II SA/Ol 28/18
WyrokWSA w Olsztynie2018-02-08
Skład orzekający: Marzenna Glabas, Ewa Osipuk, Piotr Chybicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy dla budynku rekreacji indywidualnej w zabudowie zagrodowej może zostać wydana, jeśli inwestycja narusza zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie 100 m od linii brzegowej jeziora, a inwestor nie wykazał spełnienia przesłanek do zastosowania wyjątku od tego zakazu?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji były związane ostatecznym postanowieniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, które stwierdziło naruszenie zakazu budowy w pasie 100 m od jeziora i brak podstaw do zastosowania wyjątków. Ponadto, sąd uznał, że planowana inwestycja nie spełnia definicji zabudowy zagrodowej, co wyklucza zastosowanie art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a tym samym nie można było pominąć wymogu dobrego sąsiedztwa.Stan faktyczny
Skarżący M. W. złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla budynku rekreacji indywidualnej w zabudowie zagrodowej na działce nr "[...]" w gm. S. Organ I instancji odmówił ustalenia warunków zabudowy, wskazując na niespełnienie warunków z art. 61 ust. 1 pkt 1 i 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (u.p.z.p.), w tym zakazu budowy w pasie 100 m od jeziora. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, podkreślając wiążący charakter postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ) o uzgodnieniu odmowy oraz niespełnienie przesłanek do zastosowania art. 61 ust. 4 u.p.z.p. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 8 lutego 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk sędzia WSA Piotr Chybicki Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2018 roku sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie warunków zabudowy - oddala skargę.
Decyzją z dnia "[...]" r., nr "[...]", Wójt Gminy, po rozpatrzeniu wniosku M. W. (dalej jako: "skarżący"), odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku rekreacji indywidualnej w zabudowie zagrodowej na działce nr "[...]" w obrębie geodezyjnym L., gm. S.
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że przeprowadzona analiza warunków i zasad zagospodarowania terenu objętego wnioskiem wynikających z przepisów odrębnych oraz stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji, nie wykazała możliwości ustalenia warunków zabudowy. Organ stwierdził, że nie zostały spełnione warunki z art. 61 ust 1 pkt 1 i 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1073, dalej jako: "u.p.z.p."). Wskazał, że w omawianym przypadku wielkość obszaru analizowanego stanowi minimalnie 3-krotną a maksymalnie ponad 6-krotną szerokość frontu terenu inwestycji - front terenu inwestycji wynosi 67,0 m. Podał, że wyznaczając obszar analizowany kierował się koniecznością obiektywnej oceny sąsiedztwa w odniesieniu do planowanej inwestycji. Dążono do tego aby obszar analizowany stanowił całość urbanistyczną i pozostawał w zgodzie ze specyfiką okolicy. Tak wyznaczony obszar analizowany pozwala na rzetelne określenie funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w kontekście ochrony ładu przestrzennego. Obszar ten, przedstawiający wycinek terenu, odzwierciedla charakter ewentualnej zabudowy na danym terenie. Podał, że w analizowanym obszarze występuje następująca zabudowa:
- na wnioskowanej działce nr "[...]" znajduje się budynek w budowie (stan surowy otwarty) zgodnie z ewidencją gruntów i budynków wpisany jako pozostałe budynki niemieszkalne. Dla realizowanego obiektu nie wydano decyzji o ustaleniu warunków zabudowy jak również decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego;
- na działce nr "[...]" znajduje się budynek gospodarczy (zgodnie z ewidencją gruntów i budynków wpisany jako pozostałe budynki niemieszkalne). Dla istniejącego obiektu nie wydano decyzji o ustaleniu warunków zabudowy jak również decyzji
o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego;
- na działce nr "[...]" znajduje się budynek gospodarczy (w ewidencji gruntów
i budynków brak informacji o rodzaju zabudowy);
- na działce nr "[...]" znajduje się budynek mieszkalny (zgodnie z ewidencją gruntów i budynków wpisany jako budynek mieszkalny);
- na działce nr "[...]" znajduje się budynek pensjonatu (zgodnie z ewidencją gruntów i budynków wpisany jako pozostałe budynki niemieszkalne - pensjonat);
- na działce nr "[...]" znajduje się budynek mieszkalny oraz dwa budynki gospodarcze (zgodnie z ewidencją gruntów i budynków wpisane jako budynek mieszkalny oraz budynki produkcyjne usługowe i gospodarcze dla rolnictwa). Organ I instancji stwierdził, że pojedyncza zabudowa tworzy w obszarze analizowanym rozproszoną strukturę urbanistyczną. Pozostałe działki w obszarze analizowanym stanowią grunty rolne i lasy oraz jezioro, które nie podlegały analizie. Reasumując, organ I instancji wskazał, że budowa budynku rekreacji indywidualnej w zabudowie zagrodowej w granicach wyznaczonego terenu inwestycji, przy jednoczesnym braku kontynuacji funkcji zabudowy, stanowi podstawę stwierdzenia, że na danym obszarze obiekt ten może być sytuowany w sposób niekontrolowany - bez zapewnienia ochrony
i zachowania ładu przestrzennego, tworząc odrębną, chaotyczną jednostkę urbanistyczną na terenach rolniczych i leśnych. Organ I instancji wskazał, że
w rozpoznawanej sprawie nie może mieć zastosowania art. 61 ust. 4 u.p.z.p., gdyż inwestor nie wykazał się powierzchnią gospodarstwa rolnego związanego z zabudową zagrodową przekraczającą średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w gminie S., która aktualnie wynosi 8,39 ha. Posiadane grunty w gminach L.
i P. w województwie zachodniopomorskim nie mogą stanowić wraz z działką nr "[...]", obręb L., gmina S., województwo warmińsko-mazurskie użytków zorganizowanych i ze sobą powiązanych funkcjonalnie w ramach jednego prowadzonego gospodarstwa rolnego, tak jak to zinterpretował inwestor, ze względu na dużą odległość z ewentualnego siedliska do pól uprawnych. Organ I instancji stwierdził, że objęty wnioskiem budynek rekreacji indywidualnej nie wchodzi w skład obiektów rolniczych. Wyjaśnił, że przez zabudowę zagrodową należy rozumieć zespół budynków obejmujący dom mieszkalny i zabudowania gospodarskie położone w obrębie jednego podwórza (budynek mieszkalny oraz obiekty związane z produkcją rolną: budynki gospodarcze, inwentarskie i składowe oraz budowle typu zbiorniki, silosy, płyty obornikowe, zbiorniki na gnojowicę i suszarnie kontenerowe).
Dalej organ I instancji podniósł, że inwestycja znajduje się w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu Pojezierza Olsztyńskiego powołanego uchwałą Nr XXl470116 Sejmiku Województwa Warmińsko - Mazurskiego z dnia 27 września 2016 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Pojezierza Olsztyńskiego (Dziennik Urzędowy Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 07 listopada 2016 r., poz. 4171, dalej jako: "uchwała"). Na tym obszarze obowiązuje zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie o szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych naturalnych zbiorników wodnych z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej - zgodnie
z § 5 ust. 1 pkt 8 w/w uchwały. Natomiast wyjątki od powyższego zakazu wymienione
w § 5 ust. 7 punkty 3, 4 i 5 tejże uchwały nie mają zastosowania do działki nr "[...]", gdyż nie znajduje się ona na obszarze zwartej zabudowy wsi w granicach określonych
w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Szczytno (lub obszaru wskazanego jako tereny zabudowane w obowiązującym studium), jak również z działek bezpośrednio przylegających tylko działka nr "[...]" jest zabudowana budynkiem gospodarczym (brak wydanej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy jak również decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego), natomiast działka nr "[...]" jest niezabudowana. Na wnioskowanej działce nr "[...]" znajduje się budynek w budowie (stan surowy otwarty), dla którego nie wydano decyzji o ustaleniu warunków zabudowy jak również decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. W związku z powyższym oraz zgodnie z § 5 ust. 7 pkt 5 wnioskowana nieruchomość nie jest zabudowana budynkiem w rozumieniu ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zaznaczono, że działka nr "[...]" zawiera się w odległości mniejszej niż 100 m od jeziora L.,
a projektowany budynek rekreacji indywidualnej w zabudowie zagrodowej mógłby być usytuowany w odległości maksymalnej około 40 - 50 m od linii brzegowej jeziora.
W odwołaniu od tej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:
- art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., poprzez przyjęcie, że nie został spełniony warunek sąsiedniej zabudowy;
- art. 61 ust. 4 u.p.z.p., poprzez nieuwzględnienie, że wniosek dotyczy zabudowy zagrodowej;
- art. 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania zabudowy w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, poprzez wykonanie pobieżnej i niepełnej analizy funkcji oraz cech zabudowy
i zagospodarowania terenu;
- art. 6, art. 7 i art. 11 k.p.a., poprzez niedostateczne wyjaśnienie związanych ze sprawą okoliczności faktycznych, w szczególności niewyjaśnienie przesłanek, w oparciu
o które organ przyjął, że wnioskowana zabudowa nie spełnia zasady dobrego sąsiedztwa;
- art. 6, art. 7 i art. 11 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie związanych ze sprawą okoliczności faktycznych, w szczególności niewyjaśnienie przesłanek, w oparciu
o które organ przyjął, że wnioskowana działka nr "[...]" nie jest zabudowana budynkiem;
- art. 80 w zw. z art. 77 ust. 1 k.p.a., poprzez nieprawidłowe rozpatrzenie całego materiału dowodowego;
- art. 35 k.p.a., poprzez znaczne przekroczenie terminu na załatwienie sprawy;
- art. 36 k.p.a., poprzez brak podania przyczyn zwłoki i nowego terminu załatwienia sprawy;
- art. 12 k.p.a., poprzez ogromną opieszałość w załatwianiu sprawy;
- art. 5 ust. 1 pkt 8 uchwały, poprzez uznanie, że wnioskowana budowa jest objęta zakazem oraz
- art. 8 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej i nie kierowanie się zasadami proporcjonalności, bezstronności
i równego traktowania.
W uzasadnieniu skarżący podniósł m.in., że na działce nr "[...]", oprócz działalności rolniczej prowadzone są również usługi turystyczne – pole biwakowe "[...]", wpisane do ewidencji obiektów świadczących usługi hotelarskie pod sygnaturą 1/2017. Podał też numery działek, na których prowadzona jest działalność gospodarcza z agroturystyką oraz o funkcji rekreacyjno-wypoczynkowej, mianowicie: działalność gospodarcza i pensjonat - działki nr "[...]", działalność usługowa ze smażalnią ryb - działka nr "[...]", rekreacyjno- wypoczynkowy sposób zagospodarowania - działki nr "[...]", pole biwakowe - działka nr "[...]". Skarżący podniósł, że na podstawie art. 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej dopuszczalna jest działalność rolnicza polegającą na świadczeniu w gospodarstwach rolnych usług związanych z pobytem turystów. Stwierdził, że wnioskowany budynek jest takim obiektem, służącym racjonalnej gospodarce rolnej. Zdaniem skarżącego, to jaki obiekt jest potrzebny do właściwego prowadzenia gospodarstwa, stanowi uznanie rolnika. Podkreślił także, że wnioskowana działka jest zabudowana budynkiem gospodarczym i na podstawie jego odległości od jeziora organ I instancji powinien ustalić linię zabudowy od jeziora dla wnioskowanej zabudowy, zgodnie z odstępstwem przewidzianym w art. 5 ust. 7 pkt 5 uchwały.
W wyniku rozpatrzenia odwołania, decyzją z dnia "[...]" r., nr "[...]", Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ II instancji uwzględnił, że projekt decyzji odmawiającej ustalenia warunków zabudowy organ I instancji przedłożył do uzgodnienia przez właściwe organy, w tym Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska, który postanowieniem z dnia "[...]"r., znak: "[...]" uzgodnił projekt decyzji odmawiającej ustalenia warunków zabudowy
i zagospodarowania terenu dla wnioskowanej inwestycji. Zauważono, że
w uzasadnieniu postanowienia RDOŚ szczegółowo rozważył możliwość realizacji wnioskowanej inwestycji na przedmiotowej działce i nie znalazł podstaw do zastosowania odstępstw od zakazu, o którym mowa w § 5 ust. 1 pkt 8 uchwały, uznając, że aktualnie obowiązujące przepisy z zakresu ochrony przyrody nie dopuszczają budowy budynku rekreacji indywidualnej na działce objętej wnioskiem. Kolegium ustaliło, ze inwestor nie wniósł skutecznie zażalenia na powyższe postanowienie i stało się ono ostateczne. Wyjaśniło, że organ prowadzący postępowanie główne jest związany stanowiskiem organu uzgadniającego. Uzgodnienie dokonane w trybie art. 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p. ma charakter wiążący dla organu wydającego decyzję w przedmiocie warunków zabudowy. Wskazał, że nadanie uzgodnieniu prawnej formy postanowienia, na które przysługuje zażalenie i skarga do sądu administracyjnego, i które może być przedmiotem weryfikacji w trybach nadzwyczajnych, powoduje, że choć postępowanie uzgodnieniowe ma charakter akcesoryjny i jest częścią szeroko rozumianego postępowania w sprawie głównej, to jego wynik jest wiążący dla organu prowadzącego postępowanie główne. Ewentualna weryfikacja postanowień uzgodnieniowych nie może być więc dokonywana przez organ prowadzący postępowanie główne. Reasumując, Kolegium stwierdziło, że realizacja planowanej inwestycji nie jest możliwa z uwagi na jej sprzeczność ze wskazanymi przepisami odrębnymi, potwierdzoną postanowieniem organu uzgadniającego.
Rozważając niespełnienie warunku określonego w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., Kolegium oceniło, że organ I instancji co najmniej przedwcześnie uznał, że wnioskowane zamierzenie nie spełnia warunku dobrego sąsiedztwa. Zauważył, że
w obszarze analizowanym znajduje się zabudowa o funkcji rekreacji indywidualnej, znajduje się również budynek mieszkalny wraz z budynkami gospodarczymi, co może stanowić zabudowę zagrodową. Organ II instancji przyjął, że wadliwość ta pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia, gdyż organ I instancji zasadnie stwierdził, że
w sprawie nie znajduje zastosowania przepis art. 61 ust. 4 u.p.zp., wyłączający konieczność spełnienia warunku dobrego sąsiedztwa. Wskazał, że zgodnie z treścią art. 61 ust. 4 u.p.z.p., przepisów ust. 1 pkt 1 nie stosuje się do zabudowy zagrodowej,
w przypadku gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie. Cytowany przepis znajduje zastosowanie w razie łącznego spełnienia następujących przesłanek: planowana zabudowa musi mieć charakter zabudowy zagrodowej, zabudowa ta musi być związana z już istniejącym gospodarstwem rolnym, a gospodarstwo to musi przekraczać średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie.
W rozpatrywanej sprawie warunki te nie zostały spełnione. Przede wszystkim inwestor określił przedmiot inwestycji jako budynek rekreacji indywidualnej w zabudowie zagrodowej, co w ocenie składu orzekającego stanowi niedopuszczalne połączenie funkcji. Należało zatem wezwać inwestora do wyjaśnienia, czy planowany budynek pełnić będzie funkcję rekreacji indywidualnej, czy też funkcję zabudowy zagrodowej. Przy założeniu zaś, że jest to zabudowa zagrodowa, inwestor nie wykazał jej powiązania z posiadanym przez niego gospodarstwem rolnym. Inwestor posiada bowiem grunty rolne w gminach L. i P. w województwie zachodniopomorskim, zaś ich powiązanie funkcjonalne polegać ma na realizacji i uzyskaniu zamierzonej rentowności prowadzonego przez inwestora gospodarstwa rolnego.
Mając powyższe na uwadze, organ II instancji wskazał, że ustalenie warunków zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia przesłanek wymienionych wart. 61 ust. 1 pkt 1-5 u.p.z.p., zaś w przypadku gdy choć jedna z nich nie jest spełniona, organ ma obowiązek odmówić ustalenia warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji. W tej sytuacji bezcelowym byłoby uchylenie decyzji organu
I instancji ze wskazaniem na konieczność przeprowadzenia postępowania w zakresie spełnienia warunku określonego w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., skoro z uwagi na niespełnienie warunku określonego w art. 61 ust. 1 pkt 5 tej ustawy, ustalenie warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji nie jest możliwe.
Skarżący nie zgodził się z powyższą decyzją i wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, w której powtórzył zarzuty i argumenty podniesione w odwołaniu. Przekonywał, że organ II instancji nie zastosował zasady dwuinstancyjności postępowania i nie przeprowadził dodatkowego postępowania wyjaśniającego w celu sprawdzenia zgodności wnioskowanej inwestycji z zapisami powoływanej uchwały. Wskazał na naruszenie ogólnych zasad postępowania administracyjnego w związku z brakiem wyczerpującego rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego i nieodniesienia się do wszystkich dowodów i argumentów zawartych w odwołaniu. Zarzucił naruszenie art. 7b k.p.a., poprzez brak współdziałania z RDOŚ w zakresie niezbędnym do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego
i prawnego sprawy, wobec nieudzielenia informacji w zakresie obszaru zwartej zabudowy w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Szczytno. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i postanowienia RDOŚ oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Pismem procesowym z dnia 29 stycznia 2018r. skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z pisma Starosty na okoliczność, że w dniu 12 kwietnia 2011 r. do tego organu wpłynęło zgłoszenie dotyczące budowy budynku na działce nr "[...]" w L., co do którego nie wniesiono sprzeciwu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna
z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a.")
Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 tej ustawy stanowiący, iż sąd orzeka
w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1). Rozpoznanie w granicach sprawy oznacza związanie podstawą materialnoprawną rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej. Na zasadzie tego przepisu Sąd administracyjny nie może uczynić przedmiotem oceny aktu administracyjnego, który podlegał odrębnemu zaskarżeniu. Uwaga ta dotyczy wydanego w sprawie postanowienia RDOŚ z dnia "[...]", nr "[...]", uzgadniającego projekt decyzji odmawiającej ustalenia warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji. Organ II instancji wyjaśnił, że postanowienie to jest ostateczne, czego nie neguje skarżący. Okoliczność ta przesądza kierunek rozstrzygnięcia, gdyż organy orzekające były związane stanowiskiem organu uzgadniającego, który potwierdził, że planowana inwestycja narusza zakaz budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od brzegu jeziora L. Z uzasadnienia tego postanowienia wynika, że organ współdziałający rozważył odstępstwa od stosowania tego zakazu, wymienione w § 5 ust. 7 pkt 1- 8 uchwały, uznając, że przepisy te nie mają zastosowania w sprawie. Skarżącemu jako inwestorowi przysługiwało na to postanowienie zażalenie. Skarżący nie skorzystał jednak z tego prawa. W związku z tym, nie mógł na etapie wniesienia odwołania, a także skargi do sądu administracyjnego skutecznie zakwestionować ustaleń, które legły u podstaw tego postanowienia. W powołanym w zaskarżonej decyzji wyroku z dnia 16 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2307/15, Naczelny Sąd Administracyjny przekonywująco argumentował, że weryfikacja ostatecznego postanowienia uzgodnieniowego przez organy wydające decyzję w przedmiocie warunków zabudowy, oznaczałaby niedopuszczalne naruszenie właściwości i wejście w zakres uprawnień organu uzgadniającego, posiadającego autonomiczne kompetencje do wyrażenia stanowiska
w akcie uzgadniającym. W takiej sytuacji organy prowadzące postępowanie w trybie zwykłym działałyby poza granicami prawa. Także sąd administracyjny, obejmując zakresem kontroli legalność postanowienia wydanego przez organ uzgadniający, przekroczyłby granice sprawy, naruszając tym samym art. 134 § 1 p.p.s.a. Podkreślić należy, że organ orzekający w sprawie ustalenia warunków zabudowy zobowiązany był do uzgodnienia rozstrzygnięcia z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska
w oparciu o normę art. 60 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p., wobec położenia działki skarżącego na obszarze chronionego krajobrazu. Zgodnie z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. art. 53 ust. 3–5a stosuje się odpowiednio do decyzji o warunkach zabudowy, które podlegają uzgodnieniu. Uzgodnieniu podlega zatem projekt decyzji w przedmiocie warunków zabudowy, czyli może wystąpić sytuacja, w której przesłany do uzgodnień projekt decyzji odmownej uzgodniony będzie pozytywnie co nie naruszy art. 60 ust. 1 u.p.z.p. Dotyczy to również sytuacji określonej w art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p., który stanowi, że decyzja o warunkach zabudowy musi być zgodna z przepisami odrębnymi, a więc także powołanym w sprawie aktem prawa miejscowego. W wyroku z dnia 7 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1265/15, (publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że kiedy organ prowadzący główne postępowanie administracyjne i przygotowujący projekt decyzji, biorąc pod uwagę przepisy odrębne, stwierdzi, że wykluczają one możliwość realizacji zamierzonej inwestycji na danym terenie, to przed wydaniem decyzji odmownej powinien zweryfikować prawidłowość swojego stanowiska i odmownego rozstrzygnięcia, które uwzględnia przepisy odrębne i poddać projekt decyzji odmownej uzgodnieniu właściwemu rzeczowo wyspecjalizowanemu organowi, co właśnie w tej sprawie prawidłowo nastąpiło. W myśl art. 53 ust. 5 u.p.z.p. uzgodnień, o których mowa w ust. 4, dokonuje się w trybie art. 106 Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że zażalenie przysługuje wyłącznie inwestorowi. W przypadku niezajęcia stanowiska przez organ uzgadniający w terminie 2 tygodni od dnia doręczenia wystąpienia o uzgodnienie - uzgodnienie uważa się za dokonane. Tylko w przypadku braku wydania postanowienia przez organ uzgadniający, gdy wobec negatywnego dla inwestora wyniku postępowania uzgodnieniowego, nie miał on możliwości jego weryfikacji ani na drodze administracyjnej, ani przez zaskarżenie postanowienia uzgodnieniowego do sądu administracyjnego, Sąd ma obowiązek zbadania również prawidłowości podjęcia aktu uzgadniającego, jako aktu podjętego w granicach sprawy w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy w rozumieniu art. 135 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2014 r., sygn. akt II OSK 134/13, dostęp. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z powyższym w realiach niniejszej sprawy nie było podstaw do podważania stanowiska RDOŚ i nie zasługują na uwzględnienie podnoszone w skardze zarzuty naruszenia art. 15, art. 107 § 3 k.p.a, art. 7, art. 77, art. 136 ust. 1 k.p.a., art. 80, art. 6, art. 8 i art. 11 k.p.a. Organ II instancji prawidłowo wyjaśnił skarżącemu, że jest związany postanowieniem RDOŚ, które wyklucza pozytywne załatwienie wniosku.
Skarżący bezpodstawnie zarzuca organom orzekającym nieprzeprowadzenie pełnego postępowania wyjaśniającego. Przeczy temu analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu sąsiadującego z działką objętą wnioskiem
o ustalenie warunków zabudowy, z której jasno wynika niespełnienie warunków z art. 61 ust. 1 pkt 1 i pkt 5 u.p.z.p. W części graficznej jednoznacznie zostało wskazane jak kształtuje się zabudowa w sąsiedztwie i na wnioskowanej działce. Z treści analizy wynika, że zabudowane działki nr "[...]" (budynek mieszkalny i gospodarczy), nr "[...]", "[...]" (pensjonat), nr "[...]" (zabudowa zagrodowa) oddalone są od wnioskowanej działki nawet ponad 0,5 km. Z ustaleń organu I instancji wynika też bezspornie, że działki znajdujące się w najbliższym sąsiedztwie wnioskowanej działki są niezabudowane, prócz działki nr "[...]", na której znajduje się niewielki budynek gospodarczy. Sam skarżący podnosi jedynie, że działki nr "[...]" są wykorzystywane, z racji położenia nad jeziorem i walory krajobrazowe, turystyczno-rekreacyjnie, do wypoczynku dla przyjezdnych w okresie letnim. Skarżący na terenie swojej działki ma zarejestrowane pole biwakowe. Skarżący nie neguje też ustalenia organu I instancji, że budynek znajdujący się na jego działce nr "[...]" jest w budowie (stan surowy otwarty). Okoliczności podnoszone przez skarżącego są spójne z ustaleniami przedstawionymi w analizie urbanistycznej. Należy więc uznać, że organ I instancji dostarczył RDOŚ pełnej informacji na temat planowanej inwestycji oraz stanu faktycznego i prawnego na wnioskowanym terenie i terenach przyległych. W szczególności nie budzi wątpliwości, że w sąsiedztwie działki skarżącego brak jest zwartej zabudowy, nie trzeba więc było przedstawiać RDOŚ treści studium w kontekście wyłączenia z § 5 ust. 7 pkt 3 uchwały. Przepis ten stanowi, że zakaz, o którym mowa w ust. 1 pkt 8, nie dotyczy obszarów zwartej zabudowy miast i wsi w granicach określonych w obowiązujących studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku obszarów, dla których przed wejściem w życie niniejszej uchwały uchwalono studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, w którym nie określono granic zwartej zabudowy miasta lub wsi, również obszarów wskazanych w obowiązującym studium jako tereny zabudowane.
Niezależnie od powyższego zasadnie organ I instancji przyjął również niespełnienie w sprawie warunku z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., statuującego zasadę dobrego sąsiedztwa, ale także służącego zapobieganiu rozproszeniu zabudowy. Utrzymanie zabudowy rozproszonej jest uzasadnione tylko w przypadku zabudowy zagrodowej gospodarstw rolnych z uwagi na charakter działalności rolniczej, wykorzystującej znaczne obszary na uprawę roślin, czy hodowlę zwierząt. Wynika to
z treści art. 61 ust. 4 u.p.z.p. Zgodnie z tym unormowaniem przepisów ust. 1 pkt 1 nie stosuje się do zabudowy zagrodowej, w przypadku gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie. Tylko w takiej sytuacji możliwa jest swobodna lokalizacja nowej zabudowy na terenie dotychczas niezurbanizowanym. Posadowione na podstawie zgłoszenia, na działce nr "[...]" niewielkie, parterowe budynki gospodarcze nie mogą być wyznacznikiem dla wnioskowanej zabudowy - dwukondygnacyjnego budynku "rekreacji indywidualnej", a inne budynki są zbyt daleko położone, a ich oddalenie od drogi publicznej uniemożliwiałoby określenie linii zabudowy dla wnioskowanej działki.
Z podnoszonych w odwołaniu i skardze argumentów wynika, że budynek miałby zapewnić wypoczynek z racji położenia nad jeziorem i walory krajobrazowe. Uwzględniając, że skarżący nie prowadzi w ogóle gospodarstwa rolnego na terenie gminy S., a na wnioskowanej działce i terenie przyległym brak jest zabudowy, prócz wybudowanych na podstawie zgłoszenia niewielkich budynków gospodarczych, nie budzi wątpliwości Sądu, że budynek rekreacji indywidualnej nie wchodziłby w skład zabudowy zagrodowej ani takiej zabudowy by nie tworzył. Organy prawidłowo przedstawiły charakter takiej zabudowy. Tym samym nie może być zastosowane wyłączenie z art. 61 ust. 4 u.p.z.p.
W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło