III SA/Wa 1620/17
WyrokWSA w Warszawie2018-03-06
Skład orzekający: Honorata Łopianowska, Waldemar Śledzik, Agnieszka Wąsikowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej dotyczącej możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków udokumentowanych wyłącznie zeskanowanymi dokumentami, po zniszczeniu ich papierowych oryginałów?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie mógł zasadnie odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej, ponieważ wniosek dotyczył nie tylko sposobu archiwizacji dokumentów, ale przede wszystkim możliwości zaliczenia wydatków udokumentowanych w ten sposób do kosztów uzyskania przychodów na gruncie art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Odmowa pozostawiała podatnika w stanie niepewności prawnej co do istotnej kwestii podatkowej.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o interpretację indywidualną dotyczącą możliwości prowadzenia archiwum dokumentów wyłącznie w formie elektronicznej (skanów) po zeskanowaniu i zniszczeniu papierowych oryginałów, a także możliwości zaliczania wydatków udokumentowanych w ten sposób do kosztów uzyskania przychodów na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Organ podatkowy odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że wniosek dotyczy jedynie sposobu archiwizacji, a nie skutków podatkowych. Po utrzymaniu w mocy tej decyzji przez organ odwoławczy, spółka wniosła skargę do sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Honorata Łopianowska (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Waldemar Śledzik, asesor WSA Agnieszka Wąsikowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 marca 2018 r. sprawy ze skargi B. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Szefa Krajowej Administracji Skarbowej na rzecz B. S.A. z siedzibą w W. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Postanowieniem Ministra Rozwoju i Finansów [dalej: "organ"] z [...] lutego 2017 r., nr [...], utrzymano w mocy postanowienie organu z [...] stycznia 2017 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej w zakresie ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych [Dz.U. z 2014 r. poz. 851 z późn. zm., dalej: "u.p.d.o.p."] – art. 15 ust. 1 tej ustawy.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane wobec złożenia przez B. Spółkę Akcyjną w W. [dalej: "Spółka", "Bank", "Skarżąca"] dniu 3 października 2016 r. wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie ustalenia, czy w przypadku wprowadzenia elektronicznego systemu archiwizowania dokumentów, Bank będzie uprawniony do prowadzenia archiwum dokumentów wyłącznie w formie elektronicznej w postaci skanów dokumentów i tym samym zaprzestania archiwizowania otrzymywanych papierowych dokumentów [po ich zeskanowaniu. zarchiwizowaniu w formie elektronicznej i następnie zniszczeniu], a co za tym idzie do zaliczania wydatków wynikających z tych dokumentów do kosztów uzyskania przychodów.
We wniosku przedstawiono zdarzenie przyszłe, z którego wynika, że Bank otrzymuje od kontrahentów dokumenty stanowiące dowody zrealizowanych transakcji [polegających w szczególności na nabyciu towarów bądź usług] zarówno w wersji papierowej jak i elektronicznej, a dokumentami tymi są przede wszystkimi faktury [w tym także faktury korygujące oraz duplikaty faktur i faktur korygujących] w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług [tj. Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054, ze zm., dalej jako: "u.p.t.u."], przy czym w przypadku faktur elektronicznych Bank wyraża najpierw zgodę na otrzymywanie ich w tej formie stosownie do przepisów u.p.t.u.
Bank podał we wniosku, że dokumenty zakupowe w wersji papierowej otrzymuje wówczas, gdy kontrahenci nie są zainteresowani wystawianiem ich w wersji elektronicznej bądź z powodów obiektywnych możliwe jest uzyskanie tych dokumentów jedynie w wersji papierowej [np. w przypadku delegacji].
Bank wskazał, że zgodnie z obowiązującymi u niego procedurami obiegu dokumentów, dokumenty zakupowe są rejestrowane w systemie ERP [dalej jako "System"] i dotyczy to zarówno dokumentów, które wpłynęły pierwotnie w wersji elektronicznej jak i tych, które wpłynęły pierwotnie w wersji papierowej z tym, że w przypadku tych ostatnich – są one najpierw skanowane i dopiero wtedy wprowadzane do Systemu. W następnej kolejności otrzymane dokumenty, które zostały już wprowadzone do Systemu są dekretowane i wprowadzane do ksiąg z zastosowaniem Systemu. Papierowe wersje otrzymanych dokumentów są archiwizowane przy wykorzystaniu wyspecjalizowanego podmiotu zewnętrznego. Wnioskodawca ponosi więc określone koszty finansowe związane z przechowywaniem tych papierowych wersji otrzymanych dokumentów przez okres wymagany do przedawnienia zobowiązań podatkowych. Wyspecjalizowana firma zewnętrzna zapewnia dostęp do tych dokumentów na żądanie Wnioskodawcy z czym także wiąże się konieczność poniesienia określonych opłat.
Bank podał, że chcąc ograniczyć koszty związane z przechowywaniem wersji papierowych dokumentów zakupowych chciałaby odstąpić od ich archiwizowania w formie papierowej a jego zamierzeniem jest archiwizowanie wszystkich otrzymanych dokumentów wyłącznie w Systemie w postaci obrazu elektronicznego, natomiast papierowe wersje otrzymanych dokumentów zakupowych byłyby – po ich uprzednim zdigitalizowaniu – utylizowane. Digitalizacja polegać będzie – tak jak to ma miejsce obecnie – na nadaniu powyższym dokumentom formy elektronicznej [poprzez zeskanowanie] w sposób uniemożliwiający ingerencję w treść ich pierwotnych zapisów a jednocześnie umożliwiający każdorazowe odtworzenie [poprzez wydruk] formy papierowej na żądanie organu podatkowego. Natomiast utylizacja polegać będzie na fizycznym zniszczeniu pierwotnie otrzymanych w formie papierowej dokumentów zakupowych. W efekcie Wnioskodawca przechowywałby powyższe dokumenty wyłącznie w wersji elektronicznej.
Rozwiązanie techniczne pozwala przy wykorzystaniu Systemu na odtworzenie na żądanie zeskanowanych wcześniej dokumentów w postaci wydruku. Elektroniczne obrazy zeskanowanych dokumentów byłyby przechowywane co najmniej do momentu upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Bank wyjaśnił, że dokumenty takie spełniać będą wymogi określone w art. 112a u.p.t.u. tj. będą one przechowywane w podziale na okresy rozliczeniowe, w sposób zapewniający łatwe ich odszukanie oraz autentyczność pochodzenia, integralność treści i czytelność od momentu ich otrzymania do czasu upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Bank podkreślił, że Minister Finansów w interpretacji z dnia 16 sierpnia 2016 r. [znak: IPPP2/4512-406/16-4/MF] potwierdził stanowisko Wnioskodawcy, że:
przechowywanie w wersji elektronicznej otrzymanych w wersji papierowej faktur [a także faktur korygujących oraz duplikaty faktur i faktur korygujących] w sposób zapewniający łatwe ich odszukanie oraz autentyczność pochodzenia, integralność treści i czytelność od momentu ich otrzymania do czasu upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego a jednocześnie umożliwiające każdorazowe odtworzenie formy papierowej [poprzez wydruk] na żądanie organu podatkowego, jest zgodne z przepisami u.p.t.u. Ponadto, nie ma przeciwwskazań do elektronicznego przechowywania dokumentów niebędących fakturami, ale będących podstawą do odliczenia podatku VAT naliczonego zgodnie z art. 86 ust. 2 u.p.t.u. oraz paragonów fiskalnych;
faktury [a także faktury korygujące oraz duplikaty faktur i faktur korygujących] i inne dokumenty niebędące fakturami, ale będące podstawą do odliczenia VAT naliczonego zgodnie z art. 86 ust. 1 u.p.t.u. przechowywane w formie elektronicznej przy zapewnieniu autentyczności pochodzenia, integralność treści i czytelność tych dokumentów potwierdzają prawo Wnioskodawcy do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wykazanego w nich. w zakresie w jakim nabyte towary i usługi będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT i jednocześnie nie wystąpią przesłanki negatywne określone w art. 88 u.p.t.u.
W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie: "Czy w przypadku wprowadzenia opisanego systemu archiwizowania dokumentów, Wnioskodawca będzie uprawniony do prowadzenia archiwum dokumentów wyłącznie w formie elektronicznej w postaci skanów dokumentów i tym samym zaprzestania archiwizowania otrzymywanych papierowych dokumentów [po ich zeskanowaniu, zarchiwizowaniu w formie elektronicznej i następnie zniszczeniu], a co za tym idzie do zaliczania wydatków wynikających z tych dokumentów do kosztów uzyskania przychodów?"
Stawiając powyższe pytanie Bank we wniosku podał, że dotyczy ono interpretacji art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Zdaniem Banku, w przypadku wprowadzenia opisanego systemu archiwizowania dokumentów, będzie on uprawniony do prowadzenia archiwum dokumentów wyłącznie w formie elektronicznej w postaci skanów dokumentów i tym samym zaprzestania archiwizowania otrzymywanych papierowych dokumentów [po ich zeskanowaniu, zarchiwizowaniu w formie elektronicznej i następnie zniszczeniu], a co za tym idzie do zaliczania wydatków wynikających z tych dokumentów do kosztów uzyskania przychodów.
Po rozpatrzeniu wniosku organ wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania z [...] stycznia 2017 r. nr [...] w zakresie ustalenia, czy w przypadku wprowadzenia opisanego systemu archiwizowania dokumentów, Wnioskodawca będzie uprawniony do prowadzenia archiwum dokumentów wyłącznie w formie elektronicznej w postaci skanów dokumentów i tym samym zaprzestania archiwizowania otrzymywanych papierowych dokumentów [po ich zeskanowaniu, zarchiwizowaniu w formie elektronicznej i następnie zniszczeniu], a co za tym idzie do zaliczania wydatków wynikających z tych dokumentów do kosztów uzyskania przychodów.
Na powyższe postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania Skarżąca złożyła – pismem z 16 stycznia 2017 r. – zażalenie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
W wyniku rozpatrzenia argumentów zawartych w zażaleniu na postanowienie z [...] stycznia 2017 r. Nr [...] w sprawie odmowy wszczęcia postępowania, organ podatkowy stwierdził brak podstaw do zmiany stanowiska przyjętego w tym postanowieniu i zaskarżonym postanowieniem z [...] lutego 2017 r. [...] utrzymał w mocy postanowienie wydane w pierwszej instancji.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy stwierdził, że obowiązkiem organu – niezależnie od przekonania Skarżącej – jest ocena, czy w świetle przepisów regulujących instytucje interpretacji indywidualnej z uwagi m.in. na przedmiot, czy też zakres przedstawionego problemu – istotnie może wszcząć postępowanie interpretacyjne. Ocena w tym zakresie złożonego przez Skarżącą wniosku była taka, że istnieje niemożność wydania interpretacji z uwagi na przedstawione zagadnienie.
Organ stwierdził, że ocena kwestii możliwości wszczęcia ww. rodzaju postępowania wymagała rozważenia, czy sposób skonstruowania problemowego zagadnienia, stanowiącego przedmiot wniosku, daje możliwość wydania interpretacji indywidualnej, zawierającej elementy wymagane dla tego rodzaju rozstrzygnięcia i spełniającej funkcje założone przez ustawodawcę.
W kontekście powyższego organ stwierdził, że interpretacja wydana w zakresie problemu, którego dotyczy zapytanie nie rozstrzygałaby o skutkach podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego dla Strony w zakresie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Zdaniem organu, wykładnia systemowa art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa [Dz. U z 2015 r. poz. 613 z późn., zm., dalej "O.p."] wskazuje, że dotyczy on wyłącznie takich stanów faktycznych i zdarzeń przyszłych, które spowodowały lub mogą spowodować powstanie odpowiedzialności podatkowej, a zatem mają dotyczyć tylko norm wynikających z prawa podatkowego materialnego. Wniosek taki – w ocenie organu – wynika z zestawienia przepisu art. 14b z przepisem art. 14p o.p., który stanowi, że przepisy Rozdziału 1a O.p. stosuje się odpowiednio do należności płatników lub inkasentów, zobowiązań osób trzecich oraz do należności, o których mowa w art. 52 § 1. Zatem – zdaniem organu – przedmiotem interpretacji mogą być takie sytuacje faktyczne, które mogą powodować powstanie obowiązku podatkowego lub zobowiązania podatkowego po stronie wnioskodawcy, a zatem dotyczą sfery odpowiedzialności podatkowej tego podmiotu.
Innymi słowy, wszczęcie postępowania w sprawie wydania interpretacji przepisów prawa podatkowego jest możliwe wyłącznie na podstawie takiego wniosku zainteresowanego, którego sposób sformułowania pozwala na wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia realizującego omówione powyżej funkcje przypisane tej instytucji prawnej przez ustawodawcę. Tymczasem – w ocenie organu – zagadnienie poruszone we wniosku nie miało związku z powstaniem lub wysokością zobowiązań podatkowych Skarżącej wynikających z przepisów u.p.d.o.p.; takiego związku nie wskazano również we wniosku.
Organ podkreślił, że Skarżąca w zażaleniu podniosła: "Celem wniosku było uzyskanie stanowiska organu interpretującego w sprawie sposobu rozumienia przepisów ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych [tj. Dz. U. z 2014 r., poz. 851 z późn. zm.] – dalej jako: u.p.d.o.p. w zakresie możliwości zaliczania do kosztów uzyskania przychodów wydatków udokumentowanych dokumentami które miałyby być przechowywane wyłącznie w wersji elektronicznej w formie skanów pierwotnych papierowych dokumentów". Organ zwrócił uwagę, że sama Skarżąca w tym samym zażaleniu wskazała: "Przede wszystkim należy podkreślić, iż mimo braku wyraźnego zapisu o sposobie przechowywania dowodów poniesienia kosztów [a nawet w ogóle konieczności udokumentowania poniesienia kosztu]". Zdaniem organu, art. 14b § 1 O.p. odnosi się natomiast do wykładni [interpretacji] przepisów prawa podatkowego, wnioskująca spółka natomiast wyraźnie wskazała, że w u.p.d.o.p. żaden przepis nie stanowi o kwestii przechowywania dokumentów.
Organ zaakcentował, że w u.p.d.o.p. – odmiennie niż w u.p.t.u. – ustawodawca w żadnym miejscu nie odnosi się do kwestii wystawiania, czy też przechowywania faktur VAT. Zdaniem organu, roli organu wydającego interpretacje indywidualne przepisów prawa podatkowego w trybie art. 14b O.p. nie można więc utożsamiać z jakąkolwiek poradą prawną; rola ta nie może też sprowadzać się do wskazania arbitralnych rozwiązań – akceptowania modelu archiwizacji [przechowywania] dokumentów.
Organ podkreślił, że Skarżąca nie oczekiwała wykładni żadnych przepisów prawa podatkowego w zakresie u.p.d.o.p.; przeciwnie: Skarżąca oczekiwała wyłącznie potwierdzenia opisanych zasad przechowywania [archiwizacji] dokumentacji.
Organ podkreślił, że ustalenie wysokości kosztów uzyskania przychodów, wyliczenie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych, jak i samego podatku należy do obowiązków podatnika, zaś poprawność tego wyliczenia jest weryfikowana przez organy podatkowe w wyniku postępowania podatkowego i kontrolnego. Postępowanie podatkowe, czy kontrolne – w przeciwieństwie do trybu, w jakim działa organ wydający interpretację – umożliwiają bowiem skorzystanie ze stosownych narzędzi dla oceny prawidłowości ustalenia przez podatnika wysokości zobowiązania podatkowego, przy czym kluczowe znaczenia ma tu możliwość sprawdzenia dokumentów źródłowych.
Zdaniem organu, skoro Skarżąca nie wymieniła w opisie zdarzenia przyszłego żadnych kosztów, organ nie mógł określić, czy wydatek stanowić będzie koszt uzyskania przychodu na podstawie art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p.
W konsekwencji organ stwierdził, że nie posiadał w trybie "interpretacyjnym" instrumentów prawnych do kontroli rzeczywistego przebiegu zdarzenia prawnego, a interpretacja indywidualna bez względu na obszerność, czy też szczegółowość opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego zawsze będzie odnosiła się do stanu hipotetycznego określonego przez zainteresowanego. Ustalenie stanu faktycznego nie jest natomiast przedmiotem postępowania o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego, gdyż należy do kompetencji właściwych organów podatkowych.
Pismem z 27 marca 2017 r., Skarżąca zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów, zarzucając naruszenie:
przepisów prawa materialnego tj. art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p.;
przepisów postępowania, tj. art. 121 § 1 i art. 165a § 1 w zw. z art. 14b § 1 i art. 14h O.p. oraz art. 180 O.p.
W odpowiedzi na skargę Szef Krajowej Administracji Skarbowej wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 14b § 1 O.p., Minister właściwy do spraw finansów publicznych, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego [interpretację indywidualną]. Zgodnie z art. 3 pkt 2 O.p. przez "przepisy prawa podatkowego" rozumie się przepisy ustaw podatkowych, postanowienia ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską umów o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską innych umów międzynarodowych dotyczących problematyki podatkowej, a także przepisy aktów wykonawczych wydanych na podstawie ustaw podatkowych. Zgodnie z art. 14b § 3 O.p., składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Na podstawie art. 120 O.p. w związku z art. 14r § 5 O.p. oraz art. 14h O.p., organ wydający interpretację indywidualną powinien działać przy jej wydawaniu na podstawie przepisów prawa, zaś w świetle art. 121 § 1 O.p., postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
Spór między podatnikiem – spółką składającą wniosek o udzielenie interpretacji indywidualnej prawa podatkowego a organem właściwym w sprawach wydawania tych interpretacji sprowadza się do tego, czy w świetle treści przepisów O.p., Skarżąca jest uprawniona do interpretacji art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., pozwalającej na uzyskanie odpowiedzi na pytanie o treści: czy w przypadku wprowadzenia wyłącznie elektronicznego systemu archiwizowania dokumentów, będzie ona uprawniona do prowadzenia archiwum dokumentów wyłącznie w formie elektronicznej w postaci skanów dokumentów i tym samym zaprzestania archiwizowania otrzymywanych papierowych dokumentów [po ich zeskanowaniu, zarchiwizowaniu w formie elektronicznej i następnie zniszczeniu], a co za tym idzie do zaliczania wydatków wynikających z tych dokumentów do kosztów uzyskania przychodów?
Istota sporu sprowadza się zatem do rozstrzygnięcia, czy organ zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie wydania interpretacji indywidualnej na wniosek Skarżącej w świetle przedstawionego we wniosku stanu faktycznego oraz postawionych przez nią pytań.
W zaskarżonym postanowieniu organ stwierdził, że nie posiada legitymacji do wydania interpretacji, ponieważ interpretacja w zakresie problemu, którego dotyczy zapytanie nie rozstrzygałaby o skutkach podatkowych opisanego zdarzenia w świetle u.p.d.o.p. – zagadnienie poruszone we wniosku nie miało związku z powstaniem lub wysokością zobowiązań podatkowych Skarżącej wynikających z przepisów tej ustawy a Skarżąca oczekiwała wyłącznie potwierdzenia opisanych zasad przechowywania [archiwizacji] dokumentacji.
W świetle stanowiska wyrażonego przez organ interpretacyjny w zaskarżonym postanowieniu uznać należy, że organ uchylił się od odpowiedzi na pytanie, czy w razie wprowadzenia wyłącznie elektronicznego systemu archiwizowania dokumentów, w warunkach gdy dokumenty byłyby przechowywane wyłącznie w formie elektronicznej jako skany dokumentów zaś dokumenty oryginalne po ich zdigitalizowaniu byłyby niszczone, Skarżąca byłaby uprawniona do zaliczania wydatków wynikających z tych dokumentów do kosztów uzyskania przychodów. Tego rodzaju pytanie [wątpliwość] została wyrażona we wniosku o wydanie interpretacji. Wniosek zawierał bowiem nie tylko postawione do odpowiedzi zagadnienie o sposób archiwizacji [w części, gdzie Skarżąca zapytuje o to, czy będzie uprawniona do prowadzenia archiwum dokumentów wyłącznie w formie elektronicznej w postaci skanów dokumentów i tym samym zaprzestania archiwizowania otrzymywanych papierowych dokumentów, po ich zeskanowaniu, zarchiwizowaniu w formie elektronicznej i następnie zniszczeniu], ale też – w końcowej części odnosił się do możliwości zaliczania wydatków wynikających z tak zdigitalizowanych dokumentów do kosztów uzyskania przychodów. Jedynie zatem w odniesieniu do pierwszej części postawionego pytania można mówić o tym, że Skarżąca oczekiwała potwierdzenia opisanych zasad przechowywania [archiwizacji] dokumentów, i tylko w tym zakresie stanowisko organu o braku podstaw do prowadzenia w tym zakresie postępowania o wydanie interpretacji indywidualnej prawa podatkowego można uznać za uprawnione. Treść postawionego pytania – wbrew odmiennemu stanowisku organu – nie dotyczyła jednak wyłącznie potwierdzenia opisanych zasad przechowywania [archiwizacji] dokumentów, lecz obejmowała także kwestię zaliczenia tak udokumentowanych wydatków do kosztów uzyskania przychodów. Nie ma też wątpliwości co do tego, że chodzi o koszty uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., skoro Skarżąca ten przepis wskazała w odpowiedniej pozycji wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej [poz. 74, część E wniosku – k. 12 akt post. adm.].
Zauważyć należy, że podatnicy decydują się na wnoszenie wniosków o wydanie interpretacji indywidualnych z takich przyczyn, że przepisy ustaw podatkowych są – w ich ocenie - niejasne, wywołują wątpliwości, czy są nieprecyzyjne. Skarżąca w przedmiotowej sprawie dąży do ustalenia, czy wydatek udokumentowany wyłącznie zdigitalizowanym dokumentem, po zniszczeniu dokumentu źródłowego będzie mógł być uznany za koszt uzyskania przychodów, w rozumieniu art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., a odmowa wydania interpretacji indywidualnej pozostawia ją w dalszym stanie niepewności co do tego. Skarżąca zadała pytanie wyraźnie odwołujące się do treści art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. w kontekście planowanego, nowatorskiego podejścia do dokumentowania faktu ponoszenia wydatków mających stanowić koszty uzyskania przychodów w rozumieniu tego przepisu [skanowania dokumentów, ich digitalizacji a następnie utylizacji "papierowej" postaci dokumentu źródłowego]. Pytanie dotyczyło zatem rozumienia pojęcia poniesienia, a w konsekwencji także wykazania dla celów podatkowych faktu poniesienia wydatku oraz związku wydatku z uzyskanymi przychodami, w jakim posługuje się tym pojęciem przepis art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p.
W świetle powyższego, nie znajduje oparcia w przepisach regulujących wydawanie interpretacji indywidualnych odmowa wszczęcia postępowania w sprawie będącej przedmiotem skargi w świetle faktu, że wniosek o interpretację spełniał wymogi przewidziane w art. 14b § 1 i 3 oraz art. 14r § 1 O.p., organ posiadał legitymację do jej wydania, a wnioskująca spółka oczekiwała interpretacji krajowego prawa podatkowego tj. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Postawione pytanie odnosiło się do ustawy podatkowej, tj. art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., w tej części wniosku, w jakiej Skarżąca zapytywała o możliwość zaliczania wydatków wynikających ze zdigitalizowanych a następnie zniszczonych dokumentów do kosztów uzyskania przychodów.
Rozstrzygając ten spór poprzez stwierdzenie obowiązków organów wszczęcia postępowania w przedmiocie tego wniosku i wyartykułowanego w nim pytania podatnika Sąd podkreślae, że – jak wynika z wniosku o interpretację – Skarżąca wskazała art. 15 st.1 u.p.d.o.p. jako ten, którego interpretacji oczekuje. Przepis ten stanowi, że kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1; koszty poniesione w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień poniesienia kosztu. Dorobkiem orzecznictwa wypracowanego na tle tego przepisu jest stwierdzenie, że dla uznania określonego wydatku za koszt uzyskania przychodów konieczne jest spełnienie szeregu wynikających z tego przepisu warunków, w tym poniesienie wydatku, udokumentowanie faktu tego poniesienia, wreszcie – związek wydatku z uzyskiwanymi przychodami lub zabezpieczeniem źródła przychodów. Tego zaś – sposobu wydatków – dotyczyło postawione pytanie. Rzeczą organu jest zatem udzielenie pytającemu odpowiedzi w kwestii, czy będzie mogło być uznane w świetle art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. za poniesienie wydatku [wykazanie poniesienia wydatku] dysponowanie i zdolność do ewentualnego przedstawienia organowi podatkowemu [kontrolnemu] jedynie skanów dokumentów w miejsce ich konwencjonalnych, "papierowych" postaci, w okolicznościach, że same dokumenty źródłowe – w wersji oryginalnej ["papierowej"] zostaną zniszczone. W tej części i zakresie, wniosek Skarżącej mógł i powinien stać się przedmiotem postępowania o wydanie interpretacji indywidualnej prowadzonego na podstawie Działu II Rozdziału 1a O.p. Rzeczą i obowiązkiem organu jest zatem przeprowadzenie postępowania i wydanie interpretacji prawa podatkowego, w zakresie, w jakim postawione pytanie dotyczy treści ustawy podatkowej i wyraża wątpliwości dające się w świetle tej ustawy wyjaśnić. Organ bezpodstawnie odmówił wszczęcia postępowania o wydanie interpretacji indywidualnej, co determinuje uznanie przez Sąd naruszenia przepisów art. 121 § 1 i art. 165a § 1 w zw. z art. 14b § 1 i art. 14h O.p. oraz art. 180 O.p.
Organ winien zatem – uwzględniając powyższe wytyczne – wszcząć postępowanie o wydanie interpretacji indywidualnej przepisu art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. Ponownie rozpoznając sprawę organ obowiązany będzie wziąć zatem pod uwagę rozważania zawarte w uzasadnieniu niniejszego wyroku i udzielić interpretacji art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., w kontekście uznania lub nie za poniesiony i udokumentowany jako koszt uzyskania przychodu wydatku, którego udokumentowanie polega na dysponowaniu przez podatnika jedynie skanem zdigitalizowanego dokumentu, którego oryginał podatnik poddał utylizacji.
Mając na względzie powyższe, Sąd – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c – uchylił zaskarżone postanowienie.
Na wniosek Skarżącej, zgodnie z art. 200 i art. 209 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądził od organu administracji na rzecz Skarżącej koszty postępowania sądowego. Koszty te obejmują wpis uiszczony przez Skarżącą w kwocie 100 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło