I SA/Sz 1058/17

WyrokWSA w Szczecinie2018-02-22

Skład orzekający: Jolanta Kwiecińska, Marzena Kowalewska, Anna Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy bocznica kolejowa stanowiąca infrastrukturę prywatną, udostępniana licencjonowanym przewoźnikom kolejowym w zakresie niezbędnym do prowadzenia działalności gospodarczej właściciela, podlega zwolnieniu z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że bocznica kolejowa, nawet jeśli stanowi infrastrukturę prywatną w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym, może podlegać zwolnieniu z podatku od nieruchomości, jeśli spełnia warunki określone w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Własność infrastruktury kolejowej (prywatna) nie wyklucza możliwości zastosowania zwolnienia przedmiotowego, a ustawodawca nie wprowadził takiego wyłączenia w nowelizacji przepisów.
Stan faktyczny
Spółka S.A. złożyła wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od nieruchomości w zakresie zwolnienia bocznicy kolejowej. Spółka argumentowała, że bocznica, będąca infrastrukturą kolejową i udostępniana licencjonowanym przewoźnikom, powinna być zwolniona z podatku. Burmistrz uznał, że bocznica stanowi infrastrukturę prywatną i nie podlega zwolnieniu. Spółka zaskarżyła interpretację do WSA, zarzucając naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną i zasądził od Burmistrza Miasta i Gminy na rzecz skarżącej kwotę zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędzia WSA Anna Sokołowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Furtak-Biernat po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 lutego 2018 r. sprawy ze skargi [...] G. i E. K. Spółki Akcyjnej z siedzibą w B. na interpretację indywidualną Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zastosowania przepisów prawa podatkowego 1. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną; 2. zasądza od Burmistrza Miasta i Gminy na rzecz skarżącej P. B. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w B. (dalej: "Strona" lub "Skarżąca") w dniu 17.07.2017 r. złożyła wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od nieruchomości. Opisując we wniosku zaistniały stan faktyczny/zdarzenie przyszłe, Strona wskazała, że podstawowym przedmiotem jej działalności w ramach Oddziału Zespołu [...] [...] jest wytwarzanie, dystrybucja i obrót energii elektrycznej oraz produkcja, dystrybucja i obrót ciepła w oparciu o następujące jednostki organizacyjne: [...] [...] w [...] koło G. oraz mieszczące się w S.: [...] [...] i [...] S.. Z tego względu, w celu zagwarantowania sprawnego transportu odpowiedniej ilości materiałów przeznaczonych do procesu produkcji, Strona posiada bocznicę kolejową zlokalizowaną przy jednostce organizacyjnej [...] [...] w [...]. Strona jest użytkownikiem bocznicy kolejowej Oddział Zespół [...] [...] [...], odgałęziającej się w stacji [...] [...] S.A. [...] od toru nr [...] rozjazdem nr [...] w km [...] linii kolejowej nr [...] W. Główny - S. Główny. Bocznicę kolejową Spółki tworzą [...] normalnotorowe, tj. o szerokości torów [...] mm, które nie są wykorzystywane do przewozu osób. Strona jako użytkownik bocznicy kolejowej posiada świadectwo bezpieczeństwa, wydane przez Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego. Świadectwo bezpieczeństwa jest dokumentem potwierdzającym zdolność bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego i wykonywania przewozów kolejowych na bocznicy. Dodatkowo w celu ustalenia zasad i organizacji bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego na bocznicy opracowano Regulamin Pracy Bocznicy Kolejowej Oddział Zespół [...] [...] [...]. Wskazany regulamin został uzgodniony z Zarządcą Infrastruktury kolejowej [...] [...] S.A., za pośrednictwem którego bocznica kolejowa Strony została włączona do sieci kolejowej [...] [...] [...] S.A. Ruch pociągów pomiędzy bocznicą kolejową Strony, a stacją [...] może odbywać się pociągami licencjonowanych przewoźników kolejowych. Bocznica kolejowa jest udostępniana przewoźnikom kolejowym, wchodzącym w skład grupy [...], w celu dokonywania przejazdów oraz manewrów pociągów i innych pojazdów kolejowych w zakresie przywozu i wywozu towarów niezbędnych w działalności gospodarczej Strony. Licencjonowani przewoźnicy kolejowi - konsorcjum spółek wchodzących w skład [...] - świadczą na rzecz Strony kompleksowe usługi transportu kolejowego z wykorzystaniem całej infrastruktury bocznicowej. W konsekwencji wszelkie ruchy pociągów oraz manewry pociągami oraz innymi pojazdami wykonują licencjonowani przewoźnicy kolejowi. Bocznica kolejowa jest położona na kilku działkach ewidencyjnych, sklasyfikowanych w ewidencji gruntów jako Ba - tereny przemysłowe. Obszar gruntów zajętych bezpośrednio przez elementy infrastruktury kolejowej na tych działkach zajmuje od 1% do 10% całej powierzchni działki ewidencyjnej. Dodatkowo działki na których znajduje się infrastruktura kolejowa mogą być również zajęte przez inne budynki lub budowle niezwiązane z infrastrukturą kolejową. Strona zamierza wykorzystywać bocznice kolejową w opisany powyżej sposób także w przyszłości. W związku z tak przedstawionym zaistniałym stanem faktycznym/zdarzeniem przyszłym, Strona zadała następujące pytania: 1. Czy bocznica kolejowa Oddział Zespół [...] [...] [...], stanowiąca infrastrukturę kolejową oraz udostępniana licencjonowanym przewoźnikom kolejowym, podlega od 1 stycznia 2017 r. zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od nieruchomości z przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 71; dalej: "u.p.o.l.")? 2. Czy zwolnienie w podatku od nieruchomości z przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 obejmuje całe działki ewidencyjne, na których faktycznie znajdują się elementy infrastruktury kolejowej? Zgodnie ze stanowiskiem Strony bocznica kolejowa podlega od 1 stycznia 2017 r. zwolnieniu w podatku od nieruchomości, gdyż wypełnione zostały wszystkie przesłanki z przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., mianowicie stanowi infrastrukturę kolejową i jest udostępniana licencjonowanym przewoźnikom kolejowym (w zakresie pytania nr 1). Zwolnieniu w podatku od nieruchomości z przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. podlegają całe działki ewidencyjne, na których faktycznie znajdują się elementy infrastruktury kolejowej (w zakresie pytania nr 2). Powołując się na nowe brzmienie art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., Strona wskazała, że z uwagi na fakt, iż bocznicę kolejową Strony tworzą [...] o standardowej szerokości torów [...] mm, zwolnienie przedmiotowych obiektów z podatku od nieruchomości na podstawie przepis art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. będzie możliwe po łącznym spełnieniu następujących przesłanek: a) grunty, budynki i budowle muszą stanowić elementy wchodzące w skład infrastruktury kolejowej zgodnie z ustawą z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz.U. z 2016 r. poz. 1727; dalej: "u.t.k."); b) infrastruktura kolejowa jest udostępniana przewoźnikom kolejowym lub służy do przewozu osób. Po przytoczeniu treści art. 4 pkt 1 u.t.k., wskazującego co należy rozumieć przez infrastrukturę kolejową oraz treści załącznika nr 1 do ww. ustawy, określającego elementy wchodzące w skład infrastruktury kolejowej, Strona podkreśliła, jaki był cel wprowadzonych zmian. Wskazała dalej, że bocznica kolejowa definiowana jest w art. 4 pkt 10 u.t.k., zgodnie z którym przez bocznicę kolejową należy rozumieć wyznaczoną przez zarządcę infrastruktury drogę kolejową, połączoną bezpośrednio lub pośrednio z linią kolejową, służącą do wykonywania czynności ładunkowych, utrzymaniowych lub postoju pojazdów kolejowych albo przemieszczania i włączania pojazdów kolejowych do ruchu po sieci kolejowej. W związku z powyższym Strona stwierdziła, że bocznica kolejowa Strony, z uwagi na połączenie z linią kolejową oraz sposób wykorzystywania stanowi bocznicę kolejową na gruncie u.t.k., a w konsekwencji, z uwagi na regulacje wprowadzone ustawą zmieniającą u.t.k., stanowią obecnie również infrastrukturę kolejową (w stanie prawnym do dnia 31 grudnia 2016 r. bocznice kolejowe nie stanowiły infrastruktury kolejowej). Tym samym została spełniona pierwsza przesłanka dla objęcia bocznicy kolejowej Strony zwolnieniem, o którym mowa w przepisie art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. W ramach kolejnej przesłanki "udostępniana przewoźnikom kolejowym", w opinii Strony, nowe brzmienie zwolnienia w zakresie pojęcia "udostępniania" powinno być interpretowane jako odnoszące się do czynności faktycznej. W ocenie Strony należy ze sobą porównać aktualnie i poprzednio obowiązującą regulację w tym zakresie, mianowicie: - "jest obowiązany do jej udostępniania" (poprzedni stan prawny); - "jest udostępniana" (aktualny stan prawny). W konsekwencji stwierdziła, że zamiarem ustawodawcy była zmiana zakresu tegoż warunku zwolnienia dla infrastruktury. Biorąc pod uwagę dotychczasowy sposób wykładni zakresu zwolnienia, Strona wskazała, że aktualnie faktyczne udostępnienie infrastruktury poprzez umożliwienie innemu podmiotowi wjazdu lub przejazdu przez bocznicę kolejową wypełnia warunki zwolnienia. W przypadku ww. bocznicy kolejowej Oddział Zespół [...] [...] [...] wszelkie ruchy pociągów oraz manewry dokonywane są przez konsorcjum licencjonowanych przewoźników, wchodzących w skład grupy [...], w zakresie kompleksowej obsługi infrastruktury kolejowej Strony. Jednocześnie, udostępnienie musi nastąpić na rzecz przewoźników kolejowych, czyli zgodnie z definicją zawartą w art. 4 pkt 9 u.t.k., na rzecz przedsiębiorców uprawnionych na podstawie licencji do wykonywania przewozów kolejowych lub świadczenia usługi trakcyjnej. Biorąc pod uwagę powyższe, Strona stanęła na stanowisku, że bocznica kolejowa jest udostępniana podmiotom zewnętrznym - licencjonowanym przewoźnikom, wykonującym przejazdy i manewry po infrastrukturze bocznicowej Strony pociągami oraz innymi pojazdami kolejowymi. Tym samym stwierdziła, że ww. bocznica kolejowa wypełnia również drugą przesłankę dla objęcia zwolnieniem w podatku od nieruchomości z przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. - udostępniana przewoźnikom kolejowym. Odnosząc się do pytania nr 2 Strona wskazała, że w obecnym stanie prawnym, oprócz budowli objęte zwolnieniem z przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. mogą zostać również budynki oraz grunty wchodzące w skład infrastruktury kolejowej. Przy czym w zakresie gruntów, które miałyby podlegać zwolnieniu ustawodawca nie odniósł się do sposobu kwalifikacji gruntów w ewidencji gruntów i budynków. Z tego względu, w ocenie Strony, w zakresie gruntów, wchodzących w skład infrastruktury kolejowej, należy odnieść się do definicji infrastruktury kolejowej z u.t.k. Zgodnie z pkt 12 załącznika nr 1 do UTK w skład infrastruktury kolejowej wchodzą grunty, oznaczone jako działki ewidencyjne, na których znajdują się elementy wymienione w pkt 1-11. Strona zwróciła uwagę, że z przepisu art. 7 ust. 1 u.p.o.l. wykreślono zapis, iż zwolniona jest tylko ta część gruntów, która jest faktycznie zajęta przez elementy infrastruktury kolejowej. Na podstawie powyższego stwierdziła, że gruntami wchodzącymi w skład infrastruktury kolejowej są grunty, określone jako działki ewidencyjne, na których znajdują się elementy wskazane w pkt 1-11 załącznika nr 1. W konsekwencji przez infrastrukturę kolejową należy rozumieć całą działkę ewidencyjną, na której znajdują się elementy infrastruktury kolejowej, bez względu na sposób jej zaklasyfikowania w ewidencji. W opinii Strony przy wykładni gruntów wchodzących w skład infrastruktury kolejowej, należy zastosować językową wykładnię pkt 12 załącznika nr 1 do u.t.k., a zwolnieniu na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. będzie podlegać cała działka ewidencyjna, na której znajdują się budowle i budynki infrastruktury kolejowej, a nie tylko część gruntu faktycznie zajęta pod infrastrukturę kolejową. Przy czym działkę ewidencyjną należy rozumieć zgodnie z definicją zawartą w § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2016 r. poz. 1034). Za zasadnością powyższego przemawia również fakt, że w takim przypadku zwolnienie z podatku od nieruchomości infrastruktury kolejowej w zakresie gruntów, z uwagi na cel oraz podstawy wprowadzenia nowego zakresu zwolnienia, działałoby na tożsamych zasadach jak zwolnienie z opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego z przepisu art. 8 u.t.k. Na poparcie swojego stanowiska Strona powołała wyrok SO w Gliwicach z dnia 10 grudnia 2014 roku, sygn. II C 115/12. Burmistrz Miasta i Gminy w dniu 16.10.2017 r. wydał interpretację indywidualną, w której uznał stanowisko Strony za nieprawidłowe, zarówno co do pytania nr 1 jak i nr 2. Uzasadniając swój pogląd, organ powołując treść odpowiednich przepisów u.p.o.l. oraz u.t.k. i załącznika nr 1 do tejże ustawy, wskazał, że z opisu przedstawionego przez Stronę wynika, że bocznica kolejowa udostępniana jest przewoźnikom kolejowym, wchodzącym w skład grupy [...] w celu dokonywania przejazdów oraz manewrów pociągów i innych pojazdów kolejowych w zakresie przywozu i wywozu towarów niezbędnych w działalności gospodarczej Strony. Organ podkreślił, że Strona wskazała, że wszelkie ruchy pociągów oraz manewry pociągami oraz innymi pojazdami wykonują licencjonowani przewoźnicy kolejowi. Organ zauważył jednak, że wszelkie te czynności wykonywane są tylko i wyłącznie w związku z prowadzaną działalnością Strony. Organ wskazał, że bocznica kolejowa będąca w posiadaniu Strony spełnia definicję infrastruktury prywatnej, a nie jak uznaje Strona infrastruktury kolejowej. Zgodnie bowiem z definicją zawartą w u.t.k. infrastruktura prywatna jest to infrastruktura kolejowa wykorzystywana wyłącznie do realizacji własnych potrzeb jej właściciela lub jej zarządcy innych niż przewóz osób. W związku z powyższym nie ma możliwości zastosowania zwolnienia w podatku od nieruchomości, ponieważ u.p.o.l. nie przewiduje zwolnienia z podatku od nieruchomości gruntów, budynków i budowli wchodzących w skład infrastruktury prywatnej. Dalej organ wskazał, że stosownie do zapisu art. 4 pkt 10a u.t.k. użytkownikiem bocznicy kolejowej jest zarządca infrastruktury, który nie zarządza inną drogą kolejową niż bocznica kolejowa. Użytkownik bocznicy kolejowej, chcący prowadzić prace na bocznicy, która jest jego własnością lub też jest przez niego użytkowana na podstawie innego tytułu prawnego (np. umowy dzierżawy, najmu, użytkowanie wieczyste itd.) zobowiązany jest do posiadania świadectwa bezpieczeństwa. Świadectwo bezpieczeństwa jest to dokument potwierdzający, zdolność bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego i wykonywania przewozów kolejowych, wydawany przedmiotom zwolnionym z obowiązku uzyskania certyfikatu bezpieczeństwa i autoryzacji bezpieczeństwa. Według organu z ww. przepisów wynika, że posiadanie świadectwa bezpieczeństwa nie przesądza o tym, że dana infrastruktura nie jest infrastrukturą prywatną, bowiem możliwe jest prowadzenie ruchu pociągowego na infrastrukturze prywatnej. Istnieją drogi kolejowe stanowiące infrastrukturę prywatną, na których ze względu na organizację ruchu, będzie prowadzony ruch pociągowy. Obiekty takie służą wyłącznie realizacji potrzeb właściciela lub zarządcy, np. są to drogi kolejowe przynależne [...]. Zgodnie z art. 17d ust 3 ww. ustawy warunkiem eksploatacji drogi kolejowej, stanowiącej infrastrukturę prywatną, jest posiadanie przez jej zarządcę świadectwa bezpieczeństwa. Reasumując, organ stwierdził, że w obecnym stanie prawnym zwolnienie z podatku od nieruchomości wynikające z przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. nie może zostać zastosowane wobec Strony, ponieważ jak wynika z przedstawionego stanu, infrastruktura będąca w jej posiadaniu jest infrastrukturą prywatną, a co za tym idzie ww. ustawa nie przewiduje dla niej zwolnienia. Organ wskazał, że Strona co prawda udostępnia drogi kolejowe o statucie bocznicy kolejowej licencjonowanym przewoźnikom, ale czyni to w zakresie niezbędnym w prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. Wobec powyższego, stanowisko Strony w zakresie pytania nr 1 wniosku uznał za nieprawidłowe. Odnosząc się do pytania nr 2 wniosku, organ wskazał, że w związku z faktem, iż nie zaistniała przesłanka do zwolnienia z podatku od nieruchomości na podstawie przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. bocznicy kolejowej, nie wystąpi również zwolnienie z podatku od nieruchomości działek ewidencyjnych, na których znajdują się elementy infrastruktury kolejowej. Organ zauważył, że w przypadku spełnienia przesłanek do zastosowania zwolnienia z opodatkowania podatkiem od nieruchomości infrastruktury kolejowej na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., działki ewidencyjne na których znajdują się elementy infrastruktury kolejowej podlegałyby zwolnieniu ustawowemu w całości zgodnie z pkt 12 załącznika nr 1 do u.t.k. Strona zaskarżyła powyższą interpretację skargą wniesioną do tutejszego Sądu wnosząc o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Zaskarżonej interpretacji Strona zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. błąd wykładni przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. poprzez uznanie, że bocznica kolejowa Skarżącej nie spełnia definicji infrastruktury kolejowej, lecz definicję infrastruktury prywatnej, jest udostępniana licencjonowanym przewoźnikom jedynie w zakresie niezbędnym w prowadzonej przez Skarżącą działalności gospodarczej, a w konsekwencji nie podlega zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od nieruchomości dla infrastruktury kolejowej. W uzasadnieniu zarzutu skargi Skarżąca przedstawiła swoje stanowisko w sprawie wskazując, że znajduje ono potwierdzenie w licznych interpretacjach indywidualnych prezydentów największych polskich miast a także w orzecznictwie sądowym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017.1369 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. art. 57a P.p.s.a., skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczając i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Spór w sprawie dotyczy możliwości objęcia zwolnieniem z art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. bocznic kolejowych wchodzących w skład prywatnej infrastruktury kolejowej. W ocenie Skarżącej spełnia ona warunek określony w art. 7 ust.1 pkt 1 lit. a) - udostępnia bowiem przedmiotowe bocznice przewoźnikowi [...] [...] S.A. W stanie faktycznym Skarżąca podała, że bocznice nie są wykorzystywane do przewozu osób oraz, że szerokość torów jest normatywna (1435 mm), tj. niespełnione były warunki z lit. b)-c) ww. przepisu. Organ uznał natomiast, że ww. bocznica kolejowa Skarżącej wskazana we wniosku o wydanie interpretacji, nie spełnia definicji infrastruktury kolejowej, lecz definicję infrastruktury prywatnej, albowiem jest udostępniana licencjonowanym przewoźnikom jedynie w zakresie niezbędnym w prowadzonej przez Skarżącą działalności gospodarczej. Powyższe w ocenie organu powoduje, że infrastruktura Skarżącej, nie stanowiąc infrastruktury kolejowej, nie podlega zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od nieruchomości dla infrastruktury kolejowej, w myśl art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. Brak powyższego zwolnienia skutkuje równocześnie wyłączeniem możliwości objęcia nim działek ewidencyjnych, na których posadowione są elementy infrastruktury prywatnej Skarżącej. Przy czym organ, powołując się na pkt 12 załącznika nr 1 do u.t.k., uznał, że w przypadku infrastruktury kolejowej ww. zwolnieniem objęte są również grunty, oznaczone jako działki ewidencyjne, na których znajdują się elementy tej infrastruktury a nie tylko części tych gruntów. Sąd na wstępie zauważa, że w sprawie ze skargi Strony na interpretację indywidualną przepisów prawa podatkowego w stanie faktycznym i zdarzeniu przyszłym co do zasady zbieżnym do rozpoznawanej sprawy tutejszy Sąd, w nieprawomocnym wyroku z dnia 15 lutego o sygn. akt I SA/Sz 1035/17, wyraził stanowisko w zakresie spornego zwolnienia bocznic kolejowych Skarżącej i gruntów pod nie zajętych na podstawie art. art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. Sąd w składzie rozpoznający stanowisko to w pełni aprobuje, stąd w przedmiotowym uzasadnieniu odniesienia do uzasadnienia wyroku w ww. sprawie. Nakreślając ramy prawne powyższego sporu Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 pkt 1 u.p.o.l. zwalnia się od podatku od nieruchomości grunty, budynki i budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym, która: a) jest udostępniana przewoźnikom kolejowym lub b) jest wykorzystywana do przewozu osób, lub c) tworzy [...] o szerokości torów większej niż [...] mm. Powyższy przepis wskazuje, że zwolnieniu podlegają elementy infrastruktury kolejowej, które muszą spełniać co najmniej jeden z 3 warunków wymienionych w ww. lit. a)-c). Wskazać również należy, że definicja gruntu, budynku i budowli jako przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości zawarta jest w art. 1a u.p.o.l. Ustawodawca wprowadził w art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. zwolnienie określonej grupy gruntów, budynków i budowli z podatku od nieruchomości przez ich przynależność do infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów u.t.k. Stosownie zaś do art. 4 pkt 1 u.t.k. infrastrukturę kolejową tworzą elementy określone w załączniku nr 1 do ustawy. Z ww. załącznika nr 1 Wykaz elementów infrastruktury kolejowej, wynika natomiast, że w skład infrastruktury kolejowej wchodzą następujące elementy, pod warunkiem że tworzą część linii kolejowej, bocznicy kolejowej lub innej drogi kolejowej, lub są przeznaczone do zarządzania nimi, obsługi przewozu osób lub rzeczy, lub ich utrzymania: 1) tory kolejowe, w tym rozjazdy i skrzyżowania torów, wchodzące w ich skład szyny, szyny żłobkowe, kierownice, odbojnice, prowadnice, zwrotnice, krzyżownice i inne elementy rozjazdów, podkłady kolejowe i przytwierdzenia, drobne elementy nawierzchni kolejowej, podsypka w tym tłuczeń i piasek; 2) obrotnice i przesuwnice; 3) podtorze, w szczególności nasypy i przekopy, systemy kanałów i rowów odwadniających, rowy murowane, ściany osłonowe, roślinność posadzona w celu ochrony skarp; 4) obiekty inżynieryjne: mosty, wiadukty, przepusty i inne konstrukcje mostowe, tunele, przejścia nad i pod torami, mury oporowe i umocnienia skarp; 5) nastawnie, urządzenia sterowania ruchem kolejowym, w tym urządzenia zabezpieczające, sygnalizacyjne i łącznościowe na szlaku, w stacjach i stacjach rozrządowych, urządzenia służące do wytwarzania, przetwarzania i dystrybucji prądu elektrycznego do celów sygnalizacji i łączności; budynki, w których takie urządzenia lub instalacje się znajdują; przytorowe urządzenia kontroli bezpiecznej jazdy pociągów i wykrywania stanów awaryjnych w przejeżdżającym taborze; hamulce torowe; urządzenia do ogrzewania rozjazdów; 6) perony wraz z infrastrukturą umożliwiającą dotarcie do nich pasażerom, pieszo lub pojazdem, z drogi publicznej lub dworca kolejowego; 7) rampy towarowe, w tym w terminalach towarowych, wraz z drogami dowozu i odwozu towarów do dróg publicznych; 8) drogi technologiczne i przejścia wzdłuż torów, mury ogradzające, żywopłoty, ogrodzenia, pasy przeciwpożarowe, zasłony odśnieżne; 9) przejazdy kolejowo-drogowe i przejścia w poziomie szyn, w tym urządzenia i systemy służące zapewnieniu bezpieczeństwa ruchu drogowego i pieszego; 10) systemy oświetleniowe do celów ruchu kolejowego i bezpieczeństwa; 11) urządzenia przetwarzania i rozdziału energii elektrycznej na potrzeby zasilania trakcyjnego: podstacje, kable zasilające pomiędzy podstacjami i przewodami jezdnymi, sieć trakcyjna wraz z konstrukcjami wsporczymi, trzecia szyna z konstrukcjami wsporczymi; 12) grunty, oznaczone jako działki ewidencyjne, na których znajdują się elementy wymienione w pkt 1-11. W sprawie niesporne było, że przedmiotowe bocznice stanowią budowle oraz że są połączone z liniami kolejowymi zarządzanymi przez [...] PL SA. Sąd zauważa, że w stanie prawnym, obowiązującym od 1 stycznia 2017 r., bocznice kolejowe wchodzą w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów u.t.k. Definicja legalna bocznicy kolejowej określona została w art. 4 pkt 10 u.t.k., zgodnie z którym bocznica kolejowa stanowi wyznaczoną przez zarządcę infrastruktury drogę kolejową, połączona bezpośrednio lub pośrednio z linią kolejową, służącą do wykonywania czynności ładunkowych, utrzymaniowych lub postoju pojazdów kolejowych albo przemieszczania i włączania pojazdów kolejowych do ruchu po sieci kolejowej. W uzasadnieniu projektu ustawy wprowadzającej zmiany do u.t.k od 1 stycznia 2017 r. (Sejm RP VIII kadencji Nr druku: 840) wskazano, że celem projektowanej nowelizacji było dostosowanie krajowych norm prawnych w zakresie transportu kolejowego do zmiany prawa Unii Europejskiej wprowadzonej postanowieniami dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/34/UE z dnia 21 listopada 2012 r. w sprawie utworzenia jednolitego europejskiego obszaru kolejowego (Dz. Urz. UE L 343 z 14.12.2012, str. 32), zwaną dalej "dyrektywa 2012/34/UE" oraz przepisów wykonawczych wydanych na jej podstawie. Definicję infrastruktury kolejowej ujednolicono z definicją zawartą w dyrektywie 2012/34/UE: - wprowadzono odesłanie do nowego załącznika nr 1 do ustawy (u.t..k), który wzorem dyrektywy określa składniki infrastruktury kolejowej (w sposób bardziej uporządkowany niż dyrektywa); - wyeliminowano wzajemne definiowanie infrastruktury kolejowej przez obszar kolejowy oraz obszaru kolejowego przez infrastrukturę kolejową - pozostawiono definiowanie obszaru kolejowego przez infrastrukturę kolejową. W związku z powyższym: - poprawiono definicję zarządcy infrastruktury; w związku z tym, że zgodnie z dyrektywą 2012/34/UE różne funkcje zarządcy mogą być wykonywane przez różne podmioty, konieczne było wskazanie, który z tych podmiotów jest zarządcą; definicja wskazuje, że zarządcą jest ten podmiot, który zarządza infrastrukturą; jednocześnie w ustawie określono zakres zadań zarządcy oraz które z nich mogą być podzlecane; - poprawiono definicję linii kolejowej; wyróżnikiem linii kolejowej będzie przystosowanie drogi kolejowej do prowadzenia ruchu pociągów, tj. spełnianie wyższych, niż w odniesieniu do manewrów, wymogów w zakresie zabezpieczenia ruchu kolejowego; nie oznacza to, że linia kolejowa nie będzie mogła być wykorzystywana do prowadzenia manewrów; ponadto określono, że zarządca infrastruktury jest odpowiedzialny za określenie składników linii kolejowej; - poprawiono definicję bocznicy kolejowej; ponadto wskazano, że zarządca infrastruktury jest odpowiedzialny za nadanie drodze kolejowej statusu bocznicy kolejowej; - poprawiono definicję sieci kolejowej; uzupełniono jej zakres o bocznice kolejowe i inne drogi kolejowe; - dodano wyłączenie ze stosowania niektórych przepisów ustawy w odniesieniu do infrastruktury wykorzystywanej wyłącznie do własnych potrzeb (wprowadzono pojęcie infrastruktury prywatnej); - dodano wyłączenie ze stosowania niektórych przepisów ustawy w odniesieniu do infrastruktury kolejowej znajdującej się na terenie warsztatów naprawczych taboru kolejowego, wagonowni lub lokomotywowni; - zmieniono zakres wyłączenia ze stosowania przepisów ustawy w odniesieniu do bocznic kolejowych (rozszerzono zakres stosowania o rozdział 6 w związku z obowiązkiem udostępniania bocznic kolejowych stanowiących dojazd do obiektów infrastruktury usługowej). Skutkiem wprowadzonych zmian: - bocznica kolejowa jest infrastrukturą kolejową; - użytkownik bocznicy kolejowej jest szczególnym przypadkiem zarządcy infrastruktury. W poprzednim stanie prawnym kwestia ta stanowiła zagadnienie sporne. Jednakże ukształtowała się linia orzecznicza, która wykluczyła bocznice jako część infrastruktury kolejowej, która mogła korzystać ze zwolnienia zawartego w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. Przepis ten do 31 grudnia 2016 r. miał brzmienie: "zwalnia się od podatku od nieruchomości budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym oraz zajęte pod nie grunty, jeżeli zarządca infrastruktury jest obowiązany do jej udostępniania licencjonowanym przewoźnikom kolejowym". Zgodnie z art. 4 pkt 1 u.t.k. w brzmieniu wówczas obowiązującym, przez pojęcie infrastruktury kolejowej należało rozumieć [...] oraz inne budowle, budynki i urządzenia wraz z zajętymi pod nie gruntami, usytuowane na obszarze kolejowym, przeznaczone do zarządzania, obsługi przewozu osób i rzeczy, a także utrzymania niezbędnego w tym celu majątku zarządcy infrastruktury. Do końca 2016 r. uznawano, że bocznice stanowią część drogi kolejowej, lecz nie stanowią części linii kolejowych, a w związku z tym nie podlegają zwolnieniu z art. 7 u.p.o.l. (por. wyrok NSA z dnia 22 sierpnia 2012 r. sygn. akt II FSK 130/11). Podkreślić należy, że orzeczenia sądów administracyjnych wydane w poprzednim stanie prawnym wyjaśniały kwestię "udostępniania infrastruktury kolejowej" jako faktycznego udostępniania jej przewoźnikowi kolejowemu (por. wyroki NSA: z dnia 11 grudnia 2014 r. sygn. akt II FSK 2945/12; z dnia 29 stycznia 2015 r. sygn. akt II FSK 2945/12). Zdaniem Sądu, przywołane wyroki zachowują aktualność w tej kwestii również w obowiązującym stanie prawnym. W sprawie niesporne było, że [...] [...] S.A. są jednocześnie zarządcą infrastruktury i przewoźnikiem kolejowym oraz, że przedmiotowe bocznice stanowią infrastrukturę prywatną w rozumieniu art. 4 pkt 1c) u.t.k., tj. infrastrukturę kolejową wykorzystywaną wyłącznie do realizacji własnych potrzeb jej właściciela lub jej zarządcy innych niż przewóz osób. Sąd zauważa, że art. 3 ust. 3 u.t.k. zawiera wyłączenie ze stosowania większości przepisów u.t.k. w odniesieniu do infrastruktury, która spełnia ww. definicję infrastruktury prywatnej. W ocenie Sądu, zwolnienie z art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. stanowi zwolnienie przedmiotowe w związku z czym własności infrastruktury kolejowej (prywatna) pozostaje bez wpływu na możliwość jego zastosowania. Gdyby ustawodawca chciał wyłączyć ze spornego zwolnienia infrastrukturę prywatną, której częścią są przedmiotowe bocznice, mógłby to uczynić przy omawianej nowelizacji art. 7 u.p.o.l., wprowadzając zapis, że ww. zwolnienie nie dotyczy infrastruktury prywatnej. Ustawodawca natomiast ograniczył się wyłącznie do wskazania, że zwolnieniu podlegają grunty, budynki i budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu u.t.k. Wskazać należy, że zgodnie z art. 4 pkt 1c u.t.k., infrastruktura prywatna to także infrastruktura kolejowa, choć wykorzystywana wyłącznie do realizacji własnych potrzeb jej właściciela lub jej zarządcy innych niż przewóz osób. Uznać należy zatem, że zakresy nazw "infrastruktura prywatna" w rozumieniu art. 4 pkt 1c u.t.k. i "infrastruktura kolejowa" w rozumieniu art. 4 pkt 1 w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. nie wykluczają się – jak to uznał organ w uzasadnieniu zaskarżonej interpretacji. Na marginesie można wskazać, że nowym brzmieniem art. 7 u.p.o.l. zajmowały się już sądy administracyjne (WSA w Kielcach wyrok z dnia 16 listopada 2017 r., sygn. akt I SA/Ke 531/17; WSA w Gliwicach wyrok z dnia 1 grudnia 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 970/17, WSA w Szczecinie ww. wyrok w sprawie skargi Strony z dnia 15 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Sz 1035/17). Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd uznał zarzut skargi, w zakresie naruszenia przez organ interpretacyjny przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., za uzasadniony. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ interpretacyjny zobowiązany jest uwzględnić wykładnię art. 7 ust.1 pkt 1 u.p.o.l. zaprezentowana powyżej przez Sąd. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a. uchylił zaskarżoną interpretację. Wszystkie powołane przez Sąd w przedmiotowym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i 3 P.p.s.a. w zw. z § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. z 2011 r., Nr 31, poz.153). Skarżącej przyznano kwotę [...]zł, na którą składa się kwota [...]zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi, kwota [...]zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika będącego doradcą podatkowym oraz kwota [...]zł tytułem uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło