III SA/Wa 1015/17
WyrokWSA w Warszawie2018-02-08
Skład orzekający: Barbara Kołodziejczak – Osetek, Waldemar Śledzik, Agnieszka Wąsikowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie zobowiązanemu dokumentu w formie "zwizualizowania" odpisu zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, zamiast w formie wydruku zawiadomienia o zajęciu, narusza prawa Skarżącej w postępowaniu egzekucyjnym w sposób mający wpływ na skuteczność dokonanych przez organ czynności egzekucyjnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że doręczenie zobowiązanemu dokumentu w formie "zwizualizowania" odpisu zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, zamiast w formie wydruku zawiadomienia o zajęciu, narusza przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 67 § 1a, § 2a, § 2b oraz art. 80 § 3 u.p.e.a.). Naruszenie to pozbawia stronę możliwości dokonania kontroli podjętych przez organ egzekucyjny czynności i skutecznej ochrony swoich praw, co uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia. Kwestia kosztów egzekucyjnych wykracza poza zakres skargi na czynności egzekucyjne.Stan faktyczny
Organ egzekucyjny wystawił tytuł wykonawczy i dokonał zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych spółki. Spółka wniosła skargi na czynności egzekucyjne, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących formy i treści zawiadomień o zajęciu oraz sposobu ich doręczenia. Organ egzekucyjny oddalił skargi, a Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. Spółka zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, podtrzymując zarzuty dotyczące wadliwości doręczenia zawiadomień o zajęciu oraz nieprawidłowego ustalenia kosztów egzekucyjnych.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. i zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz E. S.A. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Barbara Kołodziejczak – Osetek, Sędziowie sędzia WSA Waldemar Śledzik (sprawozdawca), asesor WSA Agnieszka Wąsikowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 lutego 2018 r. sprawy ze skargi E. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz E. S.A. z siedzibą w W. kwotę 357 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. (zwany dalej również: "organem egzekucyjnym") wystawił w dniu 9 września 2016 r. wobec [...] S.A. z siedzibą w W. (zwanej dalej: "Skarżącą") na podstawie decyzji z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] tytuł wykonawczy nr [...], obejmujący należności z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2011 rok w kwocie [...] zł należności głównej oraz kwotę [...] zł odsetek na dzień wystawienia tytułu wykonawczego. Następnie organ egzekucyjny w oparciu o ww. tytuł wykonawczy zawiadomieniami z dnia 9 września 2016 r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] Banku S.A., Banku [...] S.A., Banku [...] S.A., [...] S.A., Banku [...] w W. S.A. i [...] Banku S.A. Wskazane zawiadomienia wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostały doręczone Skarżącej za pośrednictwem poczty w dniu 12 września 2016 r.
Następnie pismami z dnia 26 września 2016 r. Skarżąca wniosła skargi na wskazane powyżej czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, zarzucając naruszenie następujących przepisów:
1) art. 67 § 1 w zw. z art. 67 § 2b ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm.) – zwanej dalej: "u.p.e.a.", poprzez doręczenie Skarżącej zawiadomień o zajęciu jej rachunków bankowych, sporządzonych w formie papierowej z podpisem osoby wydającej je z upoważnienia Naczelnika [...][...] Urzędu Skarbowego w W., podczas gdy zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego zostały przesłane do Banku drogą elektroniczną. W przedmiotowej sytuacji organ egzekucyjny obowiązany jest doręczyć zobowiązanemu odpisy zawiadomień przesłanych dłużnikom, a nie wydawać kolejne dokumenty,
2) art. 67 § 2a u.p.e.a., poprzez doręczenie Skarżącej zawiadomień o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego niespełniających wymogów wskazanych w powołanym przepisie, co wynika z faktu, że w otrzymanych zawiadomieniach widnieją dane osobowe osoby je podpisującej oraz brak jest dowodu podpisania ich bezpiecznym podpisem elektronicznym, co jest elementem obligatoryjnym w przypadku dokonania zajęć drogą elektroniczną,
3) art. 67 § 1 u.p.e.a. w zw. z § 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1339), w ten sposób, że z przesłanych zawiadomień wynika, że organ egzekucyjny dokonał zajęć pomijając obowiązujący w chwili dokonania czynności egzekucyjnych wzór, na co wskazują w szczególności braki w zakresie pouczeń zobowiązanego oraz innych uczestników postępowania egzekucyjnego, co powoduje, że Skarżąca oraz uczestnicy postępowania nie zostali należycie pouczeni o przysługujących im uprawnieniach,
4) art. 67 § 2 pkt 6 u.p.e.a., poprzez wskazanie kwoty kosztów egzekucyjnych, która została ustalona na podstawie przepisu, którego niekonstytucyjność orzekł Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14, w konsekwencji czego doszło do wskazania zawyżonej należności w przesłanych zawiadomieniach,
5) art. 67 § 2 pkt 5 u.p.e.a., poprzez niewskazanie w przesłanych zawiadomieniach terminu płatności należności głównej dochodzonej w związku z zastosowaniem przedmiotowego środka egzekucyjnego,
6) art. 80 § 1 w zw. z art. 27 § 1 pkt 7 u.p.e.a., poprzez zastosowanie środka egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nieposiadającego wszystkich elementów, tj. danych osobowych osoby uprawnionej do działania w imieniu wierzyciela, co powoduje, iż tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa.
Wskazując na powyższe zarzuty Skarżąca wniosła w przedmiotowych skargach o uchylenie zaskarżonych czynności egzekucyjnych.
Następnie organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] października 2016 r. połączył postępowania w sprawie wniesionych przez Skarżącą pismami z dnia 26 września 2016 r. skarg na czynności egzekucyjne, polegające na zajęciu wierzytelności jej z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. Natomiast postanowieniem z dnia [...] października 2016 r. organ egzekucyjny oddalił powyższe skargi, wskazując w uzasadnieniu, że dokonanie zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych Skarżącej, nie odbyło się z naruszeniem art. 80 u.p.e.a.
Pismem z dnia 9 listopada 2016 r. Skarżąca wniosła zażalenie na wskazane powyżej postanowienie organu egzekucyjnego, zarzucając naruszenie następujących przepisów:
1) art. 67 § 1a w zw. z art. 67 § 2b u.p.e.a., poprzez doręczenie Skarżącej zawiadomień o zajęciu jej rachunków bankowych, sporządzonych w formie papierowej z podpisem osoby wydającej je z upoważnienia organu egzekucyjnego, podczas gdy zawiadomienia o zajęciu rachunków bankowych zostały przesłane drogą elektroniczną. W przedmiotowej sytuacji organ egzekucyjny obowiązany był doręczyć zobowiązanemu odpisy zawiadomień przesłanych do banków, a nie wydawać kolejne dokumenty,
2) art. 67 § 2a u.p.e.a., poprzez doręczenie Skarżącej zawiadomień o zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych niespełniających wymogów wskazanych w powołanym przepisie, co wynika z taktu, że w otrzymanych zawiadomieniach widnieją dane osobowe osoby je podpisującej oraz brak jest dowodu podpisania ich bezpiecznym podpisem elektronicznym, co jest elementem obligatoryjnym w przypadku dokonania zajęcia drogą elektroniczną,
3) art. 80 § 3 w zw. z art. 67 § 2b u.p.e.a., poprzez przyjęcie, że odpisy zawiadomień o zajęciu stanowią inne sporządzone przez organ egzekucyjny zawiadomienia podczas, gdy odpisy zawiadomień o zajęciu stanowią wyłącznie wydruki z systemu teleinformatycznego dokumentów przesłanych do banku, a w konsekwencji przesłane przez organ egzekucyjny dokumenty nie stanowią odpisów zawiadomień o zajęciu rachunków bankowych Skarżącej,
4) art. 80 § 3 u.p.e.a., poprzez niedoręczenie do dnia dzisiejszego odpisu zawiadomienia o zajęciu rachunków bankowych Skarżącej z uwagi na fakt, że przesłane w dniu 12 września 2016 r. dokumenty nie stanowią odpisów zawiadomień w rozumieniu przepisów u.p.e.a., a w konsekwencji organ egzekucyjny nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku,
5) art. 67 § 1 u.p.e.a. w zw. z § 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych, w ten sposób, że z przesianych zawiadomień wynika, że organ egzekucyjny dokonał zajęcia pomijając obowiązujący w chwili dokonania czynności egzekucyjnej wzór, na co wskazują w szczególności braki w zakresie pouczeń zobowiązanego oraz innych uczestników postępowania egzekucyjnego, co powoduje, że Skarżąca oraz uczestnicy postępowania nie zostali należycie pouczeni o przysługujących im uprawnieniach oraz obowiązkach,
6) art. 67 § 2 pkt 6 u.p.e.a., poprzez wskazanie kwoty kosztów egzekucyjnych, która została ustalona na podstawie przepisu, którego niekonstytucyjność orzekł Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14, w konsekwencji czego doszło do przyjęcia zawyżonej kwoty kosztów egzekucyjnych w przesłanych zawiadomieniach.
Wskazując na powyższe zarzuty Skarżąca wniosła w przedmiotowym zażaleniu o uchylenie zaskarżonego postanowienia organu egzekucyjnego.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. (zwany dalej: "organem nadzoru") postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego. W uzasadnieniu organ nadzoru powołując się na treść art. 54 u.p.e.a. wyjaśnił na wstępie, że skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora wszczyna postępowanie, którego celem jest zbadanie prawidłowości dokonania przez tenże organ egzekucyjny lub egzekutora konkretnej czynności egzekucyjnej zmierzającej do zastosowania lub zrealizowania określonego środka egzekucyjnego. Skarga ta służy zatem zaskarżaniu czynności o charakterze wykonawczym. Organ nadzoru zauważył też, że zarówno w orzecznictwie sądowym, jak i doktrynie jednolicie przyjmuje się, iż w ramach skargi na czynności egzekucyjne można jedynie podnosić zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania tychże czynności egzekucyjnych. Nie jest natomiast możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego. Organ nadzoru dodał też, że w postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne stanowiącym w istocie fragment postępowania egzekucyjnego, ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. W postępowaniu tym nie orzeka się ani o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. Rozstrzygnięcie w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne co do zasady nie ma zatem wpływu na możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Następnie organ nadzoru zauważył, że w niniejszej sprawie, organ egzekucyjny w toku prowadzonego postępowania zastosował środek egzekucyjny wymieniony w katalogu środków określonym w art. 1a pkt 12 lit. a) u.p.e.a., tj. egzekucję z rachunków bankowych, zaś tryb postępowania przy stosowaniu środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunku bankowego został uregulowany w rozdziale 4 działu II u.p.e.a. Organ nadzoru powołał się następnie na treść przepisów art. 80 § 1-3 u.p.e.a., wskazując że z akt niniejszej sprawy wynika, iż organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] Banku S.A., Banku [...] S.A., Banku [...] S.A., [...] S.A., Banku [...] w W. S.A. oraz [...] Banku S.A., poprzez przesłanie za pomocą dedykowanego systemu teleinformatycznego OGNIVO służącego do obsługi zajęć wierzytelności z rachunku bankowego. Organ nadzoru wskazał też, że na powyższe pozwala przepis art. 67 § 1a u.p.e.a., zgodnie z którym zawiadomienia o zajęciu i inne pisma w ramach stosowanego środka egzekucyjnego mogą być doręczane przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej. W takim przypadku nie stosuje się wzoru, o którym mowa w § 1 tego artykułu. Biorąc powyższe pod uwagę organ nadzoru uznał, że wbrew twierdzeniom Skarżącej w niniejszej sprawie nie ma zastosowania wzór, o którym mowa w art. 67 § 1 u.p.e.a., co wprost wynika z przywołanego wyżej art. 67 § 1a. Tym samym nie znajduje uzasadnienia podniesiony przez Skarżącą zarzut naruszenia art. 67 § 1 u.p.e.a. w zw. z § 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych.
Organ nadzoru zauważył również w tym miejscu, że w aktach niniejszej sprawy znajdują się wydruki potwierdzające przesłanie w dniu 9 września 2016 r. zajęć wierzytelności z rachunku bankowego do [...] Banku S.A., Banku [...] S.A., Banku [...] S.A., [...]S.A., Banku [...] w W. S.A. oraz [...] Banku S.A. poprzez system Ognivo. Powyższe oznacza zdaniem tego organu, że przedmiotowe zawiadomienia o zajęciu zostały opatrzone bezpiecznym podpisem elektronicznym, co wynika z samej specyfiki tegoż systemu. Ponadto ze znajdujących się w aktach sprawy wydruków wynika, że przesłane do banków zawiadomienia zawierają termin płatności należności. Organ nadzoru odnotował też, że w odpowiedzi na przedmiotowe zajęcia banki [...] S.A. i [...] Bank S.A. poinformowały organ egzekucyjny, iż nie prowadzą rachunków bankowych dla dłużnika wskazanego w zawiadomieniu, zaś Bank [...] S.A. zawiadomił, iż zajęcie nie może zostać zrealizowane ze względu na brak środków. Natomiast [...] Bank S.A. poinformował organ egzekucyjny, że zajęcie nie może zostać zrealizowane w całości ze względu na saldo zajętych rachunków, które wynosi [...] zł. Ponadto brak jest w aktach sprawy odpowiedzi z Banku [...] S.A. i Banku [...] w W. S.A. Organ nadzoru analizując kwestię prawidłowości dokonania przez organ egzekucyjny wskazanej czynności egzekucyjnej zauważył też, że odpis tytułu wykonawczego z dnia [...] września 2016 r. nr [...] wraz ze sporządzonymi w formie papierowej zawiadomieniami o zajęciu z tego samego dnia o numerach [...], [...], [...], [...], [...] i [...] doręczono Skarżącej w dniu 12 września 2016 r. Biorąc powyższe pod uwagę organ nadzoru uznał, że organ egzekucyjny działając zgodnie z trybem opisanym w art. 80 § 1 u.p.e.a. dokonał skutecznych zajęć rachunków bankowych Skarżącej.
Organ nadzoru odnosząc się do zarzutów Skarżącej podniesionych w zażaleniu uznał również, że organ egzekucyjny w niniejszej sprawie naruszył art. 67 § 2b u.p.e.a., zgodnie z którym w przypadkach, o których mowa w § 1a, organ egzekucyjny sporządza wydruk zawiadomienia o zajęciu, zaś doręczenie zobowiązanemu wydruku zawiadomienia o zajęciu uznaje się za doręczenie odpisu tego zawiadomienia. Jednakże zdaniem tego organu, naruszenie to w okolicznościach niniejszej sprawy nie ma wpływu na skuteczność dokonanych czynności egzekucyjnych. Organ nadzoru wyjaśnił, że organ egzekucyjny, w momencie dokonywania zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych za pomocą systemu Ognivo nie wiedział, o braku możliwości dokonania takiego wydruku, a co za tym idzie wypełnienia normy z art. 67 § 2b u.p.e.a. W ocenie organu nadzoru, w okolicznościach niniejszej sprawy przesłanie do Skarżącej zawiadomień o zajęciu sporządzonych w formie papierowej z podpisem i pieczątką osoby uprawnionej nie naruszyło praw Skarżącej i nie miało wpływu na skuteczność dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych.
Odnosząc się następnie do zarzutu Skarżącej dotyczącego naruszenia art. 67 § 2 pkt 6 u.p.e.a., poprzez wskazanie kwoty kosztów egzekucyjnych, która została ustalona na podstawie przepisu, którego niekonstytucyjność orzekł Trybunał Konstytucyjny w dniu 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31 /14, w konsekwencji czego doszło do przyjęcia zawyżonej kwoty kosztów egzekucyjnych w przesłanych zawiadomieniach, organ nadzoru wskazał, że zagadnienie kosztów egzekucyjnych wykracza poza zakres postępowania prowadzonego w trybie art. 54 u.p.e.a. Zdaniem organu nadzoru, kwestia wysokości kosztów egzekucyjnych rozpoznawana jest w innym trybie. Zgodnie bowiem z art. 64c § 7 u.p.e.a. organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na wniosek wierzyciela lub zobowiązanego, złożony w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych, o którym mowa w § 6a. Na wskazane w tym przepisie postanowienie przysługuje zażalenie, zaś poprzez żądanie wydania postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych zobowiązany może uzyskać najpierw rozstrzygnięcie o wysokości i podstawie naliczenia kosztów, a następnie kwestionować zasadność tego naliczenia.
Natomiast odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 80 § 1 w zw. z art. 27 § 1 pkt 7 u.p.e.a., poprzez zastosowanie środka egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nieposiadającego wszystkich elementów, tj. danych osobowych osoby uprawnionej do działania w imieniu wierzyciela, co powoduje zdaniem Skarżącej, że przedmiotowy tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ nadzoru zauważył, że wskazywane przez Skarżącą okoliczności stanowią podstawę do wniesienia innego środka zaskarżenia w postaci zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Organ nadzoru zauważył również w tym miejscu, że Skarżąca skorzystała z przysługującego jej środka zaskarżenia w postaci zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Tym samym podniesione przez Skarżącą okoliczności w zakresie spełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych przepisami prawa stanowią przedmiot odrębnego postępowania.
Skarżąca zaskarżyła następnie powyższe postanowienie organu nadzoru wnosząc skargę w piśmie z dnia 9 lutego 2017 r., w której zarzuciła naruszenie następujących przepisów:
1) art. 67 § 1a w zw. z art 67 § 2b u.p.e.a., poprzez doręczenie Skarżącej dokumentu niestanowiącego odpisu zawiadomienia o zajęciu jej rachunków bankowych, który z uwagi na dokonanie wskazanych czynności w drodze elektronicznej powinien zostać doręczony Skarżącej w postaci wydruku dokumentu wygenerowanego przez system elektroniczny, podczas gdy w przedmiotowym stanie faktycznym Skarżąca otrzymała sporządzony w formie papierowej dokument nie potwierdzający dokonania czynności egzekucyjnych w prawidłowy sposób, a co więcej uniemożliwiający dokonanie oceny prawidłowości podjętych przez organ działań,
2) art. 67 § 2a u.p.e.a., poprzez doręczenie Skarżącej odpisów zawiadomień o zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych niespełniających wymogów wskazanych w powołanym przepisie, w sytuacji dokonania zajęcia za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, co wynika z faktu, że w otrzymanych zawiadomieniach widnieją dane osoby, która je podpisała oraz brak jest dowodu podpisania ich bezpiecznym podpisem elektronicznym, co jest elementem obligatoryjnym w przypadku dokonania zajęcia drogą elektroniczną,
3) art. 80 § 3 u.p.e.a., poprzez niedoręczenie przez organ egzekucyjny odpisów zawiadomień o zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych Skarżącej, z uwagi na okoliczność, że przesłane przez organ egzekucyjny dokumenty nie stanowią odpisów zawiadomień przesłanych do banków drogą elektroniczną, lecz innego rodzaju dokumenty powstałe w ramach postępowania egzekucyjnego prowadzonego względem Skarżącej,
4) art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) – zwanej dalej: "k.p.a." oraz art. 80 § 3 u.p.e.a., poprzez przesłanie do Skarżącej dokumentu niestanowiącego odpisu zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego przez co Skarżąca została pozbawiona możliwości dokonania kontroli podjętych przez organ egzekucyjny czynności, a w konsekwencji nie mogła dokonać skutecznej ochrony swoich praw,
5) art. 67 § 2 pkt 6 u.p.e.a., poprzez wskazanie kwoty kosztów egzekucyjnych, która została ustalona na podstawie przepisu, którego niekonstytucyjność orzekł Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt. SK 31/14, w konsekwencji czego doszło do przyjęcia zawyżonej kwoty kosztów egzekucyjnych w przestanych zawiadomieniach.
Wskazując na powyższe zarzuty Skarżąca wniosła w swojej skardze o uchylenie zaskarżonego postanowienia organu nadzoru oraz poprzedzającego go postanowienia organu egzekucyjnego, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała, że obowiązek poinformowania zobowiązanego o dokonanych czynnościach, wynika z faktu, iż w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego zobowiązany może w drodze wniesienia skargi na czynności egzekucyjne określonej w art. 54 u.p.e.a. kwestionować dopuszczalność oraz prawidłowość zastosowanych środków egzekucyjnych. W konsekwencji obowiązek zawiadomienia zobowiązanego pozwala na sprawowanie kontroli nad czynnościami podejmowanymi przez organy. Skarżąca wskazała też, że zobowiązany tylko w przypadku przekazania mu identycznych dokumentów jakie zostały przekazane do dłużników zajmowanych wierzytelności jest w stanie dokonać oceny skuteczność podjętych działań. W przypadku bowiem gdyby do zobowiązanego oraz dłużnika zajętej wierzytelności przekazywane były dwa odrębnie sporządzone dokumenty mogłoby dojść do sytuacji, gdy zawiadomienie o zajęciu oraz jego odpis mogłyby zawierać zupełnie odmienne informacje. Natomiast w niniejszej sprawie taka okoliczność rzeczywiście miała miejsce, bowiem zawiadomienie o zajęciu wierzytelności zostało podpisane podpisem kwalifikowanym, zaś dokument przesłany do Skarżącej mógł zostać podpisany przez zupełnie inną osobę, niż ta która rzeczywiście przesłała zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego.
Skarżąca uzasadniając podniesione w skardze zarzuty zauważyła, że na gruncie art. 67 § 2a u.p.e.a., ustawodawca wyraźnie wskazał co stanowi odpis zawiadomienia o zajęciu w przypadku dokonania czynności drogą elektroniczną. Zgodnie z powołanym przepisem wyłącznie wydruk przesłanego pisma drogą elektroniczną stanowi odpis przesłanego dokumentu, ponieważ taki dokument wskazuje jakiej czynności organ egzekucyjny dokonał względem dłużnika zajętej wierzytelności oraz co równie istotne w jaki sposób (drogą elektroniczną czy w sposób tradycyjny). Natomiast w przypadku doręczenia zobowiązanemu odpisu zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego w postaci "zwizualizowanej", jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, Skarżąca nie jest w stanie nawet ustalić jakiej treści dokument został przekazany do banku oraz w jaki sposób organ przekazał go do dłużnika zajętej wierzytelności. Zdaniem Skarżącej, przesłany przez organ egzekucyjny odpis zawiadomienia o zajęciu jej wierzytelności z rachunku bankowego nie zawiera wszystkich elementów wskazanych w przepisie art. 67 § 2 i § 2a u.p.e.a. Przekazany dokument nie stanowi bowiem odpisu zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego w rozumieniu art. 67 § 2 i § 2a u.p.e.a., które spełniać powinien dokument w przypadku przesłania zawiadomienia drogą elektroniczną, ponieważ nie zawiera elementów wskazanych w art. 67 § 2a u.p.e.a. Biorąc powyższe pod uwagę Skarżąca zarzuciła, że zarówno organ nadzoru jak i organ egzekucyjny dopuściły się w niniejszej sprawie naruszenia art. 67 § 2 i 2a u.p.e.a., poprzez przyjęcie, iż przedłożony Skarżącej dokument stanowi odpis zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego, podczas gdy z uwagi na tryb doręczenia zawiadomienia dłużnikowi zajętej wierzytelności, Skarżąca oraz bank otrzymali odmienne dokumenty. Powyższe stanowi również w ocenie Skarżącej naruszenie art. 80 § 3 u.p.e.a., gdyż nie można przyjąć, że organ egzekucyjny wywiązał się z ciążącego na nim z mocy prawa obowiązku w sytuacji dostarczenia jakiegokolwiek dokumentu. Na gruncie art. 80 § 3 u.p.e.a. zostało bowiem wyraźnie wskazane, że organ egzekucyjny spełnić może ciążący na nim obowiązek wyłącznie poprzez przesłanie odpisy zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego.
Skarżąca wskazała również, że na gruncie analizowanej sprawy organ egzekucyjny określił kwotę opłat za czynności egzekucyjne, w postaci zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 4 u.p.e.a. i w konsekwencji ustalił koszty egzekucyjne w kwocie wynoszącej blisko 42 mln zł. Zdaniem Skarżącej, organ egzekucyjny dokonując ustalenia wysokości opłaty za czynności egzekucyjne na postawie art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. określił w sposób nieprawidłowy koszty egzekucyjne, z uwagi na fakt, że jeden z elementów składowych został ustalony na podstawie niekonstytucyjnego przepisu, tj. art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. W opinii Skarżącej, organ egzekucyjny dokonując określenia wysokości kosztów egzekucyjnych powinien wziąć pod uwagę poglądy wyrażone w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14 i postępować zgodnie z jego wytycznymi, tj. określić wysokość opłat za czynności egzekucyjne z uwzględnieniem rzeczywistego nakładu pracy oraz wydatków. Biorąc powyższe pod uwagę Skarżąca uznała, że zaskarżone postanowienie organu nadzoru oraz poprzedzające je postanowienie organu egzekucyjnego narusza przepis art. 67 § 2 pkt 6 u.p.e.a., poprzez określenie opłaty egzekucyjnej w zawyżonej wysokości, z uwagi na fakt nieuwzględnienia rzeczywistych wydatków związanych z dokonaniem czynności egzekucyjnych.
W odpowiedzi na skargę organ nadzoru wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz uznając zarzuty skargi za niezasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do obowiązującego, od dnia 15 sierpnia 2015 r., nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm. – zwaną dalej "p.p.s.a.").
Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. - Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania czy organ administracji nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.
W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Badając zaskarżone postanowienie w świetle wskazanych kryteriów, Sąd uznał, że skarga zasługuje w części na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie DIS wydane na podstawie art. 54 u.p.e.a., tj. postanowienie wydane na skutek zażalenia na postanowienie oddalające skargę Spółki na czynności egzekucyjne.
Istota sporu między stronami dotyczy dwóch kwestii: po pierwsze, czy doręczony zobowiązanemu dokument w formie "zwizualizowania" odpisu zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, zamiast w formie wydruku zawiadomienia o zajęciu, który stosuje się przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej, naruszył w taki sposób prawa Skarżącej w postępowaniu egzekucyjnych, że miało to wpływ na skuteczność dokonanych przez organ czynności egzekucyjnych oraz, po drugie, czy wskazane kwoty kosztów egzekucyjnych w przesłanych zawiadomieniach, jako ustalone na podstawie przepisu, którego niekonstytucyjność orzekł Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt. SK 31/14, uznać należy za naruszające przepis art. 67 § 2 pkt 6, gdyż są zawyżone.
Odnosząc się do tak zakreślonych granic skargi, na wstępie podnieść należy, że zgodnie z treścią art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego.
Skargę na czynności egzekucyjne wnosi się w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej (art. 54 § 4 u.p.e.a.). W myśl art. 54 § 5 u.p.e.a. w sprawie skarg, o których mowa w § 1 i 2, postanowienie wydaje organ egzekucyjny.
Na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie. W przypadku uwzględnienia skargi na czynności egzekucyjne organ egzekucyjny uchyla zakwestionowaną czynność egzekucyjną lub usuwa stwierdzone wady czynności (art. 54 § 5a u.p.e.a.). Wniesienie skargi, o której mowa w § 1, nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny lub organ nadzoru może jednak, w drodze postanowienia, wstrzymać w uzasadnionych przypadkach prowadzenie postępowania egzekucyjnego (art. 54 § 6 u.p.e.a.).
Określony w art. 54 § 1 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucją postępowania egzekucyjnego. Ma charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego (por. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2015 r., II FSK 778/13; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015 r., II FSK 1688/13; wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 października 2015 r., III SA/Wa 3396/14, wyrok NSA z dnia 24 października 2014 r., II GSK 1377/13). Skarga w tym trybie przysługuje na dokonanie przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a także na wydawane w toku egzekucji akty (postanowienia i zarządzenia), na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie, czy zarzuty. Kontroli w tym trybie mogą bowiem podlegać wyłącznie czynności egzekucyjne, którymi są zgodnie z definicją legalną z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Pojęcie czynności egzekucyjnych obejmuje zarówno czynności o charakterze prawnym, podejmowane wyłącznie przez organ egzekucyjny lub organ rekwizycyjny, jak i czynności o charakterze faktycznym, dokonywane przez egzekutora lub poborcę skarbowego. Służy kontroli prawidłowości stosowania przez organy egzekucyjne środków egzekucyjnych, zmierzających do bezpośredniego wyegzekwowania należności.
W postępowaniu skargowym z art. 54 § 1 u.p.e.a. dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych.
W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, zgodnie z którym w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a., kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (por. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2015 r., II FSK 778/13; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015 r., II FSK 1688/13; wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 października 2015 r., III SA/Wa 3396/14).
Podkreślenia wymaga również, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się jedynie do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest natomiast możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego, w tym zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. (por. Przybysz P.M., Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wolters Kluwer 2015 r., wyd. VII, komentarz do art. 54). Rozpatrzenie zarzutów w postępowaniu skargowym byłoby obejściem prawa i naruszałoby zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia (tak np. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015 r., II FSK 1688/13). Powyższa zasada sprowadza się do ukształtowania środków ochrony prawnej w taki sposób, by ich podstawy nie mogły być powielane, tzn. by nie zaistniała sytuacja w ramach, których dany zarzut byłby rozpatrywany w ramach kilku środków ochrony prawnej. Środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym nie są względem siebie konkurencyjne. Nie można ich stosować zamiennie. Każdy z nich, w szczególności skarga na czynności egzekucyjne i zarzuty, dotyczy konkretnych uchybień, jest wnoszony w różnym terminie i rozpoznawany z zastosowaniem innych przesłanek. Rodzajowa tożsamość przedmiotu zaskarżenia skargi oraz innych środków prawnych nie oznacza, że określonemu podmiotowi przysługuje możliwość wyboru środka prawnego. Dyferencjacja środków prawnych następuje bowiem nie tylko poprzez zróżnicowanie przedmiotu zaskarżenia, ale także poprzez zastosowanie kryteriów odnoszących się do innych elementów konstrukcji środków prawnych. Zasadą jest zatem wniesienie jednego środka prawnego, a nie dwóch konkurujących wobec siebie (tak wyrok NSA z dnia 24 października 2014 r., II GSK 1377/13).
Przepisy art. 1a pkt 2 u.p.e.a. w związku z art. 54 § 1 u.p.e.a. wskazują, jak należy rozumieć pojęcie "czynności egzekucyjnych". W świetle tych unormowań są to wszelkie działania podejmowane przez organ egzekucyjny i egzekutora, zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Owe działania, jak podkreśla się w doktrynie, to czynności faktyczne (a nie akty prawne).
Stosownie do ugruntowanego orzecznictwa sądów oraz piśmiennictwa, w skardze na czynności egzekucyjne nie można podnosić takich okoliczności, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia m.in. zarzutów, czy też wniosku o umorzenia postępowania egzekucyjnego (por. wyrok NSA z dnia 14 czerwca 1996 r., sygn. akt SA/Kr 206/96, LEX 29274).
Odnosząc powyższe do zarzutów skargi, w ocenie Sądu, za prawidłowe uznać należy więc stanowisko Organu co do tego, że w postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne nie bada się prawidłowości kwoty kosztów egzekucyjnych, wskazanej w zawiadomieniach o zajęciu.
Jak słusznie zauważył Organ, zgodnie z art. 64c § 7 u.p.e.a. organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na wniosek wierzyciela lub zobowiązanego, złożony w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych, o którym mowa w § 6a art. 64c. Na postanowienie to przysługuje zażalenie. Poprzez żądanie wydania postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych zobowiązany może uzyskać najpierw rozstrzygnięcie o wysokości i podstawie naliczenia kosztów, a następnie kwestionować zasadność tego naliczenia.
W związku z powyższym, zagadnienie kosztów egzekucyjnych wykracza poza zakres postępowania prowadzonego w trybie art. 54 u.p.e.a i dlatego też zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 67 § 2 pkt 6 u.p.e.a. poprzez wskazanie "zawyżonych kosztów egzekucyjnych", w wyniku zastosowanego w sprawie niekonstytucyjnego przepisu nie mogły zostać przez Sąd uwzględnione.
Sąd podzielił natomiast stanowisko wyrażone w skardze w zakresie naruszenia przepisu art. 67 § 1a i § 2a u.p.e.a. poprzez nieprawidłowe zawiadomienie Spółki o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego przez co Skarżąca została pozbawiona możliwości dokonania kontroli podjętych przez organ egzekucyjny czynności, a w konsekwencji, nie mogła dokonać skutecznej ochrony swoich praw.
Sąd zauważa, że zgodnie z art. 67 § 1 u.p.e.a. zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności winno być sporządzone według wzoru określonego w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Jednocześnie zgodnie z § 1a tego przepisu, zawiadomienie o zajęciu i inne pisma w ramach stosowanego środka egzekucyjnego mogą być doręczane przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej; w takim przypadku nie stosuje się wzoru, gdyż organ egzekucyjny sporządza wydruk zawiadomienia o zajęciu, przy czym doręczenie zobowiązanemu wydruku zawiadomienia o zajęciu uznaje się za doręczenie odpisu tego zawiadomienia (por. : § 2b art. 67 u.p.e.a.).
W sprawie niespornym jest (przyznaje to DIS), iż organ egzekucyjny w niniejszej sprawie naruszył dyspozycje art. 67 § 2b u.p.e.a. co uzasadnia tym, że "niemożliwa była prezentacja treści dokumentu elektronicznego ani przez jego wydruk, ani przez wyświetlenie na monitorze ekranowym(...)" i dlatego - w celu realizacji postulatu udostępnienia Stronie informacji o dokonanych czynnościach egzekucyjnych - organ egzekucyjny "zwizualizował" dokument zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego "w jedyny możliwy sposób" (zawiadomienia o zajęciu rachunków bankowych zostały na podstawie art. 67 § 1a u.p.e.a. przesłane za pomocą środka komunikacji elektronicznej).
Jednocześnie Organ podkreśla, iż dokument, który otrzymała Strona, zawiera wszystkie niezbędne elementy wskazane w przepisie art. 67 § 2 ustawy egzekucyjnej, a dane przesłane na formularzu elektronicznym do banków są tożsame z danymi umieszczonymi na dokumencie skierowanym do Spółki, co powoduje, że pomimo iż "zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego zostało przesłane do banku w formie elektronicznej, a do Spółki w formie papierowej, to było to takie samo zawiadomienie, zawierało tożsame elementy, a prawa Strony nie zostały w wyniku tego działania naruszone".
W ocenie Sądu poglądu takiego nie można zaaprobować. Sąd zauważa, że od wskazanej w art. 67 § 2b u.p.e.a. reguły na gruncie ustawy o egzekucji nie został wprowadzony jakikolwiek wyjątek, który mógłby stanowić od niej odstępstwo, co powoduje, że organ egzekucyjny obowiązany jest zawsze doręczyć odpis przesłanego zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego. Do takiego wniosku upoważnia zarówno wynik wykładni literalnej wymienionego art. 67 § 2b, jak i analiza systemowa wewnętrzna przepisów ustawy o egzekucji, choćby w kontekście treści art. 86b u.o.e.a. Mianowicie zgodnie z podanym przepisem (art. 86b u.o.e.a.), "Zawiadomienia i wezwania, o których mowa w przepisach niniejszego rozdziału, przesyła się do banku i organu egzekucyjnego przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego obsługującego zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego. Jeżeli wykorzystanie tego systemu jest niemożliwe z przyczyn technicznych, w czasie niezbędnym do przywrócenia jego funkcjonowania, zawiadomienia i wezwania doręcza się na piśmie."
Z przepisów tych wynika, że - co do zasady - zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych przesyła się na za pośrednictwem systemu teleinformatycznego. Od wskazanej reguły ustawodawca przewidział wyjątek w sytuacji, gdy zachodzą przeszkody uniemożliwiające przekazanie zawiadomień do dłużników zajętych wierzytelności za pośrednictwem systemu teleinformatycznego; wówczas organ egzekucyjny może doręczyć zawiadomienie o zajęciu wierzytelności w tradycyjny sposób. Tak więc konstrukcja przepisu art. 86b ustawy o egzekucji wskazuje na możliwość zmiany sposobu doręczenia zawiadomień o zajęciu wierzytelności w postaci dokumentu elektronicznego na "formę papierową". Podkreślenia jednak wymaga, że możliwość zmiany "formy doręczenia" ma miejsce jedynie na etapie przekazania dłużnikowi zajmowanej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu. Wskazanej "możliwości" (czy jak to określa w skardze Skarżąca – "dowolności") ustawodawca nie przewidział na etapie doręczenia odpisu zawiadomienia o zajęciu zobowiązanemu, a to z uwagi na okoliczność, że doręczenie zawiadomienia o zajęciu determinuje formę odpisu przesłanego dokumentu.
Inaczej mówiąc, w przepisie art. 67 § 2b ustawy o egzekucji ustawodawca wyraźnie wskazał, co stanowi odpis zawiadomienia o zajęciu w przypadku dokonania czynności drogą elektroniczną, tj. wyłącznie wydruk zawiadomienia o zajęciu, jeżeli organ zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego doręcza dłużnikowi zajętej wierzytelności przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej, ponieważ taki właśnie dokument wskazuje, jakiej czynności organ egzekucyjny dokonał względem dłużnika zajętej wierzytelności. Wskazany sposób informowania zobowiązanego o podjętych czynnościach ma na celu zapewnienie pełnego obrazu podjętych czynności egzekucyjnych. Co istotne, dla zobowiązanego, doręczenie właśnie odpisu zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego ma doniosłe znaczenie, ponieważ zobowiązany jest w stanie samodzielnie dokonać oceny prawidłowości podjętych czynności egzekucyjnych. Nie może być jednak tak, jak w rozstrzyganej sprawie, że organ egzekucyjny będzie informował zobowiązanego o sposobie podjętych czynności na etapie "odpowiedzi" na złożone środki zaskarżenia.
Reasumując, skoro zawiadomienie o zajęciu doręczono przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego, to w myśl art. 67 § 1a u.p.e.a. w sprawie nie mógł znaleźć zastosowanie wzór określony przez Ministra Finansów w załączniku nr 3 rozporządzenia z dnia 22 sierpnia 2016r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U. z 2016r. poz. 1339), a tym bardziej jego forma "zwizualizowana".
Dlatego też, w ocenie Sądu, nie można zgodzić się z poglądem Organu, że w ramach podjętych czynności egzekucyjnych nie zostały naruszone obowiązujące przepisy prawa, skoro wbrew wyraźnej normie wynikającej z art. 80 § 3 u.p.e. w zw. z art. 67 § 2a ustawy egzekucji organ egzekucyjny przestał Spółce dokumenty, które nie stanowią odpisów zawiadomień o zajęciu rachunków bankowych. Nie do akceptowania jest – zdaniem Sądu - przyjęcie, jak uczyniły to organy, że doręczenie "jakiegokolwiek" dokumentu, a w realiach sprawy także różnych osób podpisujących przedmiotowe dokumenty, zwalania organ egzekucyjny z ciążącego na nim względem zobowiązanego obowiązku sporządzenia i przesłania wydruku zawiadomienia o zajęciu.
W tym stanie rzeczy Sąd podziela pogląd skargi, że przesłane do banku zawiadomienie oraz odpis tego zawiadomienia przesłany Skarżącej, nie zawierają tożsamych danych, co narusza w istotny sposób powołane i omówione wyżej przepisy i dlatego też na podstawie art. 145 §1 lit. c) p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie w całości.
Ponownie rozpatrując sprawę organ zobowiązany jest uwzględnić stanowisko zaprezentowane w wyroku, w szczególności poprzez prawidłowe, tj. zgodne z trybem określonym w art. art. 67 § 2b u.p.e.a. doręczenie zobowiązanemu wydruku zawiadomienia o zajęciu.
Na wniosek Skarżącej, zgodnie z art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., Sąd zasądził koszty postępowania sądowego od organu administracji. Koszty te obejmują wpis uiszczony przez Skarżącą w kwocie 100 zł, opłatę skarbową od udzielonego pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie pełnomocnika – doradcy podatkowego, ustalone na podstawie § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. 2011 Nr 31 poz. 153).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło