I SA/Gl 494/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. B. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie dotyczącej zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym p o s t a n a w i a odrzucić skargę WSA/post.1 - sentencja postanowienia Zaskarżonym postanowieniem, oznaczonym w sentencji postanowienia Poczta Polska S.A. Centrum Obsługi Finansowej w K. (dalej również: "organ") utrzymała w mocy postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w B. z dnia [...] r., nr [...] , w którym organ ten, działając jako wierzyciel, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie własne w kwestii zarzutów, jakie K. B. (dalej: "skarżący") zgłosił w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B.. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł skargę w związku z pouczeniem zawartym w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd bada legitymację skargową, zachowanie terminu oraz warunków formalnych skargi, a przede wszystkim dokonuje oceny dopuszczalności skargi, w szczególności, czy skarga dotyczy przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Granice kognicji rzeczowej wojewódzkich sądów administracyjnych sprecyzowane zostały w przepisach art. art. 3 § 2 i 3 oraz art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", jak również wynikają ze szczególnych przepisów zawartych w innych aktach prawnych. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym przed 15 sierpnia 2015r., sądy administracyjne były uprawnione w tym czasie do orzekania w sprawie skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Kognicja sądów w zakresie tych dwóch kategorii orzeczeń nie była ograniczona przedmiotowo. Jednakże w dniu 15 sierpnia 2015r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r. poz. 658; zwana dalej ustawą nowelizującą), którą zmieniono między innymi treść art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z aktualnym brzmieniem tego przepisu sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Dotyczy to wszystkich rozstrzygnięć organu drugiej instancji, niezależnie od tego, czy stanowią one merytoryczne, czy też procesowe zakończenie takiego postępowania zażaleniowego (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 stycznia 2016 r., sygn. akt I SA/Gl 1388/15). Każde bowiem z tych rozstrzygnięć organów drugiej instancji zapada w sprawie, w której w pierwszej instancji wierzyciel (niebędący zarazem organem egzekucyjnym) wypowiada się w kwestii dopuszczalności lub zasadności zgłoszonych zarzutów. Skoro zaś opisane wyłączenie obejmuje postanowienia organu drugiej instancji wydane w postępowaniu dotyczącym takiego postanowienia wierzyciela, to tym bardziej znajduje ono zastosowanie względem rozstrzygnięć podejmowanych w ramach postępowań incydentalnych do tak rozumianego postępowania głównego, a dotyczących np. kwestii zasadności wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia od wskazanego postanowienia wierzyciela. Wszystkie bowiem te postępowania (czy to główne, czy incydentalne) dotyczą sprawy, której granice wyznacza postanowienie wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu lub postanowienia, przedmiotem którego jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. W konsekwencji rozstrzygnięcia w nich podejmowane uznać należy za objęte wyłączeniem z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. Należy wskazać, że powyższe wywody korespondują z intencją ustawodawcy zaprezentowaną w uzasadnieniu projektu wspomnianej ustawy zmieniającej (druk sejmowy nr 1633, dostęp: www.sejm.gov.pl). W dokumencie tym zwrócono uwagę, że postępowanie w sprawie, której granice wyznacza postanowienie wierzyciela (niebędącego jednocześnie organem egzekucyjnym) o dopuszczalności lub zasadności zgłoszonego zarzutu samo w sobie jest postępowaniem incydentalnym względem postępowania w tym samym przedmiocie toczącego się następnie przed organem egzekucyjnym, a postanowienie wydane w ramach takiego postępowania głównego może zostać zaskarżone do sądu administracyjnego. Na tej podstawie stwierdzono, że omawiane wyłączenie nie narusza praw podmiotowych jednostki ani sensu instytucji, której dotyczy. W konsekwencji ograniczenie kognicji sądów administracyjnych, na mocy ustawy nowelizującej, w zakresie objętym art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. pozostaje bez istotnego wpływu na ochronę praw stron w postępowaniu egzekucyjnym, ponieważ w dalszym ciągu mają one możliwość zaskarżania rozstrzygnięć organów egzekucyjnych, dotyczących zgłoszonych zarzutów. W tym miejscu należy też zaznaczyć, że art. 2 ustawy nowelizującej stanowi, że wskazane regulacje p.p.s.a., w tym art. 3 § 2 pkt 3, w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą, mają zastosowanie jedynie do postępowań wszczętych po dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej, tj. po 15 sierpnia 2015r. Datą wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego jest dzień doręczenia skargi organowi, którego działalność, bezczynność lub przewlekłość prowadzonego postępowania są przedmiotem skargi (zob. R.Hauser, Komentarz do p.p.s.a., Wydawnictwo Beck 2015 r., wersja elektroniczna Legalis, czy też postanowienia NSA z 16 lipca 2013 r., II FSK 1775/13, z 29 maja 2015 r., I OZ 544/15). Wskazać należy, że skarżący skargę nadał w placówce pocztowej w dniu 28 marca 2018 r., która wpłynęła do organu w dniu 3 kwietnia 2018 r., a zatem pod rządami obecnie obowiązujących przepisów. W tych datach, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. w jego nowym brzmieniu, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje na postanowienie, którego przedmiotem jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu (por. postanowienie Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 19 lipca 2016r. II OSK 1544/16) i jak wywiedziono wyżej również na postanowienie w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia od wskazanego postanowienia wierzyciela. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., odrzucił skargę.