I OSK 2192/17

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-02-08

Skład orzekający: Marek Stojanowski, Iwona Bogucka, Mariusz Kotulski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo oddalił skargę na bezczynność organu administracji, uznając, że wydanie przez organ wyższego stopnia postanowienia o wyznaczeniu dodatkowego terminu załatwienia sprawy uniemożliwia stwierdzenie bezczynności organu pierwszej instancji?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wydanie przez organ wyższego stopnia postanowienia o wyznaczeniu dodatkowego terminu załatwienia sprawy nie zwalnia sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi na bezczynność organu pierwszej instancji. Sąd jest zobowiązany do samodzielnej oceny, czy organ dopuścił się bezczynności, niezależnie od stanowiska organu wyższego stopnia, a samo przedłużenie terminu nie świadczy automatycznie o braku bezczynności.
Stan faktyczny
E. K. wniosła skargę na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w sprawie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość. Wojewoda Mazowiecki uznał zażalenie na bezczynność za uzasadnione i wyznaczył organowi dodatkowy termin na załatwienie sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że wyznaczenie dodatkowego terminu uniemożliwia stwierdzenie bezczynności. E. K. złożyła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Marek Stojanowski, Sędzia NSA Iwona Bogucka, Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 maja 2017 r. sygn. akt I SAB/Wa 45/17 w sprawie ze skargi E. K. na bezczynność Prezydenta m. st. Warszawy w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość warszawską 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2) zasądza od Prezydenta m. st. Warszawy na rzecz E K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 18 maja 2017r., sygn. akt II SAB/Wa 45/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E. K. na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość warszawską. Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: E. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2016 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. O. r. Ś. ozn. hip. "[...]" dz. [...], żądając zobowiązania Prezydenta m.st. Warszawy do wydania decyzji administracyjnej kończącej postępowanie w terminie 1 miesiąca; stwierdzenia, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że mimo, iż w dniu [...] sierpnia 2016 r. złożyła wniosek o ustalenie i przyznanie odszkodowania za ww. nieruchomość organ I instancji nie wydał dotychczas decyzji, naruszając art. 35 § 3, art. 8 i art. 12 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Prezydent m.st. Warszawy poinformował, iż do zakończenia postępowania niezbędne jest ustalenie dokładnej daty pozbawienia poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego faktycznej możliwości władania działką oraz ustalenie, jakie było przeznaczenie tego terenu w Ogólnym Planie Zagospodarowania Przestrzennego m. st. Warszawy z [...] sierpnia 1931 r. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...], (przesłanym do Sądu w dniu v maja 2017 r.), Wojewoda Mazowiecki uznał zażalenie E. K. na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy za uzasadnione, wyznaczając organowi dodatkowy termin załatwienia sprawy do trzech miesięcy od daty otrzymania postanowienia. Organ drugiej instancji stanął na stanowisku, że na gruncie niniejszej sprawy zachodzą okoliczności uzasadniające uwzględnienie zażalenia złożonego w trybie art. 37 § 1 k.p.a. Wojewoda stwierdził, iż Prezydent m.st. Warszawy od dnia wpływu przedmiotowego wniosku o odszkodowanie do momentu złożenia zażalenia na bezczynność tj. przez okres ponad 2 miesięcy nie podejmował czynności zmierzających do załatwienia sprawy, nie wskazał też dodatkowego terminu na zakończenie postępowania. Do dnia [...] maja 2017 r. (data rozpoznania sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie) do Sądu nie wpłynęła żadna informacja dotycząca merytorycznego rozpoznania przedmiotowego wniosku. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Sąd I instancji zaznaczył, że instytucja skargi na bezczynność organu przewidziana w przepisach ustawy p.p.s.a. ma na celu ochronę strony, poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. Zdaniem WSA w Warszawie, z bezczynnością organu mamy natomiast do czynienia nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podjął on żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył postępowania wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. W ocenie Sądu I instancji, fakt wydania przez Wojewodę Mazowieckiego postanowienia z dnia [...] kwietnia 2017 r., w którym wyznaczono organowi dodatkowy, trzymiesięczny termin do rozpoznania sprawy (który wygaśnie najwcześniej w dniu [...] lipca 2017 r.) uniemożliwia stwierdzenie, iż Prezydent m.st. Warszawy pozostawał w sprawie bezczynny. W takiej sytuacji, gdy nie upłynął jeszcze dodatkowy termin wyznaczony przez organ wyższego stopnia na załatwienie niniejszej sprawy, uznanie przez Sąd bezczynności organu oznaczałoby bowiem naruszenie kompetencji organu wojewódzkiego wynikającej z art. 37 § 2 k.p.a. Zdaniem WSA w Warszawie, stanowisko to potwierdza także określony przez ustawodawcę tryb wnoszenia skargi na bezczynność organu. Złożenie zażalenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. stanowi warunek formalny wystąpienia przez osobę zainteresowaną ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność organu oraz nie może być traktowane jako odrębne i samodzielne postępowanie administracyjne. Skoro zatem doszło do wyznaczenia dodatkowego terminu załatwienia sprawy, to Prezydent m.st. Warszawy przestał pozostawać w bezczynności. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła E. K., wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu orzeczeniu na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 35 § 3 k.p.a. poprzez oddalenie skargi na bezczynność w sytuacji, gdy Prezydent m. st. Warszawy przez kilka miesięcy nie podjął żadnych czynności w sprawie, wobec czego pozostawał w bezczynności zarówno w dacie wnoszenia skargi, jak również co najmniej do dnia [...] kwietnia 2017 r (daty wydania postanowienia przez Wojewodę Mazowieckiego), co powinno skutkować uwzględnieniem skargi, niezależnie od faktu wydania postanowienia przez Wojewodę Mazowieckiego, o którym Sąd powziął wiadomość na dwa dni przed datą rozpoznania skargi i po ponad 6 miesiącach od dnia jej wniesienia; 2. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 149 § 1 pkt. 3 w zw. z art. 12 k.p.a. w zw. z art. 35 § 3 k.p.a. i art. 37 § 2 k.p.a. poprzez oddalenie skargi na skutek błędnego uznania, że wydanie postanowienia Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] kwietnia 2017 r. powodowało konieczność oddalenia skargi, podczas gdy Sąd nawet w przypadku wyznaczenia dodatkowego terminu przez Wojewodę Mazowieckiego, powinien ustalić, czy Prezydent m. st. Warszawy naruszył normy wynikające z art. 12 k.p.a. oraz z art. 35 § 3 k.p.a., a w razie uznania, że doszło do naruszenia ww. przepisów Sąd był zobowiązany stwierdzić, że w sprawie miała miejsce bezczynność organu przynajmniej do dnia wydania ww. postępowania z dnia [...] kwietnia 2017 r.; 3. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 149 § 1a p.p.s.a poprzez oddalenie skargi, z uwagi na błędne przyjęcie, że po wydaniu postanowienia z dnia [...] kwietnia 2017 r. przez Wojewodę Mazowieckiego Sąd jest zwolniony z obowiązku orzeczenia, czy bezczynność organu przynajmniej do dnia wydania ww. postanowienia przez organ wyższego stopnia miała miejsce bądź nie, z rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy obowiązkiem Sądu jest nie tylko zobowiązanie organu do wydania rozstrzygnięcia w określonym czasie, ale również wyjaśnienie, czy w sprawie doszło do bezczynności organu i ewentualnie czy ta bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 149 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji poprzez naruszenie przez Sąd konstytucyjnej zasady prawa do sądu polegające na uznaniu, iż w sytuacji, gdy organ wyższego stopnia już po wniesieniu skargi na bezczynność (a nadto po ponad 6 miesiącach od wniesienia zażalenia) rozpozna zażalenie na bezczynność i wyznaczy organowi termin załatwienia sprawy, Sąd zobligowany jest do oddalenia skargi, podczas, gdy przyjęcie takiego poglądu prowadzi do wniosku, że iluzoryczne staje się prawo do zaskarżenia bezczynności organu w sytuacji, gdy organ wyższego stopnia nie rozpatruje zażalenia na bezczynność przez długi okres czasu (ok 6 miesięcy), a w tym czasie organ administracji nie podejmuje jakichkolwiek czynności w sprawie, a zatem stan bezczynności niewątpliwie istnieje, i nadto stanowiłoby to pogwałcenie prawa strony do zwalczania bezczynności organu, w sytuacji nieprowadzenia przez organ postępowania i nie rozpoznawania przez organ wyższego stopnia zażalenia, tym bardziej, że art. 149 § 1 i 1a p.p.s.a. nakazują Sądowi za każdym razem w razie wniesienia skargi na bezczynność ustalać, czy w sprawie taka bezczynność zaistniała badając przy tym cały okres postępowania od jego wszczęcia do dnia wyrokowania, a nie tylko ustalać, czy ma ona miejsce w dacie orzekania przez Sąd. Powyższe zarzuty zostały rozwinięte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. W przedmiotowej sprawie skarga kasacyjna została oparta na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., a pełnomocnik – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy. Strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o przeprowadzenie rozprawy, wobec czego rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy, albowiem podniesione w niej zarzuty przeciwko zaskarżonemu wyrokowi WSA w Warszawie są trafne. Przechodząc do kwestionowanej w niniejszym postępowaniu kwestii dotyczącej przesłanek stwierdzenia bezczynności organu, wskazać należy, że stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Rozpoznanie skargi na bezczynność organu, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania w określonym terminie aktu. Wydanie przez organ administracyjny decyzji po wniesieniu skargi na bezczynność na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., nie zwalnia sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy organ dopuścił się bezczynności (art. 149 § 1 pkt 3) oraz czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a). Ponadto, stosownie do art. 149 § 2 p.p.s.a. w przypadku uwzględnienia skargi, sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną. Przepis art. 12 § 1 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia i realizując jednocześnie obowiązek wszechstronnego zbadania stanu faktycznego sprawy. Wyżej wymieniona zasada szybkości i wnikliwości postępowania została skonkretyzowana w art. 35 k.p.a., którego § 1 stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Z kolei z art. 35 § 3 k.p.a. wynika, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Natomiast przepis art. 35 § 5 k.p.a. stanowi, że do terminów tych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Z powyższego wynika zatem, że ewentualne przedłużenie postępowania spowodowane koniecznością przeprowadzenia postępowania konsultacyjnego/dowodowego może uwolnić w konkretnym przypadku organ od zarzutu bezczynności/przewlekłości, nawet jeśli doszło do przekroczenia terminu określonego w art. 35 k.p.a., ale tylko w sytuacji, jeżeli organ wykaże się określoną aktywnością w zakresie tych uzgodnień. Z brzmienia art. 36 § 1 w zw. z § 2 k.p.a. wynika przy tym, że o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych, także z przyczyn niezależnych od organu, organ ten jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ustawodawca uznał zatem możliwość powstania sytuacji, w której zwłoka w załatwieniu sprawy wynika z przyczyn niezależnych od organu; w takim jednak wypadku zobowiązał organ do poinformowania stron postępowania o przyczynach zaistniałej zwłoki i wyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy. Podkreślić jednak należy, że sama czynność zawiadomienia strony postępowania o nowym terminie załatwienia sprawy nie usprawiedliwia bezczynności organu, istotna jest przyczyna zwłoki wskazana przez organ. O bezczynności organu administracji publicznej można bowiem mówić nie tylko wówczas, gdy w ustawowo określonym terminie nie podejmuje on żadnych czynności w sprawie, do których był zobowiązany, lecz także wówczas, gdy prowadził postępowanie w sprawie i nie zakończył go wydaniem stosownej decyzji lub postanowienia (por. wyrok NSA z dnia 27 października 2016 r., sygn. I OSK 25/16). W rozpoznawanej sprawie bezsporna jest okoliczność, że Prezydent m. st. Warszawy przekroczył terminy załatwienia sprawy określone w art. 35 k.p.a. Postępowanie zostało wszczęte w dniu [...] sierpnia 2016 r., a dopiero pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. organ poinformował stronę o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie do jej zakończenia na dzień [...] marca 2017 r., a więc już poza ustawowo określonymi terminami. Przyjmując nawet, że niniejsza sprawa jest szczególnie skomplikowana, to powinna być zakończona wydaniem decyzji najpóźniej w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, albo w tym terminie należało wyznaczyć dodatkowy termin załatwienia sprawy na podstawie art.36 k.p.a., aby skutecznie bronić się przed zarzutem bezczynności. Tymczasem Sąd I instancji pomimo tego, że szczegółowo przedstawił stan faktyczny w sprawie, którego skarżąca kasacyjnie nie podważała, ograniczył się do lapidarnego stwierdzenia, że w dacie wniesienia skargi nie istniał stan bezczynności. Co więcej fakt bezczynności organu potwierdza również postanowienie Wojewody Mazowieckiego z [...] kwietnia 2017 r., na które powołuje się Sąd I instancji. Co więcej w postanowieniu tym, wyznaczającym organowi I instancji dodatkowy trzymiesięczny termin do rozpoznania sprawy, a który w dniu orzekania jeszcze się nie zakończył, WSA w Warszawie upatruje podstaw do stwierdzenia braku bezczynności. Naczelny Sąd Administracyjny powyższe stanowisko Sądu pierwszej instancji uznaje za błędne. Przedłużenie terminu do załatwienia sprawy nie świadczy automatycznie o braku bezczynności organu, ponadto w dacie wydania zakażonego rozstrzygnięcia ([...] maja 2017r.) Prezydent m. st. Warszawy nie zakończył postępowania w przedmiocie przyznania odszkodowania. Wydanie przez organ wyższego stopnia postanowienia uznającego za nieuzasadnione zażalenie na bezczynność organu w sprawie nie stanowi przeszkody do uwzględnienia skargi na bezczynność. Sąd dokonuje bowiem własnej oceny w zakresie bezczynności organu i może być ona odmienna od stanowiska organu drugiej instancji (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 31 sierpnia 2011 r., II SAB/Łd 39/11, LEX nr 950538, T. Woś (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie budzi wątpliwości, że złożenie zażalenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. stanowi wyłącznie wymóg formalny do wniesienia skargi na bezczynność (art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania wyroku), a stanowisko organu wyższego stopnia wyrażone przy rozpoznaniu tego zażalenia nie ma żadnego wpływu na ustalenie, czy w danej sprawie mamy do czynienia z bezczynnością, czy też nie. Nieistotne jest nawet, czy organ wyższego stopnia wypowie się w sprawie. Sposób rozstrzygnięcia w przedmiocie zażalenia wniesionego w trybie art. 37 § 1 k.p.a. przez organ wyższej instancji, w szczególności zaś to, czy zażalenie zostało uwzględnione nie ma dla Sądu prejudycjalnego, ani tym bardziej wiążącego charakteru. Zob. także postanowienie NSA z 4 lipca 2012r., sygn. akt II OSK 1478/12. Postanowienie takie wydane jest w ramach procedury administracyjnej przez organ administracyjny wyższej instancji i nie pozostaje w żadnej relacji (poza formalną przesłanką wniesienia skargi) do trybu sądowej kontroli bezczynności i przewlekłości postępowania dokonywanej na podstawie art. 149 p.p.s.a. Sąd dokonuje własnych ustaleń i konkluzji niezależnie od tych, które poczynił organ uznając za uzasadnione lub nieuzasadnione zażalenie w postanowieniu wydanym na podstawie art.37 k.p.a. Zwrócić należy uwagę, że na postanowienie organu wyższej instancji wydane w trybie art.37 k.p.a. nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Zatem takie postanowienie podlega ocenie w postępowaniu sądowym prowadzonym ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w trybie art.149 p.p.s.a. Zwłaszcza takiej ocenie będzie podlegało także postanowienie uwzględniające zażalenie i wyznaczające organowi termin do załatwienia sprawy, a nie tylko postanowienie nieuwzględniające zażalenia. Dotyczyć to będzie nie tylko analizy i oceny stanu faktycznego (zaistnienia bądź nie stanu bezczynności), ale także prawidłowości wyznaczenia dodatkowego terminu załatwienia sprawy oraz czy niezałatwienie sprawy miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W konsekwencji ustalenia i wnioski sądu mogą być zarówno tożsame, jak i odmienne od tych poczynionych przez organ wyższej instancji w postanowieniu wydanym na podstawie art.37 k.p.a. Sąd może np. wyznaczyć krótszy lub dłuższy termin załatwienia sprawy. Tym samym samo wydanie postanowienia (nawet wyznaczającego termin załatwienia sprawy) przez organ wyższej instancji w trybie art.37 k.p.a. w toku postępowania sądowego prowadzonego w przedmiocie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w tej samej sprawie, nie uniemożliwia sądowi orzekania w tym zakresie. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie wskazano natomiast żadnych argumentów na poparcie tezy, że niewywiązanie się przez organ administracyjny z ustawowych obowiązków załatwienia sprawy w terminie wynikającym z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przedłużania terminu załatwienia sprawy było usprawiedliwione konkretnymi okolicznościami sprawy, co uzasadniałoby oddalenie skargi na bezczynność. Jak wskazano wyżej wątpliwości co do bezczynności Prezydent m. st. Warszawy nie miał nawet organ wyższego stopnia uwzględniając zażalenie skarżącej wniesione w trybie art. 37 k.p.a. i wyznaczając postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. dodatkowy termin do załatwienia sprawy. Konsekwencją takiego stanu faktycznego, z którego wynika także, że w przeciągu kilkunastu miesięcy od daty wpłynięcia wniosku skarżącej o odszkodowanie, organ I instancji nie zrobił nic poza wystosowaniem do strony pisma informującego z dnia [...] grudnia 2016 r., było uprawnienie Sądu pierwszej instancji do stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności (art.149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). W obecnym stanie prawnym, rozpoznanie skargi na bezczynność organu, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania w określonym terminie aktu. Stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, nawet jeżeli wniosek strony został załatwiony przez organ w toku postępowania sądowego (już po wniesieniu skargi), obliguje Sąd I instancji do oceny czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art.149 § 1 a p.p.s.a.), a także stwarza możliwość orzeczenia organowi grzywny lub przyznania na rzecz skarżącego sumę pieniężną na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło