I SA/Wa 1689/16
WyrokWSA w Warszawie2017-01-25
Skład orzekający: Agnieszka Miernik, Bożena Marciniak, Dariusz Pirogowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba niebędąca stroną w postępowaniu administracyjnym, która nie wykazała posiadania tytułu prawnego do nieruchomości sąsiedniej, może być dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako uczestnik, jeśli przedmiotem tego postępowania jest ocena legalności postanowienia o odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo oceniło, iż skarżąca E. B. nie posiadała interesu prawnego w wszczęciu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, ponieważ nie wykazała, że jest właścicielką nieruchomości sąsiedniej, na którą podział mógłby ingerować. Sąd odmówił również dopuszczenia M. M. do udziału w sprawie jako uczestnika, stwierdzając, że wynik postępowania sądowoadministracyjnego, dotyczącego oceny legalności postanowienia o odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, nie wpływa na jej interes prawny.Stan faktyczny
E. B. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że E. B. nie jest stroną, gdyż nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości objętej podziałem. Po odmowie stwierdzenia nieważności tej decyzji, E. B. wniosła skargę do WSA. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego i interesu prawnego. WSA oddalił skargę, a następnie odmówił dopuszczenia M. M. do udziału w sprawie jako uczestnika.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę E. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2016 r. Odmówiono dopuszczenia M. M. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik (spr.) Sędziowie WSA Bożena Marciniak WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant referent Joanna Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi E. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia oddala skargę. Sygn. akt I SA/Wa 1689/16 POSTANOWIENIE Dnia 25 stycznia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik (spr.) Sędziowie WSA Bożena Marciniak WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant referent Joanna Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2017 r. wniosku M. M. o dopuszczenie do udziału w sprawie ze skargi E. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia postanawia odmówić dopuszczenia M. M. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku E. B. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy postanowienie z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania.
Postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym:
E. B. w dniu 15 lutego 2013 r. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Gminy B. z dnia [...] grudnia 2007 r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości położonej w B., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu [...], KW nr [...], na działki nr [...] i nr [...], zarzucając naruszenie art. 93 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.), powoływanej dalej jako "ugn".
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r., utrzymanym w mocy postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r., wydanym na podstawie art. 61a § 1 w związku z art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji wskazując, że wnioskodawczyni nie posiada przymiotu strony, gdyż nie brała udziału w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości i nie legitymuje się żadnym tytułem prawnorzeczowym do działki objętej przedmiotową decyzją. Organ podkreślił, że właściciele działek sąsiadujących z działkami dzielonymi nie są stroną w postępowaniu o podział tych działek.
E. B. w dniu 5 października 2015 r. wniosła o stwierdzenie nieważności postanowienia z dnia [...] listopada 2013 r. zarzucając naruszenie art. 28 K.p.a.
Samorządowe Kolegium Odwoławczego w W. postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r. odmówiło stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...] listopada 2013 r. uznając, że jest ono zgodne z prawem.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyła E. B.
Rozpoznając ponownie sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że w sprawie bezsporne jest, że E. B. nie posiada praw do nieruchomości objętej przedmiotową decyzją, a zatem nie ma ona interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 K.p.a. w sprawie dotyczącej postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Gminy B. z dnia [...] grudnia 2007 r. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 97 ust. 1 i 1a ugn podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek osoby, która ma w tym interes prawny, przy czym wnioskujący powinien dołączyć do wniosku m.in. dokument stwierdzający tytuł prawny (ust. 1a pkt 1). Oznacza to, że o zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości może wystąpić jej właściciel, współwłaściciel, użytkownik wieczysty lub współużytkownik wieczysty, gdyż są to podmioty władne do dysponowania nieruchomością w ramach przysługującego im prawa, a tym samym mają interes prawny, aby żądać czynności organu. Podmioty te są tym samym stronami postępowania administracyjnego. Te podmioty również - jako strony postępowania podziałowego - mogą żądać stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej, czy też wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji podziałowej i uczestniczyć w postępowaniu nadzorczym (wyrok NSA z dnia 7 lutego 2002 r. sygn. akt I SA 1719/00).
Zdaniem organu nadzorczego kwestionowane postanowienie z dnia [...] listopada 2013 r., odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości, jest więc zgodne z prawem i nie jest obarczone żadną z wad enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła E. B. zarzucając naruszenie:
- art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 w związku z art. 127 § 3 K.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, brak wszechstronnego zebrania materiału dowodowego, wydanie uzasadnienia postanowienia z brakami uniemożliwiającymi jego prawną i merytoryczną kontrolę, naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego skutkujące m.in. osłabieniem zaufania obywateli do władzy publicznej oraz sprzecznością z obowiązkiem wyjaśnienia zasadności przesłanek, jakimi kierował się organ przy podejmowaniu postanowienia;
- art. 28 w związku z art. 127 § 3 K.p.a. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, że każdorazowo właściciel działki sąsiadującej z działką ulegającą podziałowi nie ma prawa strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym tej działki.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia, ewentualnie o jego uchylenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi zarzucono, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy oparło się wyłącznie na ustaleniach przyjętych przez organ pierwszej instancji. Skarżąca powtórzyła ponadto argumenty podnoszone we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, że podział działki wytworzył taki stan prawny i faktyczny, iż jedna z wyodrębnionych działek nie ma dostępu do drogi publicznej, a jedynie posiada dostęp do działki stanowiącej współwłasność skarżącej. Powyższa sytuacja spowodowała roszczenia właścicieli wyodrębnionej działki wobec niej jako współwłaścicielki działki sąsiadującej z wyodrębnioną działką nieposiadającą dostępu do drogi publicznej. Wskazane roszczenia przerodziły się w ustanowienie zjazdu z wyodrębnionej działki na działkę będącą współwłasnością skarżącej oraz wykonaniu na niej przyłącza energetycznego i gazowego. Zdaniem skarżącej posiada ona zatem interes prawny do bycia stroną w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zarówno zatwierdzenia podziału nieruchomości, jak również w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Gminy B. z dnia [...] grudnia 2007 r., co potwierdza stosowne orzecznictwo sądów administracyjnych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.
Kontrolowane postanowienie zostało wydane na skutek żądania stwierdzenia nieważności postanowienia, wydanego w trybie art. 61 a K.p.a., o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy B. z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości położonej w B., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu [...], KW nr [...], na działki nr [...] i nr [...]. Kontrola zatem zaskarżonego postanowienia sprowadzać się musi do ustalenia, czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. prawidłowo oceniło, że odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. A konkretnie, czy Kolegium prawidłowo oceniło, że nie narusza rażąco prawa ustalenie, że wnioskodawczyni postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji nie ma interesu prawnego w jego wszczęciu. Zakres postępowania administracyjnego w trybie stwierdzenia nieważności postanowienia toczący się przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w W. zakreślony jest więc wąsko i odnosi się wyłącznie do zbadania zaistnienia naruszenia prawa o charakterze rażącym przy odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej podział z powodu braku interesu prawnego.
Ocena Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. dokonana we wskazanym zakresie jest adekwatna do rodzaju badania legalności jakie organ miał obowiązek przeprowadzić.
Przede wszystkim na wstępie należy podkreślić, iż jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 16 K.p.a., jest zasada trwałości decyzji administracyjnej. Uchylenie lub zmiana decyzji, stwierdzenie jej nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Jedną z takich możliwości przewiduje art. 156 K.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji w ściśle w tym przepisie określonych sytuacjach. Zgodnie zaś z art. 126 K.p.a. do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 105, art. 107 § 2-5 oraz art. 109 – 113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych w art. 134 – również art. 145 - 152 oraz art. 156 -1 59, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 i art. 158 § 1, wydaje się postanowienie. Przesłanki stwierdzenia nieważności zostały wymienione w sposób enumeratywny i jedną z nich jest wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Uważa się zaś, że przepis enumeratywny i wyczerpujący a nie jedynie przykładowy, winien być interpretowany ścieśniająco, a contrario jego wykładnia rozszerzająca jest niedopuszczalna Tak skatalogowane przepisy art. 156 K.p.a. stanowią zbiór wyjątków od zasady trwałości decyzji ostatecznej, wyrażonej w art. 16 K.p.a. Exceptiones non sunt extendendae (wyjątków nie należy interpretować rozszerzająco) zaś to powszechnie uznawany kanon wykładni prawniczej.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zgodnie przyjmuje się, że właściciele nieruchomości przylegającej bezpośrednio do innej nieruchomości, w odniesieniu do której na wniosek jej właściciela wszczęte zostało postępowanie administracyjne o podział, nie są stronami tego postępowania (wyrok NSA z dnia 9 marca 2011 r. sygn. I OSK 669/10, www.nsa.gov.pl, wyrok NSA z dnia 28 stycznia 1997 r. sygn. SA/Gd 3467/95, ONSA 1997/4/180, wyrok NSA z dnia 27 listopada 2008 r. sygn. I OSK 1688/07, LEX nr 542616). Podział nieruchomości gruntowej jest bowiem wykonywaniem prawa własności, nie oddziałującym na sytuację prawną właścicieli nieruchomości sąsiednich, gdyż polega na wydzieleniu działek granicami przebiegającymi wewnątrz nieruchomości, a więc czynność taka nie ma wpływu na granice zewnętrzne dzielonego gruntu, które pozostają niezmienione. Jednakże – jak wskazuje trafnie skarżąca - reguła ta nie znajduje zastosowania w sytuacji, gdy organ dokonujący podziału ingeruje swoimi działaniami w wykonywanie prawa własności przez właścicieli nieruchomości sąsiednich (wyrok NSA z dnia 14 października 2009 r. sygn. I OSK 91/09, www.nsa.gov.pl).
W rozpoznawanej sprawie decyzją Burmistrza Gminy B. z dnia [...] grudnia 2007 r. zatwierdzono projekt podziału nieruchomości położonej w B., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr ew. [...] z obrębu [...], KW nr [...], na działki nr [...] i nr [...]. Właścicielami dzielonej działki byli T. Z. i T. Z. E.B. jest współwłaścicielką działki nr ew. [...] KW [...]. Z załączonych do akt sprawy dokumentów wynika, że pomiędzy powyższymi działkami znajduje się droga – ul. [...]. Zgodnie z fragmentem mapy ewidencyjnej drogę na tym odcinku stanowią działki nr ew. [...], nr ew. [...] i nr ew. [...], a zgodnie z mapą sytuacyjną nieruchomości z projektowanym podziałem zgłoszoną do zasobu Państwowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w P. z [...] grudnia 2007 r. [...] ulica [...] na tym odcinku stanowi działkę nr ew. [...].
Zgromadzone w aktach sprawy dokumenty nie pozwalają na przyjęcie jednoznacznego wniosku co do statusu prawnego tego odcinka, tj. czy jest to końcowy odcinek drogi publicznej gminnej – ul. [...] (jak wskazano w mapie sytuacyjnej projektowanego podziału stanowiącej załącznik do decyzji z [...] grudnia 2007 r. zatwierdzającej podział działki nr [...], obr. [...] w B.), czy droga wewnętrzna (jak wskazano w piśmie Starostwa Powiatowego w [...] z [...] maja 2009 r. oraz uzasadnieniu wyroku Sądu Rejonowego w P. Wydział [...] z [...] kwietnia 2013 r. sygn. akt [...]). Wprawdzie z pisma z 3 lipca 2012 r. wynika, że Gmina B. wystąpiła, w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie własności z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. działek o nr [...] i nr [...] stanowiących cz. dz. ew. [...] niehipotekowane, to jednak w aktach sprawy stosownej decyzji nie ma. W odniesieniu zaś do działki nr ew. [...], stanowiącej w głównej mierze odcinek drogi między działkami nr ew. [...] i nr ew. [...] a działką nr ew. [...], brak jest dokumentów wskazujących podjęcie przez Gminę jakichkolwiek działań regulujących status prawny.
W aktach sprawy brak jest też dokumentów świadczących, że E. B. jest współwłaścicielką tej części nieruchomości, która stanowi odcinek drogi między działkami nr ew. [...] i nr ew. [...] a działką nr ew. [...].
Powyższe wskazuje, że dokumenty zgromadzone w aktach sprawy nie pozwalają stwierdzić jednoznacznie czyją własność stanowi ten fragment drogi.
Zgodzić się należy ze skarżącą, że wskazane w skardze działania właściciela wyodrębnionej działki nr ew. [...], tj. zlokalizowanie zjazdu oraz wykonanie przyłącza energetycznego i gazowego na nieruchomości sąsiedniej mogłyby być uznane jako wykraczające poza granice podziału i naruszające prawo własności właściciela nieruchomości sąsiedniej. Jednakże skarżąca nie wykazała stosownymi dokumentami, że jest właścicielką nieruchomości sąsiedniej. W tej sytuacji nie można stwierdzić, że podział nieruchomości zatwierdzony decyzją z [...] grudnia 2007 r. nr [...] ingeruje w wykonywanie prawa własności przez E. B.
Nie można zatem zarzucić skutecznie organowi naruszenia art. 28 K.p.a. poprzez przyjęcie, że nie uwzględnił interesu prawnego skarżącej jako właścicielki nieruchomości sąsiedniej w sprawie o podział nieruchomości. Zarzut ten w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie jest trafny.
Prawidłowo organ stwierdził, że kontrolowane w trybie nadzoru postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości nie narusza prawa w sposób rażący ani nie jest obarczone żadną z wad prawnych, o których mowa w art. 156 § 1 K.p.a. W razie bowiem wąsko zakreślonego przedmiotu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, aby można było mówić o rażącym naruszeniu art. 28 K.p.a. w postępowaniu podziałowym interes wnoszącego żądanie musi wynikać z posiadania tytułu rzeczowego do nieruchomości sąsiedniej i musi być poparty nie budzącymi wątpliwości dokumentami.
Nie można też zarzucić organowi skutecznie naruszenia wskazanych w skardze przepisów Kodeksu postepowania administracyjnego. Zarzut braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i niezebrania pełnego materiału dowodowego musi odnosić się do sprawy toczącej się w trybie nadzoru a nie sprawy zakończonej decyzją podziałową. Zarzut zaś naruszenia art. 107 § 3 K.p.a. jest o tyle nieskuteczny, że brak szczegółowego odniesienia się przez organ administracyjny do sytuacji, kiedy właściciel działki sąsiedniej ma interes prawny w sprawie wydania decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, nie miał wpływu na wynik sprawy, gdyż rozstrzygnięcie administracyjne odpowiadało prawu.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
UZASADNIENIE
E. B. pismem z dnia 5 października 2016 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] utrzymującego w mocy postanowienie Kolegium z dnia [...] marca 2013 r. nr [...], mocą którego odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy B. z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości położonej w B., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu [...], KW nr [...] na działkę nr [...] i działkę nr [...].
W uzasadnieniu skargi skarżąca zarzuciła, że organ błędnie uznał, że nie posiada ona przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności w/w decyzji z dnia [...] grudnia 2007 r.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie podnosząc, że skarżąca nie legitymuje się tytułem prawnym do nieruchomości objętej decyzją Burmistrza Gminy B. z dnia [...] grudnia 2007 r., a zatem nie jest stroną postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji podziałowej.
Na rozprawie sądowej w dniu 25 stycznia 2017 r. stawiła się M. M., która oświadczyła, że jest współwłaścicielką działki położonej w B. nr [...] i działki nr [...] obręb [...] oraz wniosła o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Oświadczyła ponadto, że nie brała udziału w postępowaniu przed organami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego (...). Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie przysługuje zażalenie.
Postępowanie sądowoadministracyjne, do którego udział w charakterze uczestnika zgłosiła wnioskodawczyni, zostało wszczęte na skutek skargi E. B. i jego przedmiotem jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] odmawiającego E. B. wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości. To ostatnie postanowienie zostało wydane na podstawie art. 61a § 1 K.p.a., zgodnie z którym gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Stosowanie tego przepisu pozwala organom administracyjnym na wyraźne rozróżnienie wstępnego etapu postępowania administracyjnego - jego wszczęcia, od etapu merytorycznego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia żądania strony co do istoty przez wydanie decyzji administracyjnej. Wskazany przepis stanowi podstawę do wydania przez organ administracji publicznej postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, a postępowanie kończy się aktem formalnym a nie merytorycznym.
Postępowanie zaś o stwierdzenie nieważności takiego postanowienia toczy się w wąskim zakresie i odnosi się wyłącznie do zbadania zaistnienia naruszenia prawa o charakterze rażącym przy odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej podział z powodu braku interesu prawnego wnioskodawcy. A konkretnie w rozpoznawanej sprawie – w zakresie oceny Kolegium co do tego, że nie naruszono rażąco prawa ustaleniem, że E. B. nie ma interesu prawnego we wszczęciu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji podziałowej. Wynik tego postępowania odnosi się wyłącznie zatem do wnioskodawczyni postępowania o stwierdzenie nieważności postanowienia wydanego w trybie art. 61a§ 1 K.p.a., bowiem wyłącznie o jej interesie prawnym wypowiedział się organ. Nie ma przy tym znaczenia okoliczność, że M. M. swój interes prawny wywodzi, tak jak E. B., z posiadanego tytułu rzeczowego do nieruchomości sąsiedniej w stosunku do nieruchomości podzielonej i oddziaływania podziału na jej sytuację prawną jako właścicielki nieruchomości sąsiedniej. Istotne jest to, że tak sformułowany interes prawny mógłby być ewentualnie podstawą żądania na etapie badania zasadności dokonanego podziału nieruchomości a nie na etapie postępowania nadzorczego wszczętego przez inny podmiot w odniesieniu do postanowienia wydanego także w trybie nadzoru o odmowie wszczęcia postępowania. Na tym ostatnim etapie organ odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie nie wchodząc w ocenę zasadności dokonanego podziału. Żądanie dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym mogłoby być zasadne w sytuacji, gdy przedmiotem kontroli sądowej byłoby postanowienie stwierdzające bądź odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej podział sąsiedniej nieruchomości.
Przepisy prawa umożliwiają zatem podmiotowi, który nie brał udziału w procesie rozstrzygania sprawy administracyjnej, udział w postępowaniu mającym na celu weryfikację legalności wydanego w jego wyniku aktu, pod warunkiem, że akt ten będzie ingerował w sferę jego prawem chronionych interesów. Dopuszczenie określonego podmiotu do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika uzależnione jest więc wyłącznie od pozytywnego ustalenia wpływu zaskarżonego aktu na prawem regulowaną sferę jego praw i obowiązków.
Takiego wpływu zaskarżone postanowienie nie wywiera na regulowaną sferę praw i obowiązków wnioskodawczyni dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym.
Ze wskazanych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił dopuszczenia wnioskodawczyni do udziału w postępowaniu na podstawie art. 33 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło