II SA/Ol 752/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant referent Małgorzata Gaida po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2018 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że decyzją z dnia "[...]" Starosta orzekł o skierowaniu A. R. na badania lekarskie przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu decyzji organ powołał się na wniosek Prokuratora Prokuratury Rejonowej z dnia "[...]" o skierowaniu A. R., posiadającego prawo jazdy kat. A i B na badanie lekarskie wraz z dołączoną do niego opinią biegłego psychiatry, z której wynikało, że ww. uprawniony do kierowania pojazdami cierpi na chorobę psychiczną pod postacią schizofrenii paranoidalnej, co w ocenie organu uzasadnia zastrzeżenia co do stanu zdrowia w myśl art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b. ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. W pouczeniu decyzji organ wskazał, że na badanie lekarskie należy zgłosić się w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu, zaś orzeczenie lekarskie należy przedstawić organowi kierującemu na badanie w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu. Od decyzji tej A. R. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które decyzją z "[...]" utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, wyrokiem z dnia 10 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Ol 56/16 oddalił skargę A. R. na ww. decyzję Kolegium. Wobec niedostarczenia przez stronę wyników badań lekarskich w wymaganym terminie, Starosta pismem z 3 marca 2017 r. zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy z powodu nieprzedstawienia w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Następnie Starosta (dalej organ I instancji) decyzją z dnia "[...]" orzekł o zatrzymaniu A. R. prawa jazdy kategorii B, A; dokument nr: "[...]"; druk nr: "[...]", wydanego przez Starostę. W uzasadnieniu organ opisał stan faktyczny sprawy i wskazał, że zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2014r., poz. 970 ze zm.) do dnia 3 czerwca 2018 r. osoba skierowana na badanie, o którym mowa w art. 99 ust.1 pkt 2 lub pkt 3 lit. a, b i d ustawy zmienianej w art. 1, jest obowiązana do poddania się badaniu w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu oraz do przedstawienia staroście odpowiedniego orzeczenia lekarskiego lub orzeczenia psychologicznego w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu. Wskazano także, że w myśl art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy o kierujących pojazdami, starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2. Organ wyjaśnił, że biorąc pod uwagę, iż termin 3 miesięcy na przedstawienie staroście orzeczenia lekarskiego minął 20 lutego 2016 r., organ orzekł o zatrzymaniu stronie prawa jazdy z uwagi na nieprzedstawienie w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Odwołania od ww. decyzji wniósł A. R. poprzez swoich pełnomocników: J. S. prowadzącego działalność pod nazwą A, oraz adwokata P. C.. W odwołaniu wniesionym poprzez J. S. zwrócono się o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i oddalenie wniosku prokuratora oraz umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. W uzasadnieniu odniesiono się do postępowania prowadzonego przed Sądem Rejonowym wszczętego na wniosek MOPS, które to zakończyło się prawomocnym postanowieniem Sądu z dnia 4 października 2016 r., oddalającym wniosek o stwierdzenie potrzeby przyjęcia A. R. do szpitala psychiatrycznego bez jego zgody. Podał, że w toku tego postępowania, Prokurator Prokuratury Rejonowej wystąpił do Starosty z bezzasadnym wnioskiem o skierowanie A. R. na badania lekarskie. W związku z powyższym, zdaniem odwołującego się, skoro uprawomocniło się postanowienie Sądu Rejonowego oddalające wniosek MOPS o stwierdzenie potrzeby przyjęcia A. R. do szpitala psychiatrycznego bez jego zgody, to również postępowanie w sprawie skierowania go na badania lekarskie stało się bezprzedmiotowe, a co za tym idzie również decyzja Starosty z "[...]" winna być uchylona. W odwołaniu wniesionym poprzez adwokata P. C. zarzucono zaskarżonej decyzji naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami poprzez zatrzymanie prawa jazdy A. R., w sytuacji, gdy nie był on przed wydaniem decyzji prawidłowo pouczony o obowiązku poddania się badaniu w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu oraz przedstawienia staroście odpowiedniego orzeczenia lekarskiego w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu, w związku z czym nie spełniła się przesłanka upływu terminu do wykonania tych obowiązków. Ponadto odwołujący się zarzucił naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 8 i 9 K.p.a poprzez niepouczenie A. R. o obowiązku poddania się badaniu w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu oraz przedstawienia Staroście orzeczenia lekarskiego w terminie 3 miesięcy od doręczenia decyzji o skierowaniu, co miało istotny wpływ na niewykonanie tego obowiązku w terminie, a ponadto naruszenie art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz błędne ustalenie, że termin do przedstawienia Staroście upłynął w dniu 20 lutego 2016 r., podczas gdy termin ten rozpoczął bieg dopiero z dniem doręczenia decyzji nieostatecznej z "[...]", która zawierała przytoczenie stosownych przepisów. Zwrócił się o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania organu I instancji jako bezprzedmiotowego oraz o wstrzymanie natychmiastowego wykonania decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu obszernie odniósł się do opisanych powyżej zarzutów, powołując się na orzeczenia sądów administracyjnych. Wskazał także, że A. R. zastosuje się do pouczenia zawartego w decyzji organu I instancji z "[...]" i w najbliższym możliwym terminie (nie później niż w ciągu miesiąca od daty jej doręczenia) uda się na badania lekarskiej i niezwłocznie przedstawi Staroście orzeczenie lekarskie oraz że powodem niewykonania tych obowiązków do dnia wydania decyzji była usprawiedliwiona nieświadomość strony. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej Kolegium, organ odwoławczy) decyzją z dnia "[...]" utrzymało w mocy decyzje organu I instancji. Kolegium wskazało, że w sprawie ustalono, iż A. R. został skierowany na badanie lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kategorii B na podstawie decyzji z dnia "[...]" Zgodnie z pouczeniem zawartym w tej decyzji, na badanie lekarskie odwołujący się obowiązany był zgłosić się w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu, zaś orzeczenie lekarskie należało przedstawić organowi kierującemu na badanie w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu. Zgodnie z pouczeniem zwartym w decyzji, badanie to miało odbyć się w Wojewódzkim Zespole Medycyny Przemysłowej. Jak wynika z akt sprawy, decyzja ta doręczona została A. R. w dniu 9 października 2015 r. Nie budziło wątpliwości Kolegium, że zatrzymanie prawa jazdy jest konsekwencją nieprzedstawienia w wymaganym terminie orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W związku z powyższym, działając na podstawie przepisu art. 102 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami, organ zobowiązany był do wydania zaskarżonej decyzji. Skargę na ww. decyzję wywiódł A. R., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o oddalenie wniosku prokuratora i umorzenie bezprzedmiotowego postępowania. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że z dniem 26 października 2016 r. czyli w momencie uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rodzinnego z dnia "[...]", oddalającego wniosek MOPS, dalsze postępowanie w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe z mocy prawa, a zatem w ocenie skarżącego zarówno wniosek Prokuratora Rejonowego z dnia "[...]" oraz decyzja Starosty z dnia "[...]" wraz z decyzją Starosty z dnia "[...]" stały się z mocy prawa bezprzedmiotowe i podlegają uchyleniu z urzędu jako bezprzedmiotowo-bezzasadne oraz podlegają umorzeniu z urzędu. W uzasadnieniu skargi wskazano również, że skarżący w dniu 21 kwietnia 2017r. poddał się badaniom w A, który w wyniku przeprowadzonej konsultacji psychologicznej nr "[...]" stwierdził: - brak przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem kat. "B", ponadto stwierdził - brak zaburzeń widzenia zmierzchowego, - brak zaburzeń wrażliwości na olśnienie. Powyższe potwierdza kopia wyników przeprowadzonych badań nr "[...]" z dnia "[...]", stanowiąca załącznik do skargi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ppsa (Dz. U. z 2017r. poz. 1369, z późn. zm.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 tej ustawy stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1). Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", którym to rozstrzygnięciem Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia "[...]" o zatrzymaniu A. R. prawa jazdy kategorii B, A dokument nr: "[...]"; druk nr: "[...]", wydanego w dniu "[...]" przez Starostę. Podstawą materialnoprawną podjętego rozstrzygnięcia jest przepis art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami, dalej u.k.p (Dz. U. z 2017r., poz. 978 ze zm.), zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2. Stosownie zaś do art. 101 ust. 2 wspomnianej ustawy osoba skierowana na badanie, o którym mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 lub 3, jest obowiązana do: 1) poddania się badaniu w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu; 2) przedstawienia staroście odpowiedniego orzeczenia lekarskiego lub orzeczenia psychologicznego w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu; 3) uiszczenia opłaty ewidencyjnej najpóźniej w dniu dostarczenia staroście odpowiedniego orzeczenia, o którym mowa w pkt 2. Na gruncie niniejszej sprawy decyzją z dnia "[...]" Starosta orzekł o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W pouczeniu decyzji organ wskazał, że na badanie lekarskie należy zgłosić się w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu, zaś orzeczenie lekarskie należy przedstawić organowi kierującemu na badanie w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu. Od decyzji tej skarżący wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które decyzją z "[...]" utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 10 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Ol 56/16, oddalił skargę A. R. na ww. decyzję Kolegium, która tym samym stała się prawomocna. W wyniku tego, że skarżący w terminie nie wykonał przedmiotowych badań i nie przedstawił ich organowi, organ I instancji orzekł o zatrzymaniu wobec skarżącego prawa jazdy kategorii B, A wydanego przez Starostę. Bezsporne jest, że obowiązek przedstawienia orzeczenia lekarskiego został nałożony na skarżącego decyzją Starosty z dnia "[...]". Decyzja stała się ostateczna i prawomocna w dniu 10 maja 2016r., kiedy to WSA w Olsztynie oddalił skargę strony na decyzje SKO utrzymującą w mocy ww. decyzję Starosty z dnia "[...]". W pouczeniu tej decyzji wskazano, że na przedmiotowe badanie lekarskie należało się zgłosić w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu na nie w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy, a orzeczenie lekarskie skarżący miał przekazać do organu w terminie 3 miesięcy od otrzymania powyższej decyzji. Pouczono też skarżącego, że niewykonanie badania lekarskiego w terminie trzech miesięcy od daty skierowania na badanie skutkuje wydaniem decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Pouczenia te wyczerpywały normę art. 101 ust. 2 pkt 1 i 2 u.k.p. Bezsporne i przesądzające dla oceny zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej jest, że skarżący nie zgłosił się na kontrolne badania lekarskie i w związku z tym po upływie ponad 3 miesięcy od uprawomocnienia się decyzji o skierowaniu na powyższe badania, Starosta decyzją orzekł o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy. Nie ulega zatem wątpliwości, że skarżący nie wypełnił przesłanek z art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a u.k.p. gdyż w zakreślonym terminie nie stawił się na badania lekarskie i nie przedstawił w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. W związku z powyższym, działając na podstawie powołanego przepisu ustawy, organ zobowiązany był do wydania decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy. Podkreślić należy, że wydana decyzja nie ma charakteru uznaniowego lecz jest tzw. decyzją związaną, tj. taką, którą organ był zobowiązany wydać. Takie stanowisko w sposób jednolity prezentują sądy administracyjne (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 października 2016 r. sygn. akt III SA/Kr 403/16, opub. w LEX nr 2151301; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 2088/15, opub. w LEX nr 2189919; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 14 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Go 736/16, opub. w LEX nr 2188526; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 czerwca 2016 r. sygn. akt I OSK 2224/14, opub. w LEX nr 2082527). Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową skargę także podziela pogląd o związanym charakterze decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy kierowcy, który nie zgłosił się na badania lekarskie, mimo, że została wydana decyzja nakazująca poddanie się takiemu badaniu. Związany charakter decyzji oznacza, że obowiązkiem organu było ustalenie, czy skarżący poddał się badaniu lekarskiemu, a w sytuacji ustalenia braku zgłoszenia się na badanie lekarskie, miał obowiązek zatrzymania prawa jazdy. Ponadto z uwagi na przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie, którym jest decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy, podniesione przez skarżącego zarzuty co do braku zasadności skierowania go na badania są z gruntu bezzasadne. Argumenty skarżącego dotyczą bowiem odrębnej sprawy administracyjnej, która została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją. Stąd ich rozpoznanie w niniejszym postępowaniu sądowym jest niedopuszczalne. Innymi słowy, w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym orzeczenia o zatrzymaniu stronie prawa jazdy nie istnieje możliwość podważenia prawomocnej decyzji o skierowaniu strony na stosowne badania lekarskie, ani też badania celowości skierowania skarżącego na takie badania. Całkowicie bezzasadne jest twierdzenie skarżącego, że z dniem 26 października 2016 r., czyli w dniu uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rodzinnego w z dnia "[...]", oddalającego wniosek MOPS o umieszczenie skarżącego w szpitalu psychiatrycznym, dalsze postępowanie w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe z mocy prawa, a zatem zarówno wniosek Prokuratora z dnia "[...]" oraz decyzja Starosty z dnia "[...]" wraz z decyzją Starosty z dnia "[...]" stały się z mocy prawa bezprzedmiotowe i podlegają uchyleniu z urzędu. To, że Sąd oddalił wniosek o umieszczenie skarżącego w szpitalu psychiatrycznym nie ma żadnego znaczenia dla niniejszej sprawy, w której kluczowe jest to, że strona skarżąca bezsprzecznie w wyznaczonym terminie nie przeprowadziła badań lekarskich i nie przedłożyła ich organowi i to było podstawą zatrzymania jej prawa jazdy. Nadmienić warto, że organy wyjaśniły też skarżącemu powody skierowania go na badania lekarskie, a jakiekolwiek wątpliwości co do stanu jego zdrowia mógł usunąć tylko uprawniony lekarz po przeprowadzeniu odpowiedniego badania lekarskiego. Badania, na które został skarżący skierowany miały na celu wykazanie, czy stan zdrowia skarżącego pozwala mu na bezpieczne dla siebie i innych poruszanie się pojazdem po drogach. Sam skarżący nie poddając się badaniu lekarskiemu nie pozwolił na ocenę stanu swojego zdrowia, co musiało skutkować wydaniem w sprawie zaskarżonej decyzji. Przedstawione zaś przez skarżącego w załączeniu do skargi zaświadczenie nie jest wymaganym zaświadczeniem lekarskim wydanym przez powołany do tego Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy, tylko zaświadczeniem z przeprowadzonej konsultacji psychologicznej. Orzeczenie psychologiczne nie wpływa zatem na ocenę zaskarżonej decyzji. Reasumując, należy stwierdzić, że skarżona decyzja organu odwoławczego i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami i nie zachodzą przesłanki uzasadniające ich uchylenie, zaś zgromadzony w sprawie materiał dowodowy należy uznać za kompletny i wyczerpujący, pozwalający na wydanie decyzji zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. W zaskarżonej decyzji zaś wskazano okoliczności i fakty, które zostały udowodnione, na których oparł się organ wydając swoje rozstrzygnięcie. W związku z powyższym, skargę jako niezasadną, należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.