II SA/Ol 115/18

Dnia 24 kwietnia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) sędzia WSA Bogusław Jażdżyk po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 kwietnia 2018 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości - oddala skargę. Postanowieniem z dnia "[..]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 149 § 3 i 4, art. 144 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23, dalej: k.p.a.) w zw. z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935), po rozpoznaniu zażalenia E. Ś. na postanowienie Wójta Gminy "[...]" z dnia "[...]" (znak: ‘[...]") o odmowie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy "[...]" z dnia "[...]" (znak: "[...]") o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości położonej w obrębie "[...]", gmina "[...]", oznaczonej geodezyjnie jako działka nr "[...]", utrzymało postanowienie będące przedmiotem zażalenia w mocy. Zakwestionowane postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym. E. Ś. zwrócił się o wznowienia postępowania, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, 2, 3, 4, 6 k.p.a., zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy "[...]" z dnia "[...]", znak: "[...]". Postanowieniem z dnia "[...]" Wójt Gminy "[...]" odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją tego organu z dnia "[...]" o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości położonej w obrębie "[...]", gmina "[...]", oznaczonej geodezyjnie jako działka nr "[...]". W uzasadnieniu wskazano, że - określony w art. 148 § 2 k.p.a. – termin jednego miesiąca na wniesienie podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. należy liczyć w tej sprawie od dnia doręczenia E. Ś. pisma organu I instancji z dnia 8 listopada 2012 r. zawierającego m.in. akt notarialny umowy zamiany nieruchomości, w którym to dokumencie powołano się m.in. na decyzję Wójta Gminy z dnia "[...]". Zatem mając to na uwadze, a także uznając, że podanie o wznowienie postępowania zostało złożone w dniu 13 maja 2016 r., należało uznać, iż termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie został zachowany. Natomiast w zakresie przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 1, 2, 3 i 6 k.p.a. organ I instancji wskazał, że E. Ś. mimo wezwania (pismo z dnia 2 grudnia 2016 r.) nie sprecyzował swojego żądania i nie podał konkretnych powodów wznowienia postępowania. Zdaniem organu I instancji E. Ś. nie wskazał przesłanek faktycznych wynikających z art. 145 § 1 pkt 1, 2, 3 i 6 k.p.a., ani też nie wykazał dat powzięcia wiedzy o tych okolicznościach. Należało zatem odmówić wznowienia postępowania z uwagi na przeszkody formalne – brak wskazania przesłanki wznowienia postępowania. W zażaleniu wniesionym na powyższe postanowienie E. Ś. nie zgodził się ze stanowiskiem organu. W uzasadnieniu postanowienia z dnia "[...]" Kolegium wskazało, że z przeprowadzonego przez organ I instancji wyjaśnienia istoty i zakresu żądania wynika, że podanie o wznowienie złożone przez E. Ś. opiera się na przyczynach wznowienia wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1, 2, 3, 4 i 6 k.p.a. W pierwszej kolejności należało zatem ocenić możliwość wznowienia postępowania w oparciu o przesłankę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W tym zakresie, z ustaleń faktycznych wynika, że przy piśmie z dnia 8 listopada 2012 r. została przesłana E. Ś. kserokopia aktu notarialnego dotyczącego zamiany odcinka drogi nr "[...]" (akt notarialny z dnia "[...]"), a także wniosek S. W. o zamianę drogi wraz z zobowiązaniem pokrycia kosztów z tym związanych. Pismo to zostało doręczone E. Ś. w dniu 12 listopada 2012 r. W treści w/w aktu notarialnego powołano się na ostateczną decyzję Wójta Gminy z dnia "[....]" zatwierdzającej projekt podziału działki nr "[...]". W tych okolicznościach, na co wskazywał także organ I instancji, uznać należało, iż termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegł od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji podziałowej, co nastąpiło nie później niż w dniu 12 listopada 2012 r., tj. wraz z doręczeniem E. Ś. w/w aktu notarialnego. Termin ten upłynął zatem wraz z dniem 12 grudnia 2012 r., natomiast podanie o wznowienie wpłynęło w tej sprawie w dniu 13 maja 2016 r. Wniosek został zatem złożony z uchybieniem terminu. Uzasadniało to odmowę wznowienia postępowania - w zakresie tej podstawy wznowieniowej – z uwagi na upływ terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. Kolegium wskazało również, odnośnie pozostałych podstaw do wznowienia postępowania, tj. określonych w art. 145 § pkt 1, 2, 3, 6 k.p.a., że E. Ś. - mimo wezwania wystosowanego przez organ pierwszej instancji (pismo z dnia 2 grudnia 2016 r.) nie sprecyzował swojego żądania i nie podał konkretnych powodów wznowienia postępowania. Brak jest zatem możliwości oceny zasadności powołania przez E. Ś. w/w podstaw wznowieniowych, a także ustalenia czy zachowany został określony w art. 148 § 1 k.p.a. termin do wystąpienia z wnioskiem. Reasumując, Kolegium stwierdziło, że w sprawie, istnieje niedopuszczalność wznowienia postępowania z uwagi na wystąpienie przeszkody formalnej. Brak jest bowiem w ogóle wskazania podstaw wznowieniowych. Nie jest - w tym zakresie – wystarczającym powołanie się jedynie na określone przepisy prawa, bez jakiegokolwiek odniesienia ich do stanu faktycznego i materiału dowodowego sprawy. W skardze wywiedzionej do tut. Sądu na postanowienie Kolegium z dnia "[...]" E. Ś. wniósł o jego uchylenie. Rozstrzygnięciu organu zarzucił, że wydane zostało z naruszeniem prawa materialnego i procesowego wynikającego z ustaw. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188). Zakres kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Stosownie zaś do treści art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Stosownie do art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Przedmiotem kontroli sądowej jest postanowienie Kolegium utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy w sprawie odmowy wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją tego organu z dnia "[...]" o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości. Rozpoznając niniejszą sprawę w pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z zasadą trwałości decyzji ostatecznej wyrażoną w art. 16 k.p.a., uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej, stwierdzenie jej nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. W istocie decyzja ostateczna oznacza, że sprawa została rozstrzygnięta w definitywny sposób ( wyrok NSA z 15 lipca 1998 r. sygn. II SA 335/95, LEX nr 41768). Powyższe przesądza, że zastosowanie każdego z przewidzianych kodeksem lub ustawą szczególnych trybów nadzwyczajnych prowadzących do wzruszenia decyzji ostatecznej, jako wyjątku od zasady trwałości decyzji ostatecznej, możliwe jest wyłącznie w przypadkach ściśle przewidzianych przepisami regulującymi te tryby. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania może zostać wszczęte z urzędu lub na wniosek strony. Obowiązkiem organu, do którego wpływa wniosek o wznowienie postępowania jest zbadanie w pierwszej kolejności, czy wniosek został wniesiony przez osobę będącą stroną, czy został on złożony w ustawowym terminie oraz, czy wnoszący go podmiot powołuje się na przesłanki określone w art. 145 § 1 lub 145a k.p.a. Dopiero pozytywna weryfikacja wniosku pod względem powyższych przesłanek może skutkować wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania na podstawie art. 149 § 2 k.p.a., a następnie przeprowadzeniem przez organ postępowania, co do przyczyn wznowienia i co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Istotne jest, że kontrola decyzji ostatecznej w trybie ustalenia czy występują przesłanki wznowieniowe nie stanowi kolejnej kontroli instancyjnej, dlatego skarżący nie może oczekiwać, że ewentualna odmienna ocena prawna czy to faktów czy w zakresie stosowania przepisów doprowadzi do wyeliminowania decyzji ostatecznej. Zwłaszcza, i wymaga to wyraźnego podkreślenia, że decyzja Wójta Gminy "[...]" z dnia "[...]" o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości położonej w obrębie "[...]", gmina ‘[...]", oznaczonej geodezyjnie jako działka nr "[...]" była poddana kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie (wyrok z dnia 29 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Ol 12/18). W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd, oddalając skargę D. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy ‘[..]" z dnia ‘[...]" o odmowie uchylenia własnej decyzji z dnia "[...]", zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości, wskazał, że "w sprawie bezsporne jest, że D. Ś. przysługuje, wspólnie z mężem E. Ś., prawo współwłasności nieruchomości składających się z działek oznaczonych numerami: "[...]", zaś K. Ś. przysługuje dożywotnie użytkowanie działki nr "[...]". Prawidłowo zatem organy obu instancji oceniły, że podział działki nr "[...]" nie mógł wpłynąć na interes prawny K. Ś., gdyż nie jest ona właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości sąsiadującej z dzieloną działką (...) W konsekwencji powyższego prawidłowo w stanie faktycznym i prawnym rozpoznawanej sprawy uznano, że podział działki nr "[...]" nie pozbawił skarżących dostępu do drogi publicznej i z tego względu nie mogły być one stronami postępowania podziałowego, zainicjowanego wnioskiem właściciela działki nr "[...]". Wobec powyższego, nie zaistniała przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.". Ponadto, w uzasadnieniu prawomocnego wyroku z dnia 6 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Ol 163/14, którym WSA w Olsztynie oddalił skargę E. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości, Sąd również ocenił, że w wyniku podziału działki nr "[...]" nieruchomości oznaczone numerami "[...]" nie zostały pozbawione dostępu do drogi publicznej. W obu postępowaniach sądowoadministracyjnych orzekające składy nie dopatrzyły się wad mogących skutkować uchyleniem decyzji z dnia "[...]". Zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. W orzecznictwie jednoznacznie stwierdza się także, że związanie sądu i organu oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu trwa w danej sprawie dopóty, dopóki nie zostanie ono uchylone lub zmienione lub nie ulegną zmianie przepisy, czyniąc pogląd prawny nieaktualnym. Zatem skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie to zostało wydane; postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne; przyszłe postępowanie administracyjne, oraz ewentualne przyszłe postępowanie sądowoadministracyjne, w tym także przed NSA w przypadku ewentualnego rozpoznawania skargi kasacyjnej od ponownego wyroku sądu pierwszej instancji (v: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 marca 2009 r., sygn. akt I SA/Łd 1230/08, publ. LEX 493588). Stąd skutkiem wyroku sądu administracyjnego w toku każdego z tych postępowań jest zakaz formułowania nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonym wcześniej przez sąd administracyjny poglądem, a sąd zobowiązany jest do podporządkowania się im w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku. W złożonym wniosku o wznowienie skarżący przywołał podstawy wznowieniowe z przepisu art. 145 § 1 pkt 1, 2, 3, 4 i 6 k.p.a. W okolicznościach niniejszej sprawy przyjąć należy, iż dokonana przez organy analiza wskazanych podstaw wznowienia postępowania doprowadziła do prawidłowych wniosków, że te podstawy nie istnieją. Przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego wymienia art. 145 § 1 k. p. a. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. przewiduje dopuszczalność wznowienia postępowania w sytuacji gdy dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe, art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. dotyczy wady postępowania polegającej na wydaniu decyzji w wyniku przestępstwa, art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. dotyczy sytuacji, w której decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu, natomiast art. 145 § 1pkt 4 k. p. a. wskazuje na stan, w którym strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną. Przepis art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. dotyczy sytuacji wydania decyzji bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu. Tymczasem z zajmowanego przez skarżącego stanowiska nie wynika w ogóle o jakie fałszywe dowody (dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument był sfałszowany, nie jest bowiem rzeczą organu administracji przeprowadzanie takiego dowodu we własnym zakresie) skarżącemu chodzi, jakie przestępstwo (potwierdzone wyrokiem sądu) miało wpływ na treść decyzji, dlaczego w ocenie skarżącego decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu, ani też jaki organ winien był zająć stanowisko w sprawie. Skarżący, mimo wezwania (pismo z dnia 2 grudnia 2016 r.), nie sprecyzował swojego żądania i nie podał konkretnych powodów wznowienia postępowania. W tych okolicznościach organy zasadnie przyjęły, iż skarżący w istocie nie wskazał przesłanki wznowienia postępowania, do czego składając podanie o wznowienie jest zobowiązany. Natomiast co do przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. – trzeba stwierdzić, że analiza akt sprawy wskazuje, iż termin do złożenia podania o wznowienie postępowania (z przyczyny określonej w art. 145 § 1 p t 4 k.p.a.) biegł od dnia, w którym skarżący dowiedział się o decyzji podziałowej, co nastąpiło nie później niż w dniu 12 listopada 2012 r., tj. wraz z doręczeniem mu aktu notarialnego. Termin ten upłynął z dniem 12 grudnia 2012 r., natomiast podanie o wznowienie wpłynęło w tej sprawie w dniu 13 maja 2016 r. Wniosek został zatem złożony z uchybieniem terminu. Powyższe uzasadniało odmowę wznowienia postępowania - w zakresie tej podstawy wznowieniowej – z uwagi na upływ terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. Reasumując, trzeba jeszcze raz zaznaczyć, że procedura wznowienia postępowania administracyjnego precyzyjnie wyznacza proces badania przesłanek wskazanych we wniosku o wznowienie. Tym samym organy ani też sąd nie są zobligowane do badania zgodności z prawem zakwestionowanego wnioskiem o wznowienie postępowania rozstrzygnięcia, tak jak czyniłyby to w trybie odwoławczym. Tryb wznowieniowy w pierwszym rzędzie wskazuje na konieczność ustalenia czy wystąpiły określone przesłanki wskazane we wniosku. Na gruncie przedmiotowej sprawy organy precyzyjnie wyjaśniły tę kwestię i zasadnie uznały, że w sprawie nie wystąpiła żadna z podstaw pozwalających na weryfikację decyzji ostatecznej. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 p.p.s.a., skargę oddalono.