I OSK 938/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wiesław Morys (spr.) sędzia NSA Jolanta Rudnicka sędzia del. WSA Tomasz Świstak po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej PKP S. A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 1262/16 w sprawie ze skargi PKP S. A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] sierpnia 2016 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zaskarżonym wyrokiem uwzględnił skargę Polskich Kolei Państwowych S.A. (dalej PKP) na sprecyzowaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. i uchylił ją oraz orzekł o kosztach postępowania. Jak wynika z jego uzasadnienia powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Na skutek wniosku PKP Burmistrz Miasta i Gminy W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. orzekł o odmowie stwierdzenia nabycia przez PKP z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej stanowiącej własność Gminy W., położonej w jednostce ewidencyjnej W., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...]. Wniosek oparto o art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.), dowodząc że PKP powstały w wyniku przekształcenia poprzednika w spółkę akcyjną Skarbu Państwa na mocy art. 2 ust. 2 i art. 8 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz. 948 ze zm.). Zatem wstąpiły we wszystkie stosunki prawne poprzednika, w tym w prawo zarządu tej nieruchomości. Uzasadnia to powstanie prawa użytkowania wieczystego z mocy prawa, na zasadzie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464). Organ ustalił brak w dokumentach właściwej księgi wieczystej jakichkolwiek dowodów potwierdzających prawo zarządu PKP do przedmiotowej nieruchomości na dzień 5 grudnia 1990 r. Została ona nabyta przez Skarb Państwa na podstawie aktów własności ziemi i decyzji o przejęciu, która stanowiła podstawę założenia 8 grudnia 1986 r. księgi wieczystej zawierającej oznaczenie działki jako "tereny kolejowe". Następnie, stosownie do decyzji Wojewody M. z dnia [...] października 1993 r., wpisano w niej jako właściciela Gminę W. Organ odnalazł decyzję Urzędu Miasta i Gminy W. z dnia [...] lutego 1988 r. o ustaleniu wysokości opłat rocznych za zarząd sporną nieruchomością. Jednak czynności zmierzające do odszukania dokumentów potwierdzających ustanowienie prawa zarządu PKP okazały się bezskuteczne. W rejestrze gruntów wg stanu na 5 grudnia 1990 r. jako właściciel działki wpisany był Skarb Państwa, a jako władający PKP S.A. z siedzibą w Warszawie, i taki stan figurował też na dzień wydania decyzji o opłatach, tj. na dzień [...] lutego 1988 r., i trwał do dnia komunalizacji. Dalej organ podał, iż sposób potwierdzania prawa zarządu został określony w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120). Wnioskodawca na tę okoliczność przedłożył jedynie wspomnianą decyzję z [...] lutego 1988 r. dotyczącą opłat rocznych z tytułu zarządu nieruchomością oraz oświadczenie z dnia [...] lutego 2015 r. Ponadto dołączył do wniosku wykaz środków trwałych, z którego wynika, że na działce znajduje się tor główny zasadniczy linii stanowiącej infrastrukturę kolejową. W ocenie organu nie dowodzi to prawa zarządu, którego istnienie pozwalałoby na uwzględnienie żądania. Cytowane wyżej rozporządzenie w § 4 sformułowało katalog dowodów na tę okoliczność, w tym m.in. ujmując w ust. 1 pkt 6 decyzję o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomości. Jednak sam fakt wydania takiej decyzji nie dowodzi istnienia prawa zarządu. W myśl art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99 ze zm.) dowodem potwierdzającym istnienie zarządu mogły być decyzja, umowa o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi zawarta za zezwoleniem właściwego organu i umowa o nabyciu nieruchomości, bo te akty kreowały to prawo. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, które organ przytoczył, zarządu nie można domniemywać. Brak tych dokumentów sprzeciwił się uznaniu istnienia zarządu PKP nad sporną nieruchomością, przy czym nie tworzyły go też poprzednie regulacje prawne ex lege. Nie ma również innych dowodów w tej materii, w tym np. protokołu zdawczo-odbiorczego. Poza tym organ nie uznał za skuteczne złożonego oświadczenia, gdyż zostało sporządzone przez pełnomocników strony, a nie stronę, jak wymaga tego § 4 ust. 3 przywołanego rozporządzenia. Dlatego, w jego przekonaniu PKP nie wykazało prawa zarządu przedmiotową nieruchomością na dzień 5 grudnia 1990 r., przeto nie mogło dojść do uwłaszczenia. Odwołanie od tej decyzji wniosły Polskie Koleje Państwowe S.A., domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu wskazano na wspomniane wyżej: decyzję o ustaleniu opłat za zarząd przedmiotowej nieruchomości, oświadczenie oraz art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i § 4 cytowanego rozporządzenia z 10 lutego 1998 r. Na tych podstawach zanegowano stanowisko organu nieuwzględniające tych okoliczności i przepisów. Zaskarżoną decyzją Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W jej motywach podało, że przeprowadzone postępowanie dowodowe nie potwierdziło, aby PKP legitymowało się prawem zarządu przedmiotowej nieruchomości. Powołało na przywołane wyżej przepisy rozporządzenia Rady Ministrów, które zawierają katalog środków dowodowych w tym zakresie. Co prawda w jego § 4 ust. 1 pkt 6 mieści się decyzja o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością, a w ust. 3 tego paragrafu zeznania świadków i oświadczenia stron, lecz oświadczenie dołączone do akt nie zostało złożone przez stronę, a decyzja z dnia [...] lutego 1988 r. nie ma oparcia w decyzji lub umowie, o jakich mowa w art. 38 ust. 2 cytowanej ustawy z 29 kwietnia 1985 r. Zatem ustaliło, iż na dzień 5 grudnia 1990 r. PKP nie wykazało zarządu, przeto nie mogło się uwłaszczyć na mocy art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami Przytoczyło stanowisko orzecznictwa w tej materii potwierdzające wyprowadzoną konkluzję na tle ustalonego stanu faktycznego. Skargę na tę decyzję ostateczną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wniosły Polskie Koleje Państwowe S.A., zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, wskazanych powyżej. W uzasadnieniu skargi, eksponując dotychczasowe wywody, w szczególności podkreślono, iż przedmiotowa nieruchomość pozostawała w jej zarządzie 5 grudnia 1990 r., co wykazała oferowanymi środkami dowodowymi. Ich ocena przeprowadzona przez organ była jednak wadliwa, a nawet contra legem. Spółka postulowała więc uchylenie zapadłych decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, iż skarga zawiera usprawiedliwione podstawy. Przytaczając w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku brzmienie art. 200 ust. 1 i 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, stwierdził iż prawo użytkowania wieczystego gruntu i własność budynków nabywały podmioty, które posiadały grunt w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie. Dowodzenie prawa zarządu następowało poprzez środki dowodowe sprecyzowane w przepisach cytowanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. Sąd ten – jak stwierdził – co do zasady przychyla się do argumentacji organów, przywołując orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 listopada 1999 r., sygn.. U 6/99 (OTK z 1999 r., nr 7, poz. 159) i z dnia 9 kwietnia 2002 r., sygn. U 10/00 (OTK z 2001 r. nr 3, poz. 55), w których uznano decyzję o naliczeniu czy aktualizacji opłat z tytułu zarządu za dowodzące istnienia zarządu jedynie wyjątkowo, a mianowicie w sytuacji, gdy były wydane w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, lecz zaginęły lub uległy zniszczeniu. Co prawda decyzja z dnia [...] lutego 1988 r. nie powołuje się na prawo zarządu, wszak organy nie rozważyły, czy z podstawy prawnej decyzji tej nie można wysnuć wniosku, że prawo zarządu jednak istniało. Wskazał Sąd meriti na obowiązki organów obu instancji w przedmiocie sposobu rozpoznawania spraw i rządzących postępowaniem zasad, którym – jego zdaniem organ odwoławczy nie podołał. Naruszył tym samym art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Zatem uchylając zaskarżoną decyzję polecił mu dokonanie wyczerpującej oceny ustalonego dotąd stanu faktycznego, w szczególności zebranych dokumentów, gdyż podzielił stanowisko organów co do braku mocy dowodowej złożonego oświadczenia z [...] lutego 2015 r. Co mając na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz.270) – dalej: P.p.s.a., skargę oddalił. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosły Polskie Koleje Państwowe S.A. w Warszawie, zaskarżając go w całości i zarzucając mu: 1. naruszenie przepisów postępowania, a to: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit a P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77, art. 78, art. 80 K.p.a. przez niewłaściwe zastosowanie i niedostrzeżenie braku dokonania właściwych ustaleń faktycznych dających podstawę do przyjęcia, że skarżącej przysługiwało prawo zarządu spornej nieruchomości, bądź inny tytuł prawny uzasadniający stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego tej nieruchomości, b) art. 145 § 1 pkt 1 lit a P.p.s.a. w związku z art. 75 K.p.a. przez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że oświadczenie złożone w trybie art. 75 K.p.a. nie jest wystarczające do dokonania ustaleń faktycznych dających podstawę do przyjęcia, że skarżącej przysługiwało prawo zarządu spornej nieruchomości, bądź inny tytuł prawny uzasadniający stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego tej nieruchomości, 2. naruszenie prawa materialnego, a to art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, § 4 ust. 1 pkt 6 i § 4 ust. 3 cytowanego rozporządzenia z 10 lutego 1998 r. przez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skarżącej nie przysługiwało prawo zarządu spornej nieruchomości, bądź inny tytuł prawny uzasadniający stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego tej nieruchomości, W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych. Jej zdaniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie błędnie przyjął, iż PKP nie służyło prawo zarządu sporną nieruchomością, nieprawidłowo uznając, że zebrane w sprawie dowody nie są wystarczające dla poczynienia takiego ustalenia. Przedstawioną w motywach zaskarżonego wyroku argumentację uznała za chybioną, dowodząc spełnienia przesłanek z art. 200 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, które wykazała w szczególności decyzją z dnia [...] lutego 1988 r. Odmienna ocena tych dowodów z dokumentów jest wykładnią contra legem. Podobnie jak stanowisko w zakresie skuteczności złożonego oświadczenia. Wzmocniła ten pogląd przykładami orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wreszcie autor skargi kasacyjnej podniósł, iż nieruchomość jest i była wykorzystywana na cele kolejowe, była w posiadaniu PKP i przezeń zarządzana. Wskazał także na możliwość zawieszenia postępowania do czasu podjęcia przez skład Naczelnego Sądu Administracyjnego uchwały w poszerzonym składzie w przedmiocie sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie przypomnieć wypada, że stosownie do brzmienia przepisu art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw nieważnościowych w sprawie nie stwierdzono. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia zdeterminowały zakres kontroli dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Podstawy, na których można wywieść skargę kasacyjną zostały określone w art. 174 P.p.s.a., a są to: naruszenie prawa materialnego i naruszenie przepisów postępowania. Przepis art. 174 pkt 1 tej ustawy przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć wadliwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie dokonanie nieprawidłowej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał możliwość istotnego wpływu wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Z uwagi na spełnienie przesłanek z art. 182 § 2 P.p.s.a. skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. Analiza jej zarzutów, wniosków i uzasadnienia, prowadzi do konkluzji, że sporządzono ją bez zaznajomienia się z treścią sentencji i uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Skarga kasacyjna została napisana standardowo, jak zwykle w tego typu sprawach, których wiele pojawia się na wokandach, lecz zakwestionowane nią rozstrzygniecie od "wzorca" odbiegło. Godzi się więc zwrócić uwagę jej autorowi, że wyrokiem tym doszło do uchylenia zaskarżonej decyzji, która utrzymała w mocy decyzję o odmowie stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez PKP użytkowania wieczystego spornego gruntu. Zatem uchylono niekorzystną dla skarżącego kasacyjnie decyzję, nadto z pozytywną dlań argumentacją, ergo wyrok był zgodny z żądaniem skargi. Oczywiście pojęcie gravamen nie funkcjonuje z zasady na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego, zatem dopuszczalność zaskarżenia nie jest uzależniona od naruszenia praw skarżącego, więc mimo tego należało tę skargę rozpoznać. W tym kontekście marginalne znaczenie ma jej niestaranność polegająca na eksponowaniu przepisów K.p.a. bez wskazania ich jednostek redakcyjnych, powołania się na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., który nie był podstawą wyroku i eksponowanie w ramach tego zarzutu uchybień prawu procesowemu (K.p.a.). Generalnie z przedstawionych w kasacji zarzutów, ich argumentacji i kierunku zaskarżenia, prima facie wynikałoby, iż jest ona oczywiście chybiona, bo przede wszystkim nie ma racji jej autor twierdząc, że Sąd I instancji nie dostrzegł niewyjaśnienia sprawy i poczynienia przez organ niewłaściwych ustaleń, jak też przypisując temu Sądowi konstatację, że prawo zarządu PKP nie przysługiwało. Niemniej jednak w niektóre jej wytyki musiały odnieść skutek. Wyprowadzone przez Sąd meriti wnioski są zbyt daleko idące, tak daleko, że mogłyby uzasadniać wydanie wyroku reformatoryjnego, lecz na przeszkodzie temu stoi zasada niepogarszania sytuacji skarżącego kasacyjnie sformułowana w art. 134 § 2 w związku z art.193 P.p.s.a. Przede wszystkim, w przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, pogląd Sądu meriti, że sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona i rozważona do rozstrzygnięcia, nie nadaje się do obrony. Organy wszak zebrały dostępny materiał dowodowy, który podały poprawnej ocenie i wyprowadziły zeń trafne wnioski. Godzi się w tym miejscu zwrócić uwagę na konieczność współdziałania stron w postępowaniu administracyjnym, które polega m.in. na poszukiwaniu i oferowaniu dowodów na prezentowane twierdzenia, jakie mają prowadzić do wydania żądanego rozstrzygnięcia. W istocie podstawową kwestią sporną i wymagającą ustalenia oraz rozważenia jest to, czy PKP legitymowało się na dzień 5 grudnia 1990 r. prawem zarządu sporną nieruchomością. Naczelny Sąd Administracyjny nie zgadza się ze stanowiskiem, wedle którego należałoby tę kwestię w tej sprawie badać dogłębniej. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że zarządu nie można domniemywać, a można go wykazywać środkami dowodowymi sprecyzowanymi w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. Jednakowoż uwzględnić decyzję w przedmiocie opłat z tytułu zarządu można skutecznie tylko wówczas, gdy istnieją inne – przynajmniej pośrednie – dowody wykreowania zarządu w prawem przepisany sposób, a taka decyzja jest tylko tego konsekwencją. Jak wynika z utrwalonego orzecznictwa zarząd winien jasno wynikać z odpowiedniego dokumentu wyraźnie go kreującego (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1926/11, CBOSA). Judykatura stoi też na zbieżnym i jednoznacznym stanowisku, wedle którego decyzja o ustaleniu opłat z tyłu zarządu, sama z siebie nie jest wystarczająca do potwierdzenia tej formy władania mieniem państwowym (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 września 2014 r., sygn. akt I OSK 204/14, z dnia 15 marca 2016 r., sygn. akt I OSK 1806/15, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia II SA/Kr 560/13, CBOSA). Jak trafnie dostrzegł Sąd I instancji, zasadzają się one m.in. na przywołanych wyrokach Trybunału Konstytucyjnego. W wyroku z dnia 22 listopada 1999 r., sygn. akt U 6/99, Trybunał - analizując treść § 6 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu - podał, że zgodnie z jego treścią prawo użytkowania nieruchomości wyjątkowo można stwierdzić w oparciu o decyzję o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania nieruchomości. Dokonując wykładni tego przepisu wskazał, iż decyzja taka jest niewątpliwie dokumentem i to dokumentem urzędowym w rozumieniu przepisów kodeksów postępowania administracyjnego i cywilnego. Jednak dokument zawierający decyzję o naliczeniu lub aktualizacji opłat może być uznany za podstawę stwierdzenia użytkowania tylko wówczas, gdy jest wydany w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła czy uległa zniszczeniu. Podkreślił przy tym, że z decyzji o opłatach powinien wynikać w sposób jednoznaczny tytuł prawny ich wnoszenia: ustanowione mocą konkretnej decyzji administracyjnej prawo użytkowania na rzecz podmiotu wnoszącego opłatę. W konsekwencji oznacza to, że w każdej sprawie należy ustalić, czy wydane w niej decyzje o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością wskazują jednoznacznie tytuł ich wnoszenia, tj. czy przywołują ustanowione mocą konkretnej decyzji administracyjnej prawo zarządu lub użytkowania. Ten wywód należy przenieść na grunt regulacji odnoszącej się do niniejszej sprawy i odnieść do ustalonego w niej stanu faktycznego, czyli materii zarządu, mimo iż sformułowano go na gruncie użytkowania. Tak rzecz ujmuje się w judykaturze sądowoadministracyjnej (p. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 3 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OSK 570/07, 26 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 651/11, 12 czerwca 2014 .r, sygn. akt I OSK 198/13, publ. CBOSA). Obecny skład Naczelnego Sądu Administracyjnego nie znajduje powodów dla odstąpienia od tej linii orzeczniczej. Nota bene za niekonstytucyjne Trybunał uznał w tym wyroku uznał możliwość dowodzenia prawa użytkowania zeznaniami świadków i oświadczeniami storn (§ 6 ust. 3 cytowanego rozporządzenia). Wzmocnieniem tej argumentacji jest – na dzień sporządzenia kasacji jeszcze niepodjęta - uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2017 r., sygn. akt I OPS 2/16 (CBOSA), wedle której pozostawanie nieruchomości we władaniu przedsiębiorstwa PKP bez udokumentowanego prawa w sposób określony w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości oznacza, że nieruchomość ta należała w dniu 27 maja 1990 r. do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym ustawę o pracownikach samorządowych. W jej motywach podtrzymano to stanowisko także na gruncie bezskuteczności wykazania zarządu decyzją o wymiarze opłat z tego tytułu. Już więc tylko dla porządku wypada zaakcentować różnice pomiędzy "zarządem" a "zarządzaniem", w uproszczeniu sprowadzające się odpowiednio stanu prawnego i stanu faktycznego, nadto że legalna komunalizacja (uwzględniająca stan na 27 maja 1990 r.) także sprzeciwia się uwzględnieniu przedmiotowego żądania. Odmiennej treści orzeczenia wskazane w motywach kasacji są bądź odosobnione bądź dotyczą innego stanu faktycznego. W świetle tych ustaleń należało przyjąć, że prawo zarządu PKP w tej sprawie nie zostało wykazane, ergo nie było podstaw do uwzględnienia skargi. Przesłanki z art. 200 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 2 ust. 1 cytowanej na wstępie ustawy z dnia 29 września 1990 r. nie zostały spełnione, choć zarzut w tym zakresie jest co najmniej przedwczesny, bo Sąd meriti nie uwzględnił naruszenia prawa materialnego. Trafnie natomiast ocenił skuteczność złożonego do akt oświadczenia. Co mając na uwadze, na zasadzie art. 185 § 1 P.p.s.a., orzeczono jak w punkcie 1 sentencji niniejszego wyroku, orzekając o kosztach postępowania kasacyjnego na zasadzie art. 207 § 2 tej ustawy. Rzeczą Sądu I instancji będzie rozpoznanie skargi z uwzględnieniem powyższych wywodów, jak też treści ewentualnej uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego mającej zapaść w dniu 26 lutego 2018 r., sygn. akt I OPS 5/17.