VII SA/Wa 1058/17
WyrokWSA w Warszawie2018-02-20
Skład orzekający: Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Karolina Kisielewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzut dotyczący zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (grzywny w celu przymuszenia) może być skutecznie podniesiony przed faktycznym zastosowaniem tego środka przez organ egzekucyjny?Ratio decidendi
Zarzut w postępowaniu egzekucyjnym, w tym zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, może być skutecznie podniesiony jedynie po faktycznym zastosowaniu tego środka przez organ egzekucyjny. Strona zobowiązana nie może skutecznie zarzucić organowi egzekucyjnemu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego przed jego zastosowaniem.Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa wniosła skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie PINB o nieuwzględnieniu zarzutów dotyczących postępowania egzekucyjnego. Zarzuty te dotyczyły grzywny w celu przymuszenia, która zdaniem skarżącej była zbyt uciążliwa ze względu na koszty remontu i toczące się postępowanie cywilne o odszkodowanie. Organy egzekucyjne uznały zarzut za bezzasadny, wskazując, że żaden środek egzekucyjny nie został jeszcze zastosowany.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Zielińska- Śpiewak, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, asesor WSA Karolina Kisielewicz (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 lutego 2018 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia zarzutów dotyczących postępowania egzekucyjnego oddala skargę
Wspólnota Mieszkaniowa ul. [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lutego 2017 r. (nr [...]), którym organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie PINB w [...] z [...] października 2016 r. (nr [...]) o nieuwzględnieniu zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że PINB w [...] decyzją z [...] stycznia 2013 r. (nr [...]) wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.) nakazał skarżącej Wspólnocie Mieszkaniowej wykonanie remontu budynku mieszkalnego jednorodzinnego znajdującego się na nieruchomości nr ew. [...] w [...] w zakresie opisanym w tej decyzji. Po rozpoznaniu odwołania skarżącej, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] marca 2013 r. (nr [...]) utrzymał w mocy decyzję PINB. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 6 grudnia 2013 r., VII SA/Wa 1208/13 oddalił skargę Wspólnoty na tę decyzję, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 2 grudnia 2015 r., II OSK 838/14 oddalił skargę kasacyjną Wspólnoty od tego wyroku.
W związku z niewykonaniem tej decyzji, organ I instancji w dniu [...] kwietnia 2016 r., na podstawie art. 15 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm., dalej u.p.e.a.) przesłał Wspólnocie Mieszkaniowej upomnienie (nr [...]), zawierające wezwanie do wykonania obowiązku wynikającego z tej ostatecznej decyzji, pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Skarżąca nie wykonała tej decyzji, w związku z czym organ egzekucyjny w dniu [...] maja 2016 r. wystawił tytuł wykonawczy (nr [...]). Tytuł wykonawczy został doręczony zobowiązanemu w dniu 19 maja 2016 r.
W piśmie z dnia 24 maja 2016 r., nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 25 maja 2016 r. Wspólnota Mieszkaniowa [...] wniosła zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego o którym mowa w art. 33 par 1 pkt 8 u.p.e.a. Skarżąca podniosła, że grzywna w celu przymuszenia zastosowana przez organ egzekucyjny jest zbyt uciążliwym środkiem egzekucyjnym. Organ nie wziął bowiem pod uwagę, że przed Sądem w [...] toczy się postępowanie z jej powództwa przeciwko [...] sp. z o.o. sp. komandytowa o odszkodowanie za wadliwie wykonany budynek i w ramach tego postępowania zostanie przeprowadzony dowód z opinii biegłego rzeczoznawcy budowlanego na okoliczność wad obiektu budowlanego.
Wspólnota stwierdziła, że wykonanie remontu budynku zgodnie z decyzją organu nadzoru budowlanego wiąże się z koniecznością poniesienia przez Wspólnotę znacznych kosztów i wyjaśniła, że jest w stanie wykonywać je cyklicznie, a nie w terminie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia. Wspólnota dodała, że "całkowite" wykonanie decyzji uniemożliwi przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na potrzeby postępowania odszkodowawczego.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z [...] października 2016 r. (nr [...]) wydanym na podstawie art. 33 i 34 u.p.e.a., odmówił skarżącej uwzględnienia zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
W uzasadnieniu organ podał, że w toku postępowania egzekucyjnego dotyczącego wykonania decyzji PINB z [...] stycznia 2013 r. organ egzekucyjny w tytule wykonawczym z [...] maja 2016 r. (rubryka 10 – wniosek o zastosowanie następującego środka egzekucyjnego) wymienił grzywnę w celu przymuszenia. Nie oznacza to jednak, że organ zastosował ten środek egzekucyjny. PINB dodał, że grzywna w celu przymuszenia jest mniej dotkliwym środkiem egzekucyjnym niż wykonanie zastępcze i ma skłonić zobowiązanego do dobrowolnego wykonania nałożonego obowiązku o charakterze niepieniężnym.
Wspólnota Mieszkaniowa wniosła zażalenie na to postanowienie w którym podniosła, że nie jest w stanie wykonać wszystkich napraw w tak krótkim terminie (7 dni) ze względu na ogromne koszty (prace wykonuje sukcesywnie), a ponadto całkowite wykonanie tych napraw nie będzie "korzystne" z punktu widzenia toczącego się postępowania cywilnego.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego postanowieniem z [...] lutego 2017 r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że w tytule wykonawczym został wskazany sporny środek egzekucyjny, niemniej żaden środek egzekucyjny nie został jeszcze zastosowany. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że strona "błędnie utożsamia" wydanie tytułu wykonawczego stanowiącego wszczęcie postępowania egzekucyjnego z dalszym etapem tego postępowania, gdy organ egzekucyjny dokonuje wyboru środka egzekucyjnego.
W skardze do Sądu Wspólnota Mieszkaniowa [...] wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lutego 2017 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. w zw. z art. 33 § 1 pkt 5 i pkt 8 u.p.e.a.
W uzasadnieniu skargi powtórzyła stanowisko prezentowane w toku postępowania. Skarżąca dodała, że w zażaleniu na postanowienie organu I instancji nie powołała się co prawda na art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a. (niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym), jednakże ten zarzut organ egzekucyjny powinien wziąć pod uwagę z urzędu z uwagi na podniesioną przez nią okoliczność "wpływu postępowania cywilnego" w sprawie odszkodowania za wady budynku na postępowanie egzekucyjne. Organ pomijając ten zarzut dopuścił się więc naruszenia art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a.
Strona skarżąca dodała, że w orzecznictwie przyjmuje się, że trwała niewykonalność obowiązku zachodzi wówczas gdy czynności składające się na treść tych obowiązków zawartych w decyzji są niewykonalne z przyczyn technicznych lub prawnych tkwiących w jej naturze. Z przyczyn prawnych (toczące się postępowanie przed sądem cywilnym) sporny obowiązek jest niewykonalny.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona i dlatego podlega oddaleniu.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji (Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] ) o uznaniu wniesionego przez skarżącą zarzutu o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. za bezzasadny.
Przede wszystkim należy wyjaśnić, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są sformalizowanym środkiem ochrony zobowiązanego. Wnoszący zrzuty jest obowiązany jednoznacznie podać, która z okoliczności wymienionych w art. 33 § 1 u.p.e.a. stanowi podstawę zarzutu. Postępowanie w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym może toczyć się jedynie w ramach nakreślonych przez zgłaszającego zarzuty, w terminie otwartym na ich zgłoszenie (por. np. wyroki NSA z 14 września 2007 r., I OSK 522/07, z 12 grudnia 2013 r., II OSK 1737/12).
Z akt sprawy wynika, że w piśmie z 24 maja 2016 r. Wspólnota podniosła jedynie zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a.). Z tego powodu organy (i Sąd) nie były obowiązane ani uprawnione do badania czy obowiązki określone w decyzji PINB są wykonalne. W związku z tym zarzut skargi, dotyczący naruszenia przez organ art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a. przez nie wzięcie z urzędu pod uwagę, zarzutu o którym mowa w tym przepisie (niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym) nie jest uzasadniony. Jedynie więc na marginesie można stwierdzić, że skarżąca całkowicie błędnie rozumie niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym.
Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a.
Należy przypomnieć, że zarzut wniesiony na podstawie art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. zobowiązany skierował do organu egzekucyjnego w dniu 25 maja 2016 r. jako "odpowiedź’ na doręczony mu w dniu 19 maja 2016 r. tytuł wykonawczy, zanim jakikolwiek środek egzekucyjny został wobec niego zastosowany w tym postępowaniu egzekucyjnym.
Jest oczywiste, że zobowiązany nie może skutecznie zarzucić organowi egzekucyjnemu zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego przed zastosowaniem tego środka. Wniesienie zarzutu o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy zobowiązany otrzyma wraz z tytułem wykonawczym, lub najpóźniej w terminie 7 dni od dnia doręczenia, postanowienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego - nałożeniu grzywny w celu przymuszenia lub postanowienie o zastosowaniu wykonania zastępczego. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 grudnia 2013 r., II OSK 1737/12, wyrok WSA w Gdańsku z 2 kwietnia 2015 r., II SA/Gd 812/14, wyrok WSA w Warszawie z 28 kwietnia 2017 r. III SA/Wa 3632/16 i powołane tam orzecznictwo).
Z przytoczonych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym i (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) oddalił skargę. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło