do ustawy. Kara wynosi więc kwotę 75.000 zł (500 zł x 15,0 x 1,0 x 10). W zażaleniu na postanowienie skarżący domagali się jego uchylenia i umorzenia postępowania względnie przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, zarzucając naruszenie: 1) art. 81 a w zw. z art. 80 ustawy – Prawo budowlane, 2) art. 59g ust. 1 w zw. z art. 57 ust. 7 i art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego, 3) art. 6, 8, 9 i 11 kpa. Zdaniem skarżących, wskutek braku rzetelnego postępowania, organ I instancji błędnie ustalił, że doszło do nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego z naruszeniem art. 55 Prawa budowlanego. Zarzucili, że czynności kontrolne z dnia 13 czerwca 2017 r. nie mogą stanowić wiarygodnego oraz legalnego materiału dowodowego i podstawy do wymierzenia kary, bowiem przeprowadzono je z pominięciem art. 79 ust. 1 kpa oraz naruszeniem art. 81a Prawa budowlanego, a mianowicie bez zapewnienia im udziału w czynności ograniczającej się do nielegalnego wykonania dokumentacji fotograficznej, bez wejścia do przedmiotowego budynku. Nie wiadomo też, kto dokonał tych czynności i co z nich wynikło. Nadto, skarżący zarzucili, że nie zostali poinformowani o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Organ nie przekazał im też informacji o przeprowadzonych w dniu [...] r. czynnościach, jak i protokołu i dokumentacji fotograficznej. Na tej podstawie skarżący wnieśli o przesłuchanie w charakterze świadków dwóch wskazanych osób, z którymi są w stałych kontaktach handlowych i które zarówno w dniu [...] r., jak i później korzystały z oferty handlowej z wykorzystaniem placu i pomieszczeń do tego przeznaczonych, a nie spornego obiektu, który nie był użytkowany. Skarżący wyjaśnili, że na przedmiotowej działce od [...] r. prowadzą działalność gospodarczą, a biuro sprzedaży, obsługa klientów, kasy fiskalne umieszczone były i nadal są w obiekcie przy wejściu na posesję, a nie w spornym budynku, który jest nieużytkowany. Samo wyposażenie obiektu w meble i sprzęt biurowy, stanowi zaś czynności przygotowawcze i nie może świadczyć o użytkowaniu. Dodatkowo skarżący zarzucili, że organ nie analizował możliwości odstąpienia od wymierzenia kary z uwagi na znikomą wagę naruszenia i ewentualnego ustalenia, że strona zaprzestała naruszenia. Skoro budynek był zamknięty, nie doszło do przystąpienia jego użytkowania. Jednakże zaskarżonym postanowieniem zażalenia nie uwzględniono. Utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji organ odwoławczy uznał, że z braku legalnej definicji pojęcia "użytkowanie obiektu budowlanego", należy je w świetle art. 54 ust. 2 i art. 71 tej ustawy rozumieć szeroko jako korzystanie z rzeczy w ujęciu cywilistycznym. Użytkowanie obiektu, o którym mowa w art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, nie musi też mieć charakteru trwałego i pełnego. Pawilon handlowy z zapleczem socjalnym, należy do XVII kategorii. Zatem przystąpienie do użytkowania wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Zdaniem organu, nie ma też znaczenia, czy ustalenie nielegalnego użytkowania nastąpiło w wyniku obowiązkowej, czy też innej kontroli. W niniejszej sprawie organ I instancji podczas oględzin bezsprzecznie ustalił, że w istocie przystąpiono do użytkowania obiektu, gdyż wystawiony został towar, opatrzony w części cenami. Zdaniem organu, nie ma znaczenia fakt, że nie stwierdzono obecności klientów dokonujących zakupu produktów. Stąd też zdaniem organu, wystarczającym dowodem były oględziny przeprowadzone w dniu [...] r. i sporządzona wówczas dokumentacja zdjęciowa. Organ odwoławczy nie podzielił też zarzutu, że strona została pozbawiona gwarancji procesowych. Otrzymała bowiem kopie z akt sprawy i przedstawiła stanowisko w piśmie z dnia [...] r. Wreszcie, prawidłowo wyliczono wysokość samej kary. W skardze do sądu administracyjnego K. D. i L. D. domagali się uchylenia postanowienia organu odwoławczego i zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, zarzucając naruszenie: 1) art. 7, 8, 10, 77 § 1, 78, 81 i 107 § 1 i 3 kpa – poprzez nienależyte zebranie dowodów i pominiecie zgłoszonych przez nich wniosków i brak pełnego uzasadnienia rozstrzygnięcia, 2) art. 10 w zw. z art. 40 § 2 kpa – poprzez niezawiadomienie pełnomocnika przed wydaniem rozstrzygnięcia o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. 3) art. 57 ust. 7 Prawo budowlane poprzez błędne uznanie, że skarżący przystąpili do użytkowania budynku zgodnie z jego przeznaczeniem. Skarżący zarzucili, że wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, otrzymanie kopii protokołu kontroli z dnia [...] r. nie może być utożsamiane z możliwością zapoznania się z całym materiałem dowodowym. Organ odwoławczy nie rozpatrzył też wniosków dowodowych złożonych dopiero w zażaleniu z powodu naruszenia procedury administracyjnej. Zdaniem skarżących, przystąpieniem do użytkowania pawilonu handlowego jest prowadzenie działalności handlowej, a nie – wyposażenie w sprzęt. W pozostałym zakresie ponowili dotychczasową argumentację. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podkreślając że w obiekcie znajdował się również towar przeznaczony do sprzedaży. Nie było zatem potrzeby przeprowadzenia zawnioskowanego dowodu. Rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone postanowienie o nałożeniu kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu nie narusza prawa materialnego, zaś uchybienia regułom procedury administracyjnej nie podpadają pod przesłanki wznowieniowe i nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy. Zdaniem sądu administracyjnego, prawidłowo ustaliły organy obydwu instancji, że skarżący przystąpili do użytkowania przedmiotowego pawilonu handlowego z zapleczem socjalnym bez uprzedniego uzyskania wymaganej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Cofnięcie wniosku o wydanie takiej decyzji nastąpiło w związku z wezwaniem PINB z dnia [...] r. o uzupełnienie braków wniosku. W szczególności, wątpliwości dotyczących prawidłowości wykonania zjazdu z drogi wojewódzkiej. Złożenie niekompletnego wniosku spowodowało też przeprowadzenie czynności wyjaśniających w dniu [...] r. Z czynności tych sporządzono protokół, z którego wynika, że brali w nich udział J. K. – Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. i inspektor I. K. – Z. (k.8). Załącznikiem do protokołu jest materiał zdjęciowy, opatrzony datownikiem "[...]". Jest poza sporem, że skarżący nie uczestniczyli w tej czynności i nie zostali powiadomieni o zamiarze jej przeprowadzenia. Dopiero z treści postanowienia organu I instancji wynikało, że oględziny takie wykonano. Zdaniem składu orzekającego, z uwagi na specyfikę sprawy i treść samego zażalenia, w okolicznościach niniejszej sprawy, nie sposób podważać wiarygodności materiału fotograficznego. Materiał dowodowy nie jest też "nielegalny", jak uważają skarżący. Organ nadzoru budowlanego w toku postępowania o udzielenie pozwolenia na użytkowanie na wniosek skarżących, jest uprawniony do wyjaśnienia okoliczności sprawy. W tym wypadku wątpliwości dotyczyły prawidłowości wykonania zjazdu z drogi wojewódzkiej. Czynności tych nie dokonano też w samym obiekcie, lecz z terenu nieruchomości, który był ogólnodostępny. Istotny jest też fakt, że w treści postanowienia organ I instancji nie tylko powołał się na fakt sporządzenia materiału fotograficznego w dniu [...] r., lecz szczegółowo omówił stan faktyczny, uwidoczniony na zdjęciach. W szczególności, organ podał, że na elewacji przedmiotowego pawilonu handlowego z zapleczem socjalnym umieszczono baner z napisem "Już Otwarte!", a na drzwiach oznaczono wejście. Na innym obiekcie na terenie centrum ogrodniczego zamieszczono też tablicę, informującą o przeniesieniu biura do betonowego budynku naprzeciwko, czyli przedmiotowego pawilonu. Zatem z treści postanowienia organu I instancji skarżący powzięli wiadomość o sporządzeniu materiału fotograficznego. Zażalenie na postanowienie zostało zaś wniesione przez fachowego pełnomocnika, stąd też powinien on zapoznać się z materiałem fotograficznym, o ile skarżący uważali, że zdjęcia nie przedstawiają przedmiotowego obiektu, bądź też nie odzwierciedlają jego wyglądu. Jednak w treści zażalenia nie postawiono żadnych zarzutów co do wiarygodności zdjęć. Co więcej, zawarty w zażaleniu wniosek o odstąpienie od wymierzenia kary z uwagi na znikomą wagę naruszenia i ewentualne ustalenie, że strona zaprzestała naruszenia, sugeruje, że skarżący nie negują ustaleń poczynionych przez organ I instancji co do umieszczenia baneru "Już otwarte", a jedynie uważają, że nie przesądza to o użytkowaniu obiektu. Stąd też brak podstaw do ferowania zarzutu, aby naruszenie powinnościom z art. 10 § 1 kpa, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skoro skarżący nie kwestionują istotnej okoliczności o umieszczeniu na przedmiotowym obiekcie baneru "Już otwarte". Skarżący mieli zatem możliwość zapoznania się z materiałem zdjęciowym z dnia [...] r., a skoro potwierdzili w zażaleniu wygląd przedmiotowego obiektu, spełnione zostały przesłanki z art. 7, 8, 75 § 1, 77 § 1, 80 i 81 kpa do przyjęcia za udowodnioną okoliczność, że na przedmiotowym pawilonie uwidoczniono baner o treści "Już otwarte" i taki stan rzeczy istniał w dniu sporządzenia zdjęć. Stan ten uległ zmianie na dzień kolejnej kontroli, przeprowadzonej przez organ z udziałem stron i po uprzednim powiadomieniu o zamiarze jej przeprowadzenia. Zlikwidowano bowiem powyższy baner, jak i napis nad drzwiami "wejście" oraz informację o przeniesieniu biura do przedmiotowego obiektu. Jednakże w dniu [...] r. w obiekcie tym znajdowany się regały z towarem, częściowo opatrzonym cenami, meble biurowe, a w pomieszczeniu socjalnym – także lodówka podłączona do prądu. Wszystkie pomieszczenia były uporządkowane i estetyczne co dokumentuje sporządzony z udziałem skarżących materiał fotograficzny. Bez znaczenia jest fakt, że skarżący na żądanie otrzymali sporządzony wówczas protokół, bez materiału zdjęciowego. Wiedzieli bowiem o jego sporządzeniu i mogli się z nim zapoznać. Co więcej, pismem z dnia [...] r. skarżący złożyli wyjaśnienia, w których potwierdzili stan faktyczny, uwidoczniony na zdjęciach. Podnieśli jednak, że prace związane z "zatowarowaniem" pawilonu nie powinny być traktowane jako przystąpienie do użytkowania, zwłaszcza że w budynku nie prowadzono obsługi klienta, nie przebywali w nim pracownicy, nie było kasy fiskalnej, komputerów itp. Organ odwoławczy nie prowadził zaś własnego postępowania dowodowego. Zatem nie mógł uchybić powinności z art. 10 § 1 kpa. Stąd też stan faktyczny sprawy (wygląd przedmiotowego budynku w dniach [...] i [...] r.), nie jest sporny. Skarżący kwestionują jednak stan prawny polegający na stwierdzeniu przez organy obydwu instancji, że przystąpili do użytkowania obiektu bez wymaganej decyzji, a zatem spełnienia ustawowej przesłanki do nałożenia kary w trybie art. 57 ust. 7 w zw. z art. 55 ustawy – Prawo budowlane, wyżej powołanej. Rozstrzygnięcie sprawy wymagało zatem stwierdzenia, czy materiał dowodowy był kompletny (wobec pominięcia wniosków dowodowych, złożonych w zażaleniu) oraz oceny prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Faktem jest, że organ odwoławczy z naruszeniem art. 107 § 3 kpa nie wyjaśnił przyczyn nieuwzględnienia wniosku o przesłuchanie dalszych świadków – klientów skarżących. Jednak zdaniem sądu administracyjnego, uchybienie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Przede wszystkim takiego wniosku nie zawarto ani w toku kontroli, ani nawet w piśmie z dnia [...] r. Nadto, świadkowie zostali zawnioskowani dla ustalenia, że korzystali z oferty handlowej skarżących z wykorzystaniem placu i innych pomieszczeń. Stwierdzenie takiej okoliczności jest bez znaczenia dla wyniku sprawy (art. 78 § 1 kpa). Organy obydwu instancji nie ustaliły też, aby w przedmiotowym pawilonie znajdowali się klienci. Zdaniem składu orzekającego, o użytkowaniu pawilonu handlowego, nie świadczy obecność klientów. Istotny jest jedynie fakt, że lokal handlowy jest przystosowany do potrzeb działalności handlowej, a więc zaopatrzony w meble i towary, a także, aby każdy miał możliwość dokonania zakupu. Tak więc, lokal musi być jedynie czynny, czyli otwarty dla potencjalnych klientów. Ich brak może jedynie świadczyć o braku zainteresowania ofertą. Gdyby przyjąć, że w sytuacji, gdy w sklepie nie ma klientów, nie jest on użytkowany, dochodziłoby do absurdalnej sytuacji, że nie prowadzi się działalności handlowej w czynnej placówce. Tymczasem przedmiotowy pawilon handlowy był nie tylko wyposażony w meble i towar, ale był otwarty, o czym poinformowano w treści baneru oraz zawarto informację w wejściu i przeniesieniu biura do tego obiektu. Brak kasy fiskalnej i komputerów w dniu kolejnej zaplanowanej kontroli nie może zmienić oceny prawnej skutków wcześniejszego udostępnienia obiektu potencjalnym klientom. Możliwe jest wszak zawarcie transakcji poprzez zapłatę ceny za towar w innym pomieszczeniu zwłaszcza, że działalność handlowa prowadzona jest z wykorzystaniem placu i innych wcześniej zrealizowanych obiektów. Nie ma więc prawnego znaczenia, gdzie znajduje się biuro, czy kasa fiskalna. Zatem nawet gdyby przyjąć, że samo wyposażenie obiektu w meble oraz wystawienie towarów, na których częściowo uwidoczniono ceny, nie jest wystarczające do stwierdzenia faktu przystąpienia do użytkowania pawilonu handlowego, to niewątpliwie wcześniejsze udostępnienie obiektu potencjalnym klientom, czego dowodzi baner z napisem "Już otwarte", musi być traktowane jako przystąpienie do użytkowania w rozumieniu art.57 ust. 7 Prawa budowlanego. Przepis ten stanowi wprost o "przystąpieniu do użytkowania", a nie – o użytkowaniu obiektu z naruszeniem art. 54 i 55 Prawa budowlanego. Użycie przez ustawodawcę takiego sformułowania świadczy, że chodzi o czynność jednokrotną i zamiar użytkowania, a nie – o stan trwający nieprzerwalnie. Zatem nawet późniejsze zaprzestanie prowadzenia działalności handlowej, do czego odwołują się skarżący w zażaleniu na postanowienie organu I instancji, nie stanowi podstawy prawnej do umorzenia postępowania w sprawie wymierzenia kary. Odstąpienie od prowadzenia działalności było też wynikiem interwencji organu nadzoru budowlanego. Uprzednie udostępnienie obiektu do prowadzenia działalności handlowej, nawet jeżeli zostało przerwane, nie może być kwalifikowane jedynie jako przygotowania do użytkowania obiektu. Stąd też przywołane w skardze orzecznictwo (wyroki NSA z dnia 11 grudnia 2009 r. sygn. akr II OSK 1108/09, z dnia 21 listopada 2014 r. sygn. akt II OSK 1186/13, z dnia 5 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 1414/11), nie dotyczą okoliczności niniejszej sprawy. Nie sposób bowiem przyjąć aby chodziło jedynie o przystosowanie obiektu do prowadzenia działalności handlowej, w sytuacji gdy widniała na nim informacja o otwarciu (vide: wyrok NSA z dnia 22 sierpnia 2017 r. sygn. akt II OSK 2974/15, Lex nr 2417985). Prawidłowo obliczono też wysokość kary dla przedmiotowego budynku jako handlowego (kat. XVII). Współczynnik wynosi bowiem 15, szerokość obiektu – 1, stawka opłaty wynosi 500 zł, zaś wysokość kary podlega 10-krotnemu podwyższeniu (art. 57 ust. 7 i art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego). Wreszcie, w niniejszej sprawie nie ma zastosowania dział IV a kpa (Administracyjne kary pieniężne) – w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 12 maja 2017 r. (Dz. U. z 2017 r. poz. 935). Pojęcie administracyjnej kary pieniężnej zostało zdefiniowane w art. 189 b kpa jako sankcja nakładana w drodze decyzji. Tymczasem kara z tytułu nielegalnego użytkowania nakładana jest na podstawie postanowienia organu. Nadto, nawet przy odmiennym rozumowaniu, nie sposób przyjąć, aby waga naruszenia była znikoma w rozumieniu art. 189f § 1 pkt 1 kpa. Waga społecznej szkodliwości i wysokość sankcji z tytułu naruszenia wymogów z art. 54 i art. 55 Prawa budowlanego, była przedmiotem oceny przez Trybunał Konstytucyjny, który wyrokiem z dnia 22 września 2009 r. sygn. akr SK 3/08 orzekł o zgodności art. 57 ust. 7 ustawy z art. 45 ust. 1 Konstytucji, zwracając uwagę na interes publiczny i poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich, a zatem konieczność ochrony doniosłych dóbr gwarantowanych, w tym zapewnienie bezpieczeństwa obiektów budowlanych. Przyjęcie, że waga naruszenia w niniejszej sprawie jest znikoma, oznaczałoby podważenie powyższego wyroku TK. Z tych wszystkich względów nie stwierdzając naruszenia prawa, wymienionego w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 tej ustawy. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym uzasadniały przepisy art. 119 pkt 3 i art. 120 cyt. ustawy. ec

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło