II SA/Wa 2128/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędziowie WSA Danuta Kania, Andrzej Góraj, Protokolant specjalista Aleksandra Weiher, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2018 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] września 2017 r. nr: [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego - oddala skargę - Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] września 2017 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2016 r., poz. 882 z późn. zm.), utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału [...] Uniwersytetu w [...] z dnia [...] lutego 2016 r. odmawiającą nadania doktorowi K. K. stopnia naukowego doktora habilitowanego w dziedzinie nauk ekonomicznych w dyscyplinie ekonomia. Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wnioskiem z dnia 12 stycznia 2015 r. dr K. K. wystąpił do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów o wszczęcie postępowania w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk ekonomicznych, w dyscyplinie ekonomia. We wniosku wskazał jako jednostkę organizacyjną wybraną przez niego do przeprowadzenia postępowania habilitacyjnego Wydział [...] Uniwersytetu w [...]. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów pismem z dnia [...] stycznia 2015 r. zwróciła się do Dziekana Wydziału [...] Uniwersytetu w [...] o przeprowadzenie postępowania habilitacyjnego oraz o wyznaczenie trzech członków komisji (w tym sekretarza komisji i 1 recenzenta) i przekazanie uchwały Rady do Centralnej Komisji, celem powołania pełnego składu komisji habilitacyjnej. Rada Wydziału [...] Uniwersytetu w [...] na posiedzeniu w dniu [...] marca 2015 r. w podjętych uchwałach wyraziła zgodę na przeprowadzenie postępowania habilitacyjnego dra K. K. oraz wyznaczyła trzech członków komisji habilitacyjnej w osobach - prof. dr hab. H. W. jako sekretarza komisji, dr hab. W. S. jako recenzenta oraz dr hab. R. P. jako członka Komisji. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów w dniu [...] kwietnia 2015 r. powołała pełen skład komisji habilitacyjnej w celu przeprowadzenia postępowania habilitacyjnego dra K. K. Na recenzentów powołani zostali prof. J. W. z Uniwersytetu [...], prof. U. Z. z Uniwersytetu [...] w [...] oraz dr hab. W. S. z Uniwersytetu w [...]. Prof. dr hab. U. Z. z Uniwersytetu [...] w [...] w sporządzonej recenzji negatywnie oceniła zarówno dorobek naukowy, jak i rozprawę habilitacyjną dra K. K. Prof. dr hab. J. W. z Uniwersytetu [...] w sporządzonej recenzji także negatywnie ocenił rozprawę habilitacyjną, a także pozostały dorobek naukowy i dydaktyczny dra K. K. Dr. hab. W. S. z Uniwersytetu w [...] w sporządzonej opinii również stwierdził, że zarówno dorobek naukowo-dydaktyczny, jak i przygotowana rozprawa habilitacyjna nie odpowiadają warunkom określonym w ustawie o stopniach naukowych i tytule naukowym. Komisja habilitacyjna na posiedzeniu w dniu [...] stycznia 2016 r., po zapoznaniu się z dokumentacją postępowania habilitacyjnego oraz recenzjami, w podjętej uchwale negatywnie zaopiniowała wniosek dra K. K. o nadanie stopnia naukowego doktora habilitowanego w dziedzinie nauk ekonomicznych w dyscyplinie ekonomia. Rada Wydziału [...] Uniwersytetu w [...] na posiedzeniu w dniu [...] lutego 2016 r., po zapoznaniu się z przedstawionym dorobkiem naukowym, recenzjami oraz stanowiskiem Komisji habilitacyjnej, w wyniku przeprowadzonego głosowania, podjęła uchwałę o odmowie nadania dr K. K. stopnia naukowego doktora habilitowanego w dziedzinie nauk ekonomicznych w dyscyplinie ekonomia (liczba głosów za - 23, liczba głosów przeciw – 1, liczba głosów wstrzymujących się - 1, liczba głosów nieważnych - 0). W odwołaniu od powyższej uchwały dr K. K. przedstawił przebieg swojej dotychczasowej drogi życiowej, omówił też swoje dotychczasowe osiągniecia publikacyjne, dydaktyczne oraz w zakresie współpracy międzynarodowej, a także odniósł się polemicznie do sporządzonych recenzji. W związku z wniesionym odwołaniem Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów Naukowych zwróciła się do prof. dr hab. B. F. z Uniwersytetu [...] we [...] oraz prof. dr hab. M. R. z Uniwersytetu [...] w [...] o sporządzenie opinii dotyczących zasadności odwołania dr K. K.. Obaj recenzenci w sporządzonych opiniach ocenili odwołanie dr K. K. jako niezasadne. Sekcja Nauk Ekonomicznych Centralnej Komisji na posiedzeniu w dniu 12 września 2017 r., po wysłuchaniu opinii recenzentów, w wyniku przeprowadzonego głosowania, nie poparła odwołania dra K. K. od uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu w [...] odmawiającej nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk ekonomicznych w dyscyplinie ekonomia. (wynik głosowania: za uchyleniem uchwały: - 1 głos, przeciw - 12 głosów, wstrzymujących się – 0 głosów). Na podstawie art. 24 § 1 K.p.a. z głosowania wyłączył się prof. A. C. jako Przewodniczący Komisji habilitacyjnej. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] września 2017 r. utrzymującej w mocy uchwałę Rady Wydziału [...] Uniwersytetu w [...] wskazała, że Prezydium Centralnej Komisji, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji Nauk [...] w rozpatrywanej sprawie postanowiło, w głosowaniu tajnym, nie przyjąć odwołania i utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę Rady (wynik głosowania: za uchyleniem uchwały - 2 głosy, przeciw uchyleniu - 8 głosów, wstrzymujących się - 0 głosów). Centralna Komisja stwierdziła, iż nie znalazła przesłanek merytorycznych wystarczających do pozytywnego rozpatrzenia odwołania. Treść odwołania zawiera bowiem przede wszystkim bardzo szczegółową polemikę z wnikliwymi i obszernymi uwagami recenzentów oraz fakty z życiorysu dra K. K., przedstawiające swoistą samoocenę wkładu w rozwój ekonomii agrarnej. Odwołujący się nie zakwestionował jednak kompetencji recenzentów ani nie zarzucił im nierzetelności naukowej. Negatywne konkluzje recenzji wskazujące przede wszystkim na niespełnienie przez habilitanta warunku znaczącego wkładu do nauki w reprezentowanej przez siebie dyscyplinie są jak najbardziej zasadne, a treść odwołania nie zawiera argumentów, które mogłyby te konkluzje podważyć. W konsekwencji nie ma także argumentów merytorycznych do zakwestionowania wyniku głosowania Komisji habilitacyjnej oraz uchwały Rady Wydziału. Dorobek naukowy kandydata ma przede wszystkim charakter popularyzatorski i wtórny, czego wyrazem jest wskazana jako główne osiągnięcie naukowe książka [...]. Większość skromnego dorobku publikacyjnego pochodzi z okresu przed uzyskaniem przez kandydata stopnia doktora i została wydana przez [...]. Działalność habilitanta nie została należycie upowszechniona w polskiej i zagranicznej literaturze przedmiotu. Odwołujący się nie kierował ani nie uczestniczył w żadnym projekcie badawczym, nie wykazuje się także międzynarodową aktywnością badawczą. Oceny zasadności zaskarżonej uchwały dokonali kompetentni recenzenci, a następnie właściwa merytorycznie Sekcja Centralnej Komisji oraz członkowie Prezydium, którzy stwierdzili, że nie zaistniały przyczyny formalno-prawne ani merytoryczne, które mogłyby stanowić przesłanki do uchylenia zaskarżonej uchwały. Dlatego też w tym stanie rzeczy Centralna Komisja postanowiła utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę Rady Wydziału, której dotyczy odwołanie. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi K. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Centralnej Komisji z uwagi na naruszenie zasady prawdy obiektywnej, poprzez nieuwzględnienie jego merytorycznych zastrzeżeń wniesionych w odwołaniu do trzech recenzji sporządzonych przez recenzentów. Skarżący zaznaczył, że w odwołaniu wbrew twierdzeniu Centralnej Komisji, zakwestionował rzetelność naukową recenzentów. Skarżący w skardze ponownie przedstawił swoje polemiczne uwagi do sporządzonych recenzji. Nie zgodził się też ze stwierdzeniem Centralne Komisji dotyczącym nieuczestniczenia przez niego w badaniach krajowych i międzynarodowych podkreślając, iż cała jego życiowa praca zawodowa, badania naukowe i wydawnictwa dotyczą tylko ekonomiki rolnictwa i ekonomiki rozwoju gospodarczego. W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu swojego stanowiska wskazała, że skarga jest niezasadna, gdyż wbrew twierdzeniom skarżącego Rada Wydziału, a następnie Centralna Komisja dokonały oceny zgodnie z przepisami ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. Osiągniecia naukowe skarżącego nie spełniały wymaganego warunku ustawowego, co stanowiło uzasadnioną podstawę do odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego. Skarżący ustosunkował się do powyższej odpowiedzi na skargę w piśmie procesowym z dnia 25 stycznia 2018 r. ponownie obszernie przytaczając swoje polemiczne uwagi do sporządzonych recenzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.). W ocenie Sądu, skarga analizowana pod tym kontem nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów utrzymująca w mocy uchwałę Rady Wydziału [...] Uniwersytetu w [...] nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia. Na wstępie należy wyjaśnić, iż sąd administracyjny w ramach swojej kognicji nie jest uprawniony do oceniania, czy osoba ubiegająca się o uzyskanie stopnia naukowego doktora habilitowanego posiada znaczny dorobek naukowy, a przedłożona przez kandydata rozprawa habilitacyjna stanowi znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny naukowej. W ramach postępowania sądowego nie dochodzi tym samym do oceny trafności opinii recenzentów w aspekcie dorobku naukowego kandydata i wartości naukowej przedstawionej pracy habilitacyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2008 r., I OSK 212/08, publ. https://cbois.nsa.gov.pl). W zakresie kognicji sądu administracyjnego pozostaje wyłącznie zbadanie, czy w toku postępowania habilitacyjnego nie doszło do naruszenia trybu postępowania określonego przepisami ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2016 r., poz. 882 ze zm.), w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Instytucję postępowania habilitacyjnego normuje art. 18a ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. Wskazuje on m.in., że postępowanie habilitacyjne wszczyna się na wniosek osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego, skierowany wraz z autoreferatem do Centralnej Komisji (ust. 1). Centralna Komisja w terminie 6 tygodni od dnia otrzymania wniosku spełniającego wymagania formalne powołuje komisję habilitacyjną w celu przeprowadzenia postępowania habilitacyjnego (...) (ust. 5). W terminie nie dłuższym niż sześć tygodni od dnia powołania komisji habilitacyjnej recenzenci, o których mowa w ust. 5, oceniają czy osiągnięcia naukowe wnioskodawcy spełniają kryteria określone w art. 16 i przygotowują recenzje (ust. 7). Po przedstawieniu recenzji i zapoznaniu się z autoreferatem członkowie komisji habilitacyjnej w głosowaniu jawnym podejmują uchwałę zawierającą opinię w sprawie nadania lub odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego (ust. 8). W szczególnych przypadkach, uzasadnionych wątpliwościami komisji habilitacyjnej dotyczącymi dokumentacji osiągnięć naukowych, komisja może przeprowadzić z wnioskodawcą rozmowę o jego osiągnięciach i planach naukowych (ust. 10). Komisja habilitacyjna w terminie 21 dni od dnia otrzymania recenzji przedkłada radzie jednostki organizacyjnej uchwałę zawierającą opinię w sprawie nadania lub odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego, o której mowa w ust. 8, wraz z uzasadnieniem i pełną dokumentacją postępowania habilitacyjnego, w tym recenzjami osiągnięć naukowych. Na podstawie tej opinii rada jednostki organizacyjnej, w terminie miesiąca, podejmuje uchwałę o nadaniu lub odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego (ust. 11). Osoba ubiegająca się o nadanie stopnia doktora lub doktora habilitowanego, zgodnie z art. 21 ust. 1 ww. ustawy, może wnieść od uchwał, o których mowa w art. 14 ust. 2 i art. 18a ust. 11, jeżeli są one odmowne, odwołanie do Centralnej Komisji za pośrednictwem właściwej rady w terminie miesiąca od dnia doręczenia uchwały wraz z uzasadnieniem. Rada przekazuje odwołanie Centralnej Komisji wraz ze swoją opinią i aktami sprawy w terminie trzech miesięcy od dnia złożenia odwołania. Z powyższego wynika, iż postępowanie w sprawach o nadanie tytułu naukowego ma wyjątkowy charakter wynikających ze specyfiki tych spraw. Postępowanie to cechuje znaczna odrębność w stosunku do postępowania prowadzonego wprost na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie bowiem z przepisem art. 29 ust. 1 ww. ustawy w postępowaniu tym przepisy K.p.a. mają odpowiednie zastosowanie w zakresie nieuregulowanym w ustawie. W konsekwencji, jeżeli ustawa zawiera szczególną regulację, to nie ma podstaw do stosowania w tym zakresie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że niektóre przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w ogóle nie znajdują w tym postępowaniu zastosowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2007 r., I OSK 1661/06, publ. https://cbois.nsa.gov.pl). Ten szczególny charakter postępowania prowadzonego na podstawie przepisów ustawy dotyczy również postępowania odwoławczego toczącego się przed Centralną Komisją do Spraw Stopni i Tytułów. W postępowaniu tym osoba, której dotyczy uchwała nie korzysta z praw strony w rozumieniu art. 28 K.p.a. Postępowanie dowodowe prowadzone przed Centralną Komisją ograniczone jest wyłącznie do uzyskania recenzji jednego lub dwóch recenzentów, co wynika z art. 35 ust. 3 ustawy. Z obowiązujących przepisów nie wynika też wymóg zapoznania habilitanta, w szczególności przed podjęciem decyzji przez Centralną Komisję, z opiniami powołanych przez ten organ recenzentów. Z powyższego wynika, że Centralna Komisja, mimo iż jest organem odwoławczym, prowadzi w pewnym zakresie własne postępowanie dowodowe, choć ograniczone jedynie do ww. postępowania opiniodawczego. Z tego powodu organ ten jest organem, który musi stosować w prowadzonych przed nim postępowaniach przepisy art. 7, 77 i 80 K.p.a., gdyż musi dokonywać oceny, nie tylko materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu przed Radą Wydziału, ale i materiału dowodowego, zebranego w postępowaniu odwoławczym. Kontrolę zatem zaskarżonej uchwały Rady Wydziału należy w tym wypadku rozumieć jako kontrolę dokonywaną w sposób wszechstronny (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2008 r., sygn. akt I OSK 838/08, z dnia 30 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1411/08, z dnia 27 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 2052/11 publ. https://cbois.nsa.gov.pl). Opinie recenzentów, powołanych w postępowaniu odwoławczym, winny więc odnosić się również do tych aspektów, których dotyczyły opinie recenzentów, powołanych w postępowaniu przed Radą. Pokreślić też wypada, że żaden przepis ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki nie zawiera ograniczenia w tym zakresie recenzentów powołanych w postępowaniu przed Centralną Komisją, a ponieważ, jak wyżej wspomniano, organ ten jest z mocy ustawy obowiązany również do zebrania materiału dowodowego w postaci wspomnianych opinii i musi materiał ten rozpatrzyć w sposób wyczerpujący i wszechstronny, to oznacza, że Centralna Komisja musi, by skontrolować prawidłowość zaskarżonej uchwały, najpierw sama dokonać oceny dorobku naukowego kandydata do stopnia naukowego i rozprawy naukowej. Podkreślić jednocześnie należy, że przepisy ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki nie stwarzają kandydatowi na stopień naukowy możliwości toczenia dyskusji na temat recenzji. Jednoznacznie negatywne oceny recenzentów nie mogą więc zostać zaprzeczone wyjaśnieniami strony. Postępowanie dowodowe przed Centralną Komisją ograniczone jest bowiem, jak wskazano wyżej, tylko do uzyskania recenzji (art. 35 ust. 3 ustawy). Należy w tym miejscu zaznaczyć, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy, zarówno dorobek naukowy habilitanta, jak i rozprawa habilitacyjna zostały negatywnie ocenione zarówno przez wszystkich recenzenta Komisji habilitacyjnej, jak też przez dwóch recenzentów Centralnej Komisji rozpatrujących zasadność odwołania. Sąd nie był natomiast władny do oceny prawidłowości uwag i ocen merytorycznych zgłoszonych przez tych recenzentów. Wyjaśnić też trzeba, że treść uzasadnienia decyzji Centralnej Komisji może wprawdzie budzić pewien niedosyt, ale należy pamiętać, że decyzja tego organu jest uchwałą podejmowaną przez określone gremium i to w głosowaniu tajnym. Głosowanie to jest przy tym tajne zarówno dla kandydata, jak i dla członków Komisji. Z tego powodu uzasadnienie decyzji musi cechować pewna ogólnikowość, gdyż decyzja ta jest siłą rzeczy pewną wypadkową szeregu ocen i poglądów, niekoniecznie podzielanych w całości przez całe gremium. Reasumując, Sąd zgadza się z oceną wyrażoną w zaskarżonej decyzji, że w toku postępowania przed Radą Wydziału [...] Uniwersytetu w [...] nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość podjętej uchwały o odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego. W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, postępowanie to było zgodne z przepisami ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. W postępowaniu tym nie doszło także do naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie w jakim miały one zastosowanie w tym postępowaniu. Sąd nie był natomiast uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów. Podsumowując Sąd stwierdza, iż analiza czynności podjętych w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją wskazuje, iż Centrala Komisja nie naruszyła prawa w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.