VIII SA/Wa 694/15

WyrokWSA w Warszawie2016-01-13

Skład orzekający: Sławomir Fularski, Leszek Kobylski, Artur Kot

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo wznowił postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją o przyznaniu płatności bezpośrednich, opierając się na dowodach z kontroli przeprowadzonej po wydaniu tej decyzji, a dotyczących stanu faktycznego istniejącego w dacie jej wydania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, poprzez nieprawidłowe wznowienie postępowania. Wznowienie postępowania na podstawie dowodów ujawnionych po wydaniu ostatecznej decyzji, które istniały już w dacie jej wydania, jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy organ nie posiadał o nich wiedzy. W niniejszej sprawie organy nie wykazały w sposób przekonujący, że organ I instancji w dacie wydania decyzji ostatecznej nie posiadał wiedzy o stanie faktycznym działki, a dowody z kontroli potwierdzają stan istniejący w dacie wydania decyzji. W związku z tym, uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Stan faktyczny
Skarżący P. S. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich za 2011 i 2012 rok. Organ I instancji pierwotnie przyznał płatność, jednak następnie wznowił postępowanie i decyzją z marca 2015 r. uchylił poprzednią decyzję, odmawiając przyznania płatności z powodu stwierdzenia braku działalności rolniczej na części działki, co skutkowało przekroczeniem dopuszczalnej różnicy powierzchni. Dyrektor ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący złożył skargę, zarzucając m.in. brak przesłanek do wznowienia postępowania i błędne ustalenia faktyczne dotyczące użytkowania działki.
Rozstrzygnięcie
1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z [...] marca 2015 r. nr [...]; 2) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. na rzecz skarżącego P. S. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Artur Kot, Protokolant Referent stażysta Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2016 r. w Radomiu sprawy ze skargi P. S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie płatności bezpośrednich za 2012 rok, po wznowieniu postępowania 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z [...] marca 2015 r. nr [...]; 2) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. na rzecz skarżącego P. S. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. Nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej: "Dyrektor ARiMR", "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.; dalej: "Kpa"), po rozpatrzeniu odwołania P. S. (dalej: "skarżący") od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej: "Kierownik ARiMR", "organ I instancji") z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Powyższa decyzja zapadła na tle następującego stanu faktycznego i prawnego: W dniu [...] maja 2012 r. skarżący złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w [...] wniosek o przyznanie płatności na 2011 r. na podstawie art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2008 r., nr 170, poz. 1051 ze zm., dalej jako "ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego") wraz z załącznikami graficznymi. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z [...] listopada 2012 r. o nr [...] przyznał stronie jednolitą płatność obszarową w wysokości [...] zł. W dniu [...] lutego 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR postanowieniem nr [...] wznowił z urzędu postępowanie administracyjne zakończone decyzją nr [...] wskazując, że w sprawie pojawiły się nowe dowody. W wyniku przeprowadzonej kontroli na miejscu stwierdzono bowiem, że na działce ewidencyjnej o nr [...] wskazanej przez rolnika w jego wniosku nie była prowadzona działalność rolnicza. W dniu [...] marca 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją o nr [...] uchylił decyzję nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. oraz odmówił przyznania skarżącemu jednolitej płatności obszarowej ze względu na stwierdzoną różnicę między powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną, kwalifikującą się do objęcia jednolitą płatnością obszarową. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 151 § 1 pkt 2 Kpa, art. 7 ust. 1, art. 19 ust. 1 i 2 o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r. str. 1, ze zm.). Uzasadniając organ I instancji wskazał, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2012 do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 1,00 ha. Powierzchnia deklarowana działek rolnych, kwalifikowana do płatności wynosiła 1,00 ha. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w trakcie kontroli administracyjnej/na miejscu wynosiła zaś [...] ha. Stwierdzony, na podstawie raportu z przeprowadzonej w gospodarstwie skarżącego kontroli na miejscu brak prowadzenia działalności rolniczej na działce rolnej [...] o pow. [...] ha na działce ewid. o numerze [...] obręb [...] Gmina [...], powiat [...] postrzeganej jako kryterium kwalifikowalności objęcia płatnościami implikuje organ do podjęcia czynności, zmierzających do weryfikacji decyzji przyznających płatność do gruntów objętych kodem nieprawidłowości DR 18. Kod ten stosowany jest podczas kontroli na miejscu w przypadku stwierdzenia na obszarze całej kontrolowanej działki zaniechania prowadzenia działalności rolniczej, tj. co najmniej w roku bieżącym i w roku poprzednim. W związku z wyżej przywołanymi przepisami, w przypadku zastosowania do działki rolnej kodu DR 18 płatność nie przysługuje. Organ I instancji podkreślił, że kod DR 18 stosowany jest w przypadku stwierdzenia, że działka rolna nie była przedmiotem użytkowania rolniczego na przełomie kilku lat. W związku z powyższym oraz z uwagi na fakt, że powierzchnia, do której w kontroli na miejscu został przypisany kod DR 18 była deklarowana przez rolnika również w latach ubiegłych i do tej powierzchni przyznana została płatność, należało wznowić postępowanie dla spraw z lat poprzednich (2011, 2012). W konsekwencji, na podstawie zgromadzonych dowodów, w tym raportu z kontroli na miejscu z adnotacją – nieużytek, samosiewy sosny oraz dokumentacją fotograficzną, wykluczono z płatności powierzchnię [...] ha na działce rolnej [...] Konkludując organ I instancji wskazał, że wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku do jednolitej płatności obszarowej a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej/na miejscu wyniosła 35,1351%. Zgodnie zaś z art. 58 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do jednolitej płatności obszarowej a powierzchnią stwierdzoną przekracza 20% lecz nie więcej niż 50% powierzchni stwierdzonej, nie przyznaje się pomocy w danym roku. We wniesionym odwołaniu, skarżący podniósł, że nie zgadza się z ww. decyzją. Przyznał, że jedynie nadanie w roku 2013 r. kodu DR18 jest słuszne, bowiem faktycznie w ww. roku nie dokonał skoszenia pastwiska. Rozstrzygnięcie zaś dotyczące 2011 i 2012 jest dla niego niezmiernie krzywdzące, bowiem w ww. latach pastwisko było wykaszane i wypasano na nim zwierzęta. Jedynie na małej części pastwiska znajdowało się kilka sosenek, pomiędzy którymi również było jednak wykaszane. Dyrektor ARiMR decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji. Szczegółowo przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie, stan faktyczny i prawny, będący podstawą wydania decyzji. Wyjaśnił, że podstawą wznowienia postępowania było pojawienie się nowych okoliczności faktycznych w sprawie, tj. przeprowadzenie w dniach [...]-[...] października 2013 r. czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni, które wykazały, że działka o nr [...] o powierzchni [...] ha jest nieużytkiem. Z ustaleń inspektorów terenowych wynika bowiem, że działka rolna nie była przedmiotem użytkowania rolniczego na przełomie kilku ostatnich lat. Działka rolna jest porośnięta kilkuletnimi siewkami drzew. Zatem po wznowieniu postępowaniu administracyjnego organ I instancji zgodnie z art. 151 § 1 pkt 2 Kpa uchylił decyzję dotychczasową oraz wydał nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. W ocenie organu odwoławczego, na wykluczonej działce rolnej A bezspornie zaniechano prowadzenia działalności rolniczej, co potwierdza wykonana dokumentacja fotograficzna, z której wynika, że działka jest nieużytkiem, znajdują się na niej samosiewy sosny. Wbrew twierdzeniom skarżącego zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej nie miało miejsca jedynie w roku 2013. Z wykonanej dokumentacji fotograficznej wynika, że działka rolna nie była przedmiotem użytkowania rolniczego na przełomie kilku ostatnich lat. Działka rolna jest bowiem porośnięta kilkuletnimi siewkami drzew, pokryta roślinnością typowo leśną tzn. drzewami iglastymi, krzewami oraz runem leśnym. Dyrektor ARiMR zauważył, że w świetle przepisu art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, to strona zobowiązana jest dostarczyć organowi dowody na poparcie okoliczności, z których wywodzi skutek prawny w postaci uprawnienia do płatności. Jeśli strona nie przedstawi w toku postępowania dowodów, z których w ocenie organu jednoznacznie będzie wynikać, iż spełnia przesłanki do przyznania płatności, organ na podstawie art. 3 ust 3 ww. ustawy uznaje daną okoliczność za nieudowodnioną. Skarżący nie zgadza się z wydaną decyzją, jednakże nie przedstawia dowodów mogących stanowić podstawę do wzruszenia wyników z przeprowadzonej kontroli oraz przyznania płatności w żądanej wysokości. A zatem biorąc pod uwagę raport z czynności kontrolnych wraz z dokumentacją fotograficzną uznano rozstrzygnięcie organu I instancji za prawidłowe. Nadto, zdaniem organu odwoławczego prowadzone w sprawie postępowanie toczyło się w zgodzie z wymogami Kodeksu postępowania administracyjnego, z różnicami wynikającymi ze specyfiki przedmiotu niniejszej sprawy. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył skarżący wnosząc o uchylenie wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Autor skargi zaskarżonej decyzji zarzucił: - brak przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego; - błąd w ustaleniach faktycznych i zupełną dowolność poczynionych ustaleń, jakoby na działce [...] nie była prowadzona działalność rolnicza, opierając się na kontroli z 2013 r. a więc po znacznym upływie czasu od okresu, za który płatność przysługiwała; - dowolne sprzeczne ze stanem faktycznym wykluczenie z płatności powierzchni działki nr [...] o pow. [...] ha, podczas gdy w okresie, za który przyznano płatności była ona użytkowana rolniczo; - błędne wnioskowanie na podstawie kontroli terenowej z 2013 r. jakoby działka [...] o pow. [...] ha we wcześniejszych latach nie była użytkowana rolniczo, podczas gdy działka ta w całości służyła jako pastwisko dla krów a znajdujące się na skraju działki nieliczne i rzadkie drzewka nie kolidowały w ogóle z takim wykorzystaniem działki, co zresztą miało miejsce w rzeczywistości; - dowolne wnioskowanie na podstawie oględzin z 2013 r., że w znacznie wcześniejszym okresie na działce [...] nie było pastwiska, co jest sprzeczne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego i zupełnie dowolne; - brak jakiegokolwiek przekonywującego dowodu przeprowadzonego przez ARiMR, który potwierdzałby tezy o nieużytkowym charakterze działki [...] w okresie objętym płatnościami; - błąd w ustaleniach faktycznych, jakoby działka [...] była porośnięta cała kilkuletnimi samosiejkami drzew, podczas gdy drzewek jest kilka na obrzeżach działki, są one usytuowane w znacznych odstępach, a pomiędzy tymi drzewami i na pozostałej części działki było pastwisko dla krów; - niezasadne wszczęcie postępowania administracyjnego w kolizji z zasadą trwałości decyzji administracyjnych, co stanowiło naruszenie m.in. art. 16 § 1 Kpa. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że podstawowymi zarzutami stawianymi decyzji są bezpodstawne wznowienie postępowania administracyjnego oraz dowolne i bezpodstawne wyłączenie z areału upoważniającego do płatności powierzchni [...] ha z działki nr [...]. Zauważył, że dopłaty zostały przyznane za lata wcześniejsze. Wówczas był inny stan faktyczny na działce [...] i to winno być podstawą ustaleń, a nie stan istniejący znacznie później, tj. podczas wizji w 2013 r. W okresach wcześniejszych, wbrew dowolnym ustaleniom ARiMR, na działce [...] była prowadzona działalność rolnicza. Było to pastwisko na którym wypasane były krowy. Działka w całości była koszona i nie było wówczas na działce żadnego runa. W ocenie skarżącego, stan faktyczny zaskarżonej decyzji jest błędny. Z decyzji wynika jakoby na całej działce [...] były samosiejki sosny co nie jest prawdą. Na działce jest jedynie kilka drzewek na brzegu, w dużych odstępach, co nie przeszkadzało w wykorzystaniu działki jako pastwisko. Krowy swobodnie poruszały się po całej działce, wypasały się również pomiędzy tymi nielicznymi drzewkami na obrzeżach. Zupełnie sprzeczne z doświadczeniem życiowym i logiką są zaś konstatacje ARiMR, jakoby na podstawie kontroli z 2013 r. stwierdzić należy, że w latach poprzednich przedmiotowa działka nie była wykorzystywana rolniczo jako pastwisko. Ponadto, zdaniem skarżącego, nadużyciem ze strony ARiMR jest sugerowanie, że na całej powierzchni przedmiotowej działki są samosiejki sosny, gdy tymczasem jest ich kilka, w dużych odstępach i przy obrzeżach działki. Powyższe nie przeszkadzało w rolniczym wykorzystaniu działki jak pastwisko. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej. Wskazał, że analiza zdjęć nie pozostawia wątpliwości, iż wbrew twierdzeniom strony drzewa znajdują się na całej powierzchni spornej działki a pomiędzy nimi nie był prowadzony wypas bydła. Zauważył, że oprócz samosiewek drzew, działka porośnięta jest chwastami i wysoką trawą, na której widoczne są zeschnięte liście. Taki stan działki świadczy o braku prowadzenia na niej działalności rolniczej co najmniej od 2011 r. Podniósł nadto, że rolnik nie ma w Agencji zarejestrowanej siedziby stada ani zwierząt, a z treści skargi nie wynika czyje bydło było wypasane na działce. Fakt, że kontrola, przeprowadzona została po roku 2012, pozostaje bez znaczenia dla sprawy, bowiem zastany stan działki nie pozostawia wątpliwości, iż działka od wielu lat jest nieużytkiem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie - także z przyczyn, które Sąd wziął pod uwagę z urzędu, niezależnie od jej treści. Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Dyrektora ARiMR, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji wydaną w wyniku wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W efekcie wznowionego postępowania organ I instancji, na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1pkt 5 Kpa, uchylił ostateczną decyzję o przyznaniu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i odmówił przyznania jednolitej płatności obszarowej. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową umożliwiającą ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym została ona wydana, było dotknięte kwalifikowanymi wadami, wymienionymi w art. 145 § 1 Kpa. Zadaniem organów w postępowaniu wznowieniowym jest zatem ustalenie, czy postępowanie zakończone decyzją ostateczną było dotknięte jedną z wad wymienionych w wymienionym wyżej przepisie. Tylko stwierdzenie istnienia takiej wady obliguje organ do uchylenia decyzji ostatecznej i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy stosownie do art. 151 § 1 pkt 2 Kpa. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Przywołany przepis wymaga zatem kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: nowe okoliczności i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej oraz nowe okoliczności i nowe dowody musiały istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane. Nie ma znaczenia, czy ujawnione okoliczności lub dowody nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie pierwotne w wyniku zaniedbań, czy z innych powodów. Warunkiem wznowienia postępowania jest w omawianym przypadku jedynie to, aby nowa okoliczność, czy dowód miały istotne znaczenie dla sprawy i istniały w dniu wydania decyzji oraz nie były znane organowi, który wydał decyzję (por. wyrok NSA z dnia 19 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 768/11, LEX nr 1252179). Organ administracji winien dokonać oceny stanu faktycznego nie później niż w dniu podjęcia decyzji (wyr. NSA z dnia 8 września 1989 r., II SA 390/89, OSP 1991, z. 6, poz. 140). Pojawienie się zatem nowych dowodów po wydaniu ostatecznej decyzji może stanowić jedynie podstawę do wszczęcia postępowania w nowej sprawie, nie można natomiast w tej sprawie wznawiać postępowania (M. Szubiakowski (w:) M. Szubiakowski, M. Wierzbowski, A. Wiktorowska, Postępowanie administracyjne..., s. 208). Stanowisko to jest zgodne także z orzecznictwem sądowym, według którego wznowienie postępowania na podstawie okoliczności, które miały miejsce po wydaniu decyzji, stanowi rażące naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji (wyr. NSA z dnia 29 marca 1985 r., III SA 1051/84, GAP 1987, nr 6, s. 46). Ta linia orzecznicza podtrzymywana jest także w najnowszym orzecznictwie. W wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 18 lipca 2008 r. (III SA/Wr 142/08, LEX nr 496255) zwrócono uwagę, że przy ocenie przesłanek z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa najistotniejszym warunkiem jest istnienie okoliczności (lub dowodów) w dacie podejmowania decyzji ostatecznej. O ile powstały one po dacie wydania decyzji ostatecznej, nie będą mogły stanowić podstawy wznowienia postępowania, lecz tylko podstawę do wszczęcia postępowania w nowej sprawie. Z kolei warunek "ujawnienia" nowych okoliczności lub dowodów odnieść należy do organu, a nie do strony. Oznacza to, że organ nimi nie dysponował i nie były mu one znane. Zagadnieniem drugorzędnym jest, czy brak ujawnienia należy wiązać z niedopatrzeniem strony, jej niedbalstwem czy wprost z zawinionym nieujawnieniem tych okoliczności lub dowodów. O istotności nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów można mówić tylko wtedy, jeżeli dotyczą one przedmiotu sprawy i mają wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych, co oznacza, że w sprawie mogłaby zapaść decyzja co do istoty odmienna od dotychczasowej. Podkreślić także należy, że instytucja wznowienia postępowania stwarza prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w której ją wydano, było dotknięte kwalifikowaną wadą przewidzianą w przepisach prawa procesowego. Stosownie do art. 151 § pkt 2 w zw. z art. 149 § 2 Kpa, organ administracji publicznej, po wznowieniu postępowania i rozpatrzeniu sprawy pod kątem przyczyn wznowienia i jej istoty, wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b Kpa i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Kompetencja organu I instancji wynikająca z art. 151 § 1 pkt 2 Kpa realizowana jest wówczas, gdy organ stwierdzi istnienie którejś z podstaw wznowienia, a nie wystąpi żadna z negatywnych przesłanek, określonych w art. 146 Kpa, wykluczająca uchylenie tej decyzji. W przypadku stwierdzenia istnienia przesłanki negatywnej stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, Sąd w niniejszym składzie zauważa, że zarówno zaskarżona, jak i poprzedzająca ją decyzja narusza art. 11 (zasada przekonywania), art. 107 § 3 (uzasadnienie decyzji) w związku z art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 2 Kpa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Istotne jest, że sprawa dotyczy odmowy przyznania płatności po wznowieniu postępowania, a nie w zwykłym postępowaniu administracyjnym. Obowiązkiem organów w takim postępowaniu - stanowiącym wyjątek od zasady trwałości decyzji o której mowa w art. 16 Kpa jest przede wszystkim wykazanie podstaw do zastosowania trybu nadzwyczajnego jakim jest wznowienie postępowania. Organy w związku z tym winny w szczególności w prawidłowy sposób przeprowadzić takie postępowanie i w przekonywujący sposób uzasadnić swoje decyzje zgodnie z art. 11 i art. 107 § 3 Kpa. Organy przyjęły w swoich decyzjach, że w sprawie wystąpiły przesłanki do wznowienia postępowania na podstawie prawnej wymienionej w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Jako nową okoliczność faktyczną, o której mowa w tym przepisie wskazały, że zadeklarowana we wniosku działka A, położona na działce ewidencyjnej nr [...] nie jest użytkowana rolniczo od kilku lat, o czym świadczą kilkuletnie siewki drzew oraz pokrycie przedmiotowej działki roślinnością typowo leśną, tzn. drzewami iglastymi, krzewami oraz runem leśnym. Okoliczności te wynikają zaś z protokołu kontroli mającej miejsce w gospodarstwie rolnika dopiero w 2013 r. W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, zarówno zaskarżona, jak i poprzedzająca ją decyzja, nie zawierają jednak stosownej argumentacji na tle art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., tj. że w sprawie zaistniały w ogóle przesłanki do wznowienia postępowania. W szczególności organy obu instancji nie wyjaśniły w przekonywujący sposób, czy organ I instancji w dniu wydania decyzji ostatecznej o przyznaniu płatności bezpośrednich rzeczywiście nie posiadał wiedzy o tym, że działka rolna A, położona na terenie działki ewidencyjnej [...], nie była użytkowana rolniczo. Organ ten z pewnością dysponował przecież wówczas ortofotomapami, czy też innymi narzędziami mogącymi wykryć nieprawidłowości na przedmiotowej działce. Nadto, w aktach sprawy znajduje się wniosek o płatność na rok 2012 wraz z załącznikami graficznymi (data wypełnienia załącznika [...] maja 2012 r.), których organ I instancji w ogóle nie przeanalizował. A więc, organ I instancji nie wykazał w przekonywujący sposób, że istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniały w dniu wydania decyzji i były mu nieznane. Dyrektor ARiMR w swoim rozstrzygnięciu nie konwalidował zaś wad postępowania prowadzonego przed organem I instancji, przez co dopuścił się dodatkowo naruszenia art. 138 § 1 K.p.a. W konsekwencji, co najmniej za przedwczesną należy uznać odmowę przyznania skarżącemu płatności. Wykazanie przez organ przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. musiałoby potwierdzać, że w dacie wydania decyzji ostatecznej o przyznaniu płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na 2012 r. działka nie była użytkowana rolniczo, organ nie wiedział o tej okoliczności, a wyniki z kontroli potwierdzają, że w dacie wydawania tej decyzji działka A nie była użytkowana rolniczo. Przy czym dowody z kontroli muszą potwierdzić stan faktyczny istniejący w dniu wydania decyzji ostatecznej o przyznaniu płatności. Nie mogą to być dowody dotyczące faktów ujawnionych po wydaniu tej decyzji. Nie można zgodzić się z argumentacją organu odwoławczego, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajduje art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a więc to strona zobowiązana jest dostarczyć organowi dowody na poparcie okoliczności, z których wywodzi skutek prawny w postaci uprawnienia do płatności. Przepis ten znajduje bowiem jedynie zastosowanie w postępowaniu zwykłym o przyznanie płatności bezpośrednich, a nie w postępowaniu nadzwyczajnym jakim jest wznowienie postępowania w sprawie dotyczącej przyznania przedmiotowych płatności. Tak więc, w niniejszej sprawie, to na organie przede wszystkim spoczywa obowiązek wykazania, że zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania a w konsekwencji do wydania decyzji uchylającej decyzję ostateczną o przyznaniu płatności oraz odmowie ich przyznania. Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji obowiązany będzie uwzględnić powyższe rozważania Sądu. W pierwszej kolejności winien zatem w przekonywujący sposób wyjaśnić czy rzeczywiście w sprawie wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Organ powinien więc wykazać, że w dniu złożenia wniosku (w dniu wydania decyzji ostatecznej) działka rolna A nie była przedmiotem użytkowania rolniczego a okoliczność ta nie była mu wówczas znana, bowiem stanowiła nową okoliczność, o której mowa w powołanym wyżej przepisie. Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) , Sąd orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło