IV SA/Wa 2151/17

WyrokWSA w Warszawie2018-02-12

Skład orzekający: Joanna Borkowska, Aneta Dąbrowska, Łukasz Krzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z uwagi na śmierć stron, w sytuacji gdy nie ustalono, czy ich spadkobiercy mają interes prawny w postępowaniu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji publicznej nieprawidłowo zawiesił postępowanie administracyjne, ponieważ nie ustalił, czy spadkobiercy zmarłych stron postępowania mają interes prawny w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Bez takiego ustalenia nie można było stwierdzić, czy istnieje zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., które uzasadniałoby zawieszenie postępowania. W związku z tym, zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie zostały uchylone.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. G. na postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa, które utrzymało w mocy postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 1982 roku. Organ zawiesił postępowanie, uznając, że śmierć T. O. i R. O., będących poprzednimi właścicielami nieruchomości, wymaga ustalenia ich spadkobierców i stwierdzenia nabycia spadku jako zagadnienia wstępnego. Skarżący zarzucił błędne przyjęcie, że zmarli byli stronami postępowania oraz brak podstaw do zawieszenia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa. Zasądził od Ministra Inwestycji i Rozwoju na rzecz M. G. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 12 lutego 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Borkowska Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.) Sędzia WSA Łukasz Krzycki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 lutego 2018 roku w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. G. na postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] maja 2017 roku nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] maja 2016 roku nr [...]; II. zasądza od Ministra Inwestycji i Rozwoju na rzecz M. G. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: Sądu) postanowieniem z dnia [...] maja 2017 roku nr [...] Minister Infrastruktury i Budownictwa (dalej Minister) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku art. 127 § 3 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego utrzymał w mocy własne postanowienia z dnia [...] maja 2016 roku nr [...], którym zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie rozpatrzenia odwołania M. G. od decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 roku nr [...] umarzającej postępowanie, z wniosku M. G. oraz G. i S. małż. G., w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] marca 1982 roku zezwalającej na czasowe zajęcie nieruchomości położonej w S. przy ul. [...] w części dotyczącej nieruchomości stanowiącej ówczesne działki nr [...] i nr [...] z obrębu [...], pod budowę ciepłociągu, w zakresie dotyczącym uznania spadkobierców Z. S. za strony postępowania (pkt 1) oraz wezwał M. G., G. G., S. G., D. S., I. T., [...] S.A. w S. i Przedsiębiorstwo [...] sp. z o.o. w S. do wystąpienia do właściwego sądu z wnioskiem o stwierdzenie nabycia praw do spadku po T. O. i R. O. w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia postanowienia. Stan sprawy przedstawia się następująco: Wnioskiem z dnia 12 sierpnia 2003r. M. G., G. G. i S. G. wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] marca 1982 roku zezwalającej na czasowe zajęcie nieruchomości położonej w S. przy ul. [...] stanowiącej ówczesne działki nr [...] i nr [...] z obrębu [...], pod budowę ciepłociągu. Decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 roku nr [...] Wojewoda [...] umorzył postępowanie, z wniosku M. G. oraz G. i S. małż. G. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] marca 1982 roku w zakresie dotyczącym uznania spadkobierców Z. S. za strony postępowania. Odwołanie od powyższej decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. złożył M. G. Pismem z dnia 12 kwietnia 2016 oku nr [...] Minister Infrastruktury i Budownictwa poinformował strony o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy. Pisma skierowane do T. O. i R. O. zostały zwrócone z adnotacją o śmierci adresatów. Z odpisów skróconych aktów zgonu wynika, że T. O. zmarł [...] lipca 2014 roku, a R. O. zmarła [...] grudnia 2012 roku. Postanowieniem z dnia [...] maja 2016 roku nr [...] Minister Infrastruktury i Budownictwa zawiesił z urzędu postępowanie odwoławcze od decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 roku umarzającej postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] marca 1982 roku oraz wezwał M. G., G. G., S. G., D. S., I. T., [...] S.A. w S. i Przedsiębiorstwo [...] sp. z o.o. w S. do wystąpienia do właściwego sądu z wnioskiem o stwierdzenie nabycia praw do spadku po T. O. i R. O. w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia postanowienia. Pismem z dnia [...] maja 2016 roku M. G. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. postanowieniem Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] maja 2016 roku wskazując na brak podstaw do uznania, iż T. O. i R. O. byli stronami postępowania administracyjnego. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister Infrastruktury i Budownictwa postanowieniem z dnia [...] maja 2017 roku utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] maja 2016 roku. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Minister Infrastruktury i Budownictwa wskazał, że stronami postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta S. z dnia [...] marca 1982 roku zezwalającą na czasowe zajęcie nieruchomości położonej w S. przy ul. [...] w części dotyczącej nieruchomości stanowiącej ówczesne działki nr [...] i nr [...] z obrębu [...], pod budowę ciepłociągu, byli m. in. T. O. i R. O., wówczas właściciele nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] - poprzednicy prawni M. G., S. G. i G. G. T. O. i R. O. zmarli. Przeprowadzenie postępowania przed sądem powszechnym bądź sporządzenie przez notariusza aktu poświadczenia dziedziczenia po T. O. i R. O. stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Bez rozstrzygnięcia tego zagadnienia wstępnego wydanie orzeczenia merytorycznego nie jest możliwe. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie wniósł M. G. zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy: naruszenie art 28 i art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że zmarły dnia [...] lipca 2014 roku T.O. i zmarła dnia [...] grudnia 2012 roku R. O. byli stroną postępowania administracyjnego zainicjowanego w 2003 roku na wniosek prawowitych właścicieli, tj. M. G., G. i S. małż. G., naruszenie art. 28 k.p.a. przez błędne ustalenie w sprawie kręgu jej uczestników, a w szczególności przez wadliwe przyjęcie, że stroną są zmarły dnia [...] lipca 2014 roku T. O. i zmarła dnia [...] grudnia 2012 roku R. O., a także nie mający jakiegokolwiek tytułu prawnego w niniejszej sprawie: D. S., I. T., [...] S.A. w S., Przedsiębiorstwo [...] w S. spadkobiercy T. O. i R. O. w sytuacji, gdy osoby te przed wydaniem kwestionowanej decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] marca 1982 roku i w świetle prawa nie były stroną postępowania, naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przez błędne uznanie, że dla rozpatrzenia niniejszej sprawy niezbędnym jest uprzednie rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, a mianowicie ustalenie wszystkich spadkobierców po T. O. i R. O., w sytuacji gdy brak jest podstaw do przyjęcia, że zmarły [...] lipca 2014 roku T. O. i zmarła [...] grudnia 2012 roku R. O. byli stroną postępowania administracyjnego, albowiem nie byli oni od 1990 roku właścicielami żadnej z nieruchomości objętej wydaną przez Prezydenta Miasta S. decyzji z dnia [...] marca 1982 roku, a także nie byli właścicielami żadnej innej nieruchomości objętych tą decyzją, naruszenie art. 7 k.p.a. przez niezasadne uznanie, że to na stronach spoczywa ciężar ustalenia spadkobierców po T. O. i R. O., w sytuacji gdy spadkobiercy ci mogą być ustaleni samodzielnie przez organ administracji, na podstawie oświadczeń pozostałych uczestników bez konieczności składania do akt sprawy sądowego postanowienia spadkowego, naruszenie art. 80 k.p.a. przez pominięcie znajdujących się w sprawie dowodów w postaci aktu notarialnego Repertorium [...] z dnia [...] maja 1994 roku, aktu notarialnego Repertorium [...] z dnia [...] maja 1995 roku, odpisu księgi wieczystej Sądu Rejonowego w S. KW nr [...] (dotyczy działki nr [...]), odpisu księgi wieczystej Sądu Rejonowego w S. KW nr [...] (dotyczy działki nr [...]), odpisu aktu notarialnego Repertorium [...] z dnia [...] maja 1994 roku, odpis aktu notarialnego Repertorium [...] z dnia [...] maja 1995 roku, potwierdzających, że spadkobiercy T. O. i R. O. nie mogą mieć statusu strony w postępowaniu administracyjnym i nie muszą być ustalani. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że od 1994r. właścicielami działek o numerach geodezyjnych [...] z obrębu [...] są skarżący oraz G. i S. G. Złożony do akt postępowania administracyjnego akt notarialny Repertorium [...] z dnia [...] maja 1994 roku potwierdza, że M. G. oraz G. i S. małż. G. nabyli od R. P., córki T. i R. O. i jej męża H. P. działki nr [...]. R. P. (z domu O. córka T. O. i R. O.) i jej mąż H. P. jako właściciele na zasadach wspólności ustawowej weszli w posiadanie działki nr [...] na podstawie umowy darowizny od T. O. i R. O. zawartej w 1990 roku. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa (obecnie: Minister Inwestycji i Rozwoju) wniósł o jej oddalenie, podtrzymując własne stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym orzeczeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2017, poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle art. 1 § 2 w/w ustawy kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawie skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. 2017, poz. 1369 ze zm. – dalej "p.p.s.a."). Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia naruszeń prawa wymienionych w art. 145 § 1 p.p.s.a. W świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem Minister Infrastruktury i Budownictwa utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] maja 2016 roku zawieszające z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] marca 1982 roku zezwalającej na czasowe zajęcie nieruchomości położonych w S. przy ulicy [...], w stosunku do nieruchomości stanowiącej ówczesne działki oznaczone w ewidencji gruntów numerami [...] z obrębu [...], w zakresie dotyczącym uznania spadkobierców Z. S. za stronę postępowania oraz wzywające strony postępowania do wystąpienia do właściwego sądu z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku po T. O. i R. O. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżone jak również poprzedzające postanowienie naruszają przepisy prawa. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte wnioskiem M. G., S. G. oraz G. G. z dnia 12 sierpnia 2003 roku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] marca 1982 roku; wniosek ten został ograniczony do nieruchomości stanowiących ówczesne działki ewid. nr [...]. Minister Infrastruktury i Budownictwa postanowieniem z dnia [...] maja 2016 roku zawiesił postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 i pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2017, poz. 1257 j.t.) wskazując, że T. O. i R. O. byli właścicielami działki ewidencyjnej o nr [...]. Z uwagi na śmierć byłych właścicieli nieruchomości przeprowadzenie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku lub sporządzenie przed notariuszem aktu poświadczenia dziedziczenia po T. O. i R. O. stanowi zagadnienie wstępne w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] marca 1982 roku. W myśl art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie w razie śmierci strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5, a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (art. 105). Stroną postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawieszenie postępowania administracyjnego następuje wówczas, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnieniem wstępnym w rozumieniu tego przepisu mogą być wyłącznie kwestie (zagadnienia) prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Obowiązek wyjaśnienia sprawy pod względem faktycznym i prawnym należy do organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie. Zagadnieniem wstępnym w rozumieniu powyższego przepisu może być tylko zagadnienie prawne, którego rozstrzygnięcie należy do właściwości innego organu lub sądu i zagadnienie to może być odrębnym przedmiotem postępowania przed takim organem lub sądem. Z przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wynika, że zagadnienie to nie było jeszcze przedmiotem postępowania przed właściwymi organami albo w toczącym się postępowaniu nie zapadło prawomocne (ostateczne) rozstrzygnięcie w tej kwestii. Należy ponadto przyjąć, że istnieje konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, co należy rozumieć w ten sposób, że dana kwestia prawna stała się sporna w toku postępowania administracyjnego lub przepisy prawa wymagają ustalenia stanu prawnego w danej kwestii mającej znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a w toku postępowania okaże się, że ustalenie tego stanu może nastąpić tylko w drodze rozstrzygnięcia właściwego organu lub sądu Konieczne jest przy tym istnienie bezpośredniej zależności pomiędzy uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wymaga istnienia między rozstrzygnięciem sprawy, a zagadnieniem wstępnym związku bezpośredniego, rozumianego jako bezwzględne uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W przypadku braku takiego związku, zawieszenie postępowania na tej podstawie nie jest dopuszczalne. Innymi słowy, zawieszając postępowanie na podstawie ww. przepisu organ nie może kierować się przewidywaniami co do wyniku postępowania lecz tym, czy w świetle posiadanych materiałów dowodowych i obowiązującego prawa jest możliwe rozpoznanie sprawy. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno bowiem zależeć rozpoznanie sprawy w ogóle, a nie wydanie mniej lub bardziej pozytywnej bądź negatywnej dla wnioskodawcy decyzji. Organ musi tym samym ustalić bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2013 r. I OSK 2108/11, LEX nr 1336372). Samo stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć, a nawet niewątpliwie będzie miał wpływ na losy rozpoznawanej sprawy, nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia postępowania. Postępowanie może zostać zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. tylko wtedy, gdy w sprawie wystąpi zagadnienie, którego brak rozstrzygnięcia wyklucza każde, zarówno pozytywne jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania administracyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2012r. II OSK 1570/11, dostępny na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie podkreśla się, że gdy w sprawie wyłania się zagadnienie, które wykazuje jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. (tak Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 28 maja 2008r., II OSK 1698/07, LEX nr 489631). Sąd zwraca uwagę, że związek przyczynowo-skutkowy istniejący pomiędzy rozstrzygnięciem prowadzonej sprawy, a rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego należy oceniać zawężająco. Nie można bowiem pominąć tego, że zasadą naczelną postępowania administracyjnego jest prowadzenie postępowania w sposób szybki i ekonomiczny (art. 12 § 1 k.p.a.). Zasadą jest zatem prowadzenie postępowania, a wyjątkiem przerwanie toku postępowania np. poprzez jego zawieszenie (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 10 kwietnia 2014r., I SA/Wa 2128/13, LEX nr 1467562). W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie Minister nie ustalił jaki interes mają uprzedni właściciele nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] lub ich następcy prawni w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji z 1982 roku. Należy mieć na uwadze, że własność przedmiotowej nieruchomości została przeniesiona na córkę poprzednich właścicieli i jej męża na podstawie umowy darowizny z 1990r. A następnie w 1994r. nieruchomość została sprzedana na rzecz skarżącego oraz G. i S. G. Zasadnie wskazał Minister, że status strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji mają zarówno osoby, będące stronami w postępowaniu głównym zakończonym wydaniem kwestionowanego aktu, jak również osoby, których interesów prawnych dotyczy określone rozstrzygnięcie. Należy mieć na uwadze, że orzekając w sprawie nieważności aktu, po upływie znacznego upływu czasu organ musi mieć na względzie, że interes w sprawie mogą mieć nie tylko wcześniejsze strony postępowania, lecz także inne osoby, których praw lub obowiązków dotyczy rozstrzygnięcie. Nie sposób również wykluczyć sytuacji, gdy orzeczenie w przedmiocie nieważności decyzji, wydanej przed kilkudziesięciu laty, nie będzie mogło już rzutować w żaden sposób na sytuację prawną osób, których praw lub obowiązków dotyczyło wcześniej wydane orzeczenie. Organ musi zatem ocenić, czy ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego aktu może rodzić skutki prawne dla byłych właścicieli lub ich następców prawnych. W rozpatrywanej sprawie Minister musi rozważyć, czy w przypadku wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji z 1982 roku, w przypadku stwierdzenia jej nieważności, po stronie byłych właścicieli nieruchomości mógłby powstać jakiekolwiek roszczenia np. w stosunku do późniejszych właścicieli. Organ musi również rozważyć, czy obecni właścicieli nieruchomości mogliby wystąpić z roszczeniami przeciwko uprzednim właścicielom, w razie stwierdzenia nieważności decyzji z 1982 roku. Jedynie w tego rodzaju przypadku można by wywieść istnienie interesu prawnego, w rozumieniu art. 28 k.p.a., po stronie uprzednich właścicieli nieruchomości i ich spadkobierców. Ustalając prawidłowy krąg stron postępowania nieważnościowego organ musi mieć na uwadze zarówno zasadę praworządności (art. 6 k.p.a.) i obowiązek zapewnienia w postępowaniu udziału osobom, których praw i obowiązków może dotyczyć (art. 10 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a.) oraz zasadę ekonomii postępowania (art. 12 § 1 k.p.a.). Nie jest natomiast zasadne zawiadomienia o toczącym się postępowaniu osób, na których prawa lub obowiązki nie może mieć ono żadnego wpływu. W przedmiotowej sprawie organ uznając, że zachodzą przesłanki zawieszenia postępowania nie wskazał żadnych podstaw dla wywiedzenia interesu prawnego spadkobierców uprzednich właścicieli. Ma to natomiast kluczowe znaczenie w sprawie, w kontekście oceny, czy zachodziły przesłanki zawieszenia postępowania. Organ nie rozpatrzył w sposób prawidłowy sprawy, albowiem nie ustalił kręgu stron postępowania, czym uchybił treści art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu w zaskarżonego aktu (art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a.). Uchybienie przepisom postępowania, mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Nie przywołano bowiem w danym przypadku okoliczności faktycznych i prawnych, przemawiających za zawieszeniem postępowania. Wobec niezajęcia przez organ administracji stanowiska w istotnych dla rozstrzygnięcia kwestiach, przedwczesna byłaby ocena, czy zaskarżone postanowienie narusza treść przypisów dotyczących zawieszenia postępowania. Organu musi wpierw wyjaśnić, czy orzeczenie w przedmiocie nieważności może mieć wpływ na sytuację prawną spadkobierców uprzednich właścicieli. Przedwczesne są zatem zarzuty skargi w zakresie braku przesłanek do zawieszenia postępowania administracyjnego. Dopiero, gdy organ ustali czy byli właściciele mają interes prawny w sprawie stwierdzi czy niezbędnym jest zawieszenie postępowania administracyjnego do czasu wydania przez sąd powszechny orzeczenia w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku. Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę stanowisko Sądu oraz wyjaśni sprawę, stosownie do art. 7, 77 i 80 k.p.a. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie jak i postanowienie je poprzedzające. Dotknięte są one bowiem wadliwością. Jeżeli po uprawomocnieniu niniejszego orzeczenia i zwrocie akt do organu organ stwierdzi brak podstaw do zawieszenia postępowania, podejmie niezwłocznie dalsze czynności, zmierzające do rozpatrzenia odwołania wnioskodawców. Z przytoczonych wyżej przyczyn, na podstawie art. 135 oraz 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów Sąd orzekł w pkt II na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. zasądzając zwrot wpisu od skargi w kwocie 200 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło