I SA/Bk 44/18

PostanowienieWSA w Białymstoku2018-03-12

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Tomasz Oleksicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada stałe źródła dochodu (umowa o pracę, działalność gospodarcza) i zaciągnęła kredyt obrotowy, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że skarżąca dysponuje stałymi źródłami dochodu (umowa o pracę i działalność gospodarcza), które wystarczają na pokrycie bieżących potrzeb życiowych. Dodatkowo, fakt udzielenia jej kredytu obrotowego w wysokości 40.000 zł świadczy o jej dobrej sytuacji majątkowej, pozwalającej na poniesienie kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi.
Stan faktyczny
Skarżąca A M wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na samotne prowadzenie gospodarstwa domowego i trudną sytuację finansową wynikającą z niskich dochodów z umowy o pracę oraz strat generowanych przez działalność gospodarczą. Do wniosku dołączyła dokumenty dotyczące dochodów, wydatków, majątku (mieszkanie, pomieszczenie gospodarcze, komórki lokatorskie) oraz zaciągniętego kredytu obrotowego. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A M na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B z dnia [...] listopada 2017 r. Nr [...] w przedmiocie określenia podatku od towarów i usług za okresy od lutego do listopada 2012 r. oraz obowiązku zapłaty podatku od towarów i usług na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług za luty, marzec i kwiecień 2012 roku p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. A M wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż samotnie prowadzi gospodarstwo domowe. Źródłem miesięcznego utrzymania skarżącej jest wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę w wysokości 1.404,86 zł netto oraz prowadzona działalność gospodarcza, która od kilku miesięcy przynosi straty tj. w: listopadzie 2017 r. – 7.939,94 zł; grudniu 2017 r. – 754,73 zł; styczniu br. – 1.776,41 zł. Wykazane stałe miesięczne wydatki to: czynsz i media – 500 zł; bieżące utrzymanie własne (w tym lekarstwa) 600 – 700 zł; spłata odsetek od kredytu - 223,39 zł. Skarżąca ma zaciągnięty kredyt obrotowy w wysokości 40.000 zł, by spłacić zaległe zobowiązania podatkowe. W skład majątku wnioskodawczyni wchodzi: mieszkanie o powierzchni [...] m2, pomieszczenie gospodarcze o powierzchni [...] m2, dwie komórki lokatorskie o łącznej powierzchni [...] m2 (łączna wartość 175.000 zł). A M cierpi na [...], pozostaje pod opieką lekarską (k. 119 – 120). Do akt sprawy wnioskodawczyni dołączyła: zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia z tytułu umowy o pracę (k. 121); dokumenty poświadczające wynik finansowy prowadzonej działalności gospodarczej (k. 122 – 127); umowę o kredyt obrotowy (k. 128 – 131); zwolnienia lekarskie (k. 132 – 134). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). A M wykazała, iż źródłem jej miesięcznego utrzymania pozostaje wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę oraz prowadzona działalność gospodarcza. Wnioskodawczyni jest zatrudniona w B U – H "M" w S na stanowisku [..] (umowa o pracę zawarta na czas nieokreślony). Dochód miesięczny osiągany z tego tytułu to: 1.721,40 zł netto – listopad 2017 r.; 1.527,61 zł netto – grudzień 2017 r.; 1.404,86 zł netto – styczeń br. Łączny dochód w tym okresie wyniósł zatem 4.653,87 zł netto, co stanowi średnio w przeliczeniu na poszczególne miesiące 1.551,29 zł netto (k. 121). Dodatkowo, skarżąca prowadzi działalność gospodarczą PUH "[...] [...]" A M z siedzibą w S. Działalność ta generuje stratę tj. za: listopad 2017 strata ta wyniosła 7.939,94 zł, przy przychodzie 13.604,04 zł (k. 122 – 123); grudzień 2017 r. strata – 754,73 zł, przy przychodzie 7.500 zł (k. 124 – 125); styczeń br. strata – 1.776,41 zł, przy przychodzie 7.743,14 zł (k. 126 – 127). Wykazane wydatki miesięczne wynoszą 1.323,39 – 1.423,39 zł (czynsz i media, bieżące utrzymanie własne, spłata odsetek od kredytu). Majątek A M stanowi: mieszkanie o powierzchni [...] m2, pomieszczenie gospodarcze o powierzchni [...] m2, dwie komórki lokatorskie o łącznej powierzchni [...]m2. Skarżąca dnia [...] stycznia br. zaciągnęła roczny kredyt obrotowy na bieżącą działalność gospodarczą w wysokości 40.000 zł, miesięczne raty spłaty odsetek tego zobowiązania to 220,93 zł (k. 128 – 131). Wnioskodawczyni nie posiada zgromadzonych oszczędności. U podstaw przedmiotowego rozstrzygnięcia legła przede wszystkim okoliczność, iż A M dysponuje stałymi źródłami dochodu tj. umowa o pracę i działalność gospodarcza. Wysokość dochodu uzyskiwanego przez wnioskodawczynię wystarcza na pokrycie jej bieżących potrzeb życiowych. Dodatkowo, to należy zauważyć, że sytuacja majątkowa wnioskodawczyni jest na tyle dobra, że w styczniu br. bank udzielił jej kredytu obrotowego w wysokości 40.000 zł na prowadzoną działalność gospodarczą. Okoliczności te, zdaniem prowadzącego postępowanie wpadkowe z zakresu prawa pomocy są wystarczające do uznania, że skarżąca jest w stanie uiścić koszty sądowe w sprawie niniejszej zwłaszcza, że te na obecnym etapie postępowania ograniczają się do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 1.173 zł (k. 116). Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych lub osoby pozbawione środków do życia bądź, gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalnie niezbędne (vide: postanowienie NSA z 19 października 2005 r. sygn. akt I GZ 107/05, www.cbois.nsa.gov.pl). Ponadto, jak wskazał NSA w postanowieniu z 10 maja 2005 r. sygn. akt II OZ 318/05, www.cbois.nsa.gov.pl) "prawo pomocy przyznawane jest osobom, które pomimo starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogą ponieść kosztów postępowania, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski lub też nie osiągają żadnego dochodu". Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło