II SA/Lu 1140/17
WyrokWSA w Lublinie2018-05-08
Skład orzekający: Marta Laskowska-Pietrzak, Witold Falczyński, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka handlowa, której jedynym udziałowcem jest Skarb Państwa, ma prawo do nieodpłatnego dostępu do danych zgromadzonych w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym na podstawie art. 15 ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, pomimo wyłączenia spółek handlowych z zakresu stosowania tej ustawy na mocy art. 2 ust. 3 tej ustawy?Ratio decidendi
Spółka handlowa, nawet jeśli jej jedynym udziałowcem jest Skarb Państwa, nie ma prawa do nieodpłatnego dostępu do danych z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego na podstawie art. 15 ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Wynika to z faktu, że art. 2 ust. 3 tej ustawy wyłącza spółki handlowe z zakresu jej stosowania, a sama spółka nie realizuje zadań publicznych w rozumieniu tej ustawy, ani nie doszło do powierzenia lub zlecenia takich zadań przez podmiot publiczny.Stan faktyczny
Polska Spółka Gazownictwa (PSG) zwróciła się do Starosty o bezpłatne udostępnienie baz map wektorowych, powołując się na realizację zadań publicznych. Starosta ustalił opłatę, a Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał tę decyzję w mocy. PSG wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących nieodpłatnego dostępu do danych dla podmiotów realizujących zadania publiczne. Spółka argumentowała, że jest państwową osobą prawną i realizuje zadania o charakterze publicznym, co powinno uzasadniać zwolnienie z opłaty.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent stażysta Paweł Kobylarz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi Spółki G. w W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za udostępnienie materiałów zgromadzonych w rejestrze publicznym oddala skargę.
L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] października 2017 r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania Polskiej Spółki Gazownictwa Sp. z o.o., Oddział Zakład Gazowniczy
w L. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2017 r., znak: [...] orzekającą o odmowie nieodpłatnego udostępnienia materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Jednocześnie w dniu [...] listopada 2017 r. L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wydał postanowienie dotyczące sprostowania z urzędu błędu pisarskiego w decyzji z dnia
[...] października 2017 r., w zakresie daty i numeru decyzji organu I instancji.
Rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny i prawny przedstawia się następująco.
W piśmie z dnia [...] marca 2017 r. Polska Spółka Gazownictwa sp. z o.o. Oddział Zakład Gazowniczy w L. zwróciła się z wnioskiem do Starosty [...] o bezpłatne udostępnienie baz map wektorowych z terenu powiatu [...]. Załącznikiem do ww. pisma był wniosek o udostępnienie danych zgromadzonych w rejestrze publicznym zgodny z rozporządzeniem Rady Ministrów
z dnia 27 września 2005 r. w sprawie sposobu, zakresu i trybu udostępniania danych zgromadzonych w rejestrze publicznym wskazując zadania publiczne i podstawę prawną jego realizacji tj. art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2016 r. poz. 2147) oraz art. 3 ust. 12 pkt a, ust. 25, art. 4 ust. 1 ustawy Prawo energetyczne (Dz.U. z 1997 r. nr 54 poz. 348) oraz art. 15 ust. 1 ustawy z 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. z 2017 r. poz. 570 ze zm.). We wniosku wnioskodawca określił rejestr, w którym zgromadzone są dane, które mają być udostępnione jako zgodne z art. 4 ust. 1a pkt. 2 i 3 oraz ust. 1b ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2016 r., poz. 1629 z późn. zm.), (dalej P.g.i.k.).
Rozpoznając wniosek Starosta Ł. w dniu [...] maja 2017 r. sporządził Dokument Obliczenia Opłaty (dalej DOO) nr [...] naliczając opłatę w wysokości 410 tys. [...] zł (pow. 68315,1626 ha) za materiały zasobu określane jako "Mapa zasadnicza w postaci wektorowej". W dniu [...] maja 2017 r. przy piśmie z [...] maja 2017 r. znak: [...] DOO został wysłany do wnioskodawcy.
W dniu [...] maja 2017 r. do Starostwa Powiatowego w Ł. wpłynęło pismo z [...] maja 2017 r., w którym Polska Spółka Gazownictwa sp. z o. o. Oddział Zakład Gazowniczy w L. wniósł o ustalenie opłaty w drodze decyzji administracyjnej.
W związku z powyższym w dniu [...] czerwca 2017 r. Starosta Ł. decyzją znak: [...] ustalił opłatę za udostępnienie danych zgromadzonych w rejestrze publicznym, w formacie GML lub Ewmapa z rejestru określonego w art. 4 ust. 1a pkt. 2 i 3 oraz ust. 1b Pgik w kwocie [...]tys. [...] zł., obliczoną jako iloczyn stawki podstawowej (10 zł/ha) i liczby jednostek rozliczeniowych (pow. 68315,1662 ha) z uwzględnieniem współczynnika korygującego LR (0,6).
Polska Spółka Gazownictwa sp. z o.o. z siedzibą w W. nie zgodziła się ze stanowiskiem Starosty [...] i wniosła od niej odwołanie, zarzucając naruszenie art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2016 r. poz. 2147 z późn. zm.) w zw. z art. 4 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 12a ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz.U. z 2017 r. poz. 220 - t.j.), art. 221 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1870 - t.j.), art. 40 ust. 2 pkt 4 lit. b ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, art. 15 ustawy z 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. z 2017 r. poz. 570
z późn. zm.), art. 7 i art. 77 k.p.a. W uzasadnieniu odwołania spółka wskazała, że organ I instancji niezasadnie przyjął, że skoro odwołujący działa jako spółka prawa handlowego (spółka z ograniczoną odpowiedzialnością), nie można do niej stosować przepisów ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Skutkiem powyższej (w ocenie spółki) błędnej interpretacji było również niewłaściwe przyjęcie przez Starostę [...], że nie zachodzą przesłanki zastosowania art. 40a ust. 2 pkt. 4 lit. b P.g.i.k. i na tej podstawie bezpłatne udostępnienie danych zgromadzonych w stosownym rejestrze. Organ I instancji dokonał, w ocenie odwołującego, również błędnej interpretacji przepisów ustawy
o gospodarce nieruchomościami (art. 6 pkt 2) przyjmując niezasadnie, że spółka wykonuje jedynie cele publiczne, które to - wg organu - nie mieszczą się w zakresie pojęcia zadań publicznych. Ponadto Starosta Ł. nie odniósł się do przywoływanych przez spółkę przepisów ustawy Prawo energetyczne, które również stanowiły podstawę złożonego w sprawie wniosku.
W ocenie odwołującej spółki organ I instancji błędnie przyjął jakoby zadania realizowane przez spółkę nie nosiły przymiotu zadań publicznych. Jak twierdzi spółka nie ma wątpliwości, że realizuje ona zadanie publiczne, o których mowa w art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami "budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń". W dalszej części odwołania, spółka wskazała, że organ w sposób niewłaściwy dokonał również rozróżnienia pojęć zadania publiczne i cel publiczny w oparciu o art. 221 ustawy o finansach publicznych.
Ponadto spółka stwierdziła, że art. 40a ust. 2 pkt 4 lit. b P.g.i.k. stanowi wyjątek od zasady pobierania opłaty za materiały zgromadzone w zasobach geodezyjnych, jeżeli dane te udostępniane są na podstawie art. 15 ustawy
o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, który stanowi, że podmiot prowadzący rejestr publiczny zapewnia podmiotowi publicznemu albo podmiotowi niebędącemu podmiotem publicznym realizującemu zadania publiczne na podstawie odrębnych przepisów, albo na skutek powierzenia lub zlecenia przez podmiot publiczny ich realizacji, nieodpłatny dostęp do danych zgromadzonych w prowadzonym rejestrze w zakresie niezbędnym do realizacji zadań publicznych. Przepis art. 15 ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne ma charakter merytorycznego przepisu szczegółowego. Określa on podmioty uprawnione, a ponadto wskazuje zakres uprawnienia tj. nieodpłatne udostępnianie danych. Ustawodawca nie odesłał do zasad, na których odbywa się udostępnienie danych w innej ustawie, lecz do konkretnego przepisu innej ustawy. Zdaniem spółki w tych okolicznościach zadaniem organu było ustalenie, czy spółka spełnia przesłanki określone w art. 15 ww. ustawy w kontekście statusu jaki posiada, czy wpisuje się w definicję pomiotów, o których mowa w art. 15 i czy realizuje zadania publiczne, według jakich kryteriów, a także czy przedmiot żądania mieści się w pojęciu danych zgromadzonych w prowadzonym rejestrze. Spółka wskazała, że wystarczającą przesłankę dla zastosowania art. 15 ust. 1 ww. ustawy i skorzystania z wyjątku uzyskania nieodpłatnych danych
z zasobów geodezyjnych w oparciu o art. 40a ust. 2 pkt 4 lit. d P.g.i.k., stanowi realizacja zadań publicznych niezależnie od publicznego czy niepublicznego charakteru podmiotu realizującego to zadanie. Spółka stwierdziła, że bez wątpienia realizuje zadanie publiczne, powołując się przy tym na treść art. 6 pkt 2 ustawy
o gospodarce nieruchomościami oraz na art. 3 pkt. 12a ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 220). Zgodnie z ww. przepisami wnioskodawca posiada status przedsiębiorstwa energetycznego, które jak wynika
z art. 4 ust. 2 ustawy, zajmuje się przesyłaniem lub dystrybucją paliw gazowych jest obowiązane zapewnić wszystkim odbiorcom oraz przedsiębiorcom zajmującym się sprzedażą paliw gazowych na zasadzie równego traktowania, świadczenie usług przesyłowych lub dystrybucyjnych paliw gazowych na zasadach i w zakresie określonym w ustawie. Podkreśliła przy tym, że zadania statutowe odwołującego są zadaniami strategicznymi państwa, o czym kilkakrotnie wypowiadał się Trybunał Konstytucyjny np. w wyroku z 25 lipca 2006 sygn. P/24/05. Spółka podniosła także, iż poprzez fakt, że jedynym właścicielem skarżącego jest spółka Skarbu Państwa, 100% udziałów w kapitale posiada Skarb Państwa, przez co skarżący posiada status państwowej osoby prawnej.
Polska Spółka Gazownictwa sp. z. o. o. wskazała, że przysługuje jej nieodpłatny dostęp do danych zgromadzonych w rejestrze z uwagi, iż jest ona podmiotem publicznym. W jej ocenie, nie ma żadnego znaczenia forma prawna podmiotu tj. spółka prawa handlowego. Ponadto, nawet w razie przyjęcia, iż PSG sp. z o.o. nie jest podmiotem publicznym (co w żadnym przypadku nie może mieć miejsca) wyraźnego zaakcentowania wymaga, że spółka ta wykonuje zadania publiczne, nałożone na nią mocą ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy Prawo energetyczne.
L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
w L. rozpatrując odwołanie wskazał, że zgodnie z art. 7b ust. 2 pkt 2 P.g.i.k.
w rozumieniu k.p.a. wojewódzki inspektor nadzoru geodezyjnego i kartograficznego jest organem wyższego stopnia w stosunku do organów administracji geodezyjnej
i kartograficznej i jest właściwy do rozpatrzenia niniejszego odwołania.
Wyjaśnił, że zgodnie z art. 40a P.g.i.k. organy prowadzące państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny udostępniają materiały zasobu odpłatnie. Opłata za udostępnianie materiałów zasobu oraz za wykonanie czynności, o których mowa
w art. 40b ust. 1 P.g.i.k., jest iloczynem odpowiednich stawek podstawowych, liczby jednostek rozliczeniowych oraz współczynników korygujących lub sumą takich iloczynów (art. 40d). Wysokość stawek podstawowych w odniesieniu do odpowiednich jednostek rozliczeniowych, wysokość współczynników korygujących oraz zasady ustalania tych współczynników, a także szczegółowe zasady obliczania wysokości opłaty określa załącznik do ustawy. Opłatę pobiera się przed udostępnieniem materiałów zasobu lub przed wykonaniem czynności, o których mowa w art. 40b ust. 1 ustawy. Zgodnie z art. 40e P.g.i.k. wysokość należnej opłaty oraz sposób jej wyliczenia utrwala się w Dokumencie Obliczenia Opłaty.
Organ odwoławczy wskazał, że organ prowadzący państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny, udostępniając materiały, wykazane we wniosku, sporządził Dokument Obliczenia Opłaty, a co za tym idzie naliczył opłatę za udostępnienie materiałów zasobu. Zgodnie z art. 40f P.g.i.k. w przypadku sporu dotyczącego zakresu udostępnianych materiałów zasobu lub wysokości należnej opłaty, właściwy organ Służby Geodezyjnej i Kartograficznej wydaje decyzję administracyjną, która naliczy opłatę za udostępnienie materiałów z zasobu.
Organ odwoławczy wskazał, że analizując całokształt zgromadzonego materiału dowodowego doszedł do wniosku, iż działania Starosty [...] były zgodne z obowiązującymi zasadami, dotyczącymi bieżącej obsługi państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w zakresie udostępniania materiałów zgromadzonych w pzgik oraz naliczania za nie stosownej opłaty. Wskazał, że
w ramach prowadzonego postępowania odwoławczego, w obliczu pojawiających się wątpliwości w zakresie uprawnień odwołującego do bezpłatnego pozyskania danych zgromadzonych w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, organ II instancji wystąpił do Polskiej Spółki Gazownictwa sp. z o. o. Oddział Zakład Gazowniczy w L. pismem z [...] września 2017 r. z prośbą o sprecyzowanie zadań publicznych, które spółka realizuje, dostarczenie kopii dokumentów, na podstawie których realizowane są te zadania oraz wskazanie podstawy prawnej,
z której wynika, jakie dane są niezbędne do realizacji tych zadań.
W odpowiedzi odwołujący w piśmie z [...] września 2017 r. znak: PSG- [...] się wyjaśnił, że strategia spółki przewiduje, że Polska Spółka Gazownictwa staje się N. Operatorem Systemu Dystrybucyjnego Gazu w ramach Grupy Kapitałowej PGNiG i przyjmuje na siebie następujące funkcje:
• realizowanie polityki energetycznej Rządu RP,
• porządkowanie systemu gazowniczego,
• rozwijanie infrastruktury dystrybucji gazu,
• współuczestniczenie w planowaniu zagospodarowania przestrzennego,
• wyrównywanie różnic cywilizacyjnych,
• współpraca z administracją rządową i samorządową,
• pobudzanie koniunktury gospodarczej,
• współpraca ze służbami ratunkowymi na poziomie centralnym i lokalnym.
Spółka wyjaśniła, że mapa wektorowa jest podstawową bazą wspierającą działalność w zakresie zadań publicznych - pełnienie funkcji Pogotowia Gazowego, przyłączenia odbiorów, inwestycje, eksploatacja sieci, dyspozycja gazu, odczyty, usuwanie awarii itd. Wyraził przy tym opinię, że nie jest możliwe korzystanie z portali mapowych udostępnianych przez Starostwa, gdyż w wypadku braku połączenia internetowego lub awarii serwera, na którym Starosta udostępnia dane mapowe przestaną działać także ich systemy. Może to uniemożliwić realizację zadań publicznych, a w związku z tym może być zagrożone bezpieczeństwo publiczne, np. nie będzie możliwe zlokalizowanie miejsca awarii lub zasuwy celem odcięcia dopływu gazu w przypadku rozszczelnienia gazociągu, pożarów, zagrożeń terrorystycznych itp. zdarzeń. W celu przeciwdziałania tego typu zagrożeniom oprócz stanowiącej wewnętrzny zasób mapy z sieciami gazowymi, spółka musi posiadać także tzw. mapy tła, czyli wektorową mapę zasadniczą w pełnej treści. Mapa sieci gazowych wraz z otoczeniem (czyli mapą zasadniczą) jest podstawą prac awaryjnych na gazociągach realizowanych w trybie pilnym. Brygady prowadzące prace ziemne muszą m.in. wiedzieć, jakie sieci uzbrojenia podziemnego znajdują się w pobliżu prowadzonych wykopów oraz jaki jest zasięg prawa własności.
Spółka odnosząc się do wskazania podstawy prawnej, z której wynika, jakie dane są niezbędne do realizacji zadań publicznych wskazała, że potrzeba pozyskania wnioskowanych danych w sposób oczywisty wynika z zakresu realizowanych zadań o charakterze publicznym - pomimo tego, iż wprost nie zapisano, że dla zabezpieczenia bezpieczeństwa użytkowników systemu dystrybucyjnego gazu niezbędne jest posiadanie tych danych, jednak jest to
w ocenie Spółki bezdyskusyjne i brak danych może utrudniać, czasami nawet uniemożliwiać np. sprawne i bezpieczne usuwanie awarii. W dalszej części pisma spółka wyjaśniła, że wystarczającą przesłankę dla zastosowania art. 15 ust. 1 ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne
i skorzystania z wyjątku uzyskania nieodpłatnych danych z zasobów geodezyjnych
w oparciu o art. 40a ust. 2 pkt 4 lit. b P.g.i.k. stanowi realizacja zadań publicznych niezależnie od publicznego czy niepublicznego charakteru podmiotu realizującego to zadanie. Odwołujący stwierdził, że realizuje zadanie publiczne, o czym stanowi wprost art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Potwierdzeniem powyższego jest również pogląd wyrażany w orzecznictwie. W wyroku NSA
z 6 marca 2014 r. sygn. akt I OSK 3016/13 wskazano, że na gruncie obowiązującej ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami jednym z celów publicznych jest budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej,
a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów
i urządzeń. Z tego względu jak wskazuje się w orzecznictwie inwestycja polegająca na budowie sieci gazowej mieści się w zakresie celów publicznych objętych art. 6 pkt 2 ustawy. Także w wyroku z 26 kwietnia 2012 r. (sygn. akt II OSK 264/11) NSA wskazał, że inwestycja polegająca na budowie sieci gazowej średniego ciśnienia mieści się w zakresie celów publicznych objętych art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wnioskodawca nadto zwrócił uwagę, iż zgodnie z art. 3 pkt 12a ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne posiada status przedsiębiorstwa energetycznego, które jak wynika z art. 4 ust. 2 tej ustawy zajmuje się przesyłaniem lub dystrybucją paliw gazowych, w związku z czym jest obowiązane zapewnić wszystkim odbiorcom oraz przedsiębiorcom zajmującym się sprzedażą paliw gazowych na zasadzie równego traktowania świadczenie usług przesyłowych lub dystrybucyjnych paliw gazowych na zasadach i w zakresie określonych
w ustawie. Odwołujący stwierdził, że zadania statutowe są zadaniami strategicznymi państwa, o czym kilkakrotnie wypowiadał się Trybunał Konstytucyjny np. w wyroku TK z 25 lipca 2006 P/24/05, wskazując, że wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Dostęp do zasobów energetycznych ma podstawowe znaczenie z punktu widzenia zarówno poszczególnych jednostek, jak i całego społeczeństwa, w tym także
z perspektywy suwerenności i niepodległości państwa. Spółka realizuje zadania publiczne wynika również z szeregu innych aktów prawnych. Zgodnie np. z art. 28e P.g.i.k. spółka zobowiązana jest do współdziałania ze Starostami w procesie zakładania i prowadzenia geodezyjnej ewidencji uzbrojenia terenu nieodpłatnie uzupełniając i weryfikując bazy danych prowadzone przez Starostę. Prawo energetyczne w art. 16 ustawy nakłada na przedsiębiorstwa energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją paliw gazowych także obowiązek sporządzania planów rozwoju z uwzględnieniem planów zagospodarowania przestrzennego, koncepcji przestrzennego zagospodarowania kraju lub planu zagospodarowania przestrzennego województw, albo w przypadku braku takiego planu, strategii rozwoju województwa, oraz 10-letniego planu rozwoju sieci o zasięgu wspólnotowym. Zgodnie z art. 16 ust. 7 Prawa energetycznego, plan rozwoju powinien obejmować swoim zakresem m.in. przewidywany zakres dostarczania paliw gazowych lub energii; przedsięwzięcia w zakresie modernizacji, rozbudowy albo budowy sieci oraz planowanych nowych źródeł paliw gazowych lub energii, w tym instalacji odnawialnego źródła energii; przedsięwzięcia w zakresie modernizacji, rozbudowy lub budowy połączeń z systemami gazowymi albo z systemami elektroenergetycznymi innych państw w przypadku planów sporządzanych przez przedsiębiorstwa energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją paliw gazowych lub energii elektrycznej. Do prawidłowej realizacji ww. obowiązków przez [...] Spółkę Gazownictwa niezbędne są natomiast także dane wynikające z map wektorowych, co również uzasadnia obowiązek ich nieodpłatnego udostępnienia.
Spółka wskazała, że zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy Prawo energetyczne, organ wykonawczy gminy zobowiązany jest do opracowania na własny koszt projektu założeń do planu zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe. Aby przygotować niniejszy plan, wskazany organ powinien posiadać plan zagospodarowania przestrzennego oraz plan rozwoju w zakresie zaspokojenia obecnego i przyszłego zapotrzebowania na paliwa gazowe lub energię elektryczną,
a także odpowiednie środki finansowe. Przedsiębiorstwa energetyczne uczestniczą
w planowaniu zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe na obszarze gminy w różnych formach. Jedna z nich polega na obowiązku udostępniania organowi wykonawczemu gminy planów, o których mowa w art. 16 ust. 1 Prawa energetycznego oraz propozycji niezbędnych do opracowania projektu założeń. Wyżej wymienione udostępnienie ma charakter nieodpłatny. Zdaniem spółki, w kontekście zacytowanych przepisów należy podnieść, iż PSG sp. z o.o. realizując swoje statutowe zadania, współdziała z władzą publiczną i co ważne
w zakresie tego działania nie pobiera żadnych odpłat. Spółka wskazała, że przedsiębiorstwa gazowe (np. PSG sp. z o. o.), w związku z prowadzoną dystrybucją paliwa gazowego oraz innymi zadaniami publicznymi przezeń wykonywanymi, są zobowiązane do przekazywania określonych informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zdaniem Spółki, skoro Polska Spółka Gazownictwa sp. z o.o. uznawana jest za podmiot realizujący zadania publiczne na gruncie ustawy
o dostępie do informacji publicznej na zasadzie analogii należy przyjąć, że jest takim podmiotem również w zakresie praw i obowiązków wynikających z innych ustawy,
w tym np. ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne.
Odnosząc się do powyższych wyjaśnień organ odwoławczy, stwierdził, że przepisem materialnym stanowiącym o zasadach prowadzenia państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego jest ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2016 r., poz. 1629 ze zm. - P.g.i.k.), natomiast przepisem szczególnym jest rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 5 września 2013 r. w sprawie organizacji i trybu prowadzenia państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz.U. z 2013 r. poz. 1183), natomiast państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny to, zgodnie z przywołaną ustawą P.g.i.k., zbiór danych prowadzony na podstawie ustawy przez organy Służby Geodezyjnej
i Kartograficznej, utworzone na podstawie tych zbiorów danych opracowania kartograficzne, rejestry, wykazy i zestawienia, dokumentację zawierającą wyniki prac geodezyjnych lub prac kartograficznych lub dokumenty utworzone w wyniku tych prac, a także zobrazowania lotnicze i satelitarne. Dalsze unormowania ustawy P.g.i.k., a w szczególności art. 7d pkt 1 stanowią, iż do zadań starosty należy
w szczególności prowadzenie powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a także tworzenie, prowadzenie i udostępnianie baz danych, o których mowa w art. 4 ust. 1a pkt 7 i 10 oraz ust. 1b, oraz tworzenie i udostępnianie standardowych opracowań kartograficznych w skalach: 1:500, 1:1000, 1:2000, 1:5000, o których mowa w art. 4 ust. 1e pkt 1 i 2.
Art. 40a ust. 1 P.g.i.k. stanowi, że organy prowadzące pzgik udostępniają materiały zasobu odpłatnie. Zgodnie z art. 2 pkt 7 P.g.i.k., mapa zasadnicza to wielkoskalowe opracowanie kartograficzne, zawierające informacje o przestrzennym usytuowaniu: punktów osnowy geodezyjnej, działek ewidencyjnych, budynków, konturów użytków gruntowych, konturów klasyfikacyjnych, sieci uzbrojenia terenu, budowli urządzeń budowlanych oraz innych obiektów topograficznych, a także wybrane informacje opisowe dotyczące tych obiektów. Zdaniem organu II instancji materialno - prawna podstawa decyzji tj. art. 40f P.g.i.k. stanowi, że w przypadku sporu dotyczącego zakresu udostępnianych materiałów zasobu lub wysokości należnej opłaty, właściwy organ Służby Geodezyjnej i Kartograficznej wydaje decyzję administracyjną, natomiast w rozpoznawanej sprawie istotą sporu jest nieodpłatne udostępnienie mapy zasadniczej w związku z realizacją przez wnioskodawcę zadania celu publicznego.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że ustawa z dnia 17 lutego 2005 r.
o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2014 r., poz. 1114 j.t.) w art. 15 ust. 1 stanowi, że podmiot prowadzący rejestr publiczny zapewnia podmiotowi publicznemu albo podmiotowi nie będącemu podmiotem publicznym, realizującym zadania publiczne na podstawie odrębnych przepisów albo na skutek powierzenia lub zlecenia przez podmiot publiczny ich realizacji, nieodpłatny dostęp do danych zgromadzonych w prowadzonym rejestrze, w zakresie niezbędnym do realizacji tych zadań. Dalej ust. 2 ww. artykułu określa, że dane, o których mowa w ust. 1, powinny być udostępniane za pomocą środków komunikacji elektronicznej i mogą być wykorzystane wyłącznie do realizacji zadań publicznych. Natomiast art. 2 ust 3. ww. ustawy określa, że przepisów ustawy nie stosuje się do przedsiębiorstw państwowych, spółek handlowych, służb specjalnych w rozumieniu art. 11 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. z 2010 r., Nr 29, poz. 154, z późn. zm.), Kancelarii Sejmu, Kancelarii Senatu, Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej oraz Narodowego Banku Polskiego, z wyjątkiem art. 13 ust. 2 pkt 1, gdy
w związku z realizacją zadań przez te podmioty istnieje obowiązek przekazywania informacji do i od podmiotów nie będących organami administracji rządowej, oraz
z wyjątkiem art. 13a, art. 19c i art. 19d.
Tym samym w ocenie organu II instancji, art. 2 ust. 3 ww. ustawy wyłącza spółki handlowe z zakresu podmiotowego ustawy, a zatem przepisami ustawy
z wyłączeniem powyższych wyjątków, nie obejmuje się tych spółek, chyba że spółki te realizowałyby swoje zadania jako zadania publiczne powierzone lub zlecone przez j.s.t. W przeciwnym wypadku spółki handlowe, które uzyskują dochody w związku
z prowadzaną działalnością otrzymywałyby nieodpłatny dostęp do danych publicznych w zamian nie posiadając żadnego obowiązku przekazywania przetworzonych danych przestrzennych np. danych geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu (GESUT) do instytucji, z których je otrzymały. Ponadto gdyby art. 2 ust. 3 cyt. ustawy nie wyłączał możliwości nieodpłatnego udostępniania danych to zbędny byłby całkowicie art. 40a ust. 2 pkt 2 P.g.i.k. Nadto zdaniem organu odwoławczego podnieść należy, że ideą dotyczącą nieodpłatnego przekazywania danych w wersji elektronicznej jest, aby instytucje nawzajem przekazywały sobie dane w celu usprawnienia świadczenia usług publicznych.
Ponadto organ odwoławczy zauważył, że Wojewódzki Sąd Administracyjny
w G. w wyroku z dnia 16 grudnia 2014 r. sygn. akt II SA/GL 874/14 wydanym w podobnej sprawie stwierdził, że "(...) poza sporem w niniejszej sprawie jest fakt, że "A" S.A. jest spółką handlową w rozumieniu ustawy Kodeks spółek handlowych, zatem w świetle powołanej regulacji przepisy ustawy, na którą powołuje się skarżąca nie znajdują w stosunku do niej zastosowania i bez znaczenia pozostaje w tej sytuacji sposób w jaki spółka powstała oraz fakt w oparciu o jakie decyzje
i zezwolenia prowadzi swoją działalność. Niewątpliwie jest to zdaniem sądu działalność komercyjna oparta na umowach z indywidualnymi odbiorcami, na mocy których spółka uzyskuje określone dochody".
Organ odwoławczy wskazał, że kolejną sprawą jest zakres danych, o które wnioskuje spółka i wyjaśnił, że z przepisów ustawy o infrastrukturze informacji przestrzennej oraz ustawie o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne wynika, że nieodpłatny dostęp do danych zgromadzonych
w rejestrze publicznym może nastąpić na rzecz podmiotu realizującego zadanie publiczne wyłącznie w zakresie niezbędnym do realizacji przez ten podmiot zadania publicznego. W tym przypadku zakres danych określony we wniosku nie pokrywa się z zakresem realizowanych przez skarżący podmiot zadań publicznych. Żądanie spółki w zakresie danych dotyczących całego uzbrojenia podziemnego nie znajduje oparcia w przepisach prawa oraz dotyczy sieci, w stosunku do których spółka nie posiada praw administratora. Organ odwoławczy nie uznała za wiarygodną argumentację spółki, że pełen zakres danych jest niezbędny w celu sprawowania funkcji pogotowia gazowego. Podniósł bowiem, że dane które wskazuje spółka, tj. dane wektorowe egib, są udostępniane w prowadzonym przez Głównego Geodetę Kraju centralnym punkcie dostępu do usług m.in. wyszukiwania, przeglądania
w pełnym zakresie tematycznym i terytorialnym infrastruktury pod adresem internetowym www.geoportal.gov.pl. Argument, że może wystąpić awaria internetu, co w konsekwencji spowoduje pozbawianie dostępu do tych danych, jest przy dzisiejszym rozwoju technologicznym argumentem wątpliwym. Organ administracji wskazał przy tym, że spółka pozyskuje informację w formie map inwentaryzacji powykonawczej poszczególnych odcinków, co można odpowiednio wykorzystać.
Zdaniem organu II instancji wskazanie, że spółka realizuje zadania publiczne wymienione w art. 6 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest nieprawidłowe. Powyższy przepis określa cele publiczne - a nie jak wskazuje spółka - zadania publiczne. Zadania publiczne są określone w różnych ustawach i odnoszą się do zadań własnych samorządu, które ustawodawca przypisał danemu szczeblowi samorządu terytorialnego i za którego realizację ta jednostka samodzielnie odpowiada. Organ odwoławczy wskazał, że w celu wyjaśnienia pojęcia podmiotu, któremu powierzono lub zlecono realizację zadania publicznego, można posiłkować się art. 221 ustawy z dnia 29 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1870 z późn. zm.). Przyjął, że jest to podmiot niezaliczany do sektora finansów publicznych, który w związku realizacją zadania publicznego nie działa
w celu osiągnięcia zysku. Zlecenie zadania odbywa się na podstawie umowy administracyjnej lub porozumienia, które określają zadania oraz wysokość przeznaczonej na nie dotacji. Ze zgromadzonych akt sprawy nie wynika, żeby Polska Spółka Gazownictwa sp. z o.o. realizowała zadania publiczne na skutek jego powierzenia lub zlecenia przez podmiot publiczny. Nie przedstawiła żadnych dokumentów potwierdzających fakt powierzenia zadań publicznych przypisanych podmiotowi publicznemu np. gminie. Brak jest również dokumentów potwierdzających, że spółka została powołana jako podmiot, któremu powierza się część zadań przypisanych podmiotowi publicznemu. Przesłane w tym zakresie wyjaśnienia, nie poparte żadnymi dokumentami, nie mogą stanowić wiarygodnego dowodu w sprawie.
Organ odwoławczy wskazać ponadto, że zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. - o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935), która weszła w życie 1 czerwca 2017 r. "do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, z tym że do tych postępowań stosuje się przepisy art. 96a- 96n ustawy zmienianej w art. 1".
Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Polska Spółka Gazownictwa Sp. z o.o., zaskarżonej decyzji zarzucając:
1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:
a) art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (tj. Dz.U. z 2017 r. poz. 570 ze zm.) poprzez jego błędną wykładnię skutkującą niewłaściwym przyjęciem przez organ odwoławczy, iż skoro skarżąca spółka działa m.in. w oparciu o przepisy ustawy Kodeks Spółek Handlowych to brak jest podstaw do udostępnienia jej danych na podstawie ww. przepisu. Pomimo iż skarżącą jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, nie ulega wątpliwości, że posiada status państwowej osoby prawnej, gdyż jedynym udziałowcem skarżącego jest spółka Skarbu Państwa, gdzie 100% udziałów w kapitale zakładowym posiada Skarb Państwa.
b) art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz.U. 2016 poz.2147 ze zm.) w zw. z art. 4 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 12a ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (tj. Dz. u. z 2017 poz. 220) poprzez ich błędną wykładnię skutkującą przyjęciem przez organ, że spółka wykonuje jedynie cele publiczne, przy jednoczesnym pominięciu przez organ odwoławczy faktu, że Polska Spółka Gazownictwa jest jednostką organizacyjną użyteczności publicznej, a co za tym idzie stale wykonuje zadania publiczne.
c) art. 16 ust. 7 w zw. z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (tj. Dz. u. z 2017 poz. 220) poprzez ich niezastosowanie przez organ odwoławczy w sytuacji, gdy przepisy te stanowią o konieczności udostępnienia danych z map wektorowych w kontekście współpracy skarżącej spółki z podmiotami publicznymi, w związku z obowiązkiem sporządzania planów rozwoju.
d) art. 221 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1870) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w realiach niniejszej sprawy i w konsekwencji błędne uznanie przez organ odwoławczy, iż Polska Spółka Gazownictwa sp. z o.o. Oddział Zakład Gazowniczy
w Lublinie nie realizuje zadań publicznych.
e) art. 40a ust. 2 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U z 2016 r. poz. 1629 ze zm.) w zw. z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 570 ze zm.) poprzez ich nieprawidłową wykładnię skutkującą błędnym przyjęciem przez organ odwoławczy, iż zadania realizowane przez [...] Spółkę Gazownictwa sp. z o.o. nie noszą przymiotu zadań publicznych, a w związku z tym nie umożliwiają zastosowania zwolnienia przewidzianego w art. 15 ustawy;
2. naruszenie prawa procesowego, który miał wpływ na wynik sprawy:
a) art. 7 i 77 k.p.a. przez zaniechanie wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, w szczególności poprzez błędne stwierdzenie, iż Polska Spółka Gazownictwa nie wykazała, iż realizuje zadania publiczne, podczas gdy w pismach składanych przez spółkę (w tym w szczególności w piśmie z [...] września 2017 r.) wymienione zostały zadania przez nią realizowane oraz podstawy prawne świadczące o ich charakterze publicznym.
b) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie
i utrzymanie w mocy decyzji wydanej przez Starostę [...], w sytuacji kiedy wskazany akt jest niezgodny z prawem oraz uniemożliwia skarżącej uzyskanie dostępu (bezpłatnego) do kluczowych z punktu widzenia zadań wykonywanych przez spółkę informacji.
Zdaniem skarżącej w uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy niezasadnie przyjął, że z uwagi na fakt, iż PSG działa jako spółka prawa handlowego (spółka
z ograniczoną odpowiedzialnością) nie można do niej stosować przepisów ustawy
o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Zdaniem spółki organ odwoławczy nie odniósł się do wszystkich podstaw prawnych powołanych przez [...] Spółkę Gazownictwa sp. z o.o. Oddział Zakład Gazowniczy w L.. Co więcej, organ błędnie przyjął jakoby zadania realizowane przez spółkę nie nosiły przymiotu zadań publicznych. Organ odwoławczy w sposób błędny dokonał też analizy w przedmiocie spełnienia przesłanek określonych w art. 40a ust. 2 pkt
4 lit. b ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne, art. 15 ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne w związku z art. 6 pkt
2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, które to przepisy były podstawą złożonego wniosku. Co ważne, w dokumentacji zgromadzonej w sprawie znajdują się oświadczenia spółki o działalności jaką wykonuje oraz zostały powołane podstawy prawne umożliwiające bezpłatne udostępnienie PSG żądanych zbiorów. Również
w piśmie z [...] września 2017 r. spółka dokładnie wyjaśniła przesłanki, które powinny skutkować bezpłatnym udostępnieniem map. Organ niezasadnie więc przyjął (na podstawie art. 221 ustawy o finansach publicznych), że Polska Spółka Gazownictwa nie wykazała faktu realizowania zadań publicznych na skutek jego powierzenia lub zlecenia przez podmiot publiczny. Zdaniem spółki stanowisko takie jest błędne ponieważ realizowanie przez PSG sp. z o.o. zadań publicznych wynika wprost
z ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy prawo energetyczne. Organ niezasadnie przyjmując, iż spółka (na zasadzie art. 2 ust. 3 ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne) jest wyłączona spod działania tej ustawy; w sposób nieuprawniony pominął pozostałe przepisy prawne, nie zajmując merytorycznego stanowiska.
W ocenie Spółki spełnia ona wszelkie przesłanki do skorzystania
z przewidzianego prawem wyjątku udostępnienia map nieodpłatnie. Przede wszystkim, nie ma wątpliwości, że spółka realizuje zadanie publiczne, o których mowa w art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami tj.: "budowa
i utrzymywanie ciągów drenażowych przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów
i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń." Zdaniem spółki potwierdzeniem, iż Polska Spółka Gazownictwa sp. z o.o. wykonuje zadania publiczne jest szerokie orzecznictwo wypracowane przez judykaturę. Z wielu wyroków wynika bowiem, że: "(...) działalność spółki obejmuje m.in. poszukiwania
i eksploatację złóż gazu ziemnego, ropy naftowej oraz import, magazynowanie, obrót oraz dystrybucję paliw gazowych i płynnych. Zgodnie natomiast z definicją celu publicznego zawartą w art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), celami publicznymi są: budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń.
Z uwagi zatem na wagę i zakres zadań wykonywanych przez spółkę, a przede wszystkim obowiązki tego podmiotu jako operatora systemu dystrybucyjnego gazu oraz mając na uwadze brzmienie powołanego wyżej art. 6 pkt 2 ustawy, jest ona jednostką organizacyjną użyteczności publicznej, wykonującą zadania publiczne
w rozumieniu powołanego art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej i wobec czego podlega regulacjom tej ustawy" (por. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 752/13, Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 516/14, Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11.06.2014 r., sygn. akt II SAB/Gd 27/14).
Zdaniem spółki na zasadzie analogii należy przyjąć, że jest takim podmiotem również w zakresie praw i obowiązków wynikających z innych ustaw, w tym np. ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Organ w sposób niewłaściwy dokonał również rozróżnienia pojęć zadania publiczne
i cel publiczny w oparciu o art. 221 ustawy o finansach publicznych. Zgodnie z ust. 1 ww. przepisu "podmioty niezaliczane do sektora finansów publicznych i niedziałające w celu osiągnięcia zysku mogą otrzymywać z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacje celowe na cele publiczne, związane z realizacją zadań tej jednostki, a także na dofinansowanie inwestycji związanych z realizacją tych zadań". W myśl ust. 2 ww. przepisu "zlecenie zadania i udzielenie dotacji następuje zgodnie
z przepisami ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, a jeżeli dotyczy ono innych zadań niż określone w tej ustawie - na podstawie umowy jednostki samorządu terytorialnego z podmiotem, o którym mowa w ust. 1.". Analizowany przepis określa zasady będące podstawą zlecania przez j.s.t. określonym tym przepisem podmiotom zadań publicznych oraz reguły, zgodnie
z którymi są one finansowane z budżetów tych jednostek. Przepis ten stwarza możliwość zlecania zadań podmiotom spoza sektora finansów publicznych, które
w zakresie swojej specjalizacji mogą zapewnić fachową realizację tych zadań, co następuje (dzięki wykorzystaniu formy dotacji) z zachowaniem szczególnych zasad kontroli przebiegu realizacji zadania i rozliczania zaangażowanych środków finansowych. W ocenie spółki art. 221 ust. 2 ustawy wyraża ogólną zasadę, zgodnie z którą zlecanie zadań oraz udzielanie dotacji następuje zgodnie z przepisami ustawy z 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Wskutek jego zastosowania, dochodzi zaś do podpisania umowy, której elementy określa art. 221 ust. 3 ustawy. Powyższa argumentacja świadczy, iż art. 221 ustawy w żadnej mierze nie odnosi się Polskiej Spółki Gazownictwa sp. z o.o., gdyż dotyczy celów publicznych związanych z realizacją zadań jednostek samorządu terytorialnego.
W takiej sytuacji, nie było i w dalszym ciągu nie ma podstaw do stwierdzenia, iż PSG sp. z o.o. wykonuje cele publiczne, a nie zadanie publiczne.
Spółka wskazała, że art. 40a ust.2 pkt.4 lit. b. P.g.i.k. stanowi wyjątek od zasady pobierania opłaty za materiały zgromadzone w zasobach geodezyjnych, jeżeli dane te udostępniane są na podstawie art. 15 ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Przepis ten stanowi, że podmiot prowadzący rejestr publiczny zapewnia podmiotowi publicznemu albo podmiotowi niebędącemu podmiotem publicznym realizującemu zadania publiczne na podstawie odrębnych przepisów, albo na skutek powierzenia lub zlecenia przez podmiot publiczny ich realizacji, nieodpłatny dostęp do danych zgromadzonych
w prowadzonym rejestrze w zakresie niezbędnym do realizacji zadań publicznych. Przepis art. 15 ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne ma charakter merytorycznego przepisu szczegółowego. Przepis ten określa podmioty uprawnione, a ponadto wskazuje zakres uprawnienia to jest nieodpłatne udostępnianie danych. Ustawodawca nie odesłał do zasad na których odbywa się udostępnienie danych w innej ustawie, lecz do konkretnego przepisu innej ustawy. W tych okolicznościach zadaniem organów procedujących w sprawie było ustalenie, czy odwołujący spełnia przesłanki określone w art. 15 w/w ustawy
w kontekście statusu jaki posiada, czy wpisuje się w definicję podmiotów, o których mowa w art. 15 i czy realizuje zadania publiczne, według jakich kryteriów, a także czy przedmiot żądania mieści się w pojęciu danych zgromadzonych w prowadzonym rejestrze. Skarżąca przytoczyła stanowisko zaprezentowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 21 lutego 2012 r., sygn. akt III SA/Lu 576/11, wg którego "(...) z treści art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r.
o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne wynika, że nieodpłatny dostęp do danych zgromadzonych w rejestrze, przysługuje tym wszystkim podmiotom, zarówno publicznym, jak i niepublicznym, które realizują zadania publiczne i w zakresie niezbędnym do realizacji tych zadań. Warunek nieodpłatnego dostępu do danych rejestrowych stanowi zatem realizacja zadań publicznych, niezależnie od publicznego czy niepublicznego charakteru podmiotu realizującego takie zadanie. Zadania publiczne muszą być przy tym powierzone wymienionym podmiotom w określony sposób, a mianowicie na podstawie odrębnych przepisów albo na skutek powierzenia lub zlecenia przez podmiot publiczny ich realizacji.
W ocenie skarżącej intencją ustawodawcy formułującego treść art. 2 ust. 3 było wyłączenie spod przepisów ustawy o informatyzacji m.in. prywatnych spółek prawa handlowego tj. podmiotów rynkowych z kapitałem prywatnym. W zakres tego przepisu nie mogą zaś wchodzić podmioty publiczne takie jak np. Polska Spółka Gazownictwa sp. z o.o. Podniosła, iż poprzez fakt że jedynym właścicielem (udziałowcem) skarżącego jest spółka Skarbu Państwa - 100% udziałów w kapitale zakładowym posiada Skarb Państwa - skarżący posiada status państwowej osoby prawnej.
Spółka podkreśliła, że wystarczającą przesłankę dla zastosowania art. 15 ust. 1 ustawy i skorzystania z wyjątku uzyskania nieodpłatnych danych z zasobów geodezyjnych w oparciu o art. 40a ust. 2 pkt 4 lit. b P.g.i.k. stanowi realizacja zadań publicznych niezależnie od publicznego czy niepublicznego charakteru podmiotu realizującego to zadanie. Pomijając wyjaśniony wyżej aspekt, iż PSG sp. z o.o. realizuje zadanie publiczne na podstawie art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, należy też zwrócić uwagę, iż zgodnie z art. 3 pkt 12a ustawy
z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (tj. Dz. U. z 2017 poz. 220) wnioskodawca posiada status przedsiębiorstwa energetycznego, które jak wynika
z art. 4 ust. 2 ustawy zajmuje się przesyłaniem lub dystrybucją paliw gazowych,
w związku z czym jest obowiązane zapewnić wszystkim odbiorcom oraz przedsiębiorcom zajmującym się sprzedażą paliw gazowych na zasadzie równego traktowania świadczenie usług przesyłowych lub dystrybucyjnych paliw gazowych na zasadach i w zakresie określonych w ustawie. Prawo energetyczne w art. 16 nakłada na przedsiębiorstwa energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją paliw gazowych także obowiązek sporządzania planów rozwoju z uwzględnieniem planów zagospodarowania przestrzennego, koncepcji przestrzennego zagospodarowania kraju lub planu zagospodarowania przestrzennego województw, albo w przypadku braku takiego planu, strategii rozwoju województwa, oraz 10-letniego planu rozwoju sieci o zasięgu wspólnotowym. Do prawidłowej realizacji ww. obowiązków przez [...] Spółkę Gazownictwa niezbędne są natomiast także dane wynikające z map wektorowych, co również uzasadnia obowiązek ich nieodpłatnego udostępnienia. Przedsiębiorstwa energetyczne uczestniczą w planowaniu zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe na obszarze gminy w różnych formach. Jedna
z nich polega na obowiązku udostępniania organowi wykonawczemu gminy planów, o których mowa wart. 16 ust. 1 Prawa Energetycznego, oraz propozycji niezbędnych do opracowania projektu założeń. Wyżej wymienione udostępnienie ma charakter nieodpłatny.
Spółka wskazała, że organ odwoławczy dopuścił się naruszenia również art.
7 i 77 k.p.a. przez zaniechanie wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy (w tym przede wszystkim podniesionych w piśmie z [...] września 2017 r.),
w szczególności poprzez błędne stwierdzenie, iż Polska Spółka Gazownictwa nie wykazała, iż realizuje zadania publiczne, podczas gdy w pismach składanych przez spółkę w postępowaniu wymienione zostały zadania przez nią realizowane oraz podstawy prawne świadczące o ich charakterze publicznym. Organ nie odniósł się też do przedstawionych mu funkcji PSG sp. z o.o., które to wpisują się w strategie działalności spółki, mającą na celu przede wszystkim zachowanie bezpieczeństwa publicznego.
W odpowiedzi na skargę L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola sądowoadministracyjna zaskarżonej decyzji sprowadza się do oceny, czy została ona wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Przy tym sąd administracyjny rozpoznając sprawę rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 - p.p.s.a.). Oznacza to, że Sąd zobowiązany jest z urzędu skontrolować, czy w sprawie doszło do naruszeń przepisów postępowania lub prawa materialnego.
W świetle przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne
i kartograficzne (tekst jednolity Dz.U. z 2017 r. poz. 2101 - P.g.i.k.) zasadą jest odpłatność za udostępnianie danych i informacji z zasobu geodezyjnego
i kartograficznego. Stanowi o tym wprost przepis art. 40a ust. 1 P.g.i.k.
Jednakże zdaniem skarżącej spółki w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, zastosowanie znajduje wyjątek od zasady odpłatności, przewidziany w art. 40a ust. 2 pkt 4 lit. b P.g.i.k. Przepis ten stanowi, że nie pobiera się opłaty za udostępnienie danych na podstawie art. 15 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne.
W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (tekst jednolity Dz.U. z 2017 r., poz. 570) przepisów ustawy nie stosuje się do przedsiębiorstw państwowych, spółek handlowych, służb specjalnych
w rozumieniu art. 11 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1897, 1948 i 1955 oraz z 2017 r., poz. 60), Kancelarii Sejmu, Kancelarii Senatu, Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej oraz Narodowego Banku Polskiego, z wyjątkiem art. 13 ust. 2 pkt 1, gdy w związku z realizacją zadań przez te podmioty istnieje obowiązek przekazywania informacji do i od podmiotów niebędących organami administracji rządowej, oraz z wyjątkiem art. 13a, art. 19c i art. 19d.
Poza sporem w niniejszej sprawie jest fakt, że Polska Spółka Gazownictwa Sp. z o.o. z siedzibą w W. jest spółką handlową w rozumieniu ustawy Kodeks spółek handlowych. Zgodnie z art. 1 § 2 k.s.h. spółkami handlowymi są: spółka jawna, spółka partnerska, spółka komandytowa, spółka komandytowo - akcyjna, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółka akcyjna. Zatem
w świetle powołanej regulacji przepisów ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, na którą powołuje się skarżąca spółka nie znajdują w stosunku do niej zastosowania i bez znaczenia pozostaje w tej sytuacji sposób w jaki spółka powstała oraz fakt w oparciu o jakie decyzje
i zezwolenia prowadzi swoją działalność. Nie można zgodzić się z argumentacją spółki, że jej jedynym właścicielem jest Skarb Państwa, który posiada 100% udziałów w kapitale zakładowym spółki. Wg odpisu KRS znajdującego się w aktach sądowych (k. 40) wspólnikiem posiadającym całość udziałów spółki jest [...] Górnictwo Naftowe i Gazownictwo S.A. Natomiast z informacji zawartych na stronie internetowej PGNiG S.A. w zakładce "Relacje inwestorskie" oraz odpisu KRS wynika, że udział procentowy Skarbu Państwa w PGNiG wynosi 71,88%. Udział procentowy pozostałych akcjonariuszy wynosi 28,12 %. Spółka notowana jest W. Giełdzie Papierów Wartościowych, a jej akcje podlegają publicznemu obrotowi. Niewątpliwie jedyny udziałowiec PSG Sp. z o.o. prowadzi działalność komercyjną opartą na umowach z indywidualnymi odbiorcami, na mocy których spółka uzyskuje określone dochody.
Odnosząc się do zarzutów skargi należy również wskazać, że w myśl art. 15 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, podmiot prowadzący rejestr publiczny zapewnia podmiotowi publicznemu albo podmiotowi niebędącemu podmiotem publicznym, realizującym zadania publiczne na podstawie odrębnych przepisów albo na skutek powierzenia lub zlecenia przez podmiot publiczny ich realizacji, nieodpłatny dostęp do danych zgromadzonych w prowadzonym rejestrze, w zakresie niezbędnym do realizacji tych zadań (ust. 1); dane, o których mowa w ust. 1, powinny być udostępniane za pomocą środków komunikacji elektronicznej i mogą być wykorzystane wyłącznie do realizacji zadań publicznych (ust. 2); Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, sposób, zakres i tryb udostępniania danych, o których mowa w ust. 1, mając na uwadze potrzebę usprawnienia realizacji zadań publicznych, zapewnienia szybkiego
i bezpiecznego dostępu do danych oraz zabezpieczenia wykorzystania danych do celów realizacji zadań publicznych (ust. 3). Z przytoczonej treści art. 15 ust. 1 ustawy wynika zatem, że nieodpłatny dostęp do danych zgromadzonych w rejestrze, przysługuje tym wszystkim podmiotom, zarówno publicznym, jak i niepublicznym, które realizują zadania publiczne i w zakresie niezbędnym do realizacji tych zadań. Warunek nieodpłatnego dostępu do danych rejestrowych stanowi zatem realizacja zadań publicznych, niezależnie od publicznego czy niepublicznego charakteru podmiotu realizującego takie zadanie. Zadania publiczne muszą być przy tym powierzone wymienionym podmiotom w określony sposób, a mianowicie na podstawie odrębnych przepisów albo na skutek powierzenia lub zlecenia przez podmiot publiczny ich realizacji.
W ocenie Sądu w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie zachodzi przypadek wykonywania zadania publicznego na podstawie bezpośredniego upoważnienia ustawowego. Wbrew stanowisku skarżącej, nie ma również w sprawie miejsca sytuacja powierzenia lub zlecenia zadania publicznego przez podmiot publiczny. Jak wskazuje się w piśmiennictwie, chodzi w tym przypadku
o porozumienie lub umowę administracyjną, a zatem umowę o charakterze publicznoprawnym, zawarte w tej sprawie z właściwym organem na podstawie umocowania przewidzianego w ustawie (Czesław Martysz, Grażyna Szpor, Kajetan Wojsyk "Ustawa o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Komentarz", Wydawnictwo ABC 2007). Porozumienie administracyjne jest prawną formą, za pomocą której podmioty administracji publicznej (organy i instytucje administracyjne) podejmują współdziałanie przy realizowaniu zadań administracji publicznej, wspólnie realizując część lub całość swoich kompetencji. Niewątpliwie
w okolicznościach sprawy taka sytuacja nie występuje, gdyż PSG Sp. z o.o. nie jest podmiotem administracji publicznej, ale spółką prawa handlowego. Nie zachodzą również podstawy do przyjęcia umownego powierzenia realizacji zadania publicznego skarżącej spółce. Powierzenie zadania publicznego musi być wyraźne, nie może być domniemane i musi dotyczyć zadania, które organ może przenieść, mając w tym zakresie kompetencję przewidzianą w przepisach ustawowych. Natomiast wykonywanie na podstawie umowy cywilnoprawnej czynności, które nawet wiążą się z zadaniem publicznym, nie przenosi samo przez się tego zadania i nie czyni podmiotu wykonującego takie czynności podmiotem realizującym zadanie publiczne.
W odniesieniu do zarzutów skargi istotne jest rozróżnienie zadania publicznego, zdefiniowanego w ustawie o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne od celu publicznego, wskazanego w art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz.U. 2016 poz.2147 ze zm.). Wbrew wskazaniom spółki nie są to pojęcie tożsame, a ich znaczenie należy odczytywać w kontekście ustaw, w których zostały zawarte.
W komentarzu do art. 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Czesław Martysz, Grażyna Szpor, Kajetan Wojsyk "Ustawa o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Komentarz", Wydawnictwo Lex 2015) wskazano, że "(...) Zadania publiczne to normatywnie postulowane dla dobra wspólnego zachowania, za które odpowiedzialność ponoszą organy administracji rządowej
i samorządu terytorialnego oraz inne organy państwowe. Zadania publiczne to pojęcie prawne użyte w Konstytucji RP - w art. 15, 16, 163 i 164 - w kontekście udziału samorządu w sprawowaniu władzy publicznej, o której mowa w art. 7 i 10.
W świetle Konstytucji RP zadania publiczne są wykonywane na podstawie
i w granicach prawa przez podmioty sprawujące władzę publiczną, w tym w istotnej części przez samorząd terytorialny wykonujący te zadania w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność, za pośrednictwem organów stanowiących
i wykonawczych. Wśród zadań publicznych Konstytucja RP wyróżnia zadania służące "zaspokajaniu potrzeb wspólnoty samorządowej" oraz zadania zastrzeżone przez Konstytucję RP lub ustawy dla organów innych władz publicznych, a wśród nich takie, które ustawa może zlecić organom samorządu, jeżeli wynika to
"z uzasadnionych potrzeb państwa". Zdolność wykonywania zadań publicznych przez jednostki terytorialne ma być jednym z kryteriów w ustawowym kształtowaniu zasadniczego podziału terytorialnego państwa. W świetle doktryny zadania publiczne mogą być wykonywane przez podmioty publiczne niemające kompetencji władczych albo wręcz przez podmioty niepubliczne. Głównym kryterium uznania danych zadań za publiczne jest okoliczność, że państwo lub samorząd terytorialny ponoszą
w świetle prawa odpowiedzialność za ich realizację. Nie traktuje się jako kryterium kwalifikacji do kategorii zadań publicznych samego wykonywania zadań w ramach struktur organizacyjnych państwa lub samorządu". Natomiast w art. 6 ustawy
o gospodarce nieruchomościami wskazano cele publiczne. W literaturze podejmowano wielokrotne próby zdefiniowania, a przynajmniej scharakteryzowania celu publicznego. Wskazuje się zatem, że celem publicznym jest to wszystko, do osiągnięcia czego służą cele wskazane w art. 6, przy czym kluczowe dla określenia celu publicznego są ustawowe kryteria (tak M. Wolanin, Ustawa ..., s. 49, 59; Z. Marmaj, w: Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, red. G. Bieniek, Warszawa 2011, s. 45; E. Bończak-Kucharczyk, Ustawa o gospodarce nieruchomościami, Warszawa 2011, s. 60, która nawiązuje także do pojęcia przestrzeni publicznej w art. 2 pkt 6 u.p.z.p.). W innym ujęciu podkreśla się, że cele publiczne obejmują cztery kategorie aktywności: 1) działania o charakterze inwestycyjnym, 2) działania mające na celu utrzymanie zrealizowanych inwestycji, 3) działania o charakterze ochronnym i konserwatorskim, natomiast osobną grupę tworzy 4) poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin.
W konkluzji zatem stwierdzić należy, że PSG Sp. z o.o. wykonując zadania
dotyczące m.in. przyłączenia odbiorów, inwestycji, eksploatacji sieci, dyspozycji gazu, odczyty, usuwania awarii itd.. nie realizuje powierzonego przez podmiot publiczny zadania publicznego, jak tego wymaga art. 15 ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne w związku z art. 40a ust. 2 lit. b P.g.i.k. Tym samym w stanie faktycznym sprawy nie zachodziły podstawy do zastosowania w stosunku do skarżącej spółki wymienionych przepisów, przewidujących wyjątek od zasady odpłatności za udostępnienie danych i informacji
z prowadzonego przez starostę powiatowego zasobu geodezyjnego. Nie znajduje zatem uzasadnionych podstaw zarzut naruszenia zaskarżoną decyzją art. 15 ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, gdyż wbrew stanowisku skarżącej nie była ona uprawniona do nieodpłatnego uzyskania danych zgromadzonych we wskazanym rejestrze publicznym.
Odnośnie do zarzutu niezastosowania przez organ odwoławczy art. 16 ust. 7 w zw. z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (tj. Dz. u. z 2017 poz. 220) to wskazać należy, że jest on bezzasadny. Zdaniem spółki powyższe przepisy stanowią o konieczności udostępnienia danych z map wektorowych w kontekście współpracy skarżącej spółki z podmiotami publicznymi,
w związku z obowiązkiem sporządzania planów rozwoju. We wniosku z dnia [...] stycznia 2017 r. spółka wskazała, że posiadanie aktualnych map wektorowych
w pełnej treści na obszarze zgazyfikowanym oraz planowanym do gazyfikacji jest niezbędne w celu prawidłowej i bezpiecznej eksploatacji sieci gazowej. Nie rozstrzygając, czy sporządzenie planu rozwoju w zakresie zaspokojenia obecnego
i przyszłego zapotrzebowania na paliwa gazowe jest zadaniem publicznym
w rozumieniu ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne ponieważ nie ma to znaczenia w rozpoznawanej sprawie, wskazać należy, że uzasadnienie wniosku o udostępnienie map nie wiązało udostępnienia map
z realizacją sporządzenia takiego planu rozwoju.
Podobnie nie ma zastosowanie w sprawie - wbrew twierdzeniom spółki - art. art. 221 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U.
z 2016 r. poz. 1870). Zgodnie ze wskazanym przepisem podmioty niezaliczane do sektora finansów publicznych i niedziałające w celu osiągnięcia zysku mogą otrzymywać z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacje celowe na cele publiczne, związane z realizacją zadań tej jednostki, a także na dofinansowanie inwestycji związanych z realizacją tych zadań. Powyższy przepis nie ma zastosowania w sprawie ponieważ po pierwsze odnosi się do celu publicznego, a nie zadania publicznego, po drugie dotyczy podmiotów niedziałających w celu osiągnięcia zysku, a skarżąca spółka takim podmiotem nie jest, co Sąd wyjaśnił odnosząc do stanu właścicielskiego spółki na str. 20 niniejszego uzasadnienia.
Odnosząc się wskazanego w ustnym wystąpieniu pełnomocnika skarżącego na rozprawie w dniu [...] kwietnia 2018 r. wyroku WSA w Warszawie z dnia [...] czerwca 2016 r., VIII SA/Wa 1034/15 wskazać należy, że wyrok zapadł w innym stanie faktycznym, dotyczył podmiotu realizującego zadania własne gminy w zakresie zaopatrzenia w wodę, w której 100% udziałów posiada gmina. Ponadto
w powyższym wyroku Sąd nie odnosił się do wyłączenia wskazanego w art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, wskazującego, że przepisów ustawy nie stosuje się do spółek handlowych.
W ocenie Sądu, PSG Sp. z o.o. niezasadnie odnosi pojęcie zadania publicznego wskazanego w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej do rozpoznawanej sprawy. Przede wszystkim dlatego, że nieodpłatność za materiały znajdujące się w zasobie geodezyjnym i kartograficznym ustawodawca odniósł jedynie do ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, która jednocześnie określiła wyjątki od jej stosowania w art. 1 ust. 3 dotyczące spółek handlowych.
Z tych wszystkich względów, uznając, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło