I OSK 2271/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-12-17
Skład orzekający: Tamara Dziełakowska, Rafał Stasikowski, Agnieszka Miernik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oczywista omyłka pisarska w oznaczeniu strony w decyzji administracyjnej, polegająca na nieprawidłowej kolejności członów nazwy i pominięciu jednego z nich, może zostać sanowana w postępowaniu odwoławczym, a jeśli tak, to czy skutkuje to nieważnością decyzji lub uchyleniem wyroku sądu administracyjnego pierwszej instancji?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że oczywista omyłka pisarska w oznaczeniu strony w decyzji administracyjnej, polegająca na nieprawidłowej kolejności członów nazwy i pominięciu jednego z nich, nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli z zgromadzonej dokumentacji wynika, że adresat decyzji jest jednoznacznie zidentyfikowany. Taka omyłka może zostać sprostowana w postępowaniu odwoławczym, a jej istnienie nie obliguje sądu administracyjnego do uchylenia wyroku pierwszej instancji oddalającego skargę.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu podziału nieruchomości. Prezydent Miasta S. wydał decyzję ustalającą opłatę dla Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Usługowo-Handlowe [...] Spółka jawna, podczas gdy prawidłowa nazwa to Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowo-Transportowe [...] Spółka jawna. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, uznając błąd za omyłkę pisarską. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organów. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki, która zarzucała naruszenie przepisów postępowania poprzez błędne zaaprobowanie przez WSA oceny organów co do skutku nieprawidłowego oznaczenia podmiotu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Usługowo-Handlowo-Transportowego [...] Spółka jawna w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Łd 12/18 w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Usługowo-Handlowo-Transportowego [...] Spółka jawna w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 9 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Łd 12/18 oddalił skargę Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Usługowo-Handlowo-Transportowego [...] Spółka jawna w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Prezydent Miasta S. decyzją z [...] września 2017 r. nr [...] ustalił opłatę adiacencką w wysokości 3 680,00 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w S., w obrębie [...], stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] o pow. 0,7855 ha, nr [...] o pow. 0,5876 ha i nr [...] o pow. 0,3546 ha, spowodowanego jej podziałem oraz zobowiązał Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowo- [...]Spółka jawna, do jej wniesienia na konto Gminy Miasta S. Decyzja została wydana w związku z podziałem nieruchomości stanowiącej własność Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Usługowo-Handlowo-Transportowego [...] Spółka jawna, zatwierdzonym decyzją Prezydenta Miasta S. z[...] czerwca 2016 r. nr [...] oraz wzrostem wartości nieruchomości z tego tytułu, określonym w operacie szacunkowym przez rzeczoznawcę majątkowego E. B. na kwotę 36 800,00 zł. Opłata adiacencka została ustalona w wysokości odpowiadającej 10% różnicy wartości nieruchomości przed i po podziale, zgodnie z uchwałą Rady Miejskiej w S. Nr [...] z dnia [...] września 2008 r. w sprawie zmiany uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w S. w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu podziału. Organ uznał, że w świetle art. 98a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.g.n.", spełnione zostały wszystkie przesłanki ustalenia opłaty, a w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna, obowiązywała uchwała ustalająca stawkę procentową opłaty adiacenckiej. Opłata, na wniosek strony, została rozłożona na 10 rocznych rat.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyło Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowo-Transportowe [...] Spółka jawna wskazując, że decyzja została skierowana do podmiotu nieistniejącego Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Usługowo-Handlowe [...] Spółka jawna, zamiast do Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Usługowo-Handlowo-Transportowego [...] Spółka jawna. Ponadto zarzucono wadliwe sporządzenie operatu szacunkowego ze względu na objęcie nim również działek, które nie były przedmiotem decyzji zatwierdzającej podział.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z [...] października 2017 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium podzieliło ustalenia organu I instancji wskazujące, że nieruchomość położona jest w S., w obrębie [...] miasta i obejmuje działki o numerach ewidencyjnych: [...] i [...]. Łączny obszar wszystkich działek tworzących nieruchomość to 1,7907 ha. Dla całości nieruchomości Sąd Rejonowy w S. prowadził księgę wieczystą nr [...]. Decyzją Prezydenta Miasta S. z [...] czerwca 2016 r. został zatwierdzony podział nieruchomości oznaczonej numerami ewidencyjnymi: [...] o pow. 0,7855 ha, [...] o pow. 0,5876 ha i [...] o pow. 0,3546 ha, w wyniku którego powstały dwie nowe działki: nr [...] o pow. 1,3101 ha oraz nr [...] o pow. 0,4221 ha. Działka nr [...] o pow. 0,0038 ha i działka nr [...] o pow. 0,0007 ha weszły w obręb nowopowstałej działki nr [...] Natomiast działki o numerach [...] o pow. 0,0575 ha i [...] o pow. 0,0010 ha pozostały bez zmian. Łączna powierzchnia wszystkich działek tworzących nieruchomość po podziale to 1,7907 ha. Decyzja o zatwierdzeniu podziału stała się ostateczna [...] lipca 2016 r.
Postępowanie w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej zostało wszczęte zawiadomieniem Prezydenta Miasta S. z [...] lipca 2017 r. Na zlecenie organu wykonany został przez uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego E. B. w dniu [...] lipca 2017 r. operat szacunkowy. Biegła określiła wartość rynkową nieruchomości przed podziałem na kwotę 860 400,00 zł, natomiast wartość nieruchomości po podziale geodezyjnym na kwotę 897 200,00 zł. Różnica wartości nieruchomości według jej stanu przed podziałem i po podziale, służąca jako podstawa do ustalenia opłaty adiacenckiej zgodnie z uchwaloną stawką, wyniosła 36 800,00 zł. Wysokość opłaty adiacenckiej została ustalona na podstawie ww. operatu szacunkowego przy zastosowaniu stawki 10% wynikającej z uchwały Rady Miejskiej w S. Nr [...] z dnia [...] września 2008 r. w sprawie zmiany uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w S. w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu podziału. Kolegium ustaliło, że w sprawie został dochowany 3-letni termin na ustalenie opłaty. Oceniając wartość dowodową operatu szacunkowego Kolegium uznało, że opinia nie budzi zastrzeżeń w świetle jej zgodności z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa i obejmuje wszystkie czynności szacunkowe konieczne do prawidłowego określenia wartości nieruchomości dla przyjętego celu. Biegła dokonała prawidłowego wyboru podejścia i metody wyceny nieruchomości, uwzględniając cel wyceny, rodzaj i charakterystykę nieruchomości oraz dostępne dane w zakresie cen transakcyjnych nieruchomości podobnych do nieruchomości wycenianej, a także cech tych nieruchomości wpływających na ich ceny. Do określenia wartości przedmiotu wyceny zarówno przed podziałem, jak i po podziale, rzeczoznawca zastosowała podejście porównawcze, metodę porównywania parami. Operat zawiera opis nieruchomości wycenianej w zakresie jej stanu prawnego, stanu zagospodarowania, przeznaczenia, rodzaju i charakteru lokalizacji, sąsiedztwa, dostępnej infrastruktury technicznej, itp. Organ za prawidłowe uznał określenie w przedmiotowej opinii wartości nieruchomości poprzez sumę wartości poszczególnych części funkcjonalnych, tj. przez sumę wartości poszczególnych działek powstałych po podziale, co odpowiada treści znowelizowanego art. 98a ust. 1b u.g.n. Kolegium nie znalazło zatem podstaw do zakwestionowania sposobu wyliczenia wzrostu wartości nieruchomości, operat szacunkowy uznało zaś za wiarygodny i odpowiadający prawu, mogący służyć jako dowód w postępowaniu administracyjnym.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium przyznało rację Spółce, że nazwa jej została określona błędnie w decyzji organu I instancji. Jednakże – w ocenie Kolegium - uchybienie to należy traktować jako omyłkę pisarską, pozostającą bez wpływu na wynik sprawy. Kolegium zauważyło przy tym, że w całym postępowaniu, już od etapu podziału nieruchomości, skarżący nie zwracał uwagi na ten błąd, choć mógł zażądać sprostowania nazwy przedsiębiorstwa już na znacznie wcześniejszym etapie postępowania. Kolegium przyznało, że omyłka ta nie powinna mieć miejsca, jednak w żaden sposób nie ma wpływu na wysokość ustalonej opłaty adiacenckiej. Wystarczającym trybem w tej sytuacji będzie sprostowanie opisanej omyłki przez zamieszczenie stosownego wyjaśnienia w treści zaskarżonej decyzji. Kolejno organ wskazał, że cała nieruchomość przed podziałem składała się z siedmiu działek ewidencyjnych o numerach: [...], które były opisane w jednej wspólnej księdze wieczystej nr [...]. W ujęciu wieczystoksięgowym wszystkie te działki stanowiły zatem jedną nieruchomość wspólnie zagospodarowaną. Stan faktyczny nieruchomości na dzień wyceny ewidentnie wskazuje, że nieruchomość przed podziałem składała się z siedmiu działek ewidencyjnych o łącznej powierzchni 1,7907 ha, natomiast po dokonanym podziale i zmianach oznaczenia ewidencyjnego nieruchomości - z czterech działek o numerach: [...], o tej samej powierzchni łącznej wynoszącej 1,7907 ha. Nieruchomości składała się z jednorodnego kompleksu działek ewidencyjnych wspólnie zagospodarowanych, więc dokonany podział części z nich skutkujący nową konfiguracją nieruchomości miał wpływ również na działki pozostałe, choćby w ten sposób, że działki jako mniejsze stały się bardziej atrakcyjne w obrocie, co w konsekwencji wywołało skutek wzrostu wartości nieruchomości. Jednoczesne scalenie gruntów i przyjęcie nowego oznaczenia ewidencyjnego jest w tym przypadku rzeczą wtórną. Z kolei odnosząc się do operatu szacunkowego z 2016 r. sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego A. A. Kolegium wskazało, że nie mógł on stanowić dowodu w sprawie, gdyż celem sporządzenia tego opracowania było określenie wartości rynkowej nieruchomości dla potrzeb bankowych, było to zatem opracowanie uwzględniające całkowicie inny zakres wyceny, w którym wyceniana jest wartość rynkowa nieruchomości gruntowej zabudowanej, czyli grunt wraz ze wszystkimi składowymi, w tym z istniejącą zabudową, co całkowicie dyskwalifikuje takie opracowanie dla potrzeb ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu podziału, gdzie wyceniany jest sam grunt, bez uwzględniania części składowych nieruchomości.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosło Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowo-Transportowe [...] Spółka jawna. Sąd powołanym na wstępie wyrokiem skargę oddalił.
Sąd uznał, że prawidłowo organy administracyjne przyjęły, że przesłanki ustalenia opłaty adiacenckiej określone w art. 98a ust. 1 u.g.n. zostały spełnione. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd zgodził się z organem odwoławczym co do niewłaściwej oceny Spółki dotyczącej skierowania decyzji ustalającej opłatę adiacencką do podmiotu nieistniejącego z powodu pominięcia w nazwie Spółki dodatkowego członu w brzmieniu "Transportowe". Sąd zauważył, że w pismach składanych w postępowaniu o zatwierdzenie podziału nieruchomości (z [...] kwietnia 2016 r. – k. 23 akt postępowania II instancji), czy też w samej decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości z [...] czerwca 2016 r., wskazywana jest nazwa Spółki bez tego członu nazwy przedsiębiorstwa. Oznacza to, że decyzja dotyczy jednego, tego samego podmiotu, a w treści decyzji doszło do oczywistej omyłki pisarskiej, która powinna być sprostowana zgodnie z art. 113 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257), powoływanej dalej jako "K.p.a." Omyłka ta ma charakter oczywisty, bowiem zgromadzona w sprawie dokumentacja nie pozostawia wątpliwości o jaką nieruchomość faktycznie chodzi i kto wnosił o jej podział, a tym samym kto jest podmiotem zobowiązanym do wniesienia opłaty. Co więcej, strona skarżąca sprzedała powstałe w wyniku podziału działki o numerach [...],[...]i [...] aktem notarialnym z [...] września 2016 r oraz działkę nr [...] aktem notarialnym z [...] stycznia 2017 r. Omyłka w nazwie strony skarżącej nie stanowiła zatem przeszkody do wykonania decyzji podziałowej, a następnie zbycia przez stronę skarżącą działek powstałych w wyniku podziału.
Odnosząc się do kolejnego zarzutu dotyczącego objęcia przedmiotem wyceny działek nie wymienionych w decyzji podziałowej, tj. nr [...] i nr [...], Sąd wskazał, że z uzasadnienia decyzji podziałowej i wyjaśnień Spółki zawartych w piśmie z [...] kwietnia 2016 r. wynika, że wnioskiem o podział nieruchomości były objęte również te działki. Integralną część decyzji podziałowej stanowi załącznik graficzny – mapa z projektem podziału w skali 1:1000, na której pod tabelą obejmującą wykaz zmian gruntowych zapisano, że działka nr [...] powstała z działek nr [...], nr [...], nr [...] i całych działek nr [...] oraz nr [...], natomiast działka nr [...] powstała z części działek nr [...], nr [...] i nr [...]. Podział ten był zgodny z wnioskiem strony skarżącej, która wskazała, że objęte wnioskiem są działki nr [...], nr [...] oraz działki nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...]. Celem podziału jest zaś wyodrębnienie dwóch nieruchomości o planowanych nr [...] i nr [...]. Zgodnie z wnioskiem działka nr [...] miała powstać z połączenia działek nr [...] i nr [...] oraz części działek o numerach [...], natomiast planowana działka nr [...] miała powstać z pozostałej części działek o numerach [...],[...] oraz [...]. Wskazuje to, że dokonany podział odpowiada w pełni wnioskowi Spółki i wbrew zarzutowi skargi obejmuje również działki nr [...] i nr [...].
Oceniając operat szacunkowy Sąd podzielił stanowisko organów, że został on sporządzony z poszanowaniem przepisów ustawy i zawiera wszystkie, wynikające z § 56 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. poz. 2109 ze zm.), elementy wymagane dla operatu szacunkowego oraz jest spójny i logiczny. Podobnie podzielił ocenę organów co do operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego A. A., że nie mógł on stanowić podstawy do podważenia operatu szacunkowego sporządzonego w niniejszej sprawie. Innych dowodów Spółka nie przedstawiła ani też nie skorzystała z przewidzianej w art. 157 ust. 1 u.g.n. oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego przez organizację zawodową rzeczoznawców majątkowych, o czym została w toku postępowania prawidłowo pouczona.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła spółka Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowo-Transportowe [...] Spółka jawna w S. zaskarżając wyrok w całości i – na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a." – zarzuciła mu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 107 § 1 K.p.a. przez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazał, że postępowanie organów administracji publicznej dotknięte było wadami, które spowodowały brak prawidłowego oznaczenia podmiotu, do którego skierowano decyzję.
Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych i rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W uzasadnieniu strona skarżąca kasacyjnie wskazała, że Sąd I instancji źle ocenił decyzję, która w obecnym kształcie nie może funkcjonować w obrocie prawnym. Powołała się na stanowisko wskazujące, że "Oznaczenie strony będącej osobą fizyczną polega na podaniu Jej imienia (imion) oraz nazwiska i miejsca zamieszkania, a także ewentualnie innych danych (np. PESEL, NIP), zaś w odniesieniu do osób prawnych, państwowych jednostek organizacyjnych i organizacji społecznych nieposiadających osobowości prawnej - ich nazwę oraz siedzibę. Brak oznaczenia strony pociąga za sobą brak decyzji" (W. Dawidowicz, Zarys procesu, 1989, s. 53). Podkreśliła, że to stanowisko prezentują również inni autorzy komentarzy jak Knysiak-Molczyk Hanna (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, WK 2015, czy Janowicz Zbigniew, Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego, [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Komentarz Wyd. Praw. PWN 1996. W ocenie skarżącej kasacyjnie strony organ I instancji skierował decyzję do podmiotu który nie istnieje, co skutkuje brakiem możliwości skutecznego wykonania decyzji, choćby z zastosowaniem środków egzekucyjnych. Organ poza samą nazwą nie wskazał nawet siedziby ani innych identyfikatorów podmiotu, do którego skierował swoją decyzję (NIP, Regon, KRS). W braku takich zapisów nie można bez uzasadnionych wątpliwości wskazać podmiotu zobowiązanego z niniejszej decyzji. Powołała się przy tym, na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z 20 marca 2007 r. sygn. akt II GSK 335/06 wskazujące jednoznacznie, że nie można domniemywać strony, skoro istotą decyzji administracyjnej - aktu władczego indywidualnego jest oznaczenie strony, do której ta decyzja została skierowana. Brak oznaczenia strony pozbawia decyzję jej istoty (art. 107 § 1 K.p.a.).
Ponadto, jak wskazała Spółka, stanowisko Sądu I instancji i Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. o wystarczającym trybie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej nie doprowadziło do właściwego określenia strony skarżącej, co pozwala na przyjęcie, że organ I instancji nie podziela poglądu o konieczności sprostowania decyzji, a to z kolei powoduje konieczność usunięcia w/w decyzji i wyroku Sądu I instancji z obrotu prawnego.
W ocenie strony skarżącej kasacyjnie niedopuszczalne jest prezentowane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. swobodne podejście do określenia podmiotu, w stosunku do którego skierowana jest decyzja. W obrocie gospodarczym funkcjonuje wiele podmiotów o podobnych nazwach, a jeden jej człon może mieć bardzo istotny wpływ na obowiązek, jaki powstaje po stronie podmiotu wskazanego w decyzji. Dla przykładu wskazano Grupy [...] ([...]), argumentując, że każda ze spółek ma osobowość prawną, organy które mogą je reprezentować, a także adresy (które zgodnie z danymi rejestrowymi w większości znajdują się pod jednym adresem: ul. [...], W.). Jedynym co pozwala je rozróżnić jest jeden człon ich nazwy. Zmiana tego członu nazwy powoduje wywołanie zupełnie innego podmiotu.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Izby Ogólnoadministracyjnej NSA z [...] października 2020 r. wydanym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zabieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zm.) sprawa została skierowana na posiedzenie niejawne z uwagi na to, że przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można jej przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
W piśmie z [...] listopada 2020 r. strona skarżąca kasacyjnie poparła dotychczas prezentowane stanowisko w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, to Sąd rozpoznając sprawę związany jest granicami skargi kasacyjnej. Związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza natomiast związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia oraz wnioskiem.
Kontrolując zgodność z prawem zaskarżonego wyroku w granicach skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył tę kontrolę do wskazanych w niej zarzutów, powołanych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Po pierwsze zauważenia wymaga, że sposób sformułowania zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 107 § 1 K.p.a. wymagał dokładnego wskazania naruszonego przepisu statuującego obowiązek oznaczenia strony lub stron w decyzji, tj. wskazania jako naruszony przepisu art. 107 § 1 pkt 3 K.p.a. Wskazany przez autora skargi kasacyjnej art. 107 § 1 K.p.a. dzieli się na dziewięć mniejszych jednostek redakcyjnych (punktów) o zróżnicowanej treści normatywnej. Przypomnieć należy, że wskazanie przepisów, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, zostały naruszone, oznacza konieczność określenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego. Jeśli dany przepis posiada kilka jednostek redakcyjnych, to powinna być wskazana też konkretna jednostka redakcyjna tego przepisu (wyrok NSA z 29 czerwca 2013 r., II OSK 552/12, www.orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak pozostałe orzeczenia sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu). Obowiązkiem skarżącego kasacyjnie jest zatem ścisłe określenie jednostki redakcyjnej aktu normatywnego, wobec którego zawiera się w treści skargi kasacyjnej zarzuty (wyrok NSA z: 5 października 2010 r., I GSK125/09; 23 listopada 2010 r., II FSK 1165/09; 1 grudnia 2010 r., II FSK 1507/09; 8 grudnia 2010 r., I GSK 619/09; 19 lipca 2013 r., I OSK 2766/09, aprobowane przez J. Drachala, A. Wiktorowską, R. Stankiewicza w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu administracyjnym. Komentarz, C.H. Beck 2015, s. 689-690, nb 16). Ani w petitum skargi kasacyjnej, ani w jej uzasadnieniu, autor skargi kasacyjnej nie doprecyzował, naruszenia którego z punktów art. 107 § 1 K.p.a. się dopatruje. Argumentacja powołana na poparcie tego zarzutu pozwala jednak na przyjęcie, że autor skargi kasacyjnej jako wzorzec kontroli zamierzał wskazać art. 107 § 1 pkt 3 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem decyzja zawiera oznaczenie strony lub stron.
Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 107 § 1 K.p.a. polega zdaniem strony skarżącej kasacyjnie na błędnym zaaprobowaniu przez Sąd I instancji oceny organu odwoławczego co do skutku nieprawidłowego oznaczenia podmiotu, do którego skierowano decyzję o ustaleniu opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości powstałego na skutek podziału tej nieruchomości. W decyzji Prezydenta Miasta S. z [...] września 2017 r. nr [...] obowiązek poniesienia tej opłaty został ustalony dla podmiotu oznaczonego jako: Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Usługowego [...] Spółka jawna. Prawidłowa nazwa podmiotu brzmi natomiast: Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowo-Transportowe [...] Spółka jawna w S. Nie ma zatem sporu co do tego, że organ I instancji nieprawidłowo oznaczył dane podmiotu, na który nałożono obowiązek poniesienia opłaty adiacenckiej, gdyż w określeniu firmy, pod którą Spółka działa, organ w niewłaściwej kolejności wymienił człony składowe, tj. określenia "Handlowo" i "Usługowo", pominął człon składowy w brzmieniu "Trasportowe", a w osnowie decyzji nie wskazał siedziby Przedsiębiorstwa.
Prawidłowo zauważa strona skarżąca kasacyjnie, że oznaczenie strony w decyzji jest wskazaniem jej adresata – bez tego elementu, podobnie jak w przypadku braku oznaczenia organu, dany akt nie ma charakteru decyzji administracyjnej jako pozbawiony minimum elementów uzasadniających taką jego kwalifikację (decyzja nieistniejąca). Oznaczenie strony niebędącej osobą fizyczną powinno nastąpić przez podanie jej nazwy i siedziby. Oznaczenie strony pozwala na ocenę, czy decyzję skierowano do osoby rzeczywiście będącej stroną (zob. art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a.). Przy czym oczywiste omyłki w oznaczeniu strony mogą podlegać sprostowaniu na podstawie art. 113 § 1 K.p.a. (A. Wróbel [w:] A. Wróbel, M. Jaśkowska, Kodeks..., s. 712; szerzej E. Klat-Górska, L. Klat-Wertelecka, Oznaczenie..., s. 55–57 i n.). Z użytego w przepisie art. 107 § 1 zwrotu "decyzja zawiera" wynika obligatoryjny charakter ujętych w nim składników decyzji. Ich dobór nie jest rzeczą przypadku, bowiem każdy z elementów w tym katalogu ma znaczenie przy ocenie prawidłowości decyzji pod względem materialnym i proceduralnym (por. J. Borkowski/B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks..., s. 585).
Powyższe wskazuje jednak, że pomimo niewątpliwie dużej wagi zagadnienia prawidłowego oznaczania strony postępowania administracyjnego, dla oceny charakteru uchybienia w oznaczeniu strony i skutków tego uchybienia w decyzji administracyjnej decydujące znaczenie będą miały okoliczności konkretnej sprawy. Nie można przy tym tracić z pola widzenia zasadniczego celu, jaki wypływa z ustawowego nakazu prawidłowego określenia strony postępowania. Określenie strony postępowania w decyzji ma na celu bowiem zidentyfikowanie podmiotu, który staje się adresatem oświadczenia woli zawartego w rozstrzygnięciu. Oznaczenie to powinno zawierać wszystkie elementy pozwalające na zidentyfikowanie osoby fizycznej, prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej pozwalające na jej odróżnienie od innych podmiotów działających w obrocie (M. Romańska [w:] Knysiak-Molczyk Hanna (red.), Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, stan prawny 1 lipca 2015 r., System Informacji Prawnej LEX).
Okoliczności rozpoznawanej sprawy wskazują, że pomimo niewłaściwego oznaczenia firmy podmiotu, do którego skierowano decyzję organu I instancji, nie ma problemu z identyfikacją podmiotu, który stał się adresatem decyzji organu I instancji. Prawidłowa jest ocena Sądu I instancji i organu odwoławczego, że zgromadzona w sprawie dokumentacja wskazuje, że w sprawie mamy do czynienia z jednym i tym samym podmiotem, a w treści decyzji doszło do oczywistej omyłki pisarskiej, która powinna być sprostowana na podstawie art. 113 § 1 K.p.a. Ponadto, co istotniejsze, oznaczenie strony jest tym elementem (częścią) decyzji w rozumieniu art. 107 § 1 K.p.a., którego brzmienie może być skorygowane w postępowaniu odwoławczym, pod warunkiem jednak, że nie następuje zmiana adresata decyzji, a organ stwierdzi jedynie, że został on oznaczony nieprawidłowo (ibidem). Rola organu odwoławczego nie sprowadza się bowiem wyłącznie do potwierdzenia stanowiska organu I instancji, ale z zasady prawdy obiektywnej wynika dla organu odwoławczego obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Postępowanie odwoławcze powinno polegać na ponownym rozpatrzeniu sprawy od nowa, i to zarówno pod względem legalności, jak i celowości (zob. np. wyrok NSA z: 22 marca 1996 r., SA/Wr 1996/95, 24 czerwca 1998 r., III SA 1379/97, 11 czerwca 1999 r., IV SA 2498/98, 15 października 1999 r., IV SA 1654/97). Z kwestionowanej decyzji Samorządowego Kolegium Oddawczego w S. jasno wynika, że błąd organu I instancji w określeniu firmy adresata decyzji został sanowany. Tego aspektu sprawy strona skarżąca kasacyjnie zdaje się nie dostrzegać.
Reasumując, zarzut naruszenia przepisów postępowania podniesiony w skardze kasacyjnej okazał się niezasadny, tak więc Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. i art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zabieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło