II SA/Wa 1291/17
WyrokWSA w Warszawie2018-02-20
Skład orzekający: Iwona Maciejuk, Ewa Marcinkowska, Andrzej Góraj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów prawidłowo odmówiła przedstawienia kandydata do tytułu naukowego profesora, uznając, że nie spełnia on wymogów określonych w art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym, w szczególności w zakresie doświadczenia w kierowaniu zespołami badawczymi, odbycia staży naukowych lub prowadzenia prac naukowych w instytucjach naukowych?Ratio decidendi
Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów naruszyła przepisy postępowania administracyjnego, w tym art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 29 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym, poprzez nierzetelne i nierzeczowe przeanalizowanie argumentów strony we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ nie odniósł się do wszystkich zarzutów dotyczących spełnienia wymogów ustawowych, w szczególności w zakresie grantu naukowego, którego kandydatka była pomysłodawcą, autorem i wykonawcą, ani nie wyjaśnił kryteriów, według których staż zagraniczny nie został uznany za naukowy. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżąca J. D. wniosła o nadanie jej tytułu naukowego profesora. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów dwukrotnie odmówiła przedstawienia jej kandydatury, uznając, że nie spełnia ona wymogów ustawowych, w szczególności dotyczących kierowania zespołami badawczymi, odbycia staży naukowych lub prowadzenia prac naukowych w instytucjach naukowych. Skarżąca kwestionowała te ustalenia, podnosząc, że spełnia co najmniej dwa z wymaganych warunków, a jej staż zagraniczny miał charakter naukowy. W skardze zarzucono organowi naruszenie prawa materialnego i proceduralnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędziowie WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Andrzej Góraj, Protokolant starszy specjalista Małgorzata Plichta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2018 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przedstawienia do tytułu naukowego profesora nauk [...] - uchyla zaskarżoną decyzję -
Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2017 r. wydaną na podstawie art. 28 ust. 5 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2014 r., poz. 1852), działając w trybie § 8 pkt 2 Statutu Centralnej Komisji, po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymała w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] września 2016 r., nr [...] odmawiającą przedstawienia dr hab. J. D. do tytułu naukowego profesora nauk [...].
Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] czerwca 2015 r. Rada Wydziału [...] [...] Uniwersytetu [...] na podstawie art. 27 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki podjęła uchwałę nr [...] o wszczęciu postepowania o nadanie tytułu profesora dr hab. n. med. J. D., adiunktowi Katedry [...].
Jednocześnie w kolejnej uchwale nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. Rada Wydziału [...] wyznaczyła kandydatów na recenzentów w postępowaniu o nadanie tytułu profesora.
Wyznaczeni przez Radę Wydziału recenzenci prof. dr hab. n. med. W. B., prof. dr hab. n. med. T. P., prof. dr hab. n. med. E. P., prof. dr hab. n. med. A. R., prof. dr hab. n. med. H. S. w przedstawionych recenzjach poparli wniosek o nadanie tytułu naukowego profesora dr hab. n. med. J. D..
Rada Wydziału [...] [...] Uniwersytetu [...] w uchwale nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. wydanej na podstawie art. 27 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki poparła wniosek o nadanie tytułu profesora dr hab. n. med. J. D. adiunktowi Katedry [...].
W związku z powyższym Dziekan Wydziału [...] [...] Uniwersytetu [...] wnioskiem z dnia [...] lutego 2016 r. wystąpił o nadanie tytułu profesora nauk medycznych dr hab. n. med. J. D. adiunktowi Katedry [...].
Wniosek wraz ze zgromadzoną dokumentacją wpłynął w dniu [...] lutego 2016 r. do Centralnej Komisji ds. Stopni i Tytułów.
Sekcja Nauk Medycznych Centralnej Komisji wyznaczyła recenzenta do zaopiniowania wniosku w osobie prof. dr hab. med. K. K. z Instytutu [...].
W sporządzonej opinii z dnia [...] kwietnia 2016 r. prof. dr hab. med. K. K. stwierdziła, że przedstawienie wniosku dr hab. n. med. J. D. do tytułu naukowego profesora uważa za uzasadnione. W uzasadnieniu opinii wskazała, że osiągniecia naukowe kandydatki ilościowo i jakościowo przekraczają wymagania stawiane w postępowaniu habilitacyjnym. Jednocześnie zwróciła uwagę, że kandydatka nie była kierownikiem zespołów badawczych realizujących projekty finansowane na drodze konkursów krajowych lub zagranicznych. Była natomiast pomysłodawcą, współautorem i wykonawcą dwóch grantów Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, ponadto realizowała 13 badań własnych i statutowych na Uczelni. Odbyła też jeden krótki staż zagraniczny w klinice uniwersyteckiej w [...]. Prowadziła ponadto badania naukowe wspólnie z innymi jednostkami w obrębie Uniwersytetu [...].
Członkowie Sekcji Nauk [...] na posiedzeniu w dniu [...] kwietnia 2016 r. w głosowaniu tajnym nie poparli wniosku o przedstawienie dr hab. n. med. J. D. do tytułu naukowego profesora. Pojawiły się wątpliwości, co do tego, czy kandydatka spełnia formalne wymogi ustawowe do uzyskania tytułu naukowego profesora, gdyż nie była kierownikiem zespołów badawczych realizujących projekty finansowane w drodze konkursów krajowych lub zagranicznych, a jedynie odbyła jeden krótki staż zagraniczny (trwał 10 dni) w klinice uniwersyteckiej w [...].
W dniu [...] kwietnia 2016 r. Prezydium Centralnej Komisji postanowiło powołać kolejnego recenzenta w osobie prof. dr hab. J. K. z Katedry [...] w celu wyjaśnienia powstałych wątpliwości.
Prof. dr hab. J. K. w sporządzonej opinii stwierdził, iż nie budzi wątpliwości, że kandydatka spełnia wymogi określone w art. 26 ust. 1 i 3 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. Nie jest jednak w stanie jednoznacznie stwierdzić, że kandydatka spełnia także wymogi określone w art. 26 ust. 2 ustawy.
Sekcja Nauk [...] na posiedzeniu w dniu [...] września 2016 r., po wysłuchaniu recenzentów prof. J. K. oraz prof. K. K., nie poparła wniosku o przedstawienie Prezydentowi RP dr hab. n. med. J. D. do tytułu profesora nauk medycznych.
Z ogólnej liczby 37 członków Sekcji w posiedzeniu uczestniczyło 28 członków, a w głosowaniu udział wzięło 23 jej członków. Za poparciem wniosku głosowało 10 członków, przeciw 12 członków, 1 wstrzymał się od głosu.
Prezydium Centralnej Komisji na posiedzeniu w dniu [...] września 2016 r. podjęło uchwałę o odmowie przedstawienia Prezydentowi RP dr hab. n. med. J. D. do tytułu profesora nauk medycznych.
Prof. M. T. na podstawie art. 24 § 1 K.p.a. został wyłączony od udziału w postępowaniu w tej sprawie z uwagi na fakt, że jest pracownikiem jednostki organizacyjnej prowadzącej postępowanie w przedmiotowej sprawie.
Wynik głosowania: tak – 1, nie -9 , wstrzymujących się - 0.
Centralna Komisja ds. Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] września 2016 r. odmówiła przedstawienia dr hab. n. med. J. D. do tytułu profesora nauk medycznych.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż dorobek naukowy dr hab. J. D. nie jest bardzo znaczący, jednak przekracza wymagania stawiane w postępowaniu habilitacyjnym. Dr hab. J. D. jest pierwszym autorem w połowie prac oryginalnych wchodzących w skład dorobku. Jej osiągnięcia w opiece naukowej, a także dorobek dydaktyczny i organizacyjny są wystarczające do uzyskania tytułu profesora.
Kandydatka nie spełnia natomiast kryteriów zawartych w art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy, a mianowicie:
- nie posiada doświadczenia w kierowaniu zespołami badawczymi realizującymi projekty finansowane w drodze konkursów krajowych lub zagranicznych. Dr hab. J. D., zgodnie z oświadczeniem Dziekana Wydziału [...] [...] Uniwersytetu [...] w [...] była pomysłodawcą i wykonawcą grantu naukowego MEN i wykonawcą innego grantu MNiSW, nie była jednak kierownikiem żadnego z tych grantów;
- nie odbyła staży naukowych w instytucjach naukowych, w tym zagranicznych. Kandydatka odbyła dziesięciodniowy staż w Klinice [...], podczas którego podnosiła swoje kwalifikacje w zakresie [...]. Staż ten nie spełnia ustawowego warunku stażu naukowego;
- nie prowadziła prac naukowych w instytucjach naukowych, w tym zagranicznych. Nie odnotowano aktywności Kandydatki w tym zakresie.
Centralna Komisja biorąc wszystkie te okoliczności pod uwagę uznała za zasadne odmówić przedstawienia kandydatki do tytułu naukowego profesora nauk medycznych z wniosku Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...].
Jednocześnie Komisja zaznaczyła, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, decyzje Centralnej Komisji to decyzje organu kolegialnego, które stanowią podsumowanie postępowania mającego charakter niejawny i zapadają w głosowaniu tajnym (art. 20 ust. 1 ustawy oraz § 7 ust. 2 statutu). Dlatego też brak przedstawienia szczegółowych motywów podjęcia takiej decyzji, z uwagi na specyfikę tego rodzaju rozstrzygnięcia, nie może być uznany za naruszenie prawa dające podstawę do uwzględnienia skargi (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie sygn. akt I SA/WA 1292/07).
W złożonym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dr hab. J. D. podniosła, że uzyskała 5 pozytywnych recenzji sporządzonych przez wybitnych profesorów. Również opinia dodatkowego recenzenta nie była jednoznacznie negatywna - podsumowując napisał bowiem: "W kontekście niezaprzeczalnych osiągnięć Kandydatki, stanowiska Rady Wydziału bardzo szacownej Uczelni oraz pozytywnych recenzji pięciu wybitnych autorytetów medycznych moja niejednoznaczna opinia stanowi poważny dysonans. Tym szczegółowiej starałem się uzasadnić moje stanowisko, zaznaczając także wątpliwości interpretacyjne, których rozstrzygnięcie pozostawiam Centralnej Komisji ds. Stopni i Tytułów."
Zaznaczyła, że w spisie dokumentów na podstawie których dodatkowy recenzent sporządził opinię nie było zaświadczenia o odbytym przez nią stażu.
Podniosła ponadto, że była pomysłodawcą, autorem i wykonawcą grantu naukowego Ministra Edukacji i Nauki: "[...].
Ponadto była autorem i wykonawcą 13 projektów naukowo-badawczych realizowanych w ramach badań własnych i statutowych [...].
Nie była wprawdzie formalnym kierownikiem zespołów badawczych realizujących projekty finansowane w drodze konkursów krajowych. Natomiast, była pomysłodawcą, autorem i wykonawcą grantu naukowego Ministra Edukacji i Nauki pt. [...], a w trakcie jego realizacji nadzorowała pracę zespołu zaangażowanego w poszczególne zadania badawcze oraz przygotowywała sprawozdania cząstkowe i końcowe.
W okresie od [...] do [...] przebywała natomiast na stażu zagranicznym w Uniwersyteckiej Klinice [...], na Oddziale [...]. Jej staż w Klinice Uniwersyteckiej miał charakter naukowy, mający na celu poznanie możliwości zastosowania nowych technik [...] i innych nieinwazyjnych metod diagnostyki [...], a następnie zaprojektowanie grantu naukowego z ich wykorzystaniem w badaniach epidemiologicznych różnych populacji, w tym [...] i [...].
Zaznaczyła też, że przed wyjazdem na staż do kliniki uniwersyteckiej jej bezpośredni przełożony, profesor Z. G. uczestniczący w zorganizowaniu dla niej stażu naukowego, podczas rozmów prowadzonych z profesorem G. K. wspominał o tym, że staż ten ma mieć charakter naukowy, służący w przyszłości do przygotowania wspólnego, międzynarodowego grantu naukowego. Na dowód prawdziwości powyższego załączyła do wniosku wydruk fragmentu korespondencji na ten temat.
Centralna Komisja powołała dwóch recenzentów do oceny zasadności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w osobach: prof. Z. G. z [...] Uniwersytetu [...] oraz prof. J. K. z [...] Uniwersytetu [...]. Obaj recenzenci negatywnie zaopiniowali zasadność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując, iż kandydatka nie spełnia wszystkich wymagań określonych w art. 26 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym
Sekcja Nauk Medycznych na posiedzeniu w dniu [...] maja 2017 r., po zapoznaniu się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz dwoma recenzjami negatywnie oceniającymi wniosek, po przeprowadzeniu dyskusji, w głosowaniu tajnym, wypowiedziała się za utrzymaniem w mocy zaskarżonej decyzji Centralnej Komisji, której dotyczy odwołanie (wynik głosowania: za uchyleniem decyzji - 5 głosów, przeciw - 17 głosów, wstrzymujących się - 3 głosy).
Prezydium Centralnej Komisji na posiedzeniu w dniu [...] maja 2017 r, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji w rozpatrywanej sprawie postanowiło, w głosowaniu tajnym, utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję (wynik głosowania: za uchyleniem decyzji - 3 głosy, przeciw - 8 głosów, wstrzymujących się - 0 głosów).
Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2017 r. wydaną na podstawie art. 28 ust. 5 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki utrzymała w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] września 2016 r., odmawiającą przedstawienia dr hab. J. D. do tytułu naukowego profesora nauk medycznych.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy pod względem merytorycznym nie wniósł nowych, znaczących okoliczności do sprawy mających wpływ na zmianę wydanej decyzji.
Kandydatka ma osiągnięcia naukowe znacznie przekraczające wymagania stawiane w postępowaniu habilitacyjnym, posiada także osiągnięcia w opiece naukowej.
Negatywna decyzja Centralnej Komisji wynika natomiast z faktu niespełnienia wymaganego ustawą o stopniach naukowych i tytule naukowym warunku posiadania "doświadczenia w kierowaniu zespołami badawczymi realizującymi projekty finansowane w drodze konkursów krajowych lub zagranicznych".
Odnosząc się do argumentów przedstawionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, że kandydatka była pomysłodawcą, autorem i wykonawcą grantu [...] Centralna Komisja wskazała, iż według dostępnych danych był to projekt badawczy własny, którego kierownikiem była prof. I. N., a kandydatka wymieniona jest wśród wykonawców, natomiast nie jest współautorem prac naukowych, efektów tego projektu: [...].
Kandydatka jest współautorem pracy dotyczycącej podobnych zagadnień, która ukazała się jednak przed rozpoczęciem wymienionego projektu.
Odnośnie natomiast argumentów o odbytym stażu naukowym Centralna Komisja zwróciła uwagę, że kandydatka w swoim odwołaniu sama zaznaczyła, że był to pobyt szkoleniowy, a nie naukowy. W załączonym oświadczeniu przedstawiciel instytucji zapraszającej, prof. G. K. oświadczył wprawdzie, że celem pobytu było przygotowanie projektów badawczych, ale kandydatka nie podała jakie projekty badawcze powstały w następstwie tego pobytu.
Zarzuty podniesione przez organ w decyzji z dnia [...] września 2016 r. nie zostały zatem przez odwołującą podważone.
W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik skarżącej J. D. zarzucił organowi:
1. naruszenie prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik postępowania, a w szczególności przepisu art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, poprzez bezpodstawne przyjęcie, że dr hab. J. D. nie spełniła wymienionych w tym przepisie kryteriów wystąpienia o nadanie jej tytułu profesora nauk medycznych;
2.naruszenie przepisów ustawy mające istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a to:
a) przepisu art. 33 ust. 1b ww. ustawy oraz art. 24 K.p.a. w zw. z art. 34b ww. ustawy, polegające na naruszeniu zasady bezstronności orzekania w związku z udziałem kilku tych samych osób w wydaniu decyzji zarówno tej z dnia [...] września 2016 r., jak i tej z dnia [...] maja 2017 r.;
b) przepisu art. 33 ust. 1b ww. ustawy, polegające na naruszeniu zasady rzetelności orzekania w związku z powtórzeniem (w formie przekopiowania) argumentów użytych przez Centralną Komisję w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] września 2016 r., w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] maja 2017 r.;
c) przepisu art. 33 ust. 1b ww. ustawy, polegające na naruszeniu zasady przejrzystości orzekania w związku z brakiem jasnego i przekonującego umotywowania w uzasadnieniu decyzji przyczyn wydania zaskarżonej decyzji;
d) przepisu art. 80 K.p.a., polegające na naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów poprzez dowolną interpretację dowodów przedstawionych we wniosku skarżącej wskazujących na wypełnienie przez nią wymogów wskazanych w art. 26 ustawy.
W związku z powyższymi zarzutami pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułu i przekazanie wniosku skarżącej o przedstawienie jej do tytułu naukowego profesora do ponownego postępowania.
W uzasadnieniu skargi podkreślono, że warunki, jakim musi odpowiadać kandydat do tytułu naukowego, określone zostały w art. 26 ust. 1 ustawy koniunkcyjnie. Oznacza to, że kandydat do tytułu naukowego spełniać winien wszystkie te kryteria, które w wymienionym przepisie zostały wskazane. Dotyczy to jednak tylko tych warunków, które wymienione zostały w pkt 1 i 3 ust. 1 art. 26 ustawy. Odmiennie kwestia ta przedstawia się odnośnie do pkt 2 przepisu art. 26 ustawy. Wskazane w tym punkcie warunki ujęte zostały w formę funktora prawdziwościowego alternatywy nierozłącznej, wyrażającego się słowem "lub". Należało zatem przyjąć, wbrew twierdzeniom Centralnej Komisji, sformułowanym w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] września 2016 r., że wnioskodawczyni nie musi posiadać łącznie doświadczenia w kierowaniu zespołami badawczymi realizującymi projekty finansowane w drodze konkursów krajowych lub zagranicznych, względnie że dla zasadności wniosku o przedstawienie kandydata do tytułu naukowego nie jest konieczne stwierdzenie prowadzenia prac naukowych w instytucjach naukowych, w tym zagranicznych, czy w końcu, że wnioskodawczyni nie musi odbyć stażu naukowego w instytucji naukowej, w tym zagranicznej. Wystarczy, że dr hab. J. D. spełni jeden z wymienionych w pkt 2 warunków. Jeśli spełni jednocześnie pozostałe, te, które określone zostały w pkt 1 i 3 art. 26 ustawy, to odpowiadała będzie tym samym wymaganiom, jakie stawia ustawa przed kandydatem ubiegającym się o tytuł naukowy profesora.
Z tego powodu nie wolno zgodzić się ze stanowiskiem wyrażonym przez Centralną Komisję w decyzji z dnia [...] września 2016 r., potwierdzonym decyzją wydaną w dniu [...] maja 2017 r. Stanowisko to bowiem rażąco narusza prawo, określające te warunki, jakie przez kandydata do tytułu muszą zostać spełnione.
W ocenie pełnomocnika, skarżąca stosownym dokumentem, który dołączyła do wniosku, dowiodła, że staż jaki odbyła w okresie od [...] do [...] w Uniwersyteckiej Klinice [...], miał charakter naukowy. Podczas tego stażu, jak wskazała, szkoliła swoje umiejętności z zakresu wykonywania przezklatkowej i przezprzełykowej echokardiografii oraz stosowania i wykorzystania innej, nieinwazyjnej diagnostyki kardiologicznej. Staż ten polegał na zapoznaniu się z możliwościami zastosowania nowych technik [...] i innych nieinwazyjnych metod diagnostyki [...]. Taki cel tego stażu - naukowy - potwierdzony został dwoma dokumentami sporządzonymi przez prof. G. K. z Kliniki w [...], a nadto wynika on z faktu, iż staż o charakterze naukowym organizowany był przy udziale bezpośredniego przełożonego skarżącej, prof. Z. G.. Cel naukowy tego stażu był zatem oczywisty zarówno dla współorganizującego staż prof. G., jak i przyjmującego kandydatkę na staż prof. K.
W ocenie pełnomocnika skarżącej, odrzucając tezę, iż dowodzony stosownymi zaświadczeniami staż miał charakter naukowy, obowiązkiem Centralnej Komisji było wykazanie powodów, dla których stażu tego za naukowy uznać nie można. Wskazując, że staż ten nie spełnia warunku ustawowego, należało wykazać, jakim wymogom musi odpowiadać staż odbyty w zagranicznej placówce naukowej, by można go było uznać za naukowy. Nie jest natomiast prawdą, że to skarżąca użyła w stosunku do tego stażu określenia staż zawodowy.
W przedmiocie natomiast udziału skarżącej w opracowaniu, kierowaniu i wykonawstwie grantu naukowego Ministra Edukacji i Nauki: [...] pełnomocnik zwrócił uwagę na oświadczenia złożone w tej kwestii przez kierownika Katedry [...] w [...], prof. dr hab. n. med. Z. G. oraz Kierownika [...] w [...], prof. dr hab. n. med. U. M., wskazujące, że skarżąca pełniła zasadniczą rolę i była jedyną osobą z Katedry [...] aktywnie uczestniczącą we wszystkich pracach związanych z realizacją wymienionego grantu.
Ponadto, dr hab. J. D. była autorem i wykonawcą wymienionych w uzasadnieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 13 projektów naukowo-badawczych, realizowanych w ramach badań własnych i statutowych.
Powyższe potwierdza w ocenie pełnomocnika tezę, że w przypadku skarżącej spełniony jest nie jeden, lecz co najmniej dwa warunki, jakie spełniać winien kandydat do tytułu naukowego, określone w art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Pełnomocnik skarżącej zarzucił też, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, Centralna Komisja w istotnych jego fragmentach, powtórzyła argumenty sformułowane w uzasadnieniu wcześniejszej decyzji z dnia [...] września 2016 r. Taka forma argumentacji, polegająca na dosłownym przekopiowania całych akapitów decyzji wcześniej wydanej jest naruszeniem wymagań, jakie stawia przed Centralną Komisją ustawa. Przepis art. 33 ust. 1b statuuje bowiem zasadę rzetelności w postępowaniu przed Centralną Komisją. Z powyższego przepisu niewątpliwie wynika, iż decyzje podejmowane przez Centralną Komisję nie mogą mieć charakteru dowolnych, pozbawionych merytorycznego uzasadnienia stanowisk, lecz, że muszą przywołać przekonujące argumenty na rzecz zajętego stanowiska. Centralna Komisji w zaskarżonej decyzji nie wykazała natomiast, na czym polega bezpodstawność i przedwczesność wniosku skarżącej o przedstawienie do tytułu naukowego profesora.
Nie wypełnia wymogu rzetelności postępowania także fakt mylnego przywołania w uzasadnieniu decyzji grantu, którego pomysłodawcą rzeczywiście wnioskodawczyni nie była. Nie przywołano natomiast w to miejsce grantu, którego pomysłodawcą, autorem i wykonawcą była dr hab. J. D..
Analiza okoliczności wydania rozstrzygnięcia przez Centralną Komisję w trybie odwoławczym prowadzić może ponadto do konkluzji, że mogło dojść w tym postępowaniu do naruszenia zasady bezstronności. Jak wynika bowiem z dołączonej do decyzji Centralnej Komisji dokumentacji, w wydaniu przez Komisję w dniu [...] maja 2017 r. decyzji utrzymującej w mocy decyzję zaskarżoną brały udział osoby, które wydały wcześniejszą decyzję z dnia [...] września 2016 r., od której skarżąca wniosła odwołanie. Były to osoby: prof. W. B., prof. Z. F., prof. R. B. i prof. A. B. Taki skład Centralnej Komisji wskazuje, że mamy do czynienia z sytuacją, w której w dużej mierze organ kontrolujący sprawdza zasadność swej własnej decyzji. Nie sprzyja to zaś poczuciu sprawiedliwości i stoi w sprzeczności z zasadą bezstronności, do respektowania której wzywa przepis art. 33 ust. 1b ustawy.
Ponadto, jak wynika z listy obecności osób wchodzących w skład Prezydium Centralnej Komisji, w posiedzeniu w dniu [...] września 2016 r. wzięło udział 11 osób (tyle podpisów figuruje na załączonej do decyzji liście obecności), jednak z przytoczonego w uzasadnieniu rozkładu głosów wynika, że oddano jedynie 10 głosów (1 głos za przedstawieniem skarżącej do tytułu i 9 głosów przeciwnych). Wstrzymujących głosów nie oddano, co oznacza różnicę 1 głosu. Z tej różnicy może wynikać, że jedenasta osoba nie wzięła udziału w posiedzeniu. Także ta kwestia może zatem rodzić wątpliwość co do bezstronności wydanej w sprawie wniosku skarżącej decyzji i tym samym spowodować powinna, obok pozostałych przyczyn, uchylenie wydanej przez Centralną Komisję decyzji.
Centralna Komisja ds. Stopni i Tytułów w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do argumentów skargi organ podkreślił, iż w postępowaniu o nadanie tytułu naukowego uzasadnienie decyzji Centralnej Komisji stanowi podsumowanie postępowania, w którym kluczowe znaczenie ma element fachowy (opinie recenzentów), a uczestnictwo kandydata ograniczone jest do możliwości złożenia środka odwoławczego, a następnie skargi do sądu administracyjnego. Samo zaś postępowanie ma charakter niejawny, a zapadające w jego toku uchwały podejmowane są w głosowaniu tajnym. Dlatego też w postępowaniu tym strona nie bierze czynnego udziału w każdym stadium postępowania, jak to ma miejsce w ogólnym postępowaniu administracyjnym.
W ocenie organu, Centralna Komisja w tej sprawie dokonała wszechstronnej i wnikliwej oceny całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, nie potraktowała też sprawy dowolnie, czy arbitralnie.
Pełnomocnik skarżącej w piśmie procesowym z dnia 21 września 2017 r., ustosunkowując się do odpowiedzi na skargę, ponownie podniósł, że Centralna Komisja w zaskarżonej decyzji wyraziła pogląd dowolny, a dokonana przez nią ocena nie miała charakteru swobodnej oceny dowodów, lecz była oceną dowolną. Z taką decyzją i jej uzasadnieniem nie sposób zatem się zgodzić.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli decyzje wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego i przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa sąd władny jest wzruszyć zaskarżoną decyzję. Art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. , dalej jako P.p.s.a.) określa kiedy decyzje podlegają uchyleniu.
Dokonując oceny zasadności skargi J. D. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z [...] maja 2017 r., Sąd doszedł do przekonania, że skarga ta zasługuje na uwzględnienie, choć nie ze wszystkimi podniesionymi w niej zarzutami można się zgodzić.
Zgodnie z dyspozycją art. 29 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowy oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2014 r. poz. 1852 ze zm.), w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora oraz nadania, ograniczenia, zawieszenia i pozbawienia uprawnienia do nadawania tych stopni w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Do zaskarżania decyzji wydanych w tych postępowaniach stosuje się przepisy o zaskarżaniu decyzji administracyjnych do sądu administracyjnego. "Odpowiedniość" stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oznacza stosowanie jednych przepisów wprost, bez żadnych modyfikacji lub zmian, a niektórych z nich z dostosowaniem do charakteru rozpatrywanej sprawy.
Inaczej mówiąc, postępowanie w sprawach stopni i tytułu naukowego jest postępowaniem administracyjnym prowadzonym na podstawie odpowiednio stosowanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z odrębnościami wynikającymi z przepisów procesowych zamieszczonych w ustawie o stopniach naukowych i tytule naukowy oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki.
Zgodnie z art. 33 ust. 1 ww. ustawy Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów Naukowych działa przy Prezesie Rady Ministrów i w zakresie wydawanych przez siebie decyzji pełni funkcję centralnego organu administracji rządowej. Jest to więc organ administracji publicznej, przed którym toczy się postępowanie w sprawie indywidualnej.
Postępowanie o nadanie tytułu profesora jest postępowaniem dwustopniowym. Pierwszy jego etap ma miejsce przed radą jednostki organizacyjnej. Jego celem jest zgromadzenie materiału dowodowego, w tym także recenzji i podjęcie uchwały w kwestii wniosku o nadanie tytułu profesora. Drugi etap to postępowanie przed Centralną Komisją, która po przeprowadzeniu postępowania w przedmiocie oceny kandydata do tytułu profesora podejmuje uchwałę o przedstawieniu albo o odmowie przedstawienia kandydata do tytułu profesora (art. 27 i 28 ustawy). Jest to etap o charakterze decyzyjnym.
Centralna Komisja, jak stanowi art. 35 ustawy, działa na posiedzeniach plenarnych lub przez swoje organy, którymi są przewodniczący, Prezydium i sekcje. Jeśli więc, prezydium jest organem Centralnej Komisji, to bez wątpienia działa jako organ administracji publicznej, którego zadaniem jest dokonanie oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i wydanie decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy. Bezspornym jest w związku z tym fakt, iż do tego postępowania będą miały "odpowiednie" zastosowanie przepisy art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., zgodnie z którymi organ administracji publicznej, a takim jest przecież Centralna Komisja, ma obowiązek w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a podjęte rozstrzygnięcie należycie uzasadnić poprzez wskazanie podstawy faktycznej i prawnej. Okoliczność, że Centralna Komisja podejmuje uchwałę w głosowaniu tajnym, stanowi utrudnienie w sporządzeniu uzasadnienia w pełni odpowiadającego wymogom określonym w przepisie art. 107 § 3 K.p.a. Nie oznacza to jednak, iż jest ona zwolniona od wszechstronnej oceny wszystkich zebranych w toku postępowania dowodów (por. wyrok NSA z 26 kwietnia 2006 r., I OSK 1364/05, publ. https://cbois.nsa.gov.pl).
W postępowaniu przed Centralną Komisją obowiązuje zasada dwuinstancyjności, którą można ująć jako gwarancję procesową strony postępowania administracyjnego, wyrażającą się w możliwości żądania przez nią ponownego rozstrzygnięcia jej sprawy indywidualnej załatwionej decyzją organu I instancji. Strona ma więc prawo do tego, aby jej sprawa była dwukrotnie rozpatrywana pod względem merytorycznym, by dwukrotnie oceniono dowody, w sposób rzeczowy i poważny przeanalizowano wszystkie argumenty, opinie i żądania i w konsekwencji doprowadzono do wydania takiego rozstrzygnięcia, które najlepiej odpowiadać będzie prawu, interesowi publicznemu i słusznemu interesowi strony (por. uchwałą SN (5) z 1 grudnia 1994 r., III AZP 8/94, OSNA PLUS, 1995, nr 7,poz. 82).
W rozpoznawanej sprawie zasada dwuinstancyjności nie została w pełni zrealizowana w zgodzie z powyższymi standardami, które to naruszenie – w ocenie Sądu – mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Centralna Komisja w decyzji z dnia [...] września 2016 r. odmowę przedstawienia skarżącej do tytułu naukowego profesora nauk medycznych uzasadniła tym, iż kandydatka nie spełnia warunków określonych w art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy tj. nie posiada doświadczenia w kierowaniu zespołami badawczymi realizującymi projekty finansowane w drodze konkursów krajowych lub zagranicznych, nie odbyła staży naukowych w instytucjach naukowych, w tym zagranicznych oraz nie prowadziła prac naukowych w instytucjach naukowych, w tym zagranicznych.
Centralna Komisja wskazała przy tym, iż zgodnie z oświadczeniem Dziekana Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] kandydatka była pomysłodawcą i wykonawcą grantu naukowego MEN i wykonawcą innego grantu MNiSW, nie była jednak kierownikiem żadnego z tych grantów, natomiast odbyty przez nią staż w Klinice [...], podczas którego podnosiła swoje kwalifikacje w zakresie nieinwazyjnej diagnostyki kardiologicznej, w szczególności echokardiografii, nie spełnia ustawowego warunku stażu naukowego.
Nie zgadzając się z powyższymi ustaleniami skarżąca we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podniosła, że nie była wprawdzie formalnym kierownikiem zespołów badawczych realizujących projekty finansowane w drodze konkursów krajowych. Natomiast, była pomysłodawcą, autorem i wykonawcą grantu naukowego Ministra Edukacji i Nauki pt. [...], a w trakcie jego realizacji nadzorowała pracę zespołu zaangażowanego w poszczególne zadania badawcze oraz przygotowywała sprawozdania cząstkowe i końcowe.
Odbyty przez nią staż zagraniczny w Uniwersyteckiej Klinice [...]w okresie od [...] do [...] miał natomiast, wbrew stanowisku Centralnej Komisji, charakter naukowy, mający na celu poznanie możliwości zastosowania nowych technik echokardiograficznych i innych nieinwazyjnych metod diagnostyki kardiologicznej, a następnie zaprojektowanie grantu naukowego z ich wykorzystaniem w badaniach epidemiologicznych różnych populacji, w tym słowackiej i polskiej.
Skarżąca zaznaczyła też, że była autorem i wykonawcą 13 projektów naukowo-badawczych realizowanych w ramach badań własnych i statutowych [...].
Przepis art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowy oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki został tak skonstruowany, że osoba ubiegająca się o nadanie tytułu naukowego profesora musi spełnić tylko jedno z trzech wymagań określonych w tym przepisie tj. posiadać doświadczenie w kierowaniu zespołami badawczymi realizującymi projekty finansowane w drodze konkursów krajowych lub zagranicznych lub odbyć staże naukowe w instytucjach naukowych, w tym zagranicznych, lub prowadzić prace naukowe w instytucjach naukowych, w tym zagranicznych.
Centralna Komisja odmawiając przedstawienia skarżącej do tytułu naukowego profesora z uwagi na niespełnienie wymagań określonych w art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy powinna zatem wykazać, że skarżąca nie spełnia żadnego z powyższych wymagań. Centralna Komisja w uzasadnieniu swojego stanowiska nie przedstawiła jakiejkolwiek argumentacji na okoliczność, że skarżąca nie spełnia wymogu prowadzenia prac naukowych w instytucjach naukowych. Kwestionując natomiast posiadanie przez skarżącą doświadczenia w kierowaniu zespołami badawczymi realizującymi projekty finansowane w drodze konkursów krajowych lub zagranicznych Centralna Komisja opierając się na ustaleniach zawartych w opinii prof. Z. G. stwierdziła, iż grant [...], według dostępnych danych był projektem badawczym własnym, którego kierownikiem była prof. I. N., a kandydatka wymieniona jest wprawdzie wśród wykonawców, natomiast nie jest współautorem prac naukowych, efektów tego projektu.
Przedstawiając powyższą argumentację Centralna Komisja nie wzięła pod uwagę, że skarżąca we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy spełnienie powyższego wymogu wywodziła z faktu swojego udział w realizacji zupełnie innego grantu naukowego wskazując, iż była pomysłodawcą, autorem i wykonawcą grantu Ministra Edukacji i Nauki pt. [...] a także, że w trakcie jego realizacji nadzorowała pracę zespołu zaangażowanego w poszczególne zadania badawcze oraz przygotowywała sprawozdania cząstkowe i końcowe.
Do tej argumentacji skarżącej Centralna Komisja w ogóle się nie odniosła się w zaskarżonej decyzji.
Centralna Komisja nie wyjaśniła też w oparciu o jakie kryteria przyjęto, że staż, który skarżąca odbyła w Klinice [...], podczas którego podnosiła swoje kwalifikacje w zakresie nieinwazyjnej diagnostyki kardiologicznej, w szczególności echokardiografii, nie spełnia ustawowego warunku stażu naukowego.
Takiego stanowiska organu nie można, w ocenie Sądu, uznać za rzetelne i rzeczowe przeanalizowanie argumentów podnoszonych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Powyższe zarzuty nabierają szczególnego znaczenia, gdy weźmie się pod uwagę, że wszyscy recenzenci wyznaczeni przez Radę Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] pozytywnie zaopiniowali kandydaturę skarżącej do nadania stopnia naukowego profesora nauk medycznych. Także recenzent powołany przez Sekcję Nauk Medycznych prof. K. K. stwierdziła, że przedstawienie wniosku dr hab. n. med. J. D. do tytułu naukowego profesora uważa za uzasadnione. Natomiast dodatkowy recenzent powołany przez Prezydium Centralnej Komisji prof. J. K. w sporządzonej opinii stwierdził, iż nie budzi wątpliwości, że kandydatka spełnia wymogi określone w art. 26 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy. Nie jest natomiast w stanie jednoznacznie ocenić, że kandydatka spełnia także wymogi określone w art. 26 ust. 1 pkt 3 ustawy.
Należy w tym kontekście podkreślić, że w postępowaniu przed Centralną Komisją recenzje złożone w postępowaniu prowadzonym przez Radę Wydziału, stanowią w sprawie pełnowartościowy dowód, do którego powinna ustosunkować się Centralna Komisja rozpatrując sprawę w sekcji, a więc w etapie postępowania opiniodawczego, jak również przed Prezydium, które jest organem rozstrzygającym Komisji. Centralna Komisja nie ogranicza się bowiem do oceny dowodów zebranych w postępowaniu prowadzonym po przesłaniu jej akt przez Radę Wydziału, lecz ocenia całokształt materiału dowodowego, w tym także zebranego w toku postępowania prowadzonego przez Radę Wydziału. Na potrzebę odniesienia się do recenzji pozytywnych, które jednak nie przesądziły o wydanym rozstrzygnięciu, zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 26 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OSK 1364/05, (publ. https://cbois.nsa.gov.pl) podkreślając, że strona ma prawo wiedzieć, dlaczego Centralna Komisja uznała za wiarygodne jedne dowody, a innym tej wiarygodności odmówiła.
Pozostałe zarzuty skargi w ocenie Sądu nie zasługują na uwzględnienie.
Nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 24 K.p.a. w zw. z art. 34b ustawy polegający na naruszeniu zasady bezstronności orzekania w związku z udziałem kilku tych samych osób w wydaniu decyzji zarówno z dnia [...] września 2016 r., jak i decyzji z dnia [...] maja 2017 r.;
Stosownie do § 4 statutu Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów w skład Prezydium Komisji wchodzą Przewodniczący Komisji, dwaj Zastępcy Przewodniczącego Komisji, Sekretarz Komisji oraz Przewodniczący Sekcji stałych. Skład Prezydium jest stały przez cały okres 4 letniej kadencji Komisji. Do kompetencji prezydium Komisji należy m. in. zatwierdzanie uchwał Sekcji w sprawach nadania stopni naukowych i tytułu naukowego (§ 8 pkt 2a statutu). Uchwały Prezydium Komisji zapadają bezwzględną większością oddanych głosów, w obecności co najmniej połowy liczby członków (§ 15 ust. 1 statutu).
Powyższe regulacje wskazują, że Prezydium Komisji jest organem kolegialnym, który podejmuje swoje rozstrzygnięcia działając w pełnym składzie. Gdyby chcieć zastosować do Prezydium Komisji, regulację z art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a., to organ ten utraciłby zdolność orzekania w zakresie ponownego rozpatrzenia sprawy. Skoro ustawodawca nie przewidział aby wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w ramach procedowania przed Centralną Komisją rozpatrywał inny organ, to do członków Prezydium Centralnej Komisji przepis art. 24 K.p.a. należy stosować odpowiednio (art. 34b ustawy). Oznacza to, że możliwe jest wyłączenie członka Prezydium w przypadkach określonych w art. 24 § 1 K.p.a. z wyłączeniem sytuacji przewidzianej w pkt 5 tego przepisu.
Zwrócić przy tym należy uwagę na specyficzną sytuację zaistniałą w rozpoznawanej sprawie. Decyzja z [...] maja 2017 r. była bowiem wydawana po zakończeniu kadencji Centralnej Komisji, w trakcie której wydano decyzję z [...] września 2016 r. i tylko 4 członków z poprzedniego składu Prezydium weszło w skład Prezydium kolejnej kadencji. Stąd zarzut skargi dotyczył niewyłączenia z orzekania 4 członków Prezydium Komisji. W typowej sytuacji, gdyby obie decyzje były wydawane w trakcie tej samej kadencji Centralnej Komisji, to zarzut nieprawidłowego obsadzenia organu, musiałaby dotyczyć całego składu Prezydium. Wówczas zatem organ ten utraciłby swoje zdolności orzecznicze.
Jak wynika z kolei z protokołu z posiedzenia Prezydium Centralnej Komisji w dniu [...] września 2016 r., podnoszona w skardze niezgodność między liczbą osób, które wzięły udział w posiedzeniu Prezydium Centralnej Komisji, a ilością osób które brały udział w głosowaniu nad uchwałą wyniknęła z faktu, że prof. M. T. został wyłączony od udziału w postępowaniu z uwagi na to, że jest pracownikiem jednostki organizacyjnej prowadzącej postępowanie w sprawie nadania tytułu naukowego profesora.
Końcowo podkreślić należy, że Sądowi znane jest i w pełni podziela ugruntowane orzecznictwo sądowoadministracyjne, zgodnie z którym ograniczone uzasadnienie decyzji Centralnej Komisji nie stanowi naruszenia prawa, gdyż są to decyzje organu kolegialnego podejmowane w głosowaniu tajnym. Nie oznacza to jednak, że organ ten nie jest obowiązany odnieść się do formułowanych przez stronę we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zastrzeżeń co do poprawności prowadzonego postępowania przez Centralną Komisję, a dotyczących jego istotnych elementów.
Rozpoznając ponownie sprawę organ, w ramach rozstrzygania w zakresie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zobowiązany będzie zatem odnieść się do zarzutów tego wniosku z uwzględnieniem poczynionych powyżej uwag i ocen, a w uzasadnieniu decyzji wyjaśnić swoje stanowisko w tym zakresie.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając, że w ramach postępowania wywołanego wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy organ naruszył przepisy art. 15, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 29 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowy oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, których naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło