II SA/Bd 1161/17
WyrokWSA w Bydgoszczy2018-02-21
Skład orzekający: Jarosław Wichrowski, Joanna Brzezińska, Elżbieta Piechowiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie zmiany nazwy ulicy, która formalnie zachowuje tę samą datę, ale przypisuje jej nowe, niekomunistyczne znaczenie historyczne, jest ważna w świetle ustawy o zakazie propagowania komunizmu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zmiana nazwy ulicy, która formalnie zachowuje tę samą datę, ale przypisuje jej nowe, niekomunistyczne znaczenie historyczne (zrzut "Cichociemnych"), jest zgodna z ustawą o zakazie propagowania komunizmu. Skoro intencją ustawodawcy było uniknięcie propagowania komunizmu, a nowa nazwa ulicy przypisuje tej dacie inne, niekomunistyczne znaczenie, cel ustawy został spełniony. Wojewoda, stwierdzając nieważność uchwały, naruszył prawo, ponieważ nie wykazał w sposób niepodważalny, że nazwa ta upamiętnia wydarzenie symbolizujące komunizm.Stan faktyczny
Wojewoda Kujawsko-Pomorski stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej w Tucholi zmieniającej nazwę ulicy "15 Lutego", uznając zmianę za pozorną i mającą na celu obejście ustawy o zakazie propagowania komunizmu. Rada Miejska argumentowała, że nowej nazwie przypisano konkretne wydarzenie historyczne – zrzut "Cichociemnych" – aby uniknąć kojarzenia jej z wydarzeniami komunistycznymi. Rada Miejska wniosła skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Kujawsko-Pomorskiego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Protokolant starszy asystent sędziego Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2018 r. sprawy ze skargi G. T. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody K. - P. z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie zmiany nazwy ulicy 1. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze, 2. zasądza od Wojewody K. - P. na rzecz G. T. kwotę [...](czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3. nakazuje zwrócić od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) na rzecz G. T. kwotę [...](trzysta) złotych, tytułem nienależnie uiszczonego wpisu sądowego.
Zaskarżonym do Sądu rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 27 lipca 2017 r., nr 88/2017, Wojewoda Kujawsko-Pomorski na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 446, dalej powoływana jako u.s.g.) stwierdził nieważność uchwały nr XXXVII/252/17 Rady Miejskiej w Tucholi z dnia 30 czerwca 2017 r. w sprawie zmiany nazwy ulicy "15 Lutego" położonej w miejscowości Tuchola.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 30 czerwca 2017 r. Rada Miejska w Tucholi, działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 13 u.s.g. oraz art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 1 kwietnia 2016 r. o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 744, zwanej dalej ustawą o zakazie propagowania komunizmu) w związku z opinią Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, podjęła uchwałę w sprawie zmiany nazwy ulicy "15 Lutego" położonej w miejscowości Tuchola.
Zawiadomieniem z 18 lipca 2017 r. organ nadzoru wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowej uchwały, wskazując, że zawiera ona uregulowania sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawa. Przewodniczący Rady Miejskiej w Tucholi w piśmie z 24.07.2017 r. poinformował, że Rada nie zgadza się z twierdzeniem organu nadzoru, iż zmiana nazwy ulicy "15 Lutego" ma charakter pozorny. Przewodniczący Rady stwierdził, że po raz pierwszy tej nazwie przypisano konkretne wydarzenie historyczne, tj. zrzut "Cichociemnych" do Polski w 1941 r. właśnie po to, aby uniknąć kojarzenia tej nazwy z wydarzeniem wskazanym w opinii IPN, tj. z zajęciem miasta przez jednostki Armii Czerwonej.
W ocenie organu nadzoru, pozostawienie dotychczasowej nazwy ulicy, bez dodania elementów wskazujących na konkretne wydarzenie historyczne (zrzut "Cichociemnych" na teren okupowanej Polski), należy uznać za zmianę pozorną, stanowiącą jedynie próbę obejścia normy art. 1 ustawy. W powszechnym bowiem odbiorze występująca samodzielnie w nazwie ulicy data "15 Lutego" posiada utrwalone konotacje z nazewnictwem komunistycznym. Decyzja o powtórnym nadaniu ulicy nazwy "15 Lutego" czyni uzasadnienie sporządzone do uchwały wewnętrznie sprzecznym. Stąd wniosek, że takie działanie determinowane jest po prostu chęcią zachowania dotychczasowej nazwy bez żadnych zmian, do czego dopasowana została argumentacja organu stanowiącego.
W analizowanym przypadku nie mamy w ogóle do czynienia ze zmianą nazwy. Zgodnie bowiem z definicją zawartą w Uniwersalnym Słowniku języka polskiego pod redakcją prof. Stanisława Dubisza (Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003 r., tom 5, str. 709), zmiana to: 1. "fakt, że ktoś staje się innym, coś staje się inne niż dotychczas", to również 2. "zastąpienie czegoś czymś, wymiana czegoś na coś". W tym przypadku nazwa ulicy nie zmieniła się, nie została zastąpiona inną nazwą.
Odnosząc się do wywodu dotyczącego desygnatów nazw funkcjonujących w przestrzeni publicznej organ nadzoru stwierdził, że niektóre nazwy (w tym np. daty) posiadają kilka lub więcej desygnatów. Dla przykładu data "15 sierpnia" może symbolizować zarówno Bitwę Warszawską (tzw. Cud nad Wisłą) stoczoną z Armią Czerwoną w 1920 r.; Święto Wojska Polskiego (święto Sił Zbrojnych RP); jak i święto kościelne Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Symbolika tych nazw ma swoje uwarunkowania historyczne, kulturowe, religijne i trudno nadać im nowe znaczenie w drodze uchwały organu stanowiącego gminy.
W ocenie organu nadzoru, w przedstawionych okolicznościach sprawy uprawniony jest wniosek, że skoro de facto pozostała ta sama nazwa ulicy, to zmiana nie została w ogóle dokonana, pomimo formalnego podjęcia uchwały w tej sprawie. Pozwala to na postawienie tezy, że intencją Rady było obejście obowiązującego porządku prawnego i niezastosowanie się do dyspozycji art. 6 ust. 1 ustawy o zakazie propagowania komunizmu.
Również argumenty ekonomiczne nie powinny stanowić podstawy do podejmowania takich pozornych działań. Stosownie do dyspozycji art. 5 cyt. ustawy, pisma oraz postępowania sądowe i administracyjne w sprawach dotyczących ujawnienia w księgach wieczystych oraz uwzględnienia w rejestrach, ewidencjach i dokumentach urzędowych zmiany nazwy dokonanej na podstawie ustawy są wolne od opłat. Nadto, zmiana nazwy dokonana na podstawie ustawy nie ma wpływu na ważność dokumentów zawierających nazwę dotychczasową.
Skargę na powyższą decyzję złożyła Rada Miejska w Tucholi zarzucając jej rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 91 ust. 1 w zw. z art. 18 ust. 2 pkt 13 u.s.g. i art. 6 ust. 1 ustawy o zakazie propagowania komunizmu poprzez ich nienależyte zastosowanie polegające na błędnym uznaniu, że przedmiotowa uchwala Rady Miejskiej w Tucholi jest sprzeczna z prawem. Wskazując na powyższe skarżąca wniosła wnosi o uchylenie w całości zaskarżonego aktu nadzoru.
W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że działania przez nią podjęte są zgodne z intencją ustawodawcy i dlatego nie zgadza się z twierdzeniem organu nadzoru, iż zmiana nazwy ulicy ma charakter pozorny.
Skarżąca podkreśliła, że po raz pierwszy nazwie "15 Lutego" przypisano konkretne wydarzenie historyczne, tj. zrzut "Cichociemnych" do Polski w 1941 r., właśnie po to, aby uniknąć kojarzenia tej nazwy z wydarzeniem wskazanym w opinii Instytutu Pamięci Narodowej, tj. z zajęciem miasta przez jednostki Armii Czerwonej. Wbrew twierdzeniom organu nadzoru, Rada Miejska w uzasadnieniu do uchwały podała konkretne działania, jakie zostaną podjęte w celu wprowadzenia nowej nazwy ulicy do obiegu publicznego oraz dla jej rzeczywistego upowszechnienia i właściwego rozumienia nazwy ulicy "15 Lutego", a wśród nich to, że:
rok 2016 r. ustanowiony został przez Sejm RP Rokiem Cichociemnych w 75 rocznicę zrzutu;
w miesiącu wrześniu zorganizowana będzie konferencja historyczna poświęcona "Cichociemnym" , w której uczestniczyć będzie młodzież z placówek oświatowych z terenu gminy Tucholi;
organizowane będą inne spotkania oraz imprezy edukacyjne upowszechniające wiedzę o "Cichociemnych" wśród mieszkańców gminy Tucholi i spoza niej;
w przestrzeni publicznej na tabliczkach kierunkowych pod nazwą ulicy "15 Lutego" zostaną umieszczone dodatkowe informacje o wskazanym wydarzeniu historycznym.
Zatem, w ocenie skarżącej, doszło do zmiany nazwy ulicy. Nazwa bowiem, to według słownika PWN "wyraz albo połączenie wyrazowe oznaczające kogoś lub coś", a zatem posiadające desygnat. Desygnatem nazwy "15 Lutego", stosownie do podjętej uchwały, jest ważne wydarzenie historyczne, jakie miało miejsce w nocy z 15 na 16 lutego 1941 r., tj. zrzut do Polski "Cichociemnych". Zupełnie nieuprawniony jest zatem wniosek, że poprzednia nazwa nie została zastąpiona inną. Aktualna nazwa ulicy ma przecież konkretnie przypisany nowy desygnat, który jest całkowicie odmienny od przypisywanego mu w stanowisku Instytutu Pamięci Narodowej.
W kontekście powyższego Rada Miejska działała na podstawie i w granicach prawa, tj. zgodnie ze swoimi kompetencjami nadanymi ustawą o samorządzie gminnym, jak również w zgodzie z przepisami ustawy o zakazie propagowania komunizmu. Działania Rady Miejskiej nie mają charakteru pozornego, mają bowiem nie tylko poprawny wymiar formalno-prawny, ale również są ściśle powiązane z konkretnym planem realizacji treści podjętej uchwały w praktyce poprzez upowszechnianie nowej nazwy ulicy wśród społeczności gminy Tuchola.
Podkreślić należy, że do istotnego naruszenia prawa w rozumieniu art. 91 ust. 1 u.s.g. dochodzi w przypadku podjęcia uchwały bez podstawy prawnej, jak i wadliwego wskazania podstawy prawnej, na podstawie której uchwała została podjęta. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w przypadku przedmiotowej uchwały.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Zgodnie z art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 7 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, dalej powoływana jako P.p.s.a.), zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego. Sąd uwzględniając skargę jednostki samorządu terytorialnego na akt nadzoru uchyla ten akt (art. 148 P.p.s.a.). Ponadto, w myśl art. 134 § 1 P.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi.
Przedmiotowa skarga wniesiona została na podstawie art. 3 § 2 pkt 7 P.p.s.a. w zw. z art. 98 ust. 1 u.s.g., przewidującym, że rozstrzygnięcia organu nadzorczego dotyczące gminy podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego z powodu niezgodności z prawem w terminie 30 dni od dnia ich doręczenia. Natomiast po myśli art. 98 ust. 3 u.s.g., do złożenia skargi uprawniona jest gmina lub związek międzygminny, których interes prawny, uprawnienie albo kompetencja zostały naruszone. Podstawą do wniesienia skargi jest uchwała lub zarządzenie organu, który podjął uchwałę lub zarządzenie albo którego dotyczy rozstrzygnięcie nadzorcze.
Dokonując w pierwszej kolejności oceny dopuszczalności skargi Sąd uznał, że została ona wniesiona w wymaganym terminie, a przed jej wniesieniem zachowano wymogi proceduralne, gdyż skargę poprzedziło podjęcie przez Radę Gminy Tuchola uchwały z dnia 27 lipca 2017 r., Nr XXXIX/267/2017, w sprawie wniesienia skargi na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody. Podstawą złożenia skargi był zatem akt, o jakim mowa w art. 98 ust. 3 u.s.g.
Przedmiotem sporu pomiędzy organem nadzoru - Wojewodą Kujawsko-Pomorskim wydającym zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze a Gminą Tuchola jest kwestia oceny, czy zmiana nazwy ulicy dokonana uchwałą nr XXXVII/252/17 Rady Miejskiej w Tucholi z dnia 30 czerwca 2017 r. w sprawie zmiany nazwy ulicy "15 Lutego" położonej w miejscowości Tuchola odpowiada celowi ustawy o zakazie propagowania komunizmu.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło na podstawie art. 91 ust. 1 u.s.g., zgodnie z którym "Uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90". Natomiast w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa (art. 91 ust. 4 u.s.g.). Jak słusznie wskazuje się w orzecznictwie, przepis art. 91 ust. 4 u.s.g., jako przepis, którego adresatem jest wyłącznie organ nadzoru, nie może być uznany za przepis wyłączający, o którym mowa w art. 147 § 1 P.p.s.a. i tym samym pozwalający stwierdzić przez sąd administracyjny, że dany akt organu gminy (obarczony wadą nieistotnego naruszenia prawa) został wydany z naruszeniem prawa. Kontrolując zatem zaskarżony przez organ nadzoru akt organu gminy sąd administracyjny ocenia tylko, czy zachodzą podstawy do stwierdzenia jego nieważności w oparciu o kryterium istotnego naruszenia prawa. Brak zatem istotnego naruszenia prawa powoduje uwzględnienie skargi. O istotnym naruszeniu prawa przez akt organu gminy można mówić w przypadku wyraźnej i oczywistej jego sprzeczności z przepisami prawa. Do kategorii istotnych naruszeń prawa orzecznictwo zalicza naruszenia znaczące, jak np. naruszenie przepisów wyznaczających kompetencje do podejmowania uchwał, przepisów podstawy prawnej podejmowanych uchwał, przepisów ustrojowych, przepisów prawa materialnego - przez ich wadliwą wykładnię - oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał. Tak więc, nie każde naruszenie prawa prowadzi do nieważności aktu wydanego przez organ gminy. Dotyczy to wyłącznie naruszeń istotnych.
W myśl art. 18 ust. 2 pkt 13 u.s.g., do wyłącznej właściwości rady gminy należy: podejmowanie uchwał w sprawach herbu gminy, nazw ulic i placów będących drogami publicznymi lub nazw dróg wewnętrznych w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 260), a także wznoszenia pomników. Stosownie do art. 1 ustawy o zakazie propagowania komunizmu: "1. Nazwy budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej, w tym dróg, ulic, mostów i placów, nadawane przez jednostki samorządu terytorialnego nie mogą upamiętniać osób, organizacji, wydarzeń lub dat symbolizujących komunizm lub inny ustrój totalitarny, ani w inny sposób takiego ustroju propagować.
2. Za propagujące komunizm uważa się także nazwy odwołujące się do osób, organizacji, wydarzeń lub dat symbolizujących represyjny, autorytarny i niesuwerenny system władzy w Polsce w latach 1944-1989."
W ocenie Sądu, rację należy przyznać skarżącej Gminie, że dokonana uchwałą zmiana nazwy ulicy sprostała wymogom powołanej ustawy. Z uzasadnienia uchwały wynika, że została ona podjęta w wykonaniu dyspozycji art. 6 ust. 1 ustawy o zakazie propagowania komunizmu, zgodnie z którym, obowiązujące w dniu wejścia w życie ustawy nazwy budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej, w tym dróg, ulic, mostów i placów, upamiętniające osoby, organizacje, wydarzenia lub daty symbolizujące komunizm lub inny ustrój totalitarny lub propagujące taki ustrój w inny sposób, właściwy organ jednostki samorządu terytorialnego albo związku, o którym mowa w art. 4, zmienia w terminie 12 miesięcy od dnia jej wejścia w życie. W uzasadnieniu uchwały wskazano powody zmiany nazwy ulicy precyzując, że wydarzenie, które ma ona upamiętniać, to rocznica zrzucenia "Cichociemnych", które miało miejsce w nocy z 15 na 16 lutego 1941 r.
W ocenie Sądu, motywy dokonanej zmiany wynikają wprost z uzasadnienia uchwały i są wystarczające. Pomimo zatem formalnego zachowania tej samej nazwy, faktycznie całkowitej zmianie uległ jej desygnat, a zatem osiągnięty został cel ustawy o zakazie propagowania komunizmu. Nie można zatem uznać dokonanej zmiany za pozorną, mającą na celu obejście prawa. Istotne jest zbadanie intencji nadania nazwy. Częścią integralną uchwały jest bowiem sporządzone do niej uzasadnienie, wyjaśniające powody podjętej uchwały przez kolegialny organ. Przedmiotowa uchwała zawiera uzasadnienie prawne i faktyczne jako przejaw woli rady gminy, z którego wprost wynika, jakie wydarzenie upamiętnia nazwa "15 Lutego". Cel ustawy o zakazie propagowania komunizmu został zatem spełniony. Motywy dokonanej zmiany nazwy ulicy są bowiem w świetle uzasadnienia uchwały oczywiste i nie mają nic wspólnego z propagowaniem komunizmu.
Wobec powyższego Wojewoda stwierdzając nieważność uchwały Rady Gminy o zmianie nazwy ulicy winien przestawić niepodważalny dowód, że nazwa ta upamiętnia wkroczenie wojsk radzieckich do Tucholi, a zatem propaguje komunizm. O ile, z założenia, dowodowe wykazanie celu ustawy (jej zakresu normatywnego) nie powinno nastręczać większych trudności w odniesieniu do osób, organizacji i wydarzeń z uwagi na ich niepowtarzalność "historyczną" (brak swego odpowiednika w historii Państwa Polskiego), o tyle w odniesieniu do dat - nawet historycznych, sytuacja nie jest tak oczywista. Sąd, w składzie orzekającym, uznaje, że aby data symbolizowała (upamiętniała) komunizm w rozumieniu art. 1 ustawy, to musi wynikać z jej brzmienia, względnie nazwy własnej opatrzonej dodatkowym kwantyfikatorem, bądź wreszcie z intencji, jakie przyświecały jej twórcom. Odnosząc powyższe do stanu faktycznego niniejszej sprawy uznać należy, że przedmiotowa uchwała statuowanych powyżej kryteriów nie spełnia. Po pierwsze, dostrzec należy - co oczywiste, choć umyka z pola widzenia zakłócone poprzez wspomnianą konotację, że rzeczona nazwa ulicy odnosi się tylko do daty dobowej i miesięcznej, z pominięciem roku, a zatem nie jest to data kalendarzowa w tym sensie, że nie cechuje się niepowtarzalnością. Zatem z brzmienia rzeczonej daty nie wynika, aby symbolizowała ona komunizm w realiach niniejszej sprawy rozumiany jako upamiętnienie wkroczenia wojsk radzieckich do miasta. Nadto, nawiązanie do ww. wydarzenia byłoby niepodważalne, gdyby nazwa ulicy opatrzona została dodatkowym kwantyfikatorem łączącym ją z owym wydarzeniem. Obiektywnie rzecz ujmując, nazwa ulicy 15 Lutego nie jest datą historyczną (brak jej cechy niepowtarzalności poprzez nieodniesienie do konkretnego roku), a skoro tak, to wyłącznie od subiektywnej świadomości odbiorcy (społeczeństwa, niezależnie od jego skali) zależy, do jakiego okresu i zdarzenia przypisze tę datę.
Zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniu Wojewody, przepisy uchwały nie stanowią ominięcia celu ustawy o zakazie propagowania komunizmu, bowiem w istocie dokonują zmiany nazwy wskazanej ulicy.
Ponadto, zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o zakazie propagowania komunizmu, stwierdzenie przez wojewodę nieważności uchwały nadającej nazwę jednostce organizacyjnej, jednostce pomocniczej gminy, budowli, obiektowi lub urządzeniu użyteczności publicznej, w zakresie w jakim nadaje nazwę niezgodną z art. 1, wymaga opinii Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu potwierdzającej tę niezgodność. W aktach sprawy brak jest takowej, zatem również z tego powodu zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze jest obarczone wadą powodującą konieczność jego uchylenia. Warto w tym miejscu powołać się również na wyrok NSA w Katowicach z 21.09.1999 r. sygn. akt II SA/Ka 1913/97 (dostępny w internetowej bazie orzeczeń NSA, dalej w skrócie: "CBOSA"), w którego uzasadnieniu jednoznacznie opowiedziano się za stanowiskiem, że o ile wyraźny przepis prawa materialnego warunkuje wydanie decyzji w określonej sprawie zajęciem stanowiska przez inny organ, decyzję taką można wydać dopiero po zajęciu stanowiska przez ten organ.
Ponadto, w realiach niniejszej sprawy nie ma możliwości odkodowania intencji twórców pierwotnej nazwy ulicy, którą niewątpliwie należałoby poszukiwać w uzasadnieniu uchwały o nadaniu pierwotnej nazwy 15 Lutego. Przekazane akta sprawy nie zawierają dokumentu o nadaniu nazwy ulicy zmienianej. Również zatem brak tego dokumentu nie pozwalał Wojewodzie stwierdzić nieważność uchwały Rady Gminy jako symbolizującej komunizm w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy i z tej przyczyny jego rozstrzygnięcie nadzorcze nie mogło się ostać w porządku prawnym. W ocenie Sądu nie sposób wykluczyć, wręcz jest to wysoce uprawdopodobnione, że twórcom pierwotnej nazwy ulicy 15 Lutego (nazwy zmienianej) przyświecała myśl uczczenia faktu wkroczenia wojsk radzieckich. Jednak tego rodzaju przypuszczenie (nie stwierdzenie) nie może dezawuować przewidzianych przez rozdział czwarty ustawy Kodeks postępowania administracyjnego ogólnych reguł dowodzenia relewantnych dla danej hipotezy materialnego prawa administracyjnego okoliczności faktycznych. Świadom potencjalnych niedostatków kategorycznego udowodnienia związku daty z konkretnym wydarzeniem historycznym racjonalny ustawodawca mógłby na potrzeb ustawy o zakazie propagowania komunizmu wyłączyć przywołany powyżej ogólny reżim dowodzenia przewidziany Kodeksem postępowania administracyjnego na rzecz - wzorem innych ustaw - uprawdopodobnienia, domniemania (wzruszalnego) jako swego rodzaju, specyficzny na kanwie rzeczonej ustawy, dowód zaistnienia okoliczności znamiennych hipotezą jej art. 1 ust. 1. Póki co, w ustawie o zakazie propagowania komunizmu próżno doszukiwać się odmiennych (na zasadzie wyjątku) od Kodeksu postępowania administracyjnego, właściwych tej ustawie i tylko w jej obrębie funkcjonujących, reguł dowodzenia znoszących w tym zakresie ogólny kodeksowy reżim, co z kolei czyni reguły przewidziane przez Kodeks postępowania administracyjnego właściwym wzorcem kontroli w tej sprawie (tego rodzaju sprawach).
Zważywszy zatem, że poprzez podjęcie uchwały Rada Gminy nie dopuściła się naruszenia przepisów ustawy o samorządzie gminnym, należało stwierdzić, że Wojewoda stwierdzając zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym jej nieważność nadużył swych uprawnień nadzorczych. Uznając w rezultacie, że przy wydaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego doszło do naruszenia art. 91 ust. 1 w zw. z art. 18 ust. 2 pkt 13 u.s.g. w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy o zakazie propagowania komunizmu, Sąd na podstawie art. 148 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło