III SA/Wa 1425/17

WyrokWSA w Warszawie2018-03-13

Skład orzekający: Ewa Radziszewska-Krupa, Piotr Dębkowski, Artur Kuś

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu podatkowego o przedłużeniu terminu zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług jest zgodne z prawem, jeśli jego uzasadnienie wskazuje na konieczność weryfikacji transakcji wewnątrzwspólnotowych i podejrzenie udziału podatnika w transakcjach karuzelowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu VAT jest zgodne z prawem, jeśli organ podatkowy wykaże istnienie uzasadnionych wątpliwości co do zasadności zwrotu, wynikających np. z konieczności weryfikacji transakcji wewnątrzwspólnotowych i podejrzenia udziału podatnika w oszustwach podatkowych. W takim przypadku organ ma prawo przedłużyć termin zwrotu do czasu zakończenia stosownych czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej, pod warunkiem prawidłowego uzasadnienia swojej decyzji.
Stan faktyczny
Spółka złożyła deklarację VAT-7 za sierpień 2016 r., wykazując kwotę do zwrotu. Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem przedłużył termin zwrotu, wskazując na konieczność sprawdzenia zadeklarowanych rozliczeń w związku z transakcjami wewnątrzwspólnotowymi i podejrzeniem oszustw. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał postanowienie w mocy. Spółka złożyła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o VAT, w tym brak uzasadnienia postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędziowie asesor WSA Piotr Dębkowski, sędzia WSA Artur Kuś (sprawozdawca), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 marca 2018 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za sierpień 2016 r. oddala skargę 1. W dniu 22 września 2016 r. do Naczelnika [...]Urzędu Skarbowego w W. wpłynęła deklaracja VAT-7 za sierpień 2016 r., w której S. sp. z o.o. (dalej: "Skarżąca", "Strona") wykazała kwotę do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 60 dni w wysokości 76 135 zł. 2. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. (dalej: "NUS") postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r., przedłużył do 30 grudnia 2016 r. termin dokonania Spółce zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, wykazanej w deklaracji VAT-7 za sierpień 2016 rok. W uzasadnieniu wskazał, iż w związku z wykazaniem w deklaracji VAT-7 za sierpień 2016 r. kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, zaszła konieczność dokładnego sprawdzenia zadeklarowanych rozliczeń w celu ustalenia prawidłowości wykazanej kwoty zwrotu VAT. Strona dokonała zakupu towarów tzw. szybkozbywalnych (FMCG) w postaci m.in. kawy, słodyczy, napojów, środków czystości. Towary były nabywane od podmiotów krajowych oraz w drodze wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów. Zakupione towary podlegały następnie zbyciu na rzecz kontrahentów pochodzących z różnych państw Unii Europejskiej. Spółka ponosiła również koszty transportu oraz stałych usług związanych z bieżącą działalnością. Z uwagi na charakter zbywanych towarów (towary trudno policzalne, oznaczone co do gatunku, produkty występujące w obrocie w dużych ilościach), konieczne stało się stwierdzenie okoliczności nabycia, zbycia, transportu towarów oraz źródła ich pierwotnego pochodzenia. Na podstawie okazanej dokumentacji organ podatkowy pierwszej instancji stwierdził, że zasadnicza okolicznością jaka miała wpływ na powstanie nadwyżki podatku w rozliczeniu za sierpień 2016 r. było wyprowadzenie ww. towarów poza terytorium kraju w drodze transakcji wewnątrzwspólnotowej dostawy. Z uwagi na charakter działalności Strony zasadnym była weryfikacja poprawności zadeklarowanych transakcji. Dlatego też, w toku kontroli organ pierwszej instancji skierował wnioski SCAC do administracji podatkowych innych państw Unii Europejskiej, w których byli zarejestrowani odbiorcy Strony. Podjęto również czynności sprawdzające dotyczące dokonanych zakupów od kontrahentów krajowych. 3. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. w dniu 10 października 2016 r. wszczął kontrolę podatkową w Spółce w zakresie prawidłowości rozliczeń z budżetem państwa z tytułu podatku od towarów i usług za okres od maja do sierpnia 2016 r. mając na względzie okoliczności faktyczne, powodujące wątpliwości co do rzetelności zadeklarowanych rozliczeń VAT. 4. Skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie w sprawie przedłużenia zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, zarzucając organowi pierwszej instancji naruszenie: a) art. 217 § 2 i art. 124 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 z późn. zm., dalej "O.p."), w związku z art. 87 ust. 2 ustawy o ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r. poz. 710, dalej: "ustawa o VAT") przez zaniechanie uzasadnienia postanowienia co do powstania wymogu dodatkowego zweryfikowania zasadności zwrotu, b) art. 191 O.p. przez dowolne uznanie, że w chwili wydania postanowienia zaistniała przesłanka do wydłużenia terminu zwrotu podatku VAT, c) art. 87 ust. 2 ustawy o VAT, przez jego niewłaściwe zastosowanie, w ustalonym stanie faktycznym, z którego nie wynika, aby zaistniały przesłanki do zastosowania przedłużenia terminu zwrotu. W uzasadnieniu stwierdziła, że przedłużenie terminu zwrotu podatku determinowane jest powstaniem okoliczności wymogu dodatkowej weryfikacji zasadności takiego zwrotu a okoliczność ta musi być uzasadniona wystąpieniem istotnych wątpliwości organu. Skarżąca zarzuciła, że skarżone postanowienie nie zawiera żadnych okoliczności powodujących konieczność zweryfikowania zasadności zwrotu podatku. Ponadto, organ nie wskazał obiektywnych przesłanek, które można ocenić jako uzasadniające przedłużenie terminu zwrotu. W ocenie Strony okoliczność dokonania wewnątrzwspólnotowej dostawy oraz podjęcie dodatkowych czynności dotyczących źródeł nabycia towarów nie stanowiła usprawiedliwionej podstawy takiego rozstrzygnięcia organu. Wedle Skarżącej, organ nie uzasadnił swojego stanowiska w sposób precyzyjny. 5. Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej "DIS") postanowieniem z [...]stycznia 2017 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, NUS zasadnie uznał za konieczne zweryfikowanie zwrotu wykazanego w deklaracji VAT-7 w ramach kontroli podatkowej. W ocenie organu, regulacja art. 87 ust. 2 ustawy o VAT nie wyraża bezwzględnego obowiązku zwrotu podatku naliczonego (gdy kwota podatku naliczonego jest w okresie rozliczeniowym wyższa od podatku należnego), gdyż jeśli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika odpowiednio, w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów O.p. W sprawie wszczęło kontrolę podatkową. Wedle DIS analiza przedłożonej przez Stronę podczas kontroli dokumentacji wykazała, że dokonywała ona wewnątrzwspólnotowych nabyć oraz wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów przemysłowych i spożywczych. Strona dokonywała wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów na rzecz nabywców z siedzibą w Czechach, Łotwie, Estonii, Rumunii i Litwie. Towary przemysłowe i spożywcze nabywała z kolei od kontrahentów z Niemiec, Holandii i Łotwy oraz od podmiotów krajowych. W celu dokładnego wyjaśnienia transakcji w trakcie kontroli zostały wystosowane zapytania na formularzu SCAC w celu sprawdzenia kontrahentów Spółki. Ponadto w trakcie kontroli podjęto dodatkowe czynności dotyczące ustalenia źródeł nabycia towarów przemysłowych oraz spożywczych od kontrahentów krajowych. W ocenie DIS, wystąpiła konieczność weryfikacji rzeczywistego przebiegu transakcji, w celu potwierdzenia zasadności wykazanego zwrotu podatku VAT. Weryfikacja w ramach wszczętej kontroli nie została zakończona, skutkiem czego było przedłużenie terminu zwrotu zadeklarowanej nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanego w deklaracji za sierpień 2016 r. do dnia 30 grudnia 2016 r. Wskazano również, że organ nie zajmuje się na tym etapie samą zasadnością zwrotu podatku. W tym postępowaniu organ nie jest więc zobowiązany do przedstawienia podstaw faktycznych, które uzasadniają odmowę zwrotu podatku, gdyż nie orzeka o odmowie zwrotu podatku, a jedynie, w związku z powstałymi wątpliwościami co do takiego zwrotu, przedłuża termin do zwrotu podatku VAT. Jak wskazał DIS, czynności sprawdzające oraz kontrola podatkowa przeprowadzone przez NUS wykazały, że istnieje podejrzenie zaangażowania Strony w transakcje o charakterze karuzelowym. Wystąpiła zatem konieczność zebrania materiału dowodowego i z weryfikacją transakcji z udziałem innych organów podatkowych, w tym przede wszystkim potwierdzenia transakcji przez organy właściwe w krajach członkowskich, do których Spółka deklarowała wewnątrzwspólnotowe dostawy. Ponadto zastosowany art. 87 ust. 2 ustawy o VAT dopuszcza możliwość przedłużenia terminu zwrotu podatku, w sytuacji gdy istnieją wątpliwości co do jego zasadności. Celem tej regulacji jest właśnie możliwość kontroli przez organy podatkowe, że wykazywana przez podatnika nadwyżka podatku naliczonego nad należnym jest zgodna ze stanem faktycznym (rzeczywistością). Regulacja ta ma służyć zwalczaniu oszustw podatkowych i nadużyć. Natomiast dla zasadności zwrotu kluczowe znaczenie miały ustalenia w zakresie dokonania nabyć i dostaw wewnątrzwspólnotowych. DIS wskazał, że ustawodawca przewidział formę ochrony podatnika w przypadku niesłusznego wstrzymania zwrotu różnicy podatku naliczonego nad należnym, w postaci wypłacenia podatnikowi, w przypadku ustalonego w trakcie dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu, należnej kwoty wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty. Końcowo organ odwoławczy uznał, że ww. postanowienie zawierało uzasadnienie ze wskazaniem okoliczności, które przesądziły o konieczności przedłużenia terminu zwrotu VAT. 6. Strona złożyła skargę do sądu administracyjnego na powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła DIS naruszenie: a) art. 191 O.p. przez dowolne uznanie, że w chwili wydania postanowienia zaistniała przesłanka do wydłużenia terminu zwrotu podatku VAT, b) art. 217 § 2 i art. 124 O.p. oraz art. 210 § 4 w związku z art. 219 oraz art. 122 O.p. w związku z art. 87 ust. 2 ustawy o VAT, przez zaniechanie uzasadnienia postanowienia co do powstania wymogu dodatkowego zweryfikowania zasadności zwrotu. c) art. 87 ust. 2 ustawy o VAT przez jego niewłaściwe zastosowanie, w ustalonym stanie faktycznym, z którego nie wynika, aby zaistniały podstawy do przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku. W uzasadnieniu skargi Skarżąca powieliła argumentację podnoszoną w zażaleniu. Dodatkowa wskazała, że przeprowadzone transakcje wewnątrzwspólnotowe nie powinny budzić wątpliwości, gdyż zachowano należytą staranność zarówno w przypadku nabycia i sprzedaży towarów jak i weryfikowaniu kontrahentów. 7. W odpowiedzi na skargę DIS wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. 1. Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369; dalej Ppsa), stosownie do art. 184 Konstytucji w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c Ppsa). Takiego naruszenia przepisów w analizowanej sprawie Sąd nie dostrzegł. 2. Istota sprawy sprowadza się do oceny zasadności (zgodności z prawem) postanowienia organu podatkowego w kwestii przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług wykazanego przez Stronę w deklaracji VAT-7 za sierpień 2016 rok. W pierwszej kolejności należy wskazać podstawy prawne takiego rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124 ustawy o VAT. Kwotę podatku naliczonego stanowi m. in. suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług (art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o VAT). W przypadku gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy (art. 87 ust. 1 ustawy o VAT). Zgodnie z art. 87 ust 2 zd. 1 ustawy o VAT, zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium kraju lub na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem, wskazane w zgłoszeniu identyfikacyjnym, o którym mowa w odrębnych przepisach. Na wniosek podatnika, złożony wraz z deklaracją podatkową, urząd skarbowy jest obowiązany zwrócić różnicę podatku, o której mowa w ust. 2, w terminie 25 dni, licząc od dnia złożenia rozliczenia, m. in. w przypadku gdy kwoty podatku naliczonego, wykazane w deklaracji podatkowej, wynikają z faktur dokumentujących kwoty należności, które zostały w całości zapłacone (art. 87 ust. 6 pkt 1 ustawy o VAT). W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości wskazuje się na wymóg zapewnienia zasady neutralności podatku od towarów i usług. Wyrazem tej neutralności jest między innymi obowiązek zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w rozsądnym terminie [por. wyrok z 25 października 2001 r. w sprawie C – 78/00). Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin (zarówno 60 dniowy jak i 25 dniowy) do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów O.p. lub postępowania kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej (art. 86 ust. 2 zd 2 ustawy o VAT w zw. z art. 87 ust. 6 ustawy o VAT). Z powołanych przepisów wynika, że po złożeniu przez podatnika deklaracji wykazującej kwotę zwrotu, organ podatkowy powinien ocenić, czy zwrot a limine nie budzi wątpliwości. Weryfikacja zasadności zwrotu odbywa się zatem każdorazowo, gdy podatnik wykazuje ów zwrot. Wszakże w przypadku przesłanki uzasadniającej przedłużenie terminu zwrotu mowa jest o "dodatkowej weryfikacji". Po złożeniu deklaracji przez podatnika organ podatkowy wykonuje zatem przewidziane w Dziale V O.p. czynności sprawdzające, które należy zakończyć przed upływem terminu zwrotu podatku. Przy czym, w przypadku terminu 25 dniowego, organ powinien w tym czasie dodatkowo rozpatrzyć, czy zostały spełnione przesłanki uruchomienia zwrotu w terminie przyspieszonym. Gdyby okazało się, że przeprowadzenie czynności sprawdzających nie zostanie dokonane w terminie, wówczas organ na podstawie art. 274b § 1 i 2 O.p. wydaje postanowienie o jego przedłużeniu. Jeśli natomiast weryfikacja zasadności zwrotu wymagała podjęcia działań wykraczających poza zakres czynności sprawdzających, wówczas obowiązkiem organu jest wszczęcie innego, stosownego trybu procedowania (spośród przewidzianych w art. 87 ust. 2 ustawy o VAT). Wówczas, gdy kontrola podatkowa, postępowanie podatkowe lub postępowanie kontrolne miałyby zakończyć się po upływie terminu zwrotu, organ podatkowy wydaje postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu, stosownie do art. 274b w zw. z art. 277 Op (por. uchwałę siedmiu sędziów NSA z 24 października 2016 r., sygn. akt I FPS 2/16). W postanowieniu o przedłużeniu terminu zwrotu podatku, wydawanym czy to w przypadku prowadzenia czynności sprawdzających, czy też w przypadku przekształcenia czynności sprawdzających w inny, przewidziany prawnie tryb procedowania, organ ma obowiązek wskazać powody, dla których zasadność zwrotu wymagała dodatkowej weryfikacji. Powodem takim mogą być, tak jak w rozpoznawanej sprawie, wątpliwości dotyczące faktycznego przebiegu transakcji, z której podatnik wywodzi prawo do odliczenia. Postanowienie, od którego służy zażalenie, zgodnie z art. 217 § 2 O.p., zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. W treści postanowienia organ powinien zatem wyjaśnić, jakie okoliczności powodowały wystąpienie wątpliwości co do rzeczywistego przebiegu transakcji. 3. Zdaniem Sądu, zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Nie narusza wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego i procesowego, z kilku względów. Po pierwsze - celem przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku jest umożliwienie organom podatkowym zweryfikowania prawidłowości złożonego przez podatnika rozliczenia. Jednak podatnik musi być o tym przedłużeniu odpowiednio powiadomiony i może kwestionować przedłużenie jako wpływające na jego prawa i obowiązki. Wydanie postanowienia o przedłużeniu zwrotu podatku służy więc zarówno organom podatkowym, jak i podatnikowi, realizując funkcje gwarancyjne. Na funkcje gwarancyjne tego rozstrzygnięcia zwrócił także uwagę NSA w uchwale 7 sędziów z 22 kwietnia 2002 r. (sygn. akt FPS 5/02) oraz Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 13 października 2008 r. (sygn. akt K 16/07). W niniejszej sprawie wszczęto kontrolę podatkową. Strona dokonywała wewnątrzwspólnotowych nabyć oraz wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów przemysłowych spożywczych. Strona dokonywała wewnątrz wspólnotowej dostawy towarów na rzecz nabywców z siedzibą w Czechach, Łotwie, Estonii, Rumunii, Litwie. Towary nabywała od kontrahentów z Niemiec, Holandii i Łotwy oraz od podmiotów krajowych. Z uwagi na konieczność dokładnego wyjaśnienia transakcji, w trakcie kontroli, zostały wystosowane zapytania na formularzu SCAC w celu sprawdzenia kontrahentów Spółki. Ponadto w trakcie kontroli podjęto dodatkowe czynności dotyczące ustalenia źródeł nabycia towarów od kontrahentów krajowych. Zdaniem Sądu, zaszła zatem konieczność weryfikacji rzeczywistego przebiegu transakcji, a tym samym potwierdzenia zasadności wykazanego zwrotu podatku VAT. W wyroku z dnia 12 maja 2011 r. (C - 107/10), Trybunał Sprawiedliwości podkreślił, że każde państwo jest zobowiązane do podjęcia wszelkich środków legislacyjnych i administracyjnych odpowiednich by zapewnić pełny pobór podlegającego zapłacie podatku VAT na swym terytorium. Termin na dokonanie zwrotu VAT zasadniczo może być przedłużony w celu przeprowadzenia kontroli podatkowej i nie staje się przez to nierozsądny, o ile przedłużenie nie wykracza poza to, co jest konieczne by zakończyć procedurę kontroli. Po drugie – Zdaniem Sądu, postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu podatku powinno wskazywać ścisłą datę przesunięcia tegoż terminu (por. wyrok NSA z dnia 26 października 2017 r., sygn. akt I FSK 1347/17). W zaskarżonym postanowieniu wskazany został wyraźnie termin zwrotu zadeklarowanej nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanego w deklaracji za sierpień 2016 r. – tj. "do dnia 30 grudnia 2016 roku". Zdaniem Sądu, każdorazowo postanowienie, na mocy którego organ podatkowy dokonuje przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług powinno wskazywać przewidywany, najbardziej prawdopodobny termin zakończenia czynności związanych z tym zwrotem. Należy bowiem zwrócić uwagę, że zamieszczenie w postanowieniu o przedłużeniu terminu zwrotu podatku od towarów i usług terminu, do jakiego to przedłużenie następuje ma znaczenie gwarancyjne dla podatnika. Pozwala także na zbadanie zachowania reguły proporcjonalności tego instrumentu w konkretnej sytuacji. Tylko przedłużenie terminu zwrotu "według dat" daje możliwość zachowania i respektowania unijnego wymogu dokonywania zwrotu w tzw. rozsądnym terminie oraz reguły, że przedłużyć można tylko taki termin, który jeszcze nie upłynął. Pewność stosowania prawa wymaga zatem formułowania rozstrzygnięcia o przedłużeniu w sposób konkretny, niewymagający doszukiwania się tego, jaką datę przesunięcia zwrotu organ miał na uwadze w przyjętych przez siebie okolicznościach. Biorąc pod uwagę, że zwrot powinien nastąpić w konkretnym terminie ustawowo przewidzianym (określonym dniami), jego odsuwanie w czasie (przedłużenie) też musi być konkretne, czyli wprost wskazywać na jaki dzień organ wydłuża termin zwrotu w stosunku do terminu ustawowego lub tego, który już był postanowieniem wcześniej wydłużony (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 7 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Sz 994/17). Po trzecie - istotą postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu jest poinformowanie podatnika o wydłużeniu terminu do dokonania zwrotu (zob. wyrok NSA z dnia 19 listopada 2014 r., sygn. I FSK 536/14). Postanowienie takie daje więc podatnikowi wiedzę nie tylko co do samego przedłużenia terminu zwrotu, ale także co do tego, kiedy weryfikacja rozliczenia powinna się zakończyć, a w związku z tym kiedy powinien nastąpić zwrot podatku. W przedmiotowej sprawie Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. zadecydował o wszczęciu kontroli podatkowej w Spółce w zakresie prawidłowości rozliczeń z budżetem państwa z tytułu podatku od towarów i usług za okres 05/2016 - 08/2016 - kontrola związana ze zwrotem VAT. Jak wynika z akt sprawy, upoważnienie do przeprowadzenia kontroli podatkowej z dnia 7 października 2016 r. doręczone zostało w dniu 10 października 2016 r. Prezesowi Zarządu Spółki. Po czwarte - przedłużenie terminu zwrotu podatku jest kwestią odrębną w stosunku do prawa zwrotu i jego wysokości oraz statusu podmiotu jako podatnika podatku od towarów i usług. O ile bowiem o przedłużeniu tego terminu postanawia organ podatkowy ze względu na przeprowadzenie czynności kontrolnych, o tyle o prawie do zwrotu i jego wysokości decyduje wystąpienie pozytywnych przesłanek z art. 86 i art. 87 ustawy o VAT. Sformułowanie użyte w treści art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy o VAT, że "zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania" powinno być dokonywane w oparciu o co najmniej uprawdopodobnione przesłanki. Wspomniany warunek zakłada, że przed upływem ustawowego terminu zwrotu (zdanie pierwsze) podjęte zostały czynności zmierzające do zweryfikowania jego zasadności, lecz nie dały one jeszcze rezultatu lub jest on niejednoznaczny. Zaś uzasadnienie ma szczególnie istotne znaczenie dla ustalenia, czy organ podatkowy nie przekroczył granic wskazanych we wskazanym przepisie. Tym samym, w postanowieniu przedłużającym termin zwrotu VAT organ podatkowy powinien wskazać na powody odmowy dokonania zwrotu w ustawowym terminie i przedstawić istniejące w tym przedmiocie wątpliwości oraz wskazać, dlaczego uznał, że takie wątpliwości wystąpiły. Podatnik w tym zakresie powinien otrzymać jasną informację, z czego wynika powód przedłużenia terminu zwrotu VAT (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 31 stycznia 2018 r., sygn. akt III SA/Gl 917/17). W przedmiotowej sprawie organy podatkowe wykazały, że istnieje podejrzenie (prawdopodobieństwo) zaangażowania Strony w transakcje o charakterze karuzelowym. Informacje o udziale Strony w obrocie karuzelowym przekazał organowi pierwszej instancji również Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. Po piąte – zdaniem Sądu, zaskarżone postanowienie i jego uzasadnienie spełnia niezbędne wymagania stawiane tego rodzaju rozstrzygnięciu. Opisano powody, jakie legły u podstaw stwierdzenia, że zasadność zwrotu Stronie różnicy nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiąc sierpień 2016 r. wymaga dodatkowego zweryfikowania. Zatem istniały powody do przedłużenia terminu zwrotu. W sprawie wystąpiła konieczność zebrania dodatkowego materiału dowodowego i potwierdzenia transakcji przez organy właściwe w krajach członkowskich, do których Spółka deklarowała wewnątrzwspólnotowe dostawy towarów. Po szóste – odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów prawa procesowego (art. 191 O.p.), poprzez dowolne uznanie, iż zaistniały przesłanki do przedłużenia terminu zwrotu podatku, oraz prawa materialnego (art. 87 ust. 2 ustawy o VAT) poprzez zastosowanie jego dyspozycji w stanie faktycznym, z którego nie wynika, aby zaistniały podstawy do przedłużenia terminu, stwierdzić należy, że pomimo istnienia co do zasady uprawnienia do otrzymania zwrotu VAT, możliwa jest zgodnie z prawem sytuacja przedłużenia terminu zwrotu poza wskazane w ustawie okresy. Celem tej regulacji jest właśnie możliwość kontroli przez organy podatkowe, że wykazywana przez podatnika nadwyżka podatku naliczonego nad należnym jest zgodna ze stanem faktycznym (rzeczywistością). Regulacja ta ma służyć bowiem zwalczaniu oszustw podatkowych i nadużyć. Weryfikacja zasadności zadeklarowanego zwrotu jest uprawnieniem organu, z którego może on korzystać w celu wykonywania obowiązków ustawowych. Zatem, zdaniem Sądu, zarzut naruszenia art. 191 oraz art. 217 § 2 O.p. w związku z art. 87 ust. 2 ustawy o VAT poprzez zaniechanie uzasadnienia postanowienia co do powstania wymogu dodatkowego zweryfikowania zasadności zwrotu należy uznać za bezpodstawny. Po siódme – za nietrafiony należy także zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 87 ust. 2 ustawy o VAT, w ustalonym stanie faktycznym. Organ podatkowy w ramach przepisu art. 87 ust. 2 ustawy o VAT ma prawo nie tylko do weryfikacji złożonej przez Stronę deklaracji i kontroli dokumentów źródłowych podatnika oraz jego kontrahentów, ale również ma prawo zweryfikować rzeczywisty charakter każdej transakcji udokumentowanej posiadanymi przez Stronę dokumentami źródłowymi. Zasadność zwrotu podatku uzależniona jest więc nie tylko od poprawności dokumentacji podatnika, ale wymaga też pozytywnego zweryfikowania transakcji u kontrahentów. Po ósme - w ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie zawiera również uzasadnienie ze wskazaniem okoliczności, które przesądziły o konieczności przedłużenia terminu zwrotu VAT (konieczność weryfikacji transakcji dokonanych przez Skarżącą). W tym zakresie realizuje wymagania przed nim stawiane i odpowiada regułom postępowania, o których mowa w art. 124 oraz 210 § 4 O.p., zaś przedstawiona ocena ustalonych okoliczności, jest zgodna z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 191 O.p. 4. Sąd stwierdza, że przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonego postanowienia w zakresie podniesionych w skardze zarzutów oraz przesłanek wziętych przez Sąd pod uwagę z urzędu wykazała, iż orzeczenie to nie narusza przepisów materialnoprawnych, ani też przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 Ppsa, skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło